phần mở đầu, kết luận còn bao gồm 3 chương 7 tiết. Nội dung chỉ tiết của luận văn sẽ trình bày tiếp theo sau. el SVTH : HO NHAT HOANG Trang 5 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : LÊ VĂN DY CHUONG I. QUA TRÌNH NHAN THUC VA VAN DUNG QUAN HỆ SAN XUẤT PHU HỢP VỚI TÍNH CHAT VA TRÌNH ĐỘ CUA LUC LƯỢNG SAN XUẤT TRONG CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VA PHAT TRIỂN NEN KINH TẾ Ở NƯỚC TA.
II BAN CHẤT VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CUA QUY LUẬT QUAN HỆ SAN XUẤT PHÙ HỢP VỚI TÍNH CHẤT VÀ TRINH ĐỘ CUA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT. Quá trình tổn tại, vận động và phát triển lịch sử xã hội buộc các nhà tư tưởng, nhà triết học phải trả lời câu hỏi: sự phát triển của lịch sử xã hội được quyết định bởi yếu tố nào ? Trước day, nhiều nhà tư tưởng. triết gia thuộc các thế hệ khác nhau đưa ra những biến giải của mình, nhưng lịch sử xã hội vẫn là một "bóng đêm dày đặc `, bởi lẻ lịch sử xã hội là sự hoạt động có ý thức của con người, còn các nhà tư tưởng, triết gia này lại lấy ý chí, “ý niệm”, tư tưởng của con người để giải thích lịch sử xã hội. Chính những điều kiện rang buộc đó mà họ không thoát ra khỏi thiên kiến chủ quan của mình.
Như vậy, khác với các nhà tư tưởng, triết gia trước đây Các Mac không đi tìm nguyên nhân của sự phát triển lịch sử xã hội từ ý thức chủ quan của mình, mà đi tìm nó trong điều kiện sản xuất vật chất của xã hội. Xuất phát từ quan điểm cho rằng: con người muốn tồn tại được trước hết phải có cái ăn, cái mặc, ở, đi lại. sau đó mới có thể nói đến việc làm chính trị, khoa học, nghệ thuật, tôn giáo. chính đều này, Các Mac da đặt nền ting vé quan đểm duy vật lịch sử : tổn tại xa hội quyết định ý thức xã hội.
Cho nên, từ các sự thật giản đơn nói trên Các Mac đã khám phá ra quy luật phát triển của lịch sử. Để thỏa mãn nhu cầu tất yếu cơ bản con người „"T-TTT——ễễrrszs-sr---sss=s-ssssễs=sễẳ=ẳễẳxễss SVTH : HỒ NHẬT HOÀNG Trang 6 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : LÊ VĂN DY phải chế tạo ra công cụ lao động để tiến hành sản xuất, về sau Các Mac gọi bằng khái niệm rộng hơn đó là tư liệu lao động. tư liệu sản xuất, lực lượng sản xuất. Ở đây, sắn xuất không phải là hoạt động riêng lẽ của con người tác động vào giới tự nhiên, mà "trong sản xuất, người ta không chỉ quan hệ với giới tự nhiên.
Người ta không thể sản xuất được nếu không kết hợp với nhau theo một cách nào đó để hoạt động chung và để trao đổi hoạt động với nhau. Muốn sản xuất được. người ta phải có những mối liên hệ và quan hệ nhất định với nhau; và quan hệ của họ với giới tự nhiên, tức là việc sản xuất, chỉ diễn ra trong khuôn khổ những mối liên hệ và quan hệ xã hội nào đó ”.|11:268| như vậy, cái mối liên hệ và quan hệ nhất định với nhau ban đầu Các Mac gọi là quan hệ giao tiếp. quan hệ trao đổi.
về sau Các Mac sử dụng bằng thuật ngữ quan hệ sản xuất. Thực tiễn cho chúng ta thấy rằng: loài người đã tổn tại và phát triển không phải do “phd phép” của một thế lực siêu nhiên, huyền bí, tồn tại bên ngoài thế giới chi phối. Mà là do có sự tổn tại và phát triển khách quan của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Dựa vào đó Các Mac đã vận dụng phép biện chứng duy vật xem xét mối quan hệ lẫn nhau giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, từ đó tìm ra được sự thay đổi của các quan hệ xã hội “do có được những lực lượng sản xuất mới, loài người thay đổi phương thức sản xuất của mình, và do thay đổi phương thức sản xuất, cách kiếm sống của minh, loài ngưới thay đổi tất cả những quan hệ xã hội của mình.
Cái cối xay bằng tay đưa lại xã hội có lãnh chúa, cái cối xay chạy bằng hơi nước đưa lại xã hội có nhà tư bản công nghiệp”.| I 1:380| Như vậy, con người không thể một ngày, một giờ. ngưng sản xuất ra của cải vật chất do phải đáp ứng những nhu cầu đầu tiên cơ bản của mình. Do đó, chính sự phat triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất đã mâu thuẫn với quan hệ san xuất và sự giải quyết mâu thuẫn này đã tạo nên sự biến đổi dây chuyển trong lịch sử ; T—————————.—————xxrr=ry-annmmm SVTH : HỒ NHẬT HOÀNG Trang 7 LUẬN VAN TỐT NGHIỆP GVHD : LÊ VĂN DY “trong sự sản xuất xã hội ra đời của mình, con người ta có những quan hệ nhất định. tất yếu không phụ thuộc vào ý muốn của họ tức những quan hệ sản xuất, những quan hệ này phù hợp với một trình độ phát triển nhất định của các lực lượng sản xuất vật chất của họ.
tới một giai đoạn phát triển nào đó của chúng, các lực lượng sản xuất vật chất của xã hội cũng mâu thuẫn với những quan hệ sản xuất hiện có, hay đây chỉ là biểu hiện pháp lý của những quan hệ sản xuất đó mâu thuẫn với những quan hệ sở hữu, trong đó từ trước đến nay các lực lượng sản xuất vẫn phát triển. những quan hệ ấy trở thành những xiểng xích của các lực lượng sản xuất. khi đó bắt đầu một thời đại của một cuộc cách mang xã hoiTM.[12;637-638] Như vậy, lần đầu tiên Các Mac đã phát hiện ra quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất. Nó quyết định sự thay thể các phương thức sản xuất và cùng với sự thay đổi các phương thức sản xuất là sự thay đổi hình thái kinh tế xã hội.
