Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ HT trường trung học cơ sở theo hướng chuẩn hoá Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ HT trường THCS ở huyện Lập Thạch - tỉnh Vĩnh Phúc Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ HT trường THCS theo hướng chuẩn hóa ở huyện Lập Thạch - tỉnh Vĩnh Phúc -5- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƢỚNG CHUẨN HÓA 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ HT theo chuẩn. Vấn đề phát triển đội ngũ HT là một phạm trù của khoa học quản lý, lại phải đáp ứng được yêu cầu đầy biến động của cả hiện tại và tương lai, do đó cần phải quán triệt các quan điểm thực tiễn, quan điểm lịch sử toàn diện kết hợp hài hòa với khoa học, dự báo thì mới có thể giải quyết được vấn đề cần nghiên cứu. Hơn nữa khi đất nước ta bước vào thời kỳ CNH - HĐH đất nước, yêu cầu về NNL xã hội nói chung đang bao hàm nội dung rất mới mẻ.
Nhưng vấn đề đặt ra là mối quan hệ giữa đội ngũ nhà giáo với phát triển NNL xã hội; các nội dung về đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hoá, hiện đại hóa, đổi mới về nội dung và phương pháp giáo dục.đều mang tính thời sự, cấp thiết trong lý luận cần được nghiên cứu, phát triển lên một tầm cao mới. Tính cấp thiết phụ thuộc vào quá trình phát triển KT-XH.Tổng quan trên thế giới Về phát triể n nguồn nhân lực (NNL), trong báo cáo phát triển con người của UNDP từ 1995 đến nay mà gần đây là báo cáo phát triển con người năm 2011 phần lớn các nước có chỉ số phát triển con người (HDI) cao là những nước có hệ thống giáo dục vào loại tốt nhất thế giới như các nước NaUy, Ôxtrâylia, Hà Lan, Hoa Kỳ, New Zealand hoặc các nư ớc có trình độ phát triển nhanh ở khu vực Châu Á nh ư Nhật Bản, Hồng Kông, Hàn Quốc. Điề u đó cho thấ y vấ n đề phát triể n NNLvà phát triể n giáo du ̣c gắ n bó chă ̣t chẽ với nhau. Phát triển NNL(HRD) là mô ̣t nô ̣i dung nghiên cứu quan trọng và nhận đươ ̣c sự chú ý đă ̣c biê ̣t của các nhà nghiên cứu quản lý giáo du ̣c trên thế giới.
Đây là một lĩnh vực nghiên cứu tương đối trẻ nhưng lại khá cũ trong thực hành (Swanson và Holton, n. Nhiều nghiên cứu về phát triển NNL ở Mỹ nhắc tới Richard A. Ông là giáo sư tại Đại học Minnesota chuyên nghiên cứu về hiệu năng của tổ chức, vai trò chiến lược phát triển NNL, -6- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các nhà nghiên cứu đã xây dựng nhiều lý thuyết mới và cấu trú c khái niê ̣m phát triển NNL để tìm hiểu một phạm vi rộng liên quan tới quản lý nhân sự (Torraco, 2004). Theo Rao(1995) phạm vi phát triển NNL được mở rộng theo hai hướng, một bên nghiên cứu phát triển năng lực đô ̣i ngũ bằng cách trang bi ̣ kiến thức, hình thành kỹ năng, thay đổi thái độ và hin ̀ h thành giá trị.
Ở Việt Nam Ở Việt Nam, khoa học quản lý tuy là một ngành non trẻ, song đã có những thành tựu đáng kể, góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý các mặt của đời sống xã hội nói chung. Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1969) về công tác QL, nhiều quan điểm chỉ đạo của Người đều nhắc đến tầm quan trọng của người QL. Người khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Trong lĩnh vực QLGD, những năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận cũng như đề ra các giải pháp quản lý có hiệu quả cho sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp GD; trong đó đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng về vấn đề phát triển đội ngũ CBQL. Điều đó được thể hiện qua các chủ trương, chính sách, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật như: Nghị quyết 03-NQ/TW ngày 18/6/1997 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Khóa VIII về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [3]; Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Chấp hành Trung ương về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục. [1]; Kết luận 37-KL/TW ngày 02/02/2009 của Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương khóa X về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ từ nay đến năm 2020. [4]; Ngày 15/4/2009 Ban Chấp hành Trung ương tiếp tục ban hành Thông báo số 242- TB/TW về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung trung 2(Khóa VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020.
