Luận văn thạc sĩ vnua nâng cao chất lượng công tác thanh tra hành chính trong lĩnh vực kinh tế xã hội tại huyện lục ngạn tỉnh bắc giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua nâng cao chất lượng công tác thanh tra hành chính trong lĩnh vực kinh tế xã hội tại huyện lục, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Ân Minh Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Quang Trung
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nâng cao chất lượng công tác thanh tra hành chính trong lĩnh vực kinh tế - xã hội tại huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 7.1. Mục tiêu chung
• 7.2. Mục tiêu cụ thể
• 8. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 8.2. Phạm vi nghiên cứu
• 9. KẾT CẤU NỘI DUNG LUẬN VĂN
• 9.1. Phần 1. Mở đầu
• 9.2. Phần 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính
• 9.3. Phần 3. Phương pháp nghiên cứu
• 9.4. Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 9.5. Phần 5. Kết luận và kiến nghị
• 10. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 10.1. Một số khái niệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn

Nâng cao chất lượng thanh tra hành chính là một nhiệm vụ quan trọng trong quản lý nhà nước tại huyện Lục Ngạn, Bắc Giang. Công tác thanh tra không chỉ giúp phát hiện và xử lý các sai phạm mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đặc biệt, trong bối cảnh huyện Lục Ngạn đang phát triển nhanh chóng, việc nâng cao chất lượng thanh tra hành chính càng trở nên cấp thiết.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thanh tra hành chính

Thanh tra hành chính là hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực hành chính. Vai trò của thanh tra hành chính là đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong quản lý nhà nước, đồng thời ngăn chặn tham nhũng và lãng phí.

1.2. Tình hình hiện tại của công tác thanh tra tại huyện Lục Ngạn

Hiện nay, công tác thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn đang gặp nhiều thách thức. Chất lượng thanh tra chưa cao, đội ngũ cán bộ thanh tra còn thiếu và yếu, điều kiện cơ sở vật chất chưa được đầu tư đúng mức. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra.

II. Các thách thức trong công tác thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn

Công tác thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thanh tra mà còn tác động đến hiệu quả quản lý nhà nước.

2.1. Thiếu nguồn lực và nhân lực cho công tác thanh tra

Đội ngũ cán bộ thanh tra tại huyện Lục Ngạn còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng. Việc đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ thanh tra chưa được chú trọng, dẫn đến hiệu quả công việc không cao.

2.2. Thiếu cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho công tác thanh tra hành chính chưa được đầu tư đúng mức. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các cuộc thanh tra và đánh giá chất lượng công việc.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn

Để nâng cao chất lượng thanh tra hành chính, huyện Lục Ngạn cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện hiệu quả công tác thanh tra và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

3.1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cán bộ thanh tra

Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ thanh tra là một trong những giải pháp quan trọng. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ thanh tra, giúp cán bộ nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng thực hiện công việc.

3.2. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị cho công tác thanh tra là cần thiết. Cần có kế hoạch cụ thể để nâng cấp trang thiết bị, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ thực hiện nhiệm vụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thanh tra hành chính

Nghiên cứu về công tác thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng thanh tra sẽ mang lại nhiều lợi ích cho công tác quản lý nhà nước.

4.1. Kết quả từ các cuộc thanh tra đã thực hiện

Các cuộc thanh tra đã thực hiện trong thời gian qua đã phát hiện nhiều sai phạm trong quản lý nhà nước. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của công tác thanh tra trong việc nâng cao hiệu quả quản lý.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các địa phương khác trong công tác thanh tra sẽ giúp huyện Lục Ngạn cải thiện chất lượng thanh tra. Cần áp dụng những mô hình hiệu quả đã được chứng minh trong thực tiễn.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác thanh tra hành chính

Kết luận, việc nâng cao chất lượng thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để thực hiện hiệu quả công tác này.

5.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Cần đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng thanh tra, bao gồm việc tăng cường nguồn lực, cải thiện cơ sở vật chất và nâng cao trình độ cán bộ.

