Luận văn: Quản lý sử dụng thiết bị dạy học tại các trường THPT TP Phan Rang - Tháp Chàm, Ninh Thuận

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích vnu ued quản lý sử dụng thiết bị dạy học ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Quân
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đức Tú
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục, Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Sử Dụng Thiết Bị Dạy Học Ở Các Trường Trung Học Phổ Thông Trên Địa Bàn Thành Phố Phan Rang - Tháp Chàm, Tỉnh Ninh Thuận
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Đối tượng khảo sát
• 0.7. Địa bàn khảo sát
• 0.8. Khách thể khảo sát
• 0.9. Thời gian khảo sát
• 0.10. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.11. Giả thuyết khoa học
• 0.12. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.12.1. Ý nghĩa lý luận
• 0.12.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.13. Phương pháp nghiên cứu
• 0.13.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
• 0.13.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 0.13.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ
• 0.14. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ PHAN RANG - THÁP CHÀM, TỈNH NINH THUẬN
• 2.1. Vài nét về đặc điểm Tự nhiên - Xã hội tỉnh Ninh Thuận nói chung, thành phố Phan Rang – Tháp Chàm nói riêng
• 2.2. Giới thiệu khảo sát
• 2.2.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Thời điểm khảo sát
• 2.2.4. Nội dung khảo sát
• 2.2.5. Phương pháp khảo sát
• 2.2.6. Kết quả khảo sát
• 2.3. Tổng quan về 3 trường THPT trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận
• 2.4. Thực trạng thiết bị dạy học ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm
• 2.5. Thực trạng về nhận thức của giáo viên về tác dụng của TBDH trong việc đổi mới phương pháp dạy học
• 2.6. Thực trạng quản lý việc trang bị thiết bị dạy học
• 2.7. Thực trạng quản lý việc bảo quản thiết bị dạy học
• 2.8. Thực trạng quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học
• 2.9. Thực trạng quản lý việc kiểm kê, thanh lý thiết bị dạy học
• 2.10. Phân tích nguyên nhân của thực trạng quản lý việc trang bị, bảo quản, sử dụng, kiểm kê thanh lý thiết bị dạy học ở các trường trung học phổ thông
• 2.10.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.10.2. Nguyên nhân chủ quan
• 2.11. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ PHAN RANG – THÁP CHÀM, TỈNH NINH THUẬN
• 3.1. Định hướng phát triển
• 3.2. Những chủ trương của Đảng, Nhà nước về việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học cho phát triển giáo dục
• 3.3. Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận giai đoạn hiện nay
• 3.4. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.4.1. Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp
• 3.4.2. Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp
• 3.4.3. Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp
• 3.5. Một số biện pháp quản lý sử dụng TBDH ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận
• 3.5.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò và tác dụng của thiết bị dạy học trong việc đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học
• 3.5.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch trang bị, bảo quản và khai thác thiết bị dạy học
• 3.5.3. Biện pháp 3: Bồi dưỡng nghiệp vụ bảo quản và khai thác thiết bị dạy học
• 3.5.4. Biện pháp 4: Từng bước xây dựng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và triển khai dạy học theo phòng học bộ môn
• 3.5.5. Biện pháp 5: Phát động phong trào tự làm đồ dùng, sưu tầm và xã hội hóa công tác thiết bị dạy học
• 3.5.6. Biện pháp 6: Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm kê thanh lý, đánh giá việc trang bị, bảo quản và khai thác thiết bị dạy học
• 3.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.7. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
• 3.7.1. Quy mô tiến hành
• 3.7.2. Nội dung và kỹ thuật tiến hành
• 3.7.3. Kết quả khảo nghiệm
• 3.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 0.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
• 0.2. Đối với Hiệu trưởng 3 trường THPT trên địa bàn thành phố
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thiết bị dạy học tại Phan Rang Tháp Chàm

Quản lý thiết bị dạy học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường trung học phổ thông. Tại thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, việc quản lý này không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng thiết bị mà còn góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học. Thiết bị dạy học không chỉ là công cụ hỗ trợ giáo viên mà còn là phương tiện giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn.

1.1. Khái niệm và vai trò của thiết bị dạy học

Thiết bị dạy học (TBDH) được hiểu là những công cụ, phương tiện hỗ trợ cho quá trình dạy và học. Vai trò của TBDH rất quan trọng, nó không chỉ giúp giáo viên truyền đạt kiến thức mà còn kích thích sự sáng tạo và tư duy của học sinh.

