ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Đồng hành cùng với người dân và Chính phủ chống lại đại dịch Covid- 19 là hệ thống các NH đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân gặp khó khăn do dịch. Cụ thể, NH đang áp dụng các biện pháp cho vay thêm, cho vay mới, kéo dài thời gian vay. Điều này giúp cho các doanh nghiệp có nguồn vốn để bù đắp và kéo dài “sự sống” tiếp tục sản xuất kinh doanh. Dẫn đến tốc độ tăng trưởng tín dụng tăng, song song đó là vốn huy động tại các NH tăng chậm hơn so với tốc độ tăng trưởng tín dụng.
Nhận thấy được tầm quan trọng của các NH đối với công cuộc chống lại đại dịch Covid-19, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các NH đã hoạt động như thế nào để có vốn giúp đỡ tổ chức, cá nhân vượt qua khó khăn. Xuất phát từ mong muốn trên, tôi đã chọn đề tài: “Phân tích tình hình huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2019 - 2021” để làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình, hy vọng sẽ đem đến những thông tin hay và bổ ích.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu chung Nhằm phân tích tình (đánh giá) thực trạng HĐV tại NH TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2019-2021. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả HĐV cho NH TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ trong thời gian tới.2 Mục tiêu cụ thể + Mục tiêu 1: Khái quát, hệ thống những cơ sở lý luận cơ bản về hoạt động huy động vốn tại NHTM. + Mục tiêu 2: Phân tích, đánh giá tình hình HĐV tại NH TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ bằng các chỉ tiêu tài chính.
+ Mục tiêu 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn cho NH TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ trong thời gian tới.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu huy động vốn của NHTM là gì? Sử dụng những tiêu chí nào để đánh giá hoạt động HĐV của NHTM? 2. Thực trạng huy động vốn tại NH TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ có những thành tựu và hạn chế gì? 3. Để đẩy mạnh hoạt động HĐV thời gian tới NH Xuất Nhập khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ phải làm những gì? 1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.1 Không gian Địa điểm: NH TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Cần Thơ, số 8 Phan Đình Phùng, phường Tân An, quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ.2 Thời gian + Khóa luận được thực hiện từ ngày 20/6/2022 đến ngày 19/9/2022.
+ Tập trung phân tích tình hình huy động tại NH TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ trong giai đoạn từ năm 2009 đến hết năm 2021.3 Nội dung nghiên cứu Toàn bộ nội dung bài luận văn tập trung vào phân tích, đánh giá tình hình huy động vốn của NH TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam – Chi nhánh Cần Thơ, tên thương hiệu là Eximbank. Nội dung nghiên cứu có phạm vi phân tích kết quả HĐKD, tình hình HĐV, cơ cấu nguồn vốn, tình hình hoạt động tín dụng qua các tiêu chí chủ yếu gồm dịch vụ, khách hàng cá nhân, khách hàng doanh nghiệp, doanh thu, chi phí, lợi nhuận trong 3 năm gần đây (từ năm 2019 – 2021). Những hạn chế về thời gian trong chương trình thực tập đã ảnh hưởng đến việc thu thập thông tin, dữ liệu phục vụ cho bài phân tích. Song, cũng hỗ trợ một số thông tin cho quá trình phân tích, đánh giá và đưa ra góp ý, giải pháp trong công cuộc nâng cao hoạt động HĐV của Eximbank.5 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU THAM KHẢO 1.1 Lược khảo tài liệu nước ngoài 1.1 Lược khảo tài liệu tham khảo 1 World Bank Group Approaches to Mobilieze Private Capital for Development, 2021 (Các phương pháp tiếp cận của nhóm NH Thế giới để HĐV tư nhân cho phát triển, 2021).
Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) vào năm 2030, các tổ chức sẽ cần tận dụng một lượng vốn chưa từng có từ khu vực tư nhân. Điều này càng cấp bách hơn trong bối cảnh hiện nay khi việc thu hồi Covid-19 sẽ đòi hỏi phải huy động cả nguồn công và tư trong ngắn hạn đến trung hạn, trong đó huy động vốn tư nhân (PCM) đã trở thành nhóm ưu tiên của Ngân hàng thế giới.2 Lược khảo tài liệu tham khảo 2 Scaling up private capital mobilization for development: Lessons from World Bank Group experience (Mở rộng huy động vốn tư nhân để phát triển: Bài học kinh nghiệm của nhóm NH Thế giới). Đánh giá của IEG cho thấy WBG đã triển khai các nỗ lực trên khắp các tổ chức của mình (BIRD, IFC và MIGA) để huy động vốn tư nhân thông qua đồng tài trợ cấp dự án và thông qua các công cụ và nền tảng huy động tiên phong. Các phương pháp tiếp cận PCM của nhóm Ngân hàng đã được chứng minh là phù hợp và mang lại kết quả.2 Lược khảo tài liệu trong nước 1.1 Lược khảo tài liệu tham khảo 1 1.
Huỳnh Thị Hương Thảo, 2022. Đánh giá vốn chủ sở hữu và hiệu quả tài chính của các Ngân hàng thương mại Việt Nam. Bài viết nêu thực trạng và tác động của vốn chủ sở hữu đối với hiệu quả tài chính của các Ngân hàng thương mại Việt Nam, từ đó đưa ra một số gợi ý nhằm tăng trưởng vốn chủ sở hữu để nâng cao hiệu quả tài chính của các Ngân hàng.2 Lược khảo tài liệu tham khảo 2 Trần Thị Thùy Linh, 2016. Đề tài Huy động vốn tại NHTMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế.