5.2. Tương lai của công tác thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn

Trong tương lai, công tác thanh tra hành chính tại huyện Lục Ngạn cần được chú trọng hơn nữa. Việc nâng cao chất lượng thanh tra sẽ góp phần xây dựng một nền hành chính minh bạch và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trên phạm vi toàn quốc, công tác thanh tra hành chính đóng vai trò nòng cốt trong kiểm soát quyền lực nhà nước khi năm 2015 đã phát hiện sai phạm kinh tế hơn 97.000 tỷ đồng và kiến nghị thu hồi trên 24.000 tỷ đồng, đến năm 2016 tiếp tục phát hiện 59.000 ha đất vi phạm. Tại huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng việc triển khai các chương trình hạ tầng kinh tế, bàn giao mặt bằng Trường bắn Quốc gia TB1 đã đặt ra nhiều thách thức lớn trong quản lý nhà nước. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tế chất lượng các cuộc thanh tra kinh tế - xã hội tại địa phương chưa đồng đều, tỷ lệ thu hồi sai phạm sau thanh tra chưa đạt mức tối đa, lực lượng thanh tra viên còn mỏng và điều kiện trang thiết bị phục vụ công tác còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng công tác thanh tra hành chính trong lĩnh vực kinh tế - xã hội tại huyện Lục Ngạn giai đoạn 2014 - 2016, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 lĩnh vực then chốt gồm quản lý sử dụng đất đai, thu chi ngân sách nhà nước, đầu tư xây dựng cơ bản và thực hiện nghĩa vụ thuế trên địa bàn huyện Lục Ngạn. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp giảm thiểu từ 15% đến 20% các sai sót nghiệp vụ, nâng cao tỷ lệ thực hiện kết luận thanh tra lên trên 90%, đồng thời ngăn chặn nguy cơ thất thoát hàng tỷ đồng ngân sách nhà nước mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý nhà nước hiện đại kết hợp quan điểm kiểm soát quyền lực của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh với luận điểm thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới. Khung phân tích được xây dựng trên nền tảng pháp lý của Luật Thanh tra năm 2010, Nghị định số 86/2011/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành. Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: thanh tra hành chính, thanh tra kinh tế - xã hội, tính độc lập tương đối của cơ quan thanh tra và hiệu lực của kết luận thanh tra.

Mô hình nghiên cứu tiếp cận toàn diện theo chu trình quản lý 3 giai đoạn: chuẩn bị thanh tra, tiến hành thanh tra trực tiếp và xử lý kết quả sau thanh tra. Mô hình này bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quy định tại Điều 7 Luật Thanh tra năm 2010, bao gồm tính chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời, không trùng lặp phạm vi đối tượng và không gây cản trở hoạt động bình thường của đơn vị được thanh tra.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và sơ cấp trong mốc thời gian 2014 - 2016. Dữ liệu thứ cấp thu thập toàn diện từ 100% các báo cáo định kỳ, hồ sơ kết luận thanh tra lưu trữ tại UBND huyện Lục Ngạn, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài chính - Kế hoạch và Chi cục Thống kê huyện Lục Ngạn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bảng hỏi và phỏng vấn sâu với cỡ mẫu 75 đối tượng, gồm 45 cán bộ, công chức làm việc tại các cơ quan thanh tra, phòng ban chuyên môn cấp huyện và 30 đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc là đối tượng thanh tra trên địa bàn 30 xã, thị trấn.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng được lựa chọn nhằm bảo đảm đại diện đầy đủ các nhóm chủ thể quản lý và đối tượng chịu sự tác động trực tiếp từ hoạt động thanh tra. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu và tổng hợp chỉ tiêu trên phần mềm Microsoft Excel. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu lượng hóa chính xác các chỉ tiêu thực tế như số cuộc thanh tra theo kế hoạch so với đột xuất, cơ cấu sai phạm phát hiện theo từng lĩnh vực kinh tế, cũng như tỷ lệ phần trăm thu hồi tiền và diện tích đất đai nộp ngân sách nhà nước. Quá trình thu thập, xử lý và phân tích thông tin được tác giả triển khai từ tháng 5 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô thực hiện kế hoạch, trong giai đoạn 2014 - 2016, Thanh tra huyện Lục Ngạn đã tổ chức các cuộc thanh tra bám sát định hướng của Thanh tra tỉnh Bắc Giang nhưng tính chủ động còn hạn chế. So sánh với địa bàn lân cận như huyện Việt Yên triển khai 14 cuộc (13 cuộc theo kế hoạch, 01 cuộc đột xuất), phát hiện 31 trên 51 đơn vị vi phạm và thu hồi 773 triệu đồng, huyện Lục Ngạn vẫn còn một số cuộc thanh tra bị kéo dài thời hạn công bố kết luận.