Nhiều nhà khoa học Việt Nam như: Phạm Minh Hạc, Thái Duy Tuyên, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Gia Quý, Trần Kiểm, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Quốc Chí, -7- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Trí,. đã chắt lọc những vấn đề tinh túy nhất của hầu hết các tác phẩm QL của nước ngoài để thể hiện trong các công trình nghiên cứu của mình về sự phát triển của công tác QL. Xét ở góc độ nghiên cứu lý luận QLGD, dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các nhà khoa học nước ta tiếp cận QLGD và QL trường học để đề cập tới việc phát triển công tác QL trường học, tiêu biểu nhất có: “Phương pháp luận khoa học giáo dục” (Phạm Minh Hạc)[13]; “Khoa họcQLGD một số vấn đề lý luận và thực tiễn” (Trần Kiểm) [23]; “Quản lý và lãnh đạo nhà trường nhà trường” (Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền) [24]. Trong các nghiên cứu đề xuất các biện pháp QLGD nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD tại các trường trung học cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả QLGD ở địa phương trong giai đoạn đổi mới, đã có một số đề tài nghiên cứu như: Nguyễn Hồng Sơn với đề tài “Các biện pháp quản lý đội ngũ GV tiểu học ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay”,.
Với cấp học THPT đã có một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu về vấn đề này, trong đó có tác giả Phạm Hồng Dương với “Các biện pháp quản lý đội ngũ GV của HT trường THPT Tân Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang”, Trần Văn Hướng với “Biện pháp quản lý đội ngũ GV của HT các trường Trung học phổ thông huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay”. Ở địa phương huyện Lập Thạch Ở huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc trước đây đã có tác giả Lê Minh Tiến nghiên cứu với luận văn “Phát triển đội ngũ CBQL ở huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay” năm 2009 xong luận văn này mới chỉ đề cập đến nội dung quy hoạch về số lượng, cơ cấu CBQL mà chưa đề cập và làm rõ được vai trò, tác dụng của chuẩn HT trong công tác phát triển đội ngũ CBQL ở huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Trước những yêu cầu mới, Đảng và Nhà nước ta đã xây dựng, hoạch định chiến lược phát triển đội ngũ GV và HT, nhằm phát triển GD&ĐT trong thời kỳ -8- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cụ thể là: Nghị quyết Trung ương II khóa VIII của BCH TW Đảng nêu ra 4 giải pháp cơ bản về xây dựng đội ngũ GV phải tập trung thực hiện để phát triển GD&ĐT trong thời kỳ CNH-HĐH: - Một là củng cố và tập trung đầu tư nâng cấp các trường sư phạm, trong đó có các trường sư phạm trọng điểm; Hai là thực hiện chế độ thu hút nhân tài vào ngành sư phạm; Ba là bồi dưỡng thường xuyên, chuẩn hóa và nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ; Bốn là có chính sách đãi ngộ đối với CBQL, GV và tôn vinh nghề dạy học.
Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục cũng chỉ rõ: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQLGD theo hướng chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước” [18,1]. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế,trong đó, đổi mới quản lý cơ chếQLGD, phát triển đội ngũ GV vàCBQL là khâu then chốt. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng năng lập nghiệp.
Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội. Những văn bản có tính pháp quy nêu trên đã cho thấy rõ việc phát triển đội ngũ GV nói chung và HT trường THCS nói riêng, ngày càng phải thực sự được quan tâm, nhằm xây dựng được đội ngũ HT đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu,chất lượng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay -9- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các khái niệm cơ bản: 1.
Khái niệm về quản lý F.Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”[44].Koontz thì khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức)”. Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất. Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất trong các hoạt động của con người.