Luận văn đem đến một số giải pháp hữu hiệu cho việc HĐV của Vietinbank, đa dạng hóa đối tượng huy động, tăng cường công tác tiếp thị khuyến mại song song với thực hiện chiến lược sử dụng vốn trong một thể thống nhất. Từ đó giúp Vietinbank kịp thời giải quyết các khó khăn, vướng mắc và tuân thủ đúng các quy định của NHNN.3 Lược khảo tài liệu tham khảo 3 Đinh Thiện Lan Hoa, 2022. Hiệu quả huy động huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam - chi nhánh Cần Thơ. Nghiên cứu đã đóng góp được những đánh giá rõ ràng về tính hiệu quả của công tác huy động vốn tiền gửi của Vietinbank Cần Thơ, đồng thời những giải pháp được đề xuất cũng đã được chứng minh có tính khả thi và phù hợp.4 Lược khảo tài liệu tham khảo 4 Nguyễn Văn Tân, 2017.
Huy động vốn dân cư tại Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Hà Nội. Luận văn thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Mục đích nghiên cứu của đề tài là đánh giá thực trạng HĐV dân cư và làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến việc HĐV dân cư tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Thành và từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp.5 Lược khảo tài liệu tham khảo 5 Trần Thị Ngọc Trinh, 2021. Nâng cao huy động vốn tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh.
Luận văn thạc sĩ, Đại học Trà Vinh. Luận văn đưa ra nhiều giải pháp hữu ích cho nghiệp vụ HĐV của NH, tăng cường tốc độ tăng trưởng HĐV. 4 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Khái quát chung về HĐV của NHTM 2.1 Khái niệm vốn huy động của NHTM Vốn huy động là NHTM tiếp nhận tiền nhàn rỗi từ các tổ chức kinh tế và dân cư dưới nhiều hình thức khác nhau, nhằm bổ sung nguồn vốn cho HĐKD của NHTM. Theo Thái Văn Đại, Nguyễn Văn Thép (2017, trang 3), Nghiệp vụ kinh doanh Ngân hàng thương mại, NXB Đại học Cần Thơ Vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM, đóng vai trò rất quan trọng trong mọi HĐKD của NHTM và là nguồn vốn chủ yếu của NHTM.
NHTM HĐV dưới các hình thức: Nhận tiền gửi (tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm); phát hành các công cụ nợ (tín phiếu, trái phiếu); và nguồn vốn đi vay. Ngoài ra vốn của NH còn được hình thành thông qua việc làm uỷ thác, đại lý cho các tổ chức trong và ngoài nước hoặc cung cấp các phương tiện thanh toán như thẻ rút tiền tự động từ máy ATM,… 2.2 Ý nghĩa của vốn huy động NHTM là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, kinh doanh trong lĩnh vực Tiền tệ - Tín dụng. Và là một tổ chức cung ứng vốn chủ yếu và hữu hiệu trong nền kinh tế. Việc tạo lập, tổ chức và quản lý nguồn vốn của NHTM là một trong những vấn đề cần thiết và là mối quan tâm hàng đầu không chỉ vì lợi ích riêng của bản thân người tiêu dùng của NH mà còn vì nền kinh tế chung, sự phát triển chung của nền kinh tế.
Hoạt động HĐV góp phần mang lại nguồn vốn cho NH thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh khác. Không có hoạt động HĐV, NHTM sẽ không đủ nguồn vốn tài trợ cho hoạt động của mình. Mặt khác, thông qua hoạt động HĐV của NHTM có thể do lường được uy tín cũng như sự tín nhiệm của khách hàng đối với NH. Từ đó, NHTM có các biện pháp không ngừng hoàn thiện hoạt động HĐV để giữ vững và mở rộng quan hệ với khách hàng.
Như thế hoạt động HĐV đã giải quyết đầu vào cho NH. Tiềm lực về vốn trong nền kinh tế là rất lớn, nhưng để thu hút được là điều không đơn giản, vì trên thị trường ngày nay càng có nhiều các NHTM, các tổ chức tài chính (quỹ tiết kiệm bưu điện, quỹ tín dụng, công ty bảo hiểm.) 5 cạnh tranh phát triển, gây khó khăn cho các công ty HĐV của NHTM. Nhu cầu vốn đầu tư ngày càng tăng của nền kinh tế cũng tương đương với việc HĐV của các NHTM phải được tăng cường phù hợp. Do vậy, để phát huy vai trò và đáp ứng cho sự phát triển của nền kinh tế cũng như cho chính bản thân các NH, việc HĐV trong kinh doanh cho tương lai chắc chắn sẽ được đặt lên hàng đầu đối với các NHTM.
Tóm lại, không có vốn huy động thì không có hoạt động của NH. Vốn là cơ sở, nền tảng để tổ chức mọi hoạt động trong nền kinh tế.2 Vai trò của HĐV trong hoạt động kinh doanh của NHTM Đối với bất kỳ doanh nghiệp nào, muốn HĐKD được thì phải có vốn bởi vốn phản ánh năng lực chủ yếu để quyết định khả năng kinh doanh. Việc HĐV là hoạt động không thể thiếu trong hoạt động của NH.