Thứ hai, kết quả phát hiện sai phạm kinh tế tập trung chủ yếu vào 2 lĩnh vực then chốt là quản lý đất đai và đầu tư xây dựng cơ bản, chiếm trên 65% tổng số vụ việc có vi phạm. Các sai phạm điển hình gồm lập dự toán chưa chuẩn xác, nghiệm thu thanh toán vượt khối lượng thực tế thi công và chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Thứ ba, hiệu quả xử lý sau thanh tra còn tồn tại khoảng cách giữa số tiền kiến nghị xử lý và số tiền thực nộp ngân sách. Tỷ lệ thu hồi sai phạm kinh tế tại một số đơn vị chỉ đạt từ 60% đến 70% số lượng kiến nghị do thiếu biện pháp cưỡng chế tài chính tức thời.

Thứ tư, nguồn lực cán bộ và cơ sở vật chất còn nhiều bất cập khi biên chế Thanh tra huyện chỉ duy trì khoảng 5 đến 7 người, tỷ lệ thanh tra viên có chuyên môn sâu về tài chính kế toán và thẩm định công trình xây dựng chỉ chiếm khoảng 30%. Mức phụ cấp nghề 25% theo Quyết định số 202/2005/QĐ-TTg chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ để thu hút nhân lực chất lượng cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế trên xuất phát từ sự phối hợp liên ngành giữa Thanh tra huyện và các cơ quan chuyên môn chưa có quy chế ràng buộc thời hạn phản hồi thông tin. Đối tượng thanh tra còn tâm lý chây ỳ, chậm cung cấp hồ sơ và trì hoãn thực hiện kết luận. So sánh với bài học kinh nghiệm từ tỉnh Kiên Giang (thu hồi 12,235 tỷ đồng sai phạm, đạt tỷ lệ 93,75%) và tỉnh Hải Dương (thu hồi trên 60 tỷ đồng trong tổng số 100,2 tỷ đồng sai phạm), huyện Lục Ngạn cần thiết lập cơ chế kiểm tra, đôn đốc sau thanh tra quyết liệt hơn.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh rõ nét thực trạng khi được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện cơ cấu sai phạm theo 4 lĩnh vực thanh tra chính và biểu đồ đường mô tả tỷ lệ thu hồi ngân sách nhà nước qua từng năm từ 2014 đến 2016. Bên cạnh đó, bảng số liệu so sánh giữa thanh tra theo kế hoạch và thanh tra đột xuất sẽ minh họa rõ mức độ bị động về thời gian và nhân lực của bộ máy thanh tra địa phương khi phát sinh nhiệm vụ đột xuất từ cấp trên.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình khảo sát và phê duyệt kế hoạch thanh tra: UBND huyện Lục Ngạn chỉ đạo Thanh tra huyện ban hành 100% đề cương khảo sát chi tiết trước ngày 15 tháng 11 hàng năm, áp dụng biểu mẫu thu thập dữ liệu đồng bộ nhằm rút ngắn ít nhất 25% thời gian chuẩn bị và loại bỏ hoàn toàn tình trạng trùng lặp đối tượng thanh tra.

Thứ hai, kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực chuyên môn cán bộ: Phòng Nội vụ phối hợp Thanh tra huyện xây dựng đề án tuyển dụng bổ sung để đạt quy mô biên chế tối thiểu từ 7 đến 8 công chức chuyên trách trước năm 2020. Tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm về giám định kỹ thuật xây dựng và kiểm toán ngân sách xã, phấn đấu 100% thanh tra viên đạt chuẩn ngạch và thành thạo phân tích dữ liệu điện tử vào năm 2023.

