MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng. Đất đai đóng một vai trò quan trọng đến sự phát trển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòn`g của mỗi quốc gia. Chính vì vậy, công tác quản lý nguồn thông tin đất đai là một trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược của mỗi quốc gia.
Trong điều kiện thực tế nước ta chỉ có một phần tư diện tích tự nhiên là đồng bằng còn lại là đồi núi, do vậy quỹ đất đai của nước ta nhìn chung là hạn hẹp. Tuy nhiên nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng cả về số lượng và chất lượng, điều này đã gây sức ép lớn đối với công tác quản lý sử dụng đất đai cả ở cấp vĩ mô và vi mô. Do đó, đòi hỏi cần phải xây dựng một hệ thống quản lý thông tin đáp ứng đầy đủ những nhu cầu về tính chặt chẽ, ổn định, cập nhật, chỉnh sửa một cách nhanh chóng và chính xác, tăng cường khả năng khai thác nguồn thông tin đất đai. Để quản lý đất đai có hiệu quả thì hệ thống hồ sơ địa chính có một vai trò hết sức quan trọng, vì đây là cơ sở pháp lý để thực hiện các công tác quản lý Nhà nước về đất đai như: đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký biến động, quy hoạch sử dụng đất chi tiết,… Tầm quan trọng của hồ sơ địa chính đã được khẳng định.
Tuy nhiên thực trạng hệ thống Hồ sơ địa chính của nước ta nói chung vẫn còn nhiều bất cập và bức xúc cần giải quyết. Hệ thống hồ sơ địa chính không đầy đủ, không có tính cập nhật nên công tác quản lý đất đai của nước ta trong một thời gian dài từ trước đến nay gặp rất nhiều khó khăn. Thị trấn Chũ thuộc hệ thống đô thị phía Đông tỉnh Bắc Giang, nằm cách thành phố Bắc Giang 43 km. Đây là một thị trấn có vị trí địa lý quan trọng, là nơi giao lưu buôn bán.
Có mật độ dân số ở mức cao là 2.037 người/km2 , tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2013 đạt 16,29%. Do những nhu cầu sử dụng đất cho các ngành, các lĩnh vực trên địa bàn thị trấn Chũ đã yêu cầu Đảng và chính n 2 quyền các cấp của tỉnh Bắc Giang phải quản lý đất đai theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý đất đai để đáp ứng những nhu cầu mà thực tiễn đề ra hiện nay. Với mục đích nêu trên, tôi tiến hành lựa chọn đề tài: “Xây dựng và quản lý hồ sơ địa chính bằng phần mềm Vilis tại thị trấn Chũ – huyện Lục Ngạn – tỉnh Bắc Giang”. Mục đích của đề tài Thành lập cơ sở dữ liệu không gian và dữ liệu thuộc tính bằng hệ thống phần mềm Vilis theo quy chuẩn của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Ứng dụng dựa trên chức năng của hệ thống phần mềm Vilis vào việc quản lý và khai thác hồ sơ địa chính tại thị trấn Chũ – huyện Lục Ngạn – tỉnh Bắc Giang, nhằm giúp cho công tác quản lý và khai thác thông tin hồ sơ địa chính được thực hiện một cách nhanh chóng, chính xác. Yêu cầu của đề tài - Xây dựng cơ sở dữ liệu không gian theo đúng quy phạm thành lập bản đồ địa chính theo Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành. - Bản đồ địa chính phải đáp ứng các thông tin về lưu trữ, xử lý số liệu, cung cấp thông tin và có thể trao đổi dữ liệu với các hệ thống khác. - Xây dựng thông tin thuộc tính theo quy chuẩn của Bộ Tài nguyên và Môi trường bằng hệ thống phần mềm ViLIS.
Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập Giúp sinh viên củng cố thêm kiến thức và tìm hiểu thực tế công tác quản lý hồ sơ địa chính tại địa phương. * Ý nghĩa trong thực tiễn Trong quá trình tìm hiểu thực tế và nghiên cứu ứng dụng phần mềm ViLIS tại địa phương giúp tạo ra một môi trường làm việc mới, hiện đại và đồng bộ trong quản lý đất đai. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Nội dung quản lý Nhà nước về đất đai 2.
Nhà nước thống nhất quản lý về đất đai Đất đai là tài nguyên của quốc gia, là tài sản chung của toàn dân. Vì vậy, không thể có bất kỳ một cá nhân hay một nhóm người nào chiếm đoạt tài sản chung thành tài sản riêng của mình được. Chỉ có Nhà nước, chủ thể duy nhất đại diện hợp pháp của toàn dân mới có toàn quyền trong việc quyết định số phận pháp lý của đất đai, thể hiện sự tập trung quyền lực và thống nhất của Nhà nước trong quản lý nói chung và trong lĩnh vực đất đai nói riêng. Vấn đề này được quy định tại Điều 18, Hiến pháp năm 1992 “ Nhà nước quản lý toàn bộ quỹ đất đai theo quy hoạch và pháp luật, sử dụng đúng mục đích và hiệu quả” và được cụ thể tại Điều 5, Luật Đất đai 2003 “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu”, “Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai”, “Nhà nước thực hiện quyền điều tiết các nguồn lợi thông qua các chính sách tài chính về đất đai”.
Nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm có 13 nội dung Từ khi Luật đất đai thừa nhận quyền sử dụng đất là một loại tài sản dân sự đặc biệt (1993) thì quyền sở hữu đất đai thực chất cũng là quyền sở hữu một loại tài sản dân sự đặc biệt. Vì vậy, khi nghiêm cứu về quan hệ đất đai, ta thấy có các quyền năng của sở hữu nhà nước về đất đai bao gồm: quyền chiếm hữu đất đai, quyền sử dụng đất đai, quyền định đoạt đất đai. Các quyền năng này được Nhà nước thực hiện trực tiếp bằng việc xác lập các chế độ pháp lý về quản lý và sử dụng đất đai. Nhà nước không trực tiếp thực hiện quyền năng này mà thông qua hệ thống các cơ quan Nhà nước do Nhà nước thành lập ra và thông qua các tổ chức, cá nhân sử dụng đất theo những quy định và theo sự giám sát của Nhà nước.
Hoạt động trên thực tế của các cơ quan Nhà nước nhằm bảo vệ và thực hiện quyền sở hữu nhà nước về đất đai rất phong phú đa dạng, bao gồm 13 nội dung đã quy định ở Điều 6, Khoản 2, Luật Đất đai 2003 như sau: (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007) n 4 1) Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó; 2) Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính; 3) Khảo sát, đo đạc, đánh giá phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; 4) Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; 5) Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất; 6) Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; 7) Thống kê, kiểm kê đất đai; 8) Quản lý tài chính về đất đai; 9) Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản; 10) Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; 11) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai; 12) Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai; 13) Quản lý các hoạt động dịch vụ công về đất đai. Có thể thấy rằng với 13 nội dung này nhà nước đã tạo được cơ sở khoa học, căn cứ pháp lý cho công tác quản lý và sử dụng đất đai. 13 nội dung này có mối quan hệ biện chứng với nhau luôn hỗ trợ bổ sung cho nhau, nhằm thiết lập một cơ chế pháp lý chặt chẽ, thống nhất từ trung ương tới địa phương đảm bảo cho việc sử dụng đất đai một cách tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả, bền vững. Hồ sơ địa chính 2.
Khái niệm về hồ sơ địa chính n 5 Hồ sơ địa chính (HSĐC) bao gồm hệ thống tài liệu, bản đồ, sổ sách, v. chứa đựng những thông tin cần thiết về các mặt tự nhiên, kinh tế, xã hội, pháp lý của đất đai được thiết lập trong quá trình đo đạc lập bản đồ địa chính đăng ký ban đầu và đăng ký biến động đất đai, cấp GCNQSD đất. Các loại tài liệu về hồ sơ địa chính - Bản đồ địa chính: là bản đồ thể hiện các thửa đất và các yếu tố địa lý có liên quan, lập theo đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận. - Sổ địa chính: là sổ được lập cho từng đơn vị xã, phường, thị trấn để ghi người sử dụng đất và các thông tin về sử dụng đất của người đó.
- Sổ mục kê: là sổ được lập cho từng đơn vị xã, phường, thị trấn để ghi các thửa đất và các thông tin về thửa đất đó. - Sổ theo dõi biến động đất đai: là sổ được lập để theo dõi các trường hợp có thay đổi trong sử dụng đất bao gồm thay đổi kích thước và hình dạng thửa đất, người sử dụng đất, mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Tổng quan một số phần mềm trong quản lý đất đai 2. Phần mềm Microstation SE Microstation là phần mềm trợ giúp thiết kết đồ họa (CAD).
Đây là một môi trường đồ họa rất mạnh cho phép xây dựng, quản lý các đối tượng đồ họa thể hiện các yếu tố bản đồ. Các công cụ của Microstation được sử dụng và số hóa các đối tượng trên nền ảnh bitmap (dữ liệu dạng Raster), sữa chữa, biên tập dữ liệu và trình bày bản đồ. Microstation còn cung cấp các công cụ nhập (Import) và xuất (Export) dữ liệu đồ họa từ các phần mềm khác qua các File có định dạng như: *.DWG,… Ngoài ra, Microstation còn là môi trường để chạy các phần mềm khác như: IrasB, IrasC, I/Geovec, MRFClean,MRFFlag, MRFPloy và Famis.