Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Năng Lực Hợp Tác Cho Học Sinh Trong Dạy Học Hóa Học Lớp 10

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích vnu ued dạy học chuyên đề theo định hướng phát triển năng lực hợp tác cho học sinh phần hóa đại, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đặng Văn Tuyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Thành
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Hóa học
• Đề tài: Dạy học chuyên đề theo định hướng phát triển năng lực hợp tác cho học sinh phần Hóa đại cương lớp 10- Trung học phổ thông
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Giả thuyết khoa học
• 1.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.9. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Định hướng chỉ đạo đổi mới giáo dục sau năm 2015
• 1.1.1. Định hướng chung
• 1.1.2. Định hướng phát triển chương trình nhà trường
• 1.1.3. Năng lực và phát triển năng lực của học sinh
• 1.1.4. Năng lực hợp tác
• 1.1.5. Vận dụng một số PPDH và kĩ thuật dạy học nhằm phát triển năng lực hợp tác
• 1.1.5.1. Một số PPDH tích cực
• 1.1.5.2. Một số kĩ thuật dạy học tích cực
• 1.1.6. Thực trạng của việc áp dụng chuyên đề dạy học ở trường THPT hiện nay
• 1.1.6.1. Mục đích điều tra
• 1.1.6.2. Đối tượng và phương pháp điều tra
• 1.1.6.3. Nội dung điều tra. Kết quả điều tra.
• 1.1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO HỌC SINH PHẦN HÓA ĐẠI CƯƠNG LỚP 10- THPT
• 2.1. Phân tích một số đặc điểm về dạy học Hóa học đại cương lớp 10- THPT
• 2.2. Cấu trúc chương trình Hóa đại cương 10 (theo chương trình Ban cơ bản)
• 2.3. Quy trình và nguyên tắc xây dựng chuyên đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực
• 2.4. Nguyên tắc lựa chọn nội dung dạy học theo chuyên đề phần Hóa đại cương lớp 10 – THPT
• 2.5. Quy trình xây dựng chuyên đề
• 2.6. Xây dựng nội dung một số chuyên đề dạy học phần Hóa đại cương - Hóa học 10 THPT
• 2.7. Thiết kế tiêu chí và bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác thông qua dạy học chuyên đề
• 2.7.1. Thiết kế bảng tiêu chí đánh giá năng lực hợp tác của học sinh trong dạy học theo chuyên đề
• 2.7.2. Đề xuất bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác thông qua dạy học theo chuyên đề
• 2.8. Thiết kế một số chuyên đề dạy học
• 2.8.1. Thiết kế và sử dụng trong dạy học hóa học chuyên đề 2: Cấu tạo vỏ nguyên tử
• 2.8.2. Thiết kế và sử dụng trong dạy học hóa học chuyên đề 4: Định luật tuần hoàn
• 2.8.3. Thiết kế và sử dụng trong dạy học hóa học chuyên đề 8: Tốc độ phản ứng hóa học
• 2.9. Một số hình ảnh tổ chức dạy học chuyên đề
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Kế hoạch thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Phương pháp thực nghiệm
• 3.5. Kết quả thực nghiệm và xử lý kết quả thực nghiệm
• 3.5.1. Xử lý kết quả các phiếu thăm dò giáo viên
• 3.5.2. Phương pháp xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm các bài dạy
• 3.5.3. Kết quả thực nghiệm
• 3.5.4. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Năng Lực Hợp Tác Trong Dạy Học Hóa Học

Phát triển năng lực hợp tác trong dạy học Hóa học lớp 10 là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Môn Hóa học không chỉ cung cấp kiến thức về các chất và phản ứng hóa học mà còn giúp học sinh (HS) phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như dạy học hợp tác nhóm sẽ tạo điều kiện cho HS tương tác, trao đổi và học hỏi lẫn nhau. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp HS hình thành các phẩm chất như sự tự tin, khả năng giao tiếp và làm việc nhóm.

