CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Ngay từ những hoạt động Ngân hàng đầu tiên trên thế giới, người ta đã có câu nói vui rằng: “Tiền có thể khiến trái đất quay ngược”. Không ai có thể phụ nhận tầm quan trọng của tiền trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và Ngân hàng là nơi cất trữ nhiều tiền nhất của xã hội, vì thế Ngân hàng thường được coi là hệ tuần hoàn vốn có của nền kinh tế từng quốc gia và toàn cầu. Trong những năm qua, tình hình kinh tế thế giới cũng như trong nước càng ngày càng thay đổi theo hướng hội nhập sâu và toàn diện với nền kinh tế toàn cầu. Các doanh nghiệp Trung Quốc đang có xu hướng chuyển dịch sang đầu tư ở Việt Nam do sự biến động của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung trong thời gian gần đây, cùng với việc hội nhập kinh tế quốc tế khi Việt Nam là thành viên của các tổ chức quốc tế như Tổ chức thương mại thế giới (WTO).
ASEM, Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), ASIAN…, dẫn đến hàng rào thuế quan bị xóa bỏ để phù hợp với thông lệ của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam đã là thành viên. Những vấn đề trên chắc chắn sẽ tạo ra một nền kinh tế cạnh tranh gay gắt ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế trong nước nói chung và các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng. Ngành Ngân hàng Việt Nam cũng không nằm ngoài bức tranh cạnh tranh đó, các ngân hàng nước ngoài, các tập đoàn tài chính ồ ạt đầu tư vào Việt Nam vì đây là một thị trường tài chính năng động và đầy tiềm năng như ANZ, HSBC, Citigroup, Shinhan Bank, BIDC,… Cách duy nhất để ngành Ngân hàng Việt Nam có thể tồn tại và phát triển và tiến tới dẫn đầu trong lĩnh vực kinh doanh của mình là phải xây dựng được một chiến lược kinh doanh khôn ngoan, độc đáo và thích hợp được với thị trường hiện tại, vừa đón đầu được thị trường và xu thế trong tương lai. Một chiến lược kinh doanh tầm vóc, thích đáng sẽ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ kiếm được thị phần, chỗ đứng của mình trên thị trường.
Tại khu vực Kiên Giang nói riêng và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long nói chung. Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam cũng phải đối mặt với một thị trường với sự cạnh tranh của các đối thủ cùng ngành như: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), Ngân hàng TMCP Công Thương (Viettin), Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Ngoại Thương (Vietcombank)…, Đặt ra yêu cầu các Ngân hàng thương mại Việt Nam phải nổ lực hết sức để tồn tại và trong bối cảnh cạnh 1 tranh gay gắt hiện nay để đứng vững ngay tại thị trường tài chính trong nước là một thách thức lớn đối với ban điều hành các Ngân hàng thương mại. Song, với tầm nhìn khát vọng trở thành Ngân hàng đa năng dẫn đầu về dịch vụ. Với sứ mệnh tạo ra những giải pháp tối ưu đem lại giá trị cao nhất cho khách hàng và nhà đầu tư, luôn lấy khách hàng làm trọng tâm, thỏa mãn nhu cầu khách hàng là động lực tăng trưởng, luôn sáng tạo và liên tục cải tiến.
Và, để có thể thực hiện tốt tầm nhìn - sứ mệnh đó, giúp cho Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam luôn vững bước trên con đường hội nhập, mang lại cho khách hàng những chất lượng tốt nhất, giống như câu slogan của PVcomBank: “Ngân hàng không khoảng cách”. Đó cũng chính là lí do hình thành đề tài: “Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2021-2025”.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu chung: Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2021 - 2025 và qua đó đề xuất các giải pháp thực hiện chiến lược.2 Mục tiêu cụ thể: ❖ Mục tiêu 1: Đánh giá hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - chi nhánh Kiên Giang trong giai đoạn 2018 - 2020. ❖ Mục tiêu 2: Phân tích môi trường kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - chi nhánh Kiên Giang bao gồm các yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. ❖ Mục tiêu 3: Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2021 - 2025.
