Chương 1 của Luật Báo chí (năm 2016): “Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử”. Theo cách hiểu của tác giả luận văn, báo điện tử với tư cách là một loại hình báo chí tồn tại dưới dạng một trang web và phát hành dựa trên nền tảng Internet, có ưu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và mang tính tương tác cao. Báo điện tử được xuất bản bởi toà soạn điện tử, còn người đọc báo dựa trên máy tính, điện thoại di động, máy tính bảng. có kết nối Internet.
Báo điện tử cho phép mọi người trên khắp thế giới tiếp cận tin tức nhanh chóng vì nó không phụ thuộc vào không gian, thời gian. Sự phát triển của báo điện tử đã làm thay đổi thói quen đọc tin và ít nhiều có ảnh hưởng đến việc phát triển của báo giấy truyền thống. Báo điện tử khác với báo giấy là nó được cập nhật thường xuyên hơn, nhanh hơn và mới hơn. Nó khác với trang thông tin điện tử về tần suất cập nhật, nguồn gốc và độ tin cậy của thông tin, số người thường xuyên truy cập.
Hiện nay, báo điện tử ở Việt Nam rất phong phú và được chia thành hai dạng. Thứ nhất là các tờ báo điện tử hình thành và phát triển độc lập, không phải phiên bản của báo in: Vnepress.com, Vnmedia, Vietnamplus. Loại thứ hai là bài báo điện tử ra đời được coi như một phiên bản của báo in như: Thanh niên Online, tuoitreonline, tienphongonline, Lao động điện tử. Báo điện tử có đặc điểm chính là: là một tổ chức chính trị, xã hội nhất định, được cấp phép hoạt động.
Có thể sử dụng tích họp các loại hình báo chí khác để truyền tải thông tin đến công chúng. Hoạt động của một tờ báo điện từ phải tuân theo luật Báo chí và được coi là hoạt động chính trị, phục vụ công tác tư tưởng, lợi ích của Tổ quốc, nhân dân. Đặc trưng của báo điện tử Khả năng đa phương tiện Không phải ngẫu nhiên người ta ví sự xuất hiện của báo điện tử đã mở ra một cuộc cách mạng kỳ diệu trong đời sống xã hội nói chung và trong hệ thống truyền thông đại chúng nói riêng. Điều này xuất phát từ đặc điểm khu biệt quan trọng nhất của báo điện tử là khả năng đa phương tiện.
Có thể coi khả năng đa phương tiện là ưu điểm mạnh nhất của báo điện tử. Khả năng đa phương tiện của báo điện tử thể hiện ở sự kết hợp chặt chẽ, hài hoà các yếu tố chữ viết, âm thanh, hình ảnh, màu sắc, đồ hoạ, hình khối. Khi vào thăm một tờ báo trực tuyến, công chúng bắt gặp đồng thời sự có mặt của phát thanh, truyền hình và báo in. Không chỉ được đọc nội dung thông tin, họ còn có thể nghe một khúc nhạc, xem một đoạn phim hay ngắm một seri ảnh động hoặc tĩnh.
Báo trực tuyến tích hợp sức mạnh riêng của các PTTTĐC truyền thống, khắc phục được sự khô khan của những hình thức trình bày, trang trí “chết” trên báo in, không buộc người đọc phải tưởng tượng ra diễn biến của sự kiện bằng những ân thanh “chay” của phát thanh, cũng không biến khán giá thành thụ động trước hệ thống chương trình cố định, tuần tự như truyền hình. Báo điện tử đem lại những thông tin đặc biệt sống động, hấp dẫn. Thông tin của báo điện tử có sự bô trợ, nâng đỡ của các track âm thanh trung thực, cáco video clip sinh động và các seri ảnh báo chí rõ nét đên hoàn háo. Tuy nhiên trong điêu kiện còn nhiêu hạn chê vê kỹ thuật, khi đường truyền băng thông rộng chưa được ứng dụng rộng rãi như hiện nay thì khả năng đa phương tiện của báo điện tử chưa được khai thác, tận dụng triệt để.
Khả năng đa phương tiện làm nên hiệu quả của thông tin báo điện tử nhưng nó cũng là nguyên nhân làm hạn chế tốc độ của trình duyệt khi hiển thị trang báo. Phần lớn người đọc báo điện tử hiện kết nối qua đường điện thoại với tộc độ tối đa chỉ đạt 56 kbps về mặt lý thuyết, còn thực tế tốc độ thấp hơn nhiều do phụ thuộc vào chất lượng đường truyền, số lượng người truy cập, tốc độ của máy chủ. Nghiên cửu khoa học cho hay, ngưỡng thất vọng của người đọc khi “download” (tải xuống) một trang web là 10 giây. Neu nội dung không xuất hiện trong vòng 10 giây tiếp theo thì 90% người đọc sẽ ấn nút Stop của trình duyệt để ngưng tải trang web đó.
một trang báo điện tử rườm rà nặng đồ hoạ, với quá nhiều track âm thanh, video clip hình ảnh. mà đường truyền kém đồng nghĩa với việc đánh mất bạn đọc. Tính tức thời và tính phi định kì Báo điện tử vượt trội so với các loại hình báo chí truyền thống khác ở chồ: tính thời sự của sự kiện, thông tin đến với độc giả gần như tức thời. Nội dung thông tin của báo điện từ không bị giới hạn không bị cố định trên mặt giấy và cũng không bị hạn chế bởi thời lượng phát sóng nên có thể bổ sung cập nhật thông tin bất cứ lúc nào và không hạn chế số lượng.