1.2. Tình hình thiết bị dạy học tại các trường THPT

Tại Phan Rang - Tháp Chàm, các trường trung học phổ thông đã có những bước tiến trong việc trang bị thiết bị dạy học. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả các thiết bị này.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý thiết bị dạy học

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý thiết bị dạy học, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc giáo viên chưa chú trọng đến việc sử dụng thiết bị dạy học một cách hiệu quả là một trong những thách thức lớn nhất.

2.1. Thiếu nhận thức về vai trò của thiết bị dạy học

Nhiều giáo viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của TBDH trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Điều này dẫn đến việc sử dụng thiết bị không hiệu quả.

2.2. Hạn chế trong việc bảo quản và sử dụng thiết bị

Việc bảo quản thiết bị dạy học chưa được chú trọng, dẫn đến tình trạng hư hỏng và không sử dụng được. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học.

III. Phương pháp quản lý thiết bị dạy học hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý thiết bị dạy học, cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và hợp lý. Việc xây dựng kế hoạch cụ thể và đào tạo giáo viên là rất cần thiết.

3.1. Xây dựng kế hoạch quản lý thiết bị dạy học

Kế hoạch quản lý cần được xây dựng dựa trên thực trạng và nhu cầu của từng trường. Điều này giúp tối ưu hóa việc sử dụng thiết bị dạy học.

3.2. Đào tạo giáo viên về sử dụng thiết bị dạy học

Đào tạo giáo viên về cách sử dụng và bảo quản thiết bị dạy học là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp giáo viên nâng cao kỹ năng mà còn góp phần nâng cao chất lượng dạy học.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các biện pháp quản lý thiết bị dạy học đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều trường đã cải thiện được chất lượng dạy học nhờ vào việc sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả.

4.1. Kết quả khảo sát về việc sử dụng thiết bị dạy học

Khảo sát cho thấy rằng việc sử dụng thiết bị dạy học đã tăng lên đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc quản lý hiệu quả.

4.2. Những mô hình thành công trong quản lý thiết bị dạy học

Một số trường đã áp dụng thành công các mô hình quản lý thiết bị dạy học, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Những mô hình này có thể được nhân rộng ra các trường khác.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản lý thiết bị dạy học tại các trường trung học phổ thông ở Phan Rang - Tháp Chàm cần được cải thiện hơn nữa. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý thiết bị dạy học

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc quản lý thiết bị dạy học, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường trung học phổ thông.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan quản lý giáo dục

Các cơ quan quản lý giáo dục cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích việc sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả tại các trường trung học phổ thông.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, việc hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đóng vai trò then chốt nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại các trường phổ thông. Tại thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, hệ thống giáo dục trung học phổ thông đang đối diện với thách thức lớn về quản lý tài sản sư phạm khi quy mô đào tạo phát triển mạnh mẽ với 141 lớp học và 5.244 học sinh trong năm học 2014-2015. Thực tế khảo sát cho thấy, mặc dù 100% các trường đã được đầu tư hệ thống điện lưới và phòng thí nghiệm, hiệu quả khai thác công năng của thiết bị vẫn chưa đạt mức tối ưu, tình trạng dạy học theo phương pháp truyền thống truyền thụ một chiều vẫn còn diễn ra ở nhiều bộ môn.

Nghiên cứu được triển khai nhằm phân tích toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng công tác trang bị, bảo quản, sử dụng, kiểm kê thanh lý thiết bị dạy học tại 3 trường trung học phổ thông trọng điểm gồm THPT Nguyễn Trãi, THPT Chu Văn An và THPT Tháp Chàm. Phạm vi thời gian nghiên cứu tập trung vào năm học 2014-2015, gắn liền với đặc điểm kinh tế, văn hóa và khí hậu khô hạn đặc thù của vùng duyên hải Ninh Thuận. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc lượng hóa mức độ hao mòn thiết bị dưới tác động môi trường mặn, chuẩn hóa quy trình vận hành cho 70 giáo viên và tối ưu hóa hiệu suất sử dụng của 190 bộ máy vi tính cùng 47 máy chiếu projector hiện có, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển giáo dục địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng thuyết quản lý khoa học của F.W. Taylor với trọng tâm là chuẩn hóa quy trình làm việc, phân công lao động chuyên biệt và kiểm soát định mức kỹ thuật. Đồng thời, đề tài kế thừa lý thuyết dạy học trực quan của các nhà giáo dục lỗi lạc như J.A. Comenius và K.D. Ushinsky, nhấn mạnh nguyên tắc nhận thức đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, trong đó phương tiện dạy học đóng vai trò là nguồn tri thức trực tiếp giúp học sinh khắc sâu bản chất sự vật.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa bao gồm:

1. Quản lý giáo dục: Sự tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến toàn bộ hệ thống giáo dục nhằm đạt mục tiêu đào tạo.
2. Quản lý nhà trường: Quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra các nguồn lực sư phạm trong phạm vi cơ sở giáo dục.
3. Thiết bị dạy học: Hệ thống phương tiện vật chất (mô hình, mẫu vật, hóa chất, thiết bị nghe nhìn, phần mềm) hỗ trợ trực tiếp quá trình dạy và học.
4. Chu trình quản lý thiết bị dạy học: Cơ chế vận hành khép kín gồm 4 chức năng liên hoàn là kế hoạch hóa trang bị, tổ chức bảo quản, chỉ đạo khai thác sử dụng và kiểm tra kiểm kê thanh lý dựa trên dòng thông tin quản lý hai chiều.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thiết lập hệ thống phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa lý luận và thực chứng:

• Cỡ mẫu khảo sát: Tổng cộng 336 khách thể được chọn tham gia khảo sát trực tiếp, bao gồm 6 cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn và cơ sở vật chất, 70 giáo viên trực tiếp đứng lớp thuộc các tổ bộ môn và 260 học sinh đại diện cho 3 khối lớp. Đồng thời, tác giả thực hiện tổng kiểm kê trên mẫu mở rộng gồm 12 cán bộ quản lý toàn diện tại 3 trường THPT.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên theo từng khối lớp (khối 10 gồm 1.809 học sinh, khối 11 gồm 1.672 học sinh, khối 12 gồm 1.763 học sinh) và phân bổ đều giữa các tổ chuyên môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội. Phương pháp này đảm bảo tính đại diện cao cho cấu trúc giáo dục của địa bàn đô thị loại II.
• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu: Tác giả phối hợp quan sát sư phạm 15 tiết học thực nghiệm, phỏng vấn sâu 12 cán bộ quản lý và thu thập ý kiến qua 3 bộ phiếu hỏi tiêu chuẩn. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng các công thức toán thống kê (tính điểm trung bình cộng, tỷ lệ phần trăm và độ lệch chuẩn). Việc lựa chọn phương pháp thống kê giúp phản ánh chính xác các mức độ nhận thức, tần suất sử dụng và kiểm chứng độ tin cậy của giả thuyết khoa học.
• Thời gian nghiên cứu: Quy trình thu thập số liệu được thực hiện qua 3 đợt độc lập trong năm học 2014-2015, bao gồm đợt 1 vào tháng 11, đợt 2 vào tháng 3 và đợt 3 tổng kết vào tháng 5.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại 3 trường THPT trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm ghi nhận 4 phát hiện trọng tâm:

1. Cơ sở vật chất ban đầu được kiên cố hóa nhưng mất cân đối về hạ tầng chuyên dụng: 100% số trường sở hữu mạng điện lưới quốc gia, phòng thí nghiệm và bảng chống lóa. Tuy nhiên, chỉ 66,7% trường có nhà tập luyện thể dục thể thao đa năng. Tỷ lệ máy chiếu projector phục vụ giảng dạy còn hạn chế với 47 máy trên tổng số 141 lớp học, tương ứng tỷ lệ đáp ứng chỉ đạt 33,3%, dẫn đến việc giáo viên phải luân chuyển thiết bị liên tục giữa các phòng học.

2. Đặc điểm đội ngũ quản lý có bề dày kinh nghiệm nhưng độ tuổi bình quân cao: Thống kê 12 cán bộ quản lý cho thấy có đến 75% nhân sự nằm trong độ tuổi từ 45 trở lên và 91,7% có thâm niên quản lý từ 5 đến 10 năm. Mặc dù 100% cán bộ đạt chuẩn trình độ chuyên môn, khả năng nắm bắt công nghệ mới và kỹ năng chuyển đổi số trong quản lý thiết bị còn bộc lộ độ trễ nhất định.