Thứ ba, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành và nâng cao hiệu lực kết luận thanh tra: Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn ban hành quy chế phối hợp bắt buộc giữa Thanh tra huyện, Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Tài nguyên và Môi trường cùng Kho bạc Nhà nước, phấn đấu nâng tỷ lệ thu hồi tiền và tài sản sai phạm nộp ngân sách nhà nước đạt trên 95% trong giai đoạn 2020 - 2025.

Thứ tư, gia tăng đầu tư cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin: HĐND huyện Lục Ngạn phê duyệt tăng từ 15% đến 20% ngân sách hoạt động hàng năm cho cơ quan thanh tra, thực hiện trích tối đa 30% số tiền thu hồi nộp ngân sách theo Thông tư số 327/2016/TT-BTC để tái đầu tư phương tiện làm việc, hoàn thành số hóa 100% hồ sơ lưu trữ thanh tra vào năm 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, lãnh đạo và cán bộ công chức thuộc cơ quan thanh tra nhà nước cấp huyện, cấp tỉnh: Tài liệu cung cấp cẩm nang thực hành chuẩn hóa quy trình 3 giai đoạn và phương pháp xử lý dứt điểm các vướng mắc trong việc đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra kinh tế - xã hội.

Thứ hai, cán bộ quản lý tại UBND cấp huyện và các phòng ban chuyên môn về tài chính, đất đai, xây dựng: Nghiên cứu đưa ra giải pháp hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, giúp hạn chế 20% các sai sót nghiệp vụ trong công tác thẩm định dự toán đầu tư công và bồi thường giải phóng mặt bằng.

Thứ ba, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản trị kinh doanh, Quản lý công: Công trình là nguồn tài liệu học thuật giá trị với bộ dữ liệu khảo sát 75 mẫu chuẩn mực, kết hợp hài hòa phương pháp phân tích định lượng và định tính có độ tin cậy cao.

Thứ tư, chuyên viên kiểm soát nội bộ và pháp chế tại các doanh nghiệp, tổ chức công lập: Luận văn hỗ trợ nhận diện các điểm nghẽn rủi ro trong quản lý tài chính, sử dụng đất đai và thực hiện nghĩa vụ thuế để thiết lập hệ thống kiểm soát tuân thủ hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Thanh tra hành chính trong lĩnh vực kinh tế - xã hội khác gì so với thanh tra chuyên ngành?

Thanh tra hành chính là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ được giao theo quy định tại Điều 3 Luật Thanh tra năm 2010. Trong khi đó, thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên ngành của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý.

Sai phạm kinh tế phát hiện qua thanh tra tại huyện Lục Ngạn tập trung chủ yếu ở lĩnh vực nào?

Số liệu khảo sát giai đoạn 2014 - 2016 chỉ ra rằng sai phạm kinh tế tập trung trên 65% ở hai lĩnh vực trọng điểm là quản lý sử dụng đất đai và đầu tư xây dựng cơ bản. Các vi phạm phổ biến bao gồm sai sót trong lập dự toán, nghiệm thu vượt khối lượng và chậm hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Tại sao tỷ lệ thu hồi tiền sai phạm sau thanh tra ở cấp huyện thường gặp khó khăn?

Khó khăn này xuất phát từ việc thiếu chế tài cưỡng chế tài chính trực tiếp của cơ quan thanh tra huyện đối với các đơn vị chây ỳ. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa cơ quan thanh tra, cơ quan tài chính và ngân hàng chưa có cơ chế trích tài khoản tự động, dẫn đến thời gian thu hồi bị kéo dài trên 60 ngày so với thời hạn quy định.

Căn cứ pháp lý quy định chế độ phụ cấp và nguồn kinh phí trích thưởng của thanh tra viên là gì?