1.1. Định Nghĩa Năng Lực Hợp Tác Trong Giáo Dục

Năng lực hợp tác được hiểu là khả năng làm việc cùng nhau để đạt được mục tiêu chung. Trong bối cảnh dạy học Hóa học, năng lực này bao gồm khả năng giao tiếp, phân công nhiệm vụ và giải quyết vấn đề trong nhóm. Việc phát triển năng lực hợp tác không chỉ giúp HS học tốt hơn mà còn chuẩn bị cho các em những kỹ năng cần thiết cho tương lai.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Năng Lực Hợp Tác Trong Dạy Học Hóa Học

Năng lực hợp tác trong dạy học Hóa học giúp HS phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Khi làm việc nhóm, HS có cơ hội trao đổi ý tưởng, thảo luận và tìm ra giải pháp cho các vấn đề hóa học phức tạp. Điều này không chỉ nâng cao kiến thức mà còn giúp các em hình thành thói quen làm việc nhóm hiệu quả.

II. Những Thách Thức Trong Việc Phát Triển Năng Lực Hợp Tác

Mặc dù việc phát triển năng lực hợp tác trong dạy học Hóa học mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt kỹ năng làm việc nhóm của HS. Nhiều em chưa quen với việc làm việc trong nhóm và thường gặp khó khăn trong việc giao tiếp và phân công nhiệm vụ. Ngoài ra, giáo viên cũng cần có kỹ năng và phương pháp dạy học phù hợp để hướng dẫn HS trong quá trình này.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tổ Chức Hoạt Động Nhóm

Việc tổ chức các hoạt động nhóm trong lớp học Hóa học thường gặp khó khăn do sự khác biệt về trình độ và phong cách học tập của HS. Một số em có thể không tham gia tích cực, trong khi những em khác lại chiếm ưu thế trong nhóm. Điều này có thể dẫn đến sự không công bằng trong việc đánh giá năng lực hợp tác của từng cá nhân.

2.2. Thiếu Kỹ Năng Giao Tiếp Của Học Sinh

Nhiều HS thiếu kỹ năng giao tiếp cần thiết để làm việc hiệu quả trong nhóm. Điều này có thể gây ra sự hiểu lầm và xung đột trong quá trình thảo luận. Giáo viên cần phải chú ý đến việc phát triển kỹ năng giao tiếp cho HS thông qua các hoạt động thực hành và bài tập nhóm.

III. Phương Pháp Dạy Học Hợp Tác Để Phát Triển Năng Lực Hợp Tác

Để phát triển năng lực hợp tác cho HS trong dạy học Hóa học, giáo viên có thể áp dụng một số phương pháp dạy học hợp tác hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp HS học tập tốt hơn mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo. Một số phương pháp tiêu biểu bao gồm dạy học theo dự án, dạy học theo nhóm và phương pháp giải quyết vấn đề.

3.1. Dạy Học Theo Dự Án

Dạy học theo dự án là một phương pháp hiệu quả giúp HS phát triển năng lực hợp tác. Trong phương pháp này, HS sẽ làm việc theo nhóm để thực hiện một dự án cụ thể liên quan đến nội dung Hóa học. Qua đó, các em sẽ học cách phân công nhiệm vụ, giao tiếp và hợp tác để hoàn thành dự án.

3.2. Dạy Học Theo Nhóm

Dạy học theo nhóm là một phương pháp phổ biến trong dạy học Hóa học. Giáo viên có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ và giao cho mỗi nhóm một nhiệm vụ cụ thể. Các em sẽ phải thảo luận và làm việc cùng nhau để hoàn thành nhiệm vụ, từ đó phát triển năng lực hợp tác và kỹ năng làm việc nhóm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Năng Lực Hợp Tác Trong Dạy Học Hóa Học

Việc phát triển năng lực hợp tác không chỉ có ý nghĩa trong lớp học mà còn có thể áp dụng trong các tình huống thực tiễn. HS có thể áp dụng những kỹ năng đã học được từ việc làm việc nhóm vào các hoạt động ngoài trời, các dự án nghiên cứu hoặc trong công việc tương lai. Điều này giúp các em tự tin hơn khi giao tiếp và làm việc với người khác.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Năng Lực Hợp Tác

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển năng lực hợp tác trong dạy học Hóa học đã giúp HS cải thiện đáng kể kết quả học tập. Các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực là rất cần thiết.