3. Tần suất và kỹ năng khai thác thiết bị dạy học phân hóa mạnh: Mặc dù tỷ lệ giáo viên xếp loại chuyên môn khá và giỏi đạt trên 88,2% tại trường THPT Nguyễn Trãi, tần suất sử dụng đồ dùng trực quan trong các giờ học lý thuyết chỉ đạt khoảng 42,5%. Nhóm giáo viên lớn tuổi có tâm lý ngại tiếp cận công nghệ nghe nhìn, trong khi nhóm giáo viên trẻ năng động nhưng còn thiếu kỹ năng bảo quản thiết bị thí nghiệm chuyên sâu.

4. Ảnh hưởng nghiêm trọng của môi trường khí hậu địa phương đến tuổi thọ thiết bị: Khí hậu Phan Rang mang đặc thù khô hạn với bức xạ nhiệt cao và nồng độ muối biển trong không khí lớn. Tỷ lệ thiết bị kim loại bị hoen rỉ, quang sai thấu kính kính hiển vi và biến dạng mạch điện tử sau 2 năm sử dụng lên tới khoảng 28,4%, đòi hỏi quy trình bảo dưỡng khắt khe hơn các khu vực khác.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả trên biểu đồ radar đánh giá 5 chỉ số năng lực quản lý thiết bị (gồm Tần số sử dụng, Mức độ hiểu tính năng, Tính thành thạo, Tính kinh tế và Nhận thức tầm quan trọng), dữ liệu cho thấy một khoảng cách rõ rệt giữa nhận thức lý thuyết và hành vi thực tế. Đa số giáo viên đánh giá tầm quan trọng của thiết bị ở mức điểm cao trên 4,2/5, nhưng điểm số về tính thành thạo khi vận hành thiết bị công nghệ cao chỉ dao động ở mức 2,8/5 đến 3,1/5.

Nguyên nhân khách quan xuất phát từ cơ chế tự chủ tài chính của các trường còn hạn hẹp, nguồn ngân sách phân bổ cho bảo trì hàng năm chỉ chiếm dưới 5% tổng chi hoạt động. Về mặt chủ quan, khâu liên kết giữa nhà trường và các đơn vị cung ứng thiết bị chưa gắn liền với đào tạo chuyển giao công nghệ. So sánh với các nghiên cứu giáo dục cùng giai đoạn tại khu vực Nam Trung Bộ, thực trạng tại thành phố Phan Rang - Tháp Chàm mang tính điển hình cho các đô thị đang chuyển mình, nơi cơ sở vật chất tăng nhanh nhưng năng lực quản trị vận hành chưa theo kịp tốc độ đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả đề xuất hệ thống 6 giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng thiết bị dạy học:

1. Nâng cao nhận thức và năng lực công nghệ cho đội ngũ sư phạm: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Ban Giám hiệu tổ chức 2 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm về kỹ năng tích hợp thiết bị nghe nhìn và phần mềm mô phỏng bài giảng. Mục tiêu đặt ra là 100% giáo viên đạt chuẩn kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy trước năm 2018.

2. Tiêu chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch và mua sắm theo điều kiện địa phương: Ban quản lý thiết bị nhà trường cần thiết lập danh mục mua sắm ưu tiên vật liệu composite, nhựa chịu nhiệt và thiết bị mạ chống oxy hóa nhằm thích ứng với độ mặn không khí cao, giúp giảm tỷ lệ hư hỏng thiết bị xuống dưới 10% mỗi năm.

3. Áp dụng mô hình quản lý 6S trong bảo quản và bảo dưỡng định kỳ: Thực hiện triệt để các bước Sàng lọc - Sắp xếp - Sạch sẽ - Săn sóc - Sẵn sàng - Sửa chữa cho hệ thống 10 phòng thực hành thí nghiệm. Duy trì chế độ hút ẩm liên tục 24/7 đối với 100% phòng máy vi tính và kho chứa thiết bị quang học.

4. Phát động phong trào tự làm đồ dùng dạy học và xã hội hóa giáo dục: Giao chỉ tiêu cho mỗi tổ chuyên môn hoàn thành từ 3 đến 5 sản phẩm tự làm có giá trị sư phạm cao trong mỗi học kỳ. Tăng cường huy động nguồn lực tài trợ hợp pháp từ phụ huynh và các doanh nghiệp địa phương để tăng quỹ mua sắm thiết bị thêm 15% đến 20% hàng năm.

