phần mở đầu, kết luận, danh mục tài lệu tham khảo và phụ lục, luận văn được chia thành 3 chương: Chƣơng 1: Khái quát Mặt trận Tây Nguyên trước năm 1965. Chƣơng 2: Tổ chức quân sự trên chiến trường Tây Nguyên (1965 - 1968). Chƣơng 3: Củng cố về phát triển lực lượng, cùng cả nước tiến lên giành thắng lợi quyết định (1969 - 1972). 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: KHÁI QUÁT MẶT TRẬN TÂY NGUYÊN TRƢỚC NĂM 1965 1.
Vị trí chiến lƣợc của Tây Nguyên Tây Nguyên là một cao nguyên rộng lớn ở miền Tây Nam Trung Bộ. Hiện nay, Tây Nguyên gồm có 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắc Nông và Lâm Đồng nối tiếp nhau chạy dài theo hướng Bắc - Nam, có diện tích 55. Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía Nam nối liền với các tỉnh miền Đông Nam Bộ (Bình Phước và Đồng Nai), phía Đông giáp các tỉnh miền Trung Trung Bộ (Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận), phía Tây giáp với Lào và Đông Bắc Campuchia với một đường biên giới chung là 732 km (Nam Lào 288 km, Đông Bắc Campuchia 444 km) [30, tr. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Tây Nguyên gồm các tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk1, Phú Bổn, Lâm Đồng, Tuyên Đức và Quảng Đức2.
Trong đó, phạm vi chiến trường Tây Nguyên gồm 3 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai và Đắk Lắk (kể cả Phú Bổn) có diện tích khoảng 36.11]… Do nằm ở ngã ba biên giới Việt Nam, Lào, Campuchia đã tạo cho Tây Nguyên có một thế đứng vô cùng lợi hại, có thể khống chế toàn bộ khu vực xung quanh không chỉ đối với miền Nam Việt Nam mà cả với Nam bán đảo Đông Dương. Địa hình Tây Nguyên chủ yếu là rừng núi và cao nguyên, xen kẽ là những thung lũng. Chiếm một phần lớn diện tích Tây Nguyên là các cao nguyên có độ cao từ 400 đến trên 1.000m, trải ra như những bậc thềm cao thấp kề nhau, sườn phía Đông dốc đứng, sườn phía Tây nghiêng thoải về phía sông Mê Kông3, liên kết với các cao nguyên Hạ Lào và vùng Đông Bắc Campuchia tạo thành một vùng đất đai rộng lớn nhô lên như một chóp nhọn của bán đảo Đông Dương. 1 Tỉnh Đắk Lắk được thành lập 7-1923, tách từ tỉnh Kon Tum.
Đến 1-1959 chính quyền Sài Gòn tách một phần các tỉnh Đắk Lắk, Lâm Đồng và Phước Long thành lập tỉnh Quảng Đức. Tháng 10-1965, Khu ủy Khu 5 quyết định thành lập lại tỉnh Đắk Lắk và chia tỉnh thành 10 huyện, thị với mật danh là H, gồm H1 (vùng M’Drăk), H2 (vùng Đông Cheo Reo), H4 (Đông Buôn Hồ), H5 (Tây Buôn Hồ), H6 (thị xã Buôn Ma Thuột và vùng ven thị), H7 (Phú Bổn), H8 (vùng Đức Lập), H9 (nam Đường 21 căn cứ Krông Bông), H10 (vùng Lăk). 2 Tháng 2-1976, tỉnh Quảng Đức sáp nhập vào tỉnh Đắk Lắk; tỉnh Tuyên Đức sáp nhập vào tỉnh Lâm Đồng. Tỉnh Phú Bổn sáp nhập một phần vào tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai.
3 Gồm các cao nguyên Kon Plong 1.300m, Kon Tum 500m - 600m, Đắk Lắk 500m - 600m, Li Bi Ang 1. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đan xen giữa các cao nguyên là một số dãy núi cao như Ngọc Lĩnh (2.259m), Chư Yang Sin (2.442m)…là điều kiện thuận lợi để bố trí căn cứ hậu cần phục vụ cho kháng chiến. Nằm vào khoảng giữa Nam bán đảo Đông Dương, nơi có chung biên giới với hai nước Lào và Campuchia, nên Tây Nguyên sớm có mạng lưới giao thông phát triển, đặc biệt giữa những năm 60 của thế kỷ XX, hệ thống đường bộ ở Tây Nguyên khá phát triển. Đường số 14 xuất phát từ Đà Nẵng, chạy dọc theo hướng Bắc - Nam Tây Nguyên xuống đến Đông Nam Bộ, là xương sống của hệ thống đường ở Tây Nguyên, đồng thời là đường chiến lược, trọng yếu đối với toàn miền Nam.
Bên cạnh đó là các đường nhánh nối ra các hướng như những xương sườn: Đường số 5 (nay là đường số 24) từ Thạch Trụ (Mộ Đức - Quảng Ngãi) lên giáp với Đường 14 ở Đắk Tô (Kon Tum); Đường số 7 (nay là Đường số 25) từ thị xã Tuy Hòa đi Cheo Reo và giáp với Đường 14 ở ngã ba Mỹ Thạch; Đường số 21 (nay là Đường số 26) từ Ninh Hòa (Khánh Hòa) đi Buôn Ma Thuột; Đường số 11 (nay là Đường số 20) từ Thị xã Phan Rang đi Đà Lạt; Đường số 8 (nay là Đường số 28) ở phía Nam Thị xã Phan Thiết lên giáp với Đường số 20 ở Di Linh rồi chạy thẳng lên gặp Đường số 14 ở ngã ba Đắk Song; Đường số 20 từ ngã ba Dầu Giây (Đồng Nai) đi Đà Lạt. Giáp với hai nước Lào và Campuchia có Đường 19 từ Plei Ku đi Vàm Xán (Campuchia), từ Buôn Ma Thuột đi Cơrache (Campuchia), từ Đắk Pốt đi Atôpơ (Lào). Do có vị trí thuận lợi về giao thông, nên từ Tây Nguyên có thể cơ động vào Nam ra Bắc, tiến xuống đồng bằng ven biển miền Trung và sang Lào và Campuchia rất thuận tiện. Cùng với hệ thống đường bộ, đường không ở đây cũng được thiết lập rộng khắp với một số sân bay phục vụ chủ yếu cho hoạt động quân sự của Mỹ và quân đội Sài Gòn như: sân bay Kon Tum, A réa, Cù Hanh (Plei Ku), Hòa Bình (Buôn Ma Thuột)… Về hệ thống sông, suối ở Tây Nguyên có những sắc thái riêng so với các vùng xung quanh.
Đây là nơi bắt nguồn của 28 con sông thuộc 3 hệ thống sông: sông Đồng Nai, sông Mê Kông và sông Ba. Trong đó có 3 sông chính: Sê San, 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sê Rê Pôk và sông Ba. Sông Sê San (có chiều dài 231 km) là hợp lưu của hai nhánh sông Pô Kô và Đắk Ba chảy từ Kon Tum qua