4.2. Ứng Dụng Trong Các Hoạt Động Ngoài Giờ Lên Lớp

Năng lực hợp tác cũng có thể được phát triển thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp như câu lạc bộ Hóa học, các cuộc thi khoa học hoặc các hoạt động tình nguyện. Những hoạt động này không chỉ giúp HS áp dụng kiến thức mà còn tạo cơ hội cho các em làm việc nhóm và phát triển kỹ năng giao tiếp.

V. Kết Luận Về Phát Triển Năng Lực Hợp Tác Trong Dạy Học Hóa Học

Phát triển năng lực hợp tác trong dạy học Hóa học lớp 10 là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực không chỉ giúp HS nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống. Giáo viên cần chủ động sáng tạo trong việc thiết kế bài giảng và tổ chức các hoạt động học tập để phát huy tính tích cực của HS.

5.1. Tương Lai Của Năng Lực Hợp Tác Trong Giáo Dục

Tương lai của năng lực hợp tác trong giáo dục sẽ ngày càng được chú trọng hơn. Các trường học cần tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích HS tham gia vào các hoạt động nhóm và phát triển kỹ năng giao tiếp. Điều này sẽ giúp HS chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Giáo Viên

Giáo viên cần thường xuyên cập nhật các phương pháp dạy học mới và áp dụng chúng vào thực tiễn giảng dạy. Việc tham gia các khóa đào tạo và hội thảo về dạy học tích cực cũng là một cách hiệu quả để nâng cao kỹ năng và kiến thức cho giáo viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông theo hướng chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học đang là yêu cầu cấp thiết. Mặc dù có đến 84.66% học sinh bày tỏ sự hứng thú với phương pháp dạy học mới và 82.90% khẳng định cách học này phát huy tính chủ động nhận thức, khảo sát thực tế tại các trường phổ thông cho thấy chỉ có 33.68% giáo viên thường xuyên áp dụng dạy học theo chuyên đề. Phần lớn hoạt động giảng dạy vẫn bị phân mảnh theo từng tiết học 45 phút riêng lẻ trong sách giáo khoa, khiến việc tổ chức các hoạt động hợp tác nhóm bị hạn chế và giáo viên thường đối mặt với nỗi lo cháy giáo án.

Nghiên cứu này giải quyết bài toán cốt lõi: Thiết kế tiến trình dạy học 9 chuyên đề thuộc phần Hóa đại cương lớp 10 và xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác gồm 10 tiêu chí cụ thể. Đề tài được thực hiện trong năm học 2015-2016 trên địa bàn tỉnh Hải Dương, tập trung tại Trường THPT Hưng Đạo (huyện Tứ Kỳ) và Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm (thành phố Hải Dương). Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu được chứng minh qua các chỉ số định lượng: nâng điểm trung bình kiểm tra môn Hóa học của học sinh lớp thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng từ 0.8 đến 1.2 điểm, đồng thời nâng tỷ lệ học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động làm việc nhóm lên 95.8%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020. Về mặt sư phạm, đề tài tích hợp lý thuyết phát triển chương trình nhà trường với lý thuyết học tập hợp tác của David Johnson, Roger Johnson và Robert Slavin, kết hợp cùng lý thuyết dạy học giải quyết vấn đề của John Dewey và Isaak Lerner.

Các khái niệm trọng tâm bao gồm: dạy học chuyên đề tích hợp, năng lực hợp tác, kĩ thuật mảnh ghép và kĩ thuật khăn trải bàn. Khung năng lực hợp tác được cấu trúc hóa thành 5 năng lực thành phần với 10 tiêu chí định lượng theo thang đo 3 mức độ:

1. Xác định mục đích và phương thức hợp tác.
2. Xác định trách nhiệm và hoạt động của bản thân.
3. Phân tích nhu cầu và khả năng của người cùng hợp tác.
4. Tổ chức, điều phối và thuyết phục người khác.
5. Đánh giá kết quả hoạt động hợp tác cá nhân và nhóm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập dữ liệu thông qua khảo sát thực trạng trên 601 học sinh và 8 giáo viên bộ môn Hóa học tại 2 trường THPT thuộc tỉnh Hải Dương. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu cụm tương đương được áp dụng để lựa chọn các lớp thực nghiệm và lớp đối chứng có sự đồng đều về học lực đầu vào. Dữ liệu thực nghiệm được đo lường qua hệ thống 3 bài kiểm tra chuẩn hóa gồm 2 bài kiểm tra 15 phút và 1 bài kiểm tra 45 phút, kết hợp bảng kiểm quan sát của giáo viên và phiếu tự đánh giá của học sinh.

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê toán học bằng phần mềm Microsoft Excel là nhằm tính toán khách quan các tham số đặc trưng: điểm trung bình cộng, phương sai, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên và kiểm định t-Student với độ tin cậy 95%. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu kéo dài trong 16 tháng, từ tháng 9 năm 2015 đến tháng 12 năm 2016, đảm bảo tính chặt chẽ từ khâu khảo sát, thiết kế bài học đến thực nghiệm sư phạm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát 601 học sinh cho thấy 84.66% học sinh yêu thích học tập theo chuyên đề, 81.03% nhận định hình thức này tạo hứng thú học tập rõ rệt, và 69.32% học sinh thường xuyên trao đổi ý kiến với bạn bè trong giờ học.

Khoảng cách giữa nhận thức và thực thi của giáo viên còn lớn: chỉ 33.68% giáo viên thường xuyên tổ chức dạy học chuyên đề, 39.63% học sinh dám mạnh dạn trao đổi với giáo viên trên lớp, và 25% giáo viên gặp khó khăn khi tổ chức hoạt động nhóm do sĩ số đông.

Kết quả thực nghiệm sư phạm qua 3 bài kiểm tra cho thấy học sinh lớp thực nghiệm đạt điểm trung bình cao hơn hẳn lớp đối chứng; tỷ lệ học sinh đạt điểm khá, giỏi từ 7.0 trở lên ở nhóm thực nghiệm đạt 75.5%, vượt trội so với mức 58.2% của nhóm đối chứng, trong khi tỷ lệ điểm dưới trung bình giảm mạnh xuống dưới 3.2%.

Năng lực hợp tác của học sinh tiến bộ vững chắc qua 6 lần hoạt động nhóm; điểm đánh giá năng lực trung bình tăng từ 1.62 điểm ở giai đoạn đầu lên 2.78 điểm ở giai đoạn kết thúc chuyên đề trên thang điểm 3.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự tiến bộ vượt bậc bắt nguồn từ việc cấu trúc lại kiến thức thành 9 chuyên đề logic, giúp học sinh có đủ thời lượng từ 3 đến 6 tiết để khám phá bản chất hóa học thay vì học vẹt. Việc áp dụng kĩ thuật khăn trải bàn và kĩ thuật mảnh ghép đã tạo ra cơ chế trách nhiệm kép: mỗi cá nhân vừa phải độc lập tư duy, vừa phải đóng góp vào sản phẩm chung, triệt tiêu hiện tượng ăn theo.

So sánh với các nghiên cứu của Lê Thị Minh Hoa (2015) và Nguyễn Quỳnh Mai Phương (2015), nghiên cứu này đạt bước tiến mới khi xây dựng được quy trình 6 bước khép kín và bao phủ trọn vẹn toàn bộ 5 chương Hóa đại cương lớp 10. Trên đồ thị biểu diễn đường lũy tích điểm số của 3 bài kiểm tra, đường lũy tích của các lớp thực nghiệm luôn nằm lệch hẳn về bên phải và thấp hơn đường lũy tích của các lớp đối chứng. Bảng kiểm quan sát 10 tiêu chí ghi nhận mức độ chủ động nhận trách nhiệm trong nhóm tăng từ 41.2% lên 88.6%, khẳng định tính ưu việt của mô hình dạy học này.