5. Đẩy mạnh chuyển đổi mô hình phòng học bộ môn: Từng bước sắp xếp lại cơ sở vật chất để chuyển từ mô hình lớp học truyền thống sang phòng học chuyên biệt theo bộ môn (Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngoại ngữ), phấn đấu đến năm 2020 mỗi trường có tối thiểu 6 phòng bộ môn đạt chuẩn.

6. Thiết lập hệ thống kiểm tra, kiểm kê và đánh giá thi đua tự động: Ban kiểm kê tiến hành rà soát tài sản 2 lần/năm vào tháng 12 và tháng 5. Đưa chỉ số tần suất sử dụng thiết bị dạy học vào tiêu chí đánh giá thi đua bình xét cuối năm của từng cá nhân và tổ bộ môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ quản lý tại các Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Ban Giám hiệu các trường trung học phổ thông: Cung cấp khung lý thuyết quản trị cơ sở vật chất và mô hình phân bổ nguồn lực kỹ thuật tối ưu theo đặc thù khí hậu địa phương, giúp hoạch định chiến lược đầu tư công hiệu quả và tránh lãng phí ngân sách.

2. Giáo viên các bộ môn khoa học tự nhiên và xã hội cấp trung học phổ thông: Tham khảo phương pháp xây dựng giáo án tích hợp thiết bị dạy học hiện đại, kinh nghiệm cải tiến đồ dùng trực quan tự làm và quy trình phối hợp hoạt động nhóm nhằm phát huy tính chủ động của học sinh trong giờ học 2 buổi/ngày.

3. Cán bộ phụ trách phòng thí nghiệm, thiết bị và thư viện trường học: Nắm bắt quy trình kỹ thuật về bảo quản dụng cụ quang học, hóa chất độc hại và linh kiện máy tính trong môi trường có độ mặn cao, đồng thời chuẩn hóa hệ thống sổ sách theo dõi mượn trả tài sản minh bạch.

4. Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tiếp cận bộ công cụ nghiên cứu thực chứng hoàn chỉnh gồm phương pháp thiết kế phiếu hỏi 3 chiều, quy trình lấy mẫu phân tầng và kỹ thuật xử lý dữ liệu khảo sát trong môi trường giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Đặc điểm tự nhiên của thành phố Phan Rang - Tháp Chàm ảnh hưởng như thế nào đến việc bảo quản thiết bị dạy học? Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm có khí hậu khô hạn, nắng nóng quanh năm và nồng độ muối trong không khí ven biển rất cao. Điều này khiến các thiết bị kim loại dễ bị ăn mòn, rỉ sét và làm suy giảm tuổi thọ linh kiện điện tử trong 190 máy tính và 47 máy chiếu nhanh hơn khoảng 20% so với các vùng nội địa.

2. Thực trạng cơ sở vật chất tại 3 trường THPT khảo sát có đáp ứng đủ nhu cầu học tập không? Mặc dù 100% các trường đã có phòng thí nghiệm và mạng điện lưới, hệ thống cơ sở vật chất vẫn đối mặt với tình trạng quá tải khi phục vụ 5.244 học sinh trên 141 lớp. Tỷ lệ máy vi tính trên số lượng học sinh còn thấp và các trường đều thiếu nhà thi đấu đa năng hoặc sân bãi đạt chuẩn.

3. Nguyên nhân cốt lõi khiến một bộ phận giáo viên ngại sử dụng thiết bị hiện đại là gì? Nguyên nhân chủ yếu do 75% cán bộ quản lý và nhiều giáo viên có tuổi đời cao chưa được đào tạo chuyển giao công nghệ bài bản, dẫn đến thói quen dạy chay truyền thống. Ngoài ra, việc thiếu phòng học bộ môn chuyên biệt khiến giáo viên tốn nhiều thời gian chuẩn bị và di chuyển thiết bị.

4. Luận văn đưa ra giải pháp nào để khắc phục tình trạng thiếu hụt kinh phí mua sắm thiết bị? Luận văn đề xuất đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực hợp pháp từ cộng đồng kết hợp với việc phát động phong trào tự làm đồ dùng dạy học. Mỗi tổ bộ môn đóng góp từ 3 đến 5 thiết bị tự tạo mỗi kỳ giúp bổ sung khoảng 15% lượng học cụ thiếu hụt.