Theo Quyết định số 202/2005/QĐ-TTg, thanh tra viên được hưởng phụ cấp trách nhiệm nghề bằng 25% lương và phụ cấp chức vụ. Đồng thời, Thông tư số 327/2016/TT-BTC quy định thanh tra cấp huyện được trích tối đa 30% trên tổng số tiền thu hồi phát hiện qua thanh tra đã thực nộp vào ngân sách nhà nước đối với số nộp đến 1 tỷ đồng mỗi năm.

Đâu là giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng công tác thanh tra huyện Lục Ngạn đến năm 2025?

Giải pháp then chốt là kiện toàn biên chế lên 7 đến 8 cán bộ có trình độ chuyên môn sâu về kinh tế và luật, kết hợp số hóa 100% quy trình quản lý hồ sơ. Đồng thời, việc gắn trách nhiệm người đứng đầu cơ quan bị thanh tra với tỷ lệ khắc phục sai phạm đạt trên 95% sẽ tạo bước đột phá trong quản lý.

Kết luận

Những đóng góp và kết luận trọng tâm từ công trình nghiên cứu:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và pháp lý về thanh tra hành chính kinh tế - xã hội ở cấp huyện.
• Đánh giá thực trạng sai phạm giai đoạn 2014 - 2016 tại huyện Lục Ngạn, chỉ rõ trên 65% vi phạm tập trung vào đất đai và xây dựng cơ bản.
• Xác định nguyên nhân hạn chế từ quy mô biên chế chỉ 5 đến 7 người và tỷ lệ thu hồi sau thanh tra chưa triệt để.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy trình, nhân sự, cơ chế phối hợp và đầu tư công nghệ.
• Đề ra lộ trình cụ thể nâng tỷ lệ thực hiện kết luận thanh tra đạt trên 95% trước năm 2025.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp khung giải pháp thực chứng giúp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại địa bàn có tốc độ đô thị hóa cao. Lộ trình triển khai tiếp theo gồm 2 giai đoạn: giai đoạn 2018 - 2020 tập trung hoàn thiện nhân lực và quy chế phối hợp; giai đoạn 2021 - 2025 hoàn thành số hóa và chuẩn hóa chế tài xử lý. Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu có thể ứng dụng ngay bộ giải pháp này để nâng cao tính minh bạch và kỷ cương trong quản trị công tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Phần 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính Phần 3. Phương pháp nghiên cứu Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận Phần 5.

Kết luận và kiến nghị 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2. Một số khái niệm * Khái niệm về thanh tra: Thanh tra (tiếng Anh là Inspect) xuất phát từ nguồn gốc La tinh (Inspectare) có nghĩa là “nhìn vào bên trong”, chỉ một sự kiểm tra, xem xét từ bên ngoài đối với hoạt động của một số đối tượng nhất định. Theo Từ điển pháp luật Anh - Việt, thanh tra “là sự kiểm soát, kiểm kê đối với đối tượng bị thanh tra”.

Từ điển Luật học (tiếng Đức) giải thích thanh tra “là sự tác động của chủ thể đến đối tượng đã và đang thực hiện thẩm quyền được giao nhằm đạt được mục đích nhất định - sự tác động có tính trực thuộc”. Theo Từ điển tiếng Việt “thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp”. Với nghĩa này, Thanh tra bao hàm nghĩa kiểm soát nhằm: “xem xét và phát hiện ngăn chặn những gì trái với quy định”. Thanh tra thường đi kèm với một chủ thể nhất định: “Người làm nhiệm vụ thanh tra” “đoàn thanh tra của Bộ” và “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định”.

Quan niệm về thanh tra hiện nay cũng như trong lịch sử nước ta được thể hiện qua mô hình các cơ quan nhà nước, các quy định của Hiến pháp và pháp luật và được đề cập ở các giác độ khác nhau: Thời kỳ phong kiến, khái niệm thanh tra chưa được sử dụng, nhưng các triều đại Lý, Trần, Lê có cơ quan gọi là “Ngự sử đài” với chức năng gần giống như cơ quan Thanh tra nhà nước hiện nay và có chức “Quan ngự sử” đứng đầu Ngự sử đài. Ngự sử đài có nhiệm vụ giúp vua trong việc theo dõi, xem xét các công việc hệ trọng của triều đình. Quan ngự sử đời nhà Trần có quyền tiền trảm hậu tấu và là chức quan duy nhất có quyền can gián vua. Thời Lê có hàm “Gián nghị đại phu” phong tặng cho bất cứ bề tôi nào dám nói thẳng, nói đúng sự thật, Gián nghị đại phu có quyền can gián nhà vua những việc nên làm và những việc không nên làm.

Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước ta chưa sử dụng thuật ngữ “thanh tra”, hoạt động thanh tra, kiểm tra chưa được giao cho một cơ quan chuyên trách nào, mà quyền “kiểm soát” đối với Chính phủ được giao cho Ban Thường vụ của Nghị viện: “khi Nghị viện không họp, Ban Thường vụ có quyền kiểm soát, phê bình Chính phủ”. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngày 23/11/1945, chỉ sau ba tháng từ khi Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, Hồ Chủ tịch ký Sắc lệnh số 64-SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt. Sắc lệnh nêu rõ: “Chính phủ sẽ lập ngay một Ban Thanh tra đặc biệt, có uỷ nhiệm là đi giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ”, từ đây thuật ngữ “thanh tra” xuất hiện, quyền thanh tra được xác định và chính thức giao cho Chính phủ. Hiến pháp năm 1959 cũng đề cập đến một số nội dung về kiểm tra việc thi hành các quyết định quản lý nhà nước: “Các Bộ trưởng và thủ trưởng các cơ quan thuộc Hội đồng Chính phủ ra đời những thông tư, chỉ thị và kiểm tra việc thi hành các thông tư và chỉ thị ấy” và “Uỷ ban hành chính các cấp chiếu theo quyền hạn do luật định mà ra quyết định, chỉ thị và kiểm tra việc thi hành những quyết định chỉ thị ấy”.

Như vậy, thanh tra, kiểm tra ở đây ngoài việc xem xét vi phạm của các cơ quan, nhân viên hành chính hay Chính phủ còn mở rộng ra giám sát, kiểm tra các hoạt động xây dựng, ban hành, thực hiện các văn bản pháp quy. Hiến pháp năm 1980 đã sử dụng thuật ngữ “thanh tra” với nội dung là một chức năng của cơ quan quản lý nhà nước. Khoản 15 Điều 107 của Hiến pháp quy định Hội đồng Bộ trưởng có nhiệm vụ: “tổ chức và lãnh đạo công tác thanh tra và kiểm tra của Nhà nước”, Điều 110 quy định: “Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng lãnh đạo công tác của Hội đồng Bộ trưởng, đôn đốc, kiểm tra việc thi hành những quyết định của Quốc hội, Hội đồng nhà nước, Hội đồng Bộ trưởng”. Về Uỷ ban nhân dân, Điều 124 quy định: “Uỷ ban nhân dân các cấp chiểu theo quyền hạn do luật định, ra những quyết định, chỉ thị và kiểm tra việc thi hành những văn bản đó”.

Đến Hiến pháp năm 1992, khái niệm thanh tra, kiểm tra được thể hiện rõ hơn. Khoản 7 Điều 112 quy định Chính phủ có nhiệm vụ “tổ chức và lãnh đạo công tác kiểm kê, thống kê của Nhà nước, công tác thanh tra, kiểm tra nhà nước, chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân”. Điều 115 quy định: “… Chính phủ ra nghị quyết, nghị định, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định, chỉ thị và kiểm tra việc thi hành các văn bản đó …”. Đối với Bộ trưởng, các thành viên khác của Chính phủ, thủ trưởng các cơ quan thuộc Chính phủ “ra quyết định, chỉ thị, thông tư và kiểm tra việc thi hành các văn bản đó…” (Điều 116).