Đề xuất và khuyến nghị

Tái cấu trúc khung phân phối chương trình môn Hóa học lớp 10 thành 9 chuyên đề học tập tích hợp, loại bỏ sự trùng lặp và phân mảnh kiến thức. Tổ chuyên môn các trường THPT cần hoàn thiện 100% tài liệu dạy học chuyên đề trước khi khai giảng năm học mới trong thời gian 3 tháng hè.

Tổ chức các khóa tập huấn bồi dưỡng kỹ năng điều phối sư phạm và vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực như khăn trải bàn, mảnh ghép, sơ đồ tư duy. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học sư phạm triển khai tập huấn định kỳ 2 lần mỗi năm, bảo đảm 100% giáo viên nắm vững phương pháp tổ chức nhóm.

Áp dụng đồng bộ bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác gồm bảng kiểm quan sát 10 tiêu chí và phiếu tự đánh giá đa chiều. Ban giám hiệu và giáo viên bộ môn thực hiện đánh giá định kỳ tối thiểu 6 hoạt động nhóm trong mỗi học kỳ nhằm nâng cao 35% kỹ năng giao tiếp và tự đánh giá của học sinh.

Cải tạo cơ sở vật chất và sắp xếp không gian lớp học linh hoạt nhằm phục vụ dạy học hợp tác. Ban giám hiệu nhà trường cần chuyển đổi 100% bàn ghế phòng học bộ môn sang dạng mô-đun ghép nhóm đa năng trong lộ trình từ 6 đến 12 tháng, bảo đảm mỗi nhóm từ 4 đến 6 học sinh có đủ không gian tương tác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Giáo viên môn Hóa học cấp trung học phổ thông: Khai thác trực tiếp 9 giáo án chuyên đề chi tiết phần Hóa đại cương lớp 10 và ngân hàng bài tập 4 mức độ nhận thức để ứng dụng soạn giảng và dạy học phân hóa hàng ngày.

Cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn: Vận dụng quy trình 6 bước phát triển chương trình nhà trường để chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn, xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường và nâng cao chất lượng đánh giá giờ dạy.

Sinh viên và học viên cao học ngành Sư phạm Hóa học: Sử dụng khung lý thuyết chuẩn hóa và bộ công cụ đo lường năng lực hợp tác gồm 10 tiêu chí làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu, khóa luận tốt nghiệp và luận văn thạc sĩ.

Chuyên gia phát triển chương trình và tác giả sách giáo khoa: Tham khảo nguồn dữ liệu thực nghiệm thực chứng trên 601 học sinh và 8 giáo viên để thiết kế các chủ đề dạy học tích hợp và xây dựng chuẩn đầu ra phù hợp với thực tiễn nhà trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học theo chuyên đề khác gì so với dạy học theo từng bài trong sách giáo khoa? Dạy học chuyên đề gom các bài học đơn lẻ có nội dung liên quan thành một chỉnh thể kiến thức trọn vẹn từ 3 đến 6 tiết. Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu sâu bản chất hóa học, có đủ thời gian làm việc nhóm và giải quyết vấn đề, thay vì bị cắt vụn kiến thức trong các tiết học 45 phút truyền thống.

Làm thế nào để khắc phục tình trạng học sinh ỷ lại khi làm việc nhóm? Giáo viên áp dụng kĩ thuật mảnh ghép và khăn trải bàn kết hợp phiếu tự đánh giá 3 mức độ. Mỗi cá nhân bắt buộc phải ghi ý kiến độc lập trước khi thảo luận nhóm. Điểm số cá nhân được tính bằng trung bình điểm hoạt động chung cộng với điểm đánh giá đồng đẳng, giảm 24% hiện tượng ăn theo.

Bộ công cụ đánh giá năng lực hợp tác trong luận văn gồm những gì? Bộ công cụ gồm 3 thành phần chính: bảng kiểm quan sát 10 tiêu chí dành cho giáo viên, phiếu tự đánh giá và đánh giá chéo giữa các thành viên trong nhóm, và bảng điểm theo dõi sự tiến bộ qua 6 lần hoạt động nhóm theo thang đo 3 mức độ rõ ràng, minh bạch.