❖ Mục tiêu 4: Đề xuất các giải pháp thực hiện chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - chi nhánh Kiên Giang.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ❖ Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - Chi nhánh Kiên Giang trong thời gian quan như thế nào? ❖ Các yếu tố của môi trường trong kinh doanh ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - Chi nhánh Kiên Giang? Đâu là điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và nguy cơ đối với Ngân hàng này? ❖ Đối thủ cạnh tranh chủ yếu của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - Chi nhánh Kiên Giang là ai và có những đặc điểm gì? 2 ❖ Các chiến lược nào được đề xuất nhằm phát triển hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025? ❖ Những giải pháp nào được đề xuất để thực hiện các chiến lược đã đề ra? 1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.1 Giới hạn không gian nghiên cứu: Vùng nghiên cứu của đề tài này là tại Thành Phố Rạch Giá, đồng thời so sánh với một số Ngân hàng khác trên địa bàn.2 Giới hạn thời gian nghiên cứu: ❖ Thời gian của dữ liệu thứ cấp: năm 2018, 2019 và 2020 ❖ Thời gian thu thập dữ liệu sơ cấp: từ tháng 07/2021 đến tháng 09/2021 ❖ Thời gian thực hiện đề tài: từ tháng 08/2021 đến tháng 10/2021 1.3 Giới hạn nội dung nghiên cứu: Tác giả tập trung vào việc nghiên cứu các nội dung trong đề tài, bao gồm: Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - chi nhánh Kiên Giang giai đoạn 2018 - 2020; Phân tích các yếu tố môi trường kinh doanh bao gồm: môi trường nội bộ và môi trường bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - chi nhánh Kiên Giang; Từ đó tiến đến hoạch định chiến lược kinh doanh và đề xuất giải pháp thực hiện chiến lược kinh doanh cho Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - chi nhánh Kiên Giang. Về đối thủ cạnh tranh, tác giả phân tích điển hình một số đối thủ cạnh tranh trên cơ sở tham khảo ý kiến các chuyên gia, sau đó tiến hành lập ma trận hình ảnh cạnh tranh.5 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU Để có thêm cơ sở làm căn cứ cho việc thực hiện luận văn này, tác giả lược khảo 05 tài liệu có liên quan như sau: * Nguyễn Đức Việt (2016), Hoạch định chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Buôn Hồ. Luận văn Thạc sĩ, trường Đại học Đà Nẵng. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là Hoạch định chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đến năm 2020 và qua đó đề xuất một số giải pháp thực hiện chiến lược.
Để đạt được mục tiêu trên, đề tài tập chung giải quyết các nội dung sau: hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hoạch định chiến lược áp dụng vào ngành ngân hàng, phân tích thực 3 trạng chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Buôn Hồ, hoạch định chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đến năm 2020, đê xuất một số giải pháp chủ yếu thực hiện chiến lược. Về phương pháp nghiên cứu: tác giả sử dụng phương pháp thống kê miêu tả để mô tả những đặc tính cơ bản của dữ liệu thu thập được từ đó biểu diễn dữ liệu bằng bản số liệu hoặc đồ thị để thấy rõ được mục tiêu nghiên cứu, phương pháp so sánh, phương pháp quy nạp và diễn giải. Kết quả nghiên cứu đã tìm ra điểm mạnh, điểm yếu, lợi thế cạnh tranh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn từ đó hoạch định ra chiến lược và giải pháp thực hiện chiến lược. * Nguyễn Minh Thuận (2008), Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn giai đoạn 2008 - 2013.
Luận văn Thạc sĩ, trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn giai đoạn 2008 - 2013 và đề xuất các giải pháp thực hiện chiến lược này nhằm đưa Sacombank trở thành một trong những ngân hàng hoạt động tốt giữ quy mô ở vị trí hạng trung tại Việt Nam và khu vực. Về phương pháp nghiên cứu chủ yếu là sử dụng các mô hình lí thuyết về quản trị chiến lược trong doanh nghiệp để vận dụng vào điều kiện cụ thể của ngân hàng nhằm hoạch định chiến lược cho ngân hàng. Ngoài ra, luận văn còn còn sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp dãy số theo thời gian để phân tích tổng hợp, kết hợp với các công cụ ma trận đã được học trong các môn học ở trường và ứng dụng vào nghiên cứu đặt điểm kinh doanh, số liệu tài chính tại Sacombank và một số ngân hàng cùng ngành.
* Nguyễn Thanh Tuyền (2018), Hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chi nhánh Sóc Trăng đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2025. Luận văn Thạc sĩ, trường Đại học Tây Đô. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là hoạch định chiến lược kinh doanh của Ngân hàng Vietcombank, chi nhánh Sóc Trăng đến năm 2025. Từ đó đề xuất những giải pháp thực hiện chiến lược giúp cải thiện các sản phẩm dịch vụ, góp phần thúc đẩy sự phát triển của Ngân hàng trong thời gian tới.
Dựa trên cơ sở lý thuyết về chiến lược và quản trị chiến lược kết hợp với kiến thức và kinh nghiệm thực tế của bản thân. Phương pháp nghiên cứu bao gồm: Nghiên cứu định tính phỏng vấn chuyên gia và nhà quản lý bên trong và bên ngoài. Ngoài ra, luận văn còn sử dụng một số tài liệu tham khảo, sách báo, tạp chí và các tài liệu giảng dạy 4 chuyên ngành. Hình thành ma trận SWOT và dùng QSPM, đưa ra các chiến lược kết hợp.
* Huỳnh Phượng Mỹ (2008), Xây dựng chiến lược hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn chi nhánh Vĩnh Long (SCB Vĩnh Long).