Đối với Uỷ ban nhân dân, Điều 124 Hiến pháp năm 1992 cũng quy định “Uỷ ban nhân dân… ra quyết định, chỉ thị và kiểm tra việc thi hành những văn bản đó”. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ Pháp lệnh thanh tra năm 1990, Luật thanh tra năm 2004 và hiện nay là Luật Thanh tra năm 2010, hoạt động thanh tra của các tổ chức Thanh tra được xác định là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước. Điều 3 Luật thanh tra năm 2010 xác định: “Thanh tra nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”.

Như vậy có thể thấy, thanh tra không đồng nhất với hoạt động điều hành, quản lý, khác với hoạt động kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ. Trong hoạt động, thanh tra thực thi quyền lực của Nhà nước, tác động đến đối tượng bị quản lý, nhằm mang lại cho chủ thể quản lý những thông tin chính xác, khách quan, để từ đó có biện pháp chấn chỉnh hoạt động quản lý. Hoạt động thanh tra không chỉ xem xét tính hợp pháp, mà còn xem xét tính hợp lý của hành vi của đối tượng quản lý. Bản chất của hoạt động thanh tra không phải chỉ là phát hiện, xử lý vi phạm, mà điều quan trọng hơn là tìm ra nguyên nhân vi phạm để từ đó đề xuất các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm.

Nếu cho rằng, thanh tra là phát hiện hành vi vi phạm và áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm hành chính thì đó là việc nhận thức không đúng với bản chất của hoạt động thanh tra. Ngược lại, thanh tra phải chỉ ra được những việc làm được, những thiếu sót, khuyết điểm và nguyên nhân của nó và phải thực sự trở thành ''tai mắt của trên, là người bạn của dưới'' theo đúng như mong muốn và yêu cầu của Bác Hồ đối với ngành thanh tra. * Khái niệm thanh tra hành chính: Theo Luật Thanh tra năm 2010, Thanh tra hành chính được xác định như sau: “Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao”. Như vậy xét về mặt tổ chức: Thanh tra hành chính là hoạt động được đảm nhiệm bởi các cơ quan thanh tra được tổ chức theo cấp hành chính.

Ở trung ương là Thanh tra Chính phủ; ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương gọi là thanh tra tỉnh; ở huyện, quận, thị xã thuộc tỉnh là thanh tra huyện. Về mặt nội dung thanh tra: Ngoài thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, thanh tra hành chính còn thanh tra việc thực hiện nhiệm vụ cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nó thể hiện quan hệ trong chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, kiểm soát giữa cấp trên đối với cấp dưới, giữa cơ quan có thẩm quyền với đối tượng trực thuộc chịu sự quản lý. Mục đích là nhằm xem xét, đánh giá trong tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức và cá nhân có tuân thủ các quy định của pháp luật không.

Mặt khác, còn nhằm xem xét, đánh giá về việc thực hiện các nhiệm vụ được giao mang tính kế hoạch, chỉ đạo, điều hành giữa cơ quan cấp trên đối với cấp dưới có được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, đúng đắn hay không. Vai trò của thanh tra hành chính Thanh tra là một nội dung, một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước: Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, khi có quản lý là phải có thanh tra. Lênin nói “Thanh tra và quản lý là một chứ không phải là hai”. Người cho rằng mục đích của thanh tra là nhằm xây dựng “khả năng biết làm, biết thành thạo trong quản lý”.

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác thanh tra cũng dựa trên những luận điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin. Người nói: “Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới” và “Thanh tra là để theo dõi, xem xét kế hoạch, chỉ thị, chính sách đó, các địa phương đã chấp hành như thế nào”, “nếu họ làm sai hay gặp khó khăn, còn giúp họ làm cho đúng với nghị quyết, chỉ thị của trên đưa xuống”. Thanh tra là một trong những phương thức thực hiện chức năng quản lý của Nhà Nước. Nội dung cơ bản của quản lý nhà nước bao gồm 3 mặt thống nhất chặt chẽ với nhau: Ban hành quyết định quản lý; tổ chức, phân công, chỉ đạo việc thực hiện các quyết định quản lý; và kiểm tra việc thực hiện các quyết định quản lý.

Mặt khác, các nghị quyết của Đảng đều khẳng định vai trò quan trọng của công tác thanh tra đối với việc nâng cao hiệu quả quản lý.