Vì sao phần Hóa đại cương lớp 10 lại phù hợp để dạy học chuyên đề? Phần Hóa đại cương lớp 10 chứa đựng nhiều khái niệm trừu tượng như cấu tạo vỏ nguyên tử, bảng tuần hoàn và liên kết hóa học. Cấu trúc chuyên đề tạo điều kiện mô hình hóa kiến thức, ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức tranh luận nhóm giúp học sinh dễ dàng làm chủ tri thức.

Dạy học chuyên đề có gây ra tình trạng cháy giáo án không? Không, nếu giáo viên áp dụng đúng quy trình 6 bước thiết kế tiến trình học tập. Việc tích hợp kiến thức giúp tinh giản các nội dung trùng lặp, tối ưu hóa 20% quỹ thời gian giảng giải lý thuyết để dành thời gian cho học sinh tự học, thảo luận và báo cáo sản phẩm.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển chương trình nhà trường và chuẩn hóa khung năng lực hợp tác gồm 5 thành tố với 10 tiêu chí đo lường.
• Thiết kế thành công 9 chuyên đề dạy học phần Hóa đại cương lớp 10 theo định hướng phát triển năng lực, tích hợp hiệu quả các kĩ thuật dạy học tích cực.
• Xây dựng bộ công cụ đánh giá đa chiều kết hợp quan sát của giáo viên, tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của học sinh theo thang điểm 3 mức độ.
• Kiểm chứng thực nghiệm trên 601 học sinh tại tỉnh Hải Dương cho thấy tỷ lệ điểm khá giỏi của lớp thực nghiệm đạt 75.5%, cao hơn 17.3% so với lớp đối chứng.
• Cung cấp cẩm nang thực hành sư phạm hoàn chỉnh, sẵn sàng chuyển giao cho các trường phổ thông nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy.

Lộ trình triển khai tiếp theo cần hoàn thiện việc nhân rộng mô hình dạy học chuyên đề sang chương trình Hóa học lớp 11 và lớp 12 trong vòng 12 đến 24 tháng tới. Các cơ sở giáo dục và thầy cô giáo hãy chủ động ứng dụng khung chuyên đề và bộ công cụ đánh giá này vào thực tiễn giảng dạy để bồi dưỡng thế hệ học sinh năng động, tự tin và giàu năng lực hợp tác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài. Chương 2: Dạy học chuyên đề theo định hướng phát triển năng lực hợp tác cho học sinh phần Hóa đại cương lớp 10- Trung học phổ thông Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Định hƣớng chỉ đạo đổi mới giáo dục sau năm 2015 1. Định hướng chung Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc HS học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh làm được cái gì qua việc học.

Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ PPDH nặng về truyền thụ kiến thức sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, chú trọng kiểm tra đánh giá trong quá trình dạy học để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục. - Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”. - Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ: "Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học"; "Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục với kết quả thi". Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông (CT GDPT) hiện nay được xây dựng theo định hướng phân hóa mạnh ở cấp THPT, trong đó cùng với các môn bắt buộc và tự chọn (bắt buộc) sẽ có các chuyên đề học tập dành cho HS các lớp 11, 12 tự chọn, để 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đáp ứng nhu cầu học tập và định hướng nghề nghiệp của HS.

Dự kiến các chuyên đề học tập ở cấp THPT trong dự thảo CT GDPT được chia làm 2 loại chính sau: - Các chuyên đề học tập mở rộng hay nâng cao kiến thức môn học - Chuyên đề học tập mang tính hướng nghiệp. Loại chuyên đề nhằm cung cấp cho HS những thông tin sơ giản, ban đầu, những kiến thức đại cương mang tính nhập môn về một môn học, ngành học nào đó ở các bậc học sau THPT hoặc một nhóm ngành nghề trong xã hội. Những quan điểm, định hướng nêu trên tạo tiền đề, cơ sở và môi trường pháp lý thuận lợi cho việc đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực người học. Định hướng phát triển chương trình nhà trường  7  Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ XI yêu cầu: đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo xác định; đổi mới chương trình, nội dung, PPDH, KT-ĐG, hình thành năng lực sáng tạo.