5. Việc kiểm kê thiết bị dạy học được khuyến nghị thực hiện theo chu kỳ nào? Ban Giám hiệu nhà trường cần thành lập Ban kiểm kê tài sản định kỳ 2 lần mỗi năm học vào cuối tháng 12 và cuối năm học vào tháng 5. Quy trình này giúp phân loại chính xác các thiết bị hư hỏng cần bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thanh lý, đảm bảo 100% trang thiết bị sẵn sàng cho năm học mới.

Kết luận

Nghiên cứu về công tác quản lý sử dụng thiết bị dạy học tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm đã mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn quan trọng:

• Khái quát hóa và làm sâu sắc thêm hệ thống cơ sở lý luận về quản trị thiết bị dạy học theo chu trình 4 chức năng trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông.
• Phản ánh trung thực thực trạng cơ sở vật chất của 141 lớp học với 5.244 học sinh tại 3 trường THPT trọng điểm, chỉ rõ những rào cản về hạ tầng và năng lực khai thác công nghệ.
• Xác định rõ tác động tiêu cực của môi trường tự nhiên đặc thù ven biển đối với độ bền cơ học và tuổi thọ linh kiện của các thiết bị thực hành, thí nghiệm.
• Xây dựng hệ thống 6 giải pháp khả thi, có tính đồng bộ cao từ khâu nâng cao nhận thức, chuẩn hóa bảo quản theo mô hình 6S đến chuyển đổi phòng học bộ môn.
• Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả sư phạm gắn liền với công tác thanh tra và kiểm kê tài sản định kỳ cho các cơ sở giáo dục trung học.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, các trường cần nhanh chóng triển khai kế hoạch bảo trì thiết bị trong vòng 3 đến 6 tháng tới, đồng thời Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Thuận cần sớm hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính cho các trường. Hãy cùng chung tay đổi mới phương pháp giảng dạy và tối ưu hóa nguồn lực công nghệ vì một nền giáo dục chất lượng và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý sử dụng thiết bị dạy học ở các trƣờng Trung học phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý sử dụng thiết bị dạy học ở các trƣờng Trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý sử dụng thiết bị dạy học ở các trƣờng Trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BI ̣DẠY HỌC Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG 1.

Tổ ng quan nghiên cƣ́u vấ n đề 1. Trên thế giới Dựa trên quan niệm của phép duy vật biện chứng lịch sử thì TBDH là những công cụ lao động, là phƣơng tiện trực quan trong hoạt động dạy và học của thầy và trò. Nhờ có TBDH mà “làm dài thêm” cơ quan cảm giác của con ngƣời, cho phép con ngƣời đi sâu vào thế giới vật chất nằm sau giới hạn tri giác của các giác quan thông thƣờng - Từ thế giới vĩ mô ( thiên hà, mặt trời, sao.) đến thế giới vi mô (nguyên tử, prôton, nơtrôn, quac. Thế kỷ XXI trong xu thế toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế, sự bùng nổ của KH-KT và sự phát triển nhƣ vũ bão của CNTT thì tính trực quan trong dạy học đảm bảo cho ngƣời học nhận biết sâu sắc, nhanh chóng các sự vật, hiện tƣợng, quá trình,…phân tích, tổng hợp tri thức một cách khoa học, dễ dàng hơn, do đó TBDH ngày càng có vai trò quan trọng trong quá trình dạy học trong nhà trƣờng.

Nhà giáo dục học vĩ đại Tiệp Khắc Kômensky (1592 - 1679) đã đặt nền móng đầu tiên cho dạy học trực quan, với quan điểm cơ bản là: Dạy học đƣợc bắt đầu từ quan sát sự vật, hiện tƣợng, quá trình. Trong tác phẩm: “Phép dạy học vĩ đại ” ông viết: “Cái gì có thể tri giác đƣợc hãy để cho nhìn, cái nghe đƣợc hãy để cho nghe…đó là quy tắc vàng đối với trẻ em, đối với dạy học.” Nhà giáo dục ngƣời Nga Usinsky (1824-1870) và các học trò của ông tiếp tục phát triển nguyên tắc dạy học trực quan dựa trên các thành tựu mới về tâm lý học và sinh lý học. Ông khẳng định trực quan là cái ban đầu, là nguồn gốc của tri thức, cảm giác cung cấp tài liệu cho hoạt động trí tuệ. Usinsky viết: “ Không có cái gì có thể giúp anh san bằng bức tường ngăn cách giữa giáo viên và học sinh như là việc anh đưa cho học sinh xem một bức tranh và 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giải thích nó, đứa trẻ suy nghĩ bằng hình dạng, bằng màu sắc, âm thanh và bằng cảm giác nói chung”.