Với báo in, kỳ phát hành tối đa cũng chỉ dừng lại 3 lần/1 ngày, phát thanh - truyền hình, tiến xa hơn một bước, có thể truyền, phát thông tin trực tiếp song song với diễn biến của sự kiện nhưng lại đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo, công phu về nhân lực và nhiều trang thiết bị kỹ thuật cồng kềnh, tốn kém. Báo điện tử đã vượt qua những rào cản này và tỏ rõ tính năng động, linh hoạt có một không hai. Báo điện tử không mất thời gian chuẩn bị kích rích, không bị chậm trễ trong khâu in ấn rồi tổ chức phát hành. Nội dung thông tin của báo điện tử không bị giới hạn trong khuôn khổ nhất định, hạn hẹp trên mặt giấy, cũng không bị chế ước bởi những nguyên tắc bất di bất dịch về thời lượng phát sóng.
Thông tin của báo điện tử được lưu giữ dưới dạng tập dữ liệu trên đĩa từ nên có thể được bổ sung bất kỳ lúc nào, bất kể dung lượng bao nhiêu. Khả năng này khẳng định thông tin của báo điện tử là thứ thông tin nóng nhất, tưoi mới nhất, đầy đủ nhất. Lấy ví dụ sự kiện 11/9. chỉ sau cú đâm vào toà tháp thứ nhất, truyền hình CNN đã có ngay những hình ảnh đầu tiên về thảm hoạ này vào 18 phút sau đó, CNN truyền hình trực tiếp cú đâm của chiếc Boeing thứ hai vào toà tháp còn lại.
Đó là những hình ảnh “nóng” mà chỉ có truyền hình mới làm được. Tuy nhiên, cũng chỉ 15 phút sau khi sự kiện xảy ra, các tờ báo trực tuyến, trong đó nổi bật là www.com, cũng đã kịp cung cấp cho công chúng “khát” tin diễn biến của sự kiện. Điều đáng chú ý, ngoài việc thông tin những gì đang xảy ra, báo trực tuyến cho phép công chúng tiếp cận với nhiều thông tin mang tính tư liệu, lịch sử, và tất cả những gì liên quan đến toà tháp đôi, máy bay, danh tính của nạn nhân trên máy bay, trong toà tháp, những kẻ bị tình nghi là thủ phạm v. Những dữ liệu này đã có từ trước và luôn trong trạng thái sẵn sàng “nhận niệm vụ”.
Thông tin báo điện tử phá vỡ tính định kỳ thường có của các loại hình báo chí truyền thống khác. Đó là thứ thông tin không chỉ được cập nhật, mà cập giờ thậm chí cập thì. Khi một sự kiện xảy ra, những thông tin đầu tiên đơn giản mang tính thông báo sẽ đến với công chúng và tiếp sau đó sẽ là sự bổ sung những tình tình tiết mới, vấn đề mới. Liên tục như vậy, thông tin trên báo điện tử được làm mới, được bồ sung bất kỳ thời khắc nào.
Trên thế giới, có nhũng tờ báo cứ 15 phút lại có cái mới, có thay đổi, cá biệt có những từ như www.com cứ vài phút thông tin lại được làm mới. Ở Việt Nam, do nhiều điều kiện, tính thời sự và phi định kỳ chưa được thực sự chú ý.vn và www.vn xử lý xong tin nào là đưa lên mạng ngay. Ngày nay, các báo cập nhật thông tin liên tục từng giờ, từng phút. Tính tương tác Theo từ điển từ và ngữ Tiếng Việt thì tương tác “là sự tác động qua lại, có ảnh hưởng lẫn nhau giữa các đổi tượng người hoặc vật.
Tương tác có tác động rất quan trọng trong hoạt động truyền thông nói chung và hoạt động báo chí nói riêng. Tương tác là đặc điểm chính của công nghệ mới, đòi hỏi mô hình đa chiều trong truyền thông. Người đọc có thể chủ động tìm kiếm và lựa chọn thông tin chứ không đơn thuần nhận thông tin từ tờ báo. Hơn bất kỳ một loại hình báo chí nào khác.
Báo điện tử có tính tương tác cao, thể hiện rõ tính đại chúng và thoả mãn được nhu cầu thông tin đa chiều của người đọc. Theo lý thuyết truyền thông, tương tác qua lại giữa công chúng và toà soạn qua kênh thông tin phản hồi là một yếu tố quan trọng thể hiện hiệu quả truyền thông đồng thời tạo cơ sở để to à soạn điều chỉnh nội dung, hình thức thông tin theo hướng tăng cường chất lượng. Đặt trong mối tương quan so sánh khả năng tương tác của báo điện tử với các PTTTĐC truyền thống thì báo điện tử có nhiều ưu thế hơn hẳn. Báo điện tử do tận dụng tính năng của mạng internet đã thiết lập được một kênh thông tin phản hồi tốc độ, tin cậy và đặc biệt hiệu quả.
Nếu như các PTTTĐC truyền thống tạo lập kênh thông tin phản hồi bằng các chuyên trang, chuyên mục như: “Bạn đọc viết” (của báo in), “Hộp thư truyền hình” (của truyền hình), “Bạn nghe đài” (của phát thanh). thì hiện nay, hầu hết các tờ báo điện tử đều xây dựng một địa chỉ “e-mail” (hòm thư điện tử) riêng trong nồ lực tạo quan hệ chặt chẽ, mật thiết giữa độc giả với bản báo. Trong khi các PTTTĐC truyền thống có thể gặp khó khăn khi tiếp nhận thông tin phản hồi do nhiều nguyên nhân khách quan như thời gian, thất lạc. thì báo điện tử với hòm thư có ưu điểm nổi bật là tốc độ, toà soạn tức thời nhận được những thông tin phản hồi từ phía người đọc, nhờ thế nhanh chóng đưa ra những biện pháp điều chỉnh nội dung hình thức tờ báo sao cho phù hợp với nhu cầu người đọc.