Quy luật này được phổ biến ở mọi lúc mọi nơi. Song tùy thuộc vào những diéu kiện cụ thể của lịch sử mà các hình thức của nó biểu hiện ra khác nhau, nhưng bản chất không thay đổi. Hơn nữa trong quá trình sản xuất xã hội cùng với việc biến đổi với tự nhiên, cải tạo đời sống xã hội. Con người đồng thời làm biến đổi chính bản thân mình ”.| 13;552] Do đó, vấn để đặt ra cho lực lượng san xuất được con người tạo ra như thế nào? Theo Các Mac “lao động trước hết là một quá trình diễn ra giữa con người và giới tự nhiên, một quá trình trong đó con người làm trung gian, diéu tiết và kiểm tra sự trao đổi chất giữa họ với tự nhiénTM.{14;260] Như vậy, lực lượng sản xuất không chỉ thể hiện quan hệ của con người với giới tự nhiên mà còn là thước đo năng lực thực tiễn trong quá trình chỉnh phục.
cải tạo tự nhiên cẩu cin người nhằm biến đổi những sản vật tự nhiên thành những sản phẩm vật chất cho xã hội. mà thôi Lê Nin khẳng định: “Lực lượng sẵn xuất hàng đầu của nhân loại là người công nhân nguời Ƒ———————— SVTH : HO NHẬT HOANG Trang 8 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : LÊ VĂN DY lao động "{9:430|1. Nhưng chúng ta không nên đồng nhất lực lượng sản xuất là quan hệ của con người với tự nhiên, vì không phải bất cứ quan hệ nào của con người với tự nhiên cũng là lực lượng sắn xuất. Khi con người tiến hành sản xuất không chỉ bằng “khí quan” của mình, mà nhờ có trí tuệ con người đã sáng tạo ra các “khí quan” mới bằng các vật liệu của tự nhiên đó là công cụ sản xuất.
Theo Các Mac: "một vật do bản thân tự nhiên cung cấp đã trở thành khí quan mà con người dem chấp vào những khí quan của cơ thể mình và do đó kéo dài tẩm thước tự nhiên của cơ thể đó "{14;:262|. Do đó lực lượng sản xuất là một hệ thống nhất hữu cơ giữa hai yếu tố con ngưới và tư liện sản xuất, đầu tiên là công cụ sản xuất. Các yếu tố này chỉ có vai trò tác dụng khi kết hợp với nhân tố con người, vì con người biết tư duy, có trí tuệ biết sáng tạo ra công cụ, phương tiện lao dong, biết đan xen, gắng kết các nhân tố khác lại với nhau và định hướng tic động của các nhân tố vào mục tiêu da định. Chính vì thế, con người luôn đặt ở vị trí trung tâm giữ vai trò quyết định.
Nhưng trong lực lượng sản xuất thì công cụ lao động là một bộ phận động nhất, cách mạng nhất, nó có ý nghĩa quyết định năng suất lao động. Trên cơ sở đó, lực lượng sản xuất không phải là sự ghép nối giản đơn của các yếu tố con người vào tư liệu sản xuất, mà là nó được cấu thành một chỉnh thể thống nhất mang tính hệ thống. Do đó lực lượng sản xuất là toàn bộ những tư liệu sản xuất do xã hội tạo ra và những con người lao động với trình độ kỹ năng. thói quen lao động nhất định sử dụng những tư liệu sản xuất để sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội.
Trong diéu kiện hiện đại, khi cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển như "cơn lốc xoáy”, khi mà thành tựu khoa học ngày càng trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp của xã hội, khi mà trên thế giới đang diễn ra quá trình toàn cầu hóa về kinh tế. thì khoa học trở thành yếu tố không thể thiểu được của lực lượng sản xuất. Nó không những là động lực mạnh mẽ của nền }——TT—F———X=eemE——=————zïỶm———tr>——zassnn———m SVTH : HỒ NHẬT HOÀNG Trang 9 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP GVHD : LÊ VĂN DY sản xuất xã hội, mà còn trở thành nhân tố quan trọng để phát triển và hoàn thiện lực lượng người. Ngày nay, trí thức khoa học là yếu tố cấu thành của người lao động, trong đó trí tuệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội.
Trong những giai đoạn phát triển của lịch sử xã hội, để sản xuất con người không chỉ có quan hệ với giới tự nhiên , mà còn có quan hệ gắn bó với nhau. Nghĩa là không có những lực lượng sản xuất nàu lại không gắn bó với những quan hệ sản xuất nhất định. Nếu sản xuất với tư cách là mối liên hệ kỹ thuật giữa con người với tự nhiên, thì nó có thể thực hiện được thông qua các quan hệ kinh tế xã hội giữa con người với con người. Do đó quan hệ kinh tế giữa người với người được hình thành và phát triển trong quá trình sản xuất, phân phối, lưu thông, tiêu dùng chính là quan hệ sản xuất.