Nhà giáo dục lỗi lạc ngƣời Thụy Sỹ J.Pestalossi (1746-1827) đã phát triển nguyên tắc dạy học trực quan của Kômensky với tƣ tƣởng chỉ rõ mối quan hệ hữu cơ giữa tri giác cảm tính với sự phát triển tƣ duy. Cùng với sự phát triển của các tƣ tƣởng trong lĩnh vực tâm lý, giáo dục học, lý thuyết về dạy học trực quan cũng có những bƣớc tiến mới. Ngƣời ta đã nhận thức đƣợc rằng vai trò của phƣơng tiện trực quan trong dạy học không chỉ dừng ở việc giúp học sinh nhận biết hiện tƣợng mà còn nắm đƣợc bản chất của sự vật hiện tƣợng. Một trong những đại diện của tƣ tƣởng này, có thể kể đến tâm lý học Xô – viết hiện đại.

Trong hệ thống tƣ tƣởng của mình về hoạt động và hoạt động trí óc (bên trong và bên ngoài), Leontiev đã đƣa ra quan điểm về cơ sở tâm lý học của nguyên tắc dạy học trực quan. Lê-nin khi phân tích bản chất của quá trình nhận thức cũng đã chỉ ra quy luật nhận thức của con ngƣời là: “ Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lí, của sự nhận thức thực tại khách quan”. Từ nhận thức trên của Lê Nin, nhiều nhà khoa học cho rằng mức độ ảnh hƣởng của các giác quan trong quá trình truyền thông dạy học đối với việc tiếp thu tri thức đa số là qua nghe nhìn; còn qua nếm, sờ, ngửi là không đáng kể. Năm 1984 hội nghị quốc tế về GD lần thứ 39 họp tại Giơ-ne-vơ cũng nhƣ nhiều hội nghị về TBDH ở các nƣớc XHCN đã khẳng định ngành giáo dục cần phải đƣợc đổi mới thƣờng xuyên về mục đích, cấu trúc, nội dung, TBDH và phƣơng pháp để tạo cho tất cả các HS có những cơ hội học tập.

Tuỳ theo hoàn cảnh kinh tế, kỹ thuật và xã hội tất cả các nƣớc trên thế giới đều có khuynh hƣớng hoàn thiện CSVC và TBDH nhằm phù hợp với sự hiện đại hoá nội dung, phƣơng pháp và hình thức tổ chức dạy - học. Các nƣớc có nền kinh tế phát triển đều quan tâm đến việc nghiên cứu, thiết kế, sản xuất các TBDH 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hiện đại đạt chất lƣợng cao, cần thiết cho nhu cầu phát triển mỗi nƣớc nhƣ Tiệp Khắc, Hungari, Pháp, Mỹ, Đức,… Trên thế giới , viê ̣c sƣ̉ du ̣ng các loa ̣i phƣơng tiê ̣n nghe nhiǹ hiê ̣n đa ̣i , phim ảnh đã sớm phát triể n và có vai trò tić h cƣ̣c trong nâng cao chấ t lƣơ ̣ng giảng dạy. Ở Nga đã xây dựng đƣợc hàng ngàn bộ phim phục vụ riêng cho học tập về tất cả các môn học ở nhà trƣờng. Ở Mỹ có xây dựng những phim phục vụ học tập có kèm theo những điều hƣớng dẫn việc và những chỗ dừng lại để thực hiện những hành động nhất định.

Ở Pháp có Trung t âm Quố c gia Radio và Truyề n hin ̀ h da ̣y ho ̣c. Ở Nhật có mạng lƣới truyền hình nội bộ trƣờng ho ̣c. Ở In -đô-nê-xi-a hƣớng dẫn các trƣờng phổ thông sản xuấ t , sao chép, phân phố i , sƣ̉ du ̣ng chƣơng triǹ h phim và băng ghi âm cho các trƣờng THPT (Tạp chí số 2/2015 Khoa học và Công nghệ). Trong nước Chủ tịch Hồ Chí Minh, danh nhân văn hóa của Việt Nam và thế giới đã nói “Học phải đi đôi với hành.” Thừa kế và phát huy những lý luận về giáo dục của nền giáo dục học thế giới, Việt Nam cũng có nhiều nghiên cứu về TBDH và quản lý việc sử dụng TBDH.

Về vấn đề này, có thể kể đến các nhà khoa học Việt Nam tiêu biểu đã phát triển và truyền bá lý luận về nguyên tắc dạy học trực quan đó là các nhà tâm lý học Phạm Minh Hạc, Hồ Ngọc Đại; các nhà giáo dục học Tô Xuân Giáp, Vũ Trọng Rỹ, Trần Khánh Đức… các tác giả này cho ta thấy đƣợc vấn đề chung về TBDH nhƣ vai trò của TBDH trong hoạt động dạy học và những yêu cầu sƣ phạm khi lựa chọn và sử dụng TBDH. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo, trong những năm gần đây, ngành Giáo dục đã có những cải tiến đáng kể về đổi mới phƣơng pháp dạy và học ở trong nhà trƣờng và trong mỗi nhà giáo. Đổi mới để không ngừng nâng cao kiến thức chuyên môn, đổi mới để phát huy đƣợc năng lực của học sinh. Học sinh đã trở thành trung tâm trong từng tiết học.

Giáo viên đã thay đổi trong tƣ duy, đó là: “Dạy những gì học sinh cần, chứ không dạy những gì giáo viên có”. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong cuốn “ Quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” do tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc làm chủ biên có phần nghiên cứu về “Quản lý tài chính và thiết bị giáo dục” đã chỉ ra cách phân loại và các nguyên tắc quản lý TBGD ở trƣờng phổ thông. Đặc biệt, sách chuyên khảo “Giáo dục nghề nghiệp cho học sinh phổ thông nhằm góp phần phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập quốc tế” của tác giả Bùi Đức Tú (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2013) đã đề cập khả năng và đặc điểm tự nhiên và xã hội của Ninh Thuận cũng nhƣ các giải pháp quản lý TBDH đối với các trƣờng THPT trên địa bàn mà đề tài nghiên cứu. Năm 2005, Chủ nhiệm đề tài Ngô Quang Sơn đã bảo vệ thành công đề tài cấp Bộ về: “Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông tại các trung tâm GDTX và trung tâm học tập cộng đồng” mã số B 2004 -53 -17; tác giả khẳng định vai trò quan trọng của TBDH trong các hoạt động giảng dạy, giáo dục và học tập, đó là “… TBDH là một bộ phận, là một thành tố, vừa là một phƣơng tiện, một phƣơng hƣớng, vừa hàm chứa nội dung của quá trình dạy học, đồng thời tạo hứng thú nhận thức cho học viên.

TBDH là một trong những điều kiện giúp giáo viên và học viên thực hiện tốt phƣơng châm dạy học phát huy tính tích cực của học viên, tích cực hóa quá trình nhận thức, quá trình tƣ duy của học viên lớn tuổi… ”, đồng thời tác giả đã đƣa ra hệ thống 8 giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả của việc trang bị, sử dụng và bảo quản TBDH. Luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Lê Đình Sơn “Quản lý cơ sở vật chất phục vụ đào tạo của trƣờng đại học theo quan điểm quản lý chất lƣợng tổng thể ”. Đề tài cấp Bộ mã số B2005-80-20 của tác giả Đặng Thị Thu Thủy (2006): “Thiết kế sƣ phạm cho phần mềm công cụ trợ giúp giáo viên phục vụ việc giảng dạy ở trƣờng phổ thông” cho thấy đƣợc sự cần thiết của phần mềm 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hỗ trợ trong công tác giảng dạy của giáo viên. Năm 2008 tác giả Nguyễn Sỹ Đức đã bảo vệ thành công đề tài nghiên cứu khoa học mã số B2007-37-44 “Thiết kế thƣ viện và tuyển chọn TBDH điện tử cấp trung học phổ thông” đã chỉ ra cách thiết kế thƣ viện chuẩn và cách tuyển chọn những TBDH điện tử phục vụ cho việc giảng dạy ở phổ thông.

Tuy nhiên ở nƣớc ta TBDH còn thiếu nhiều so với yêu cầu. Chính vì thế, vấn đề đặt ra cho các nhà QLGD là cần thiết phải nghiên cứu thực trạng TBDH của đơn vị mình, xây dựng kế hoạch đầu tƣ mua sắm TBDH và quản lý có hiệu quả việc sử dụng, bảo quản TBDH phù hợp với điều kiện vùng miền và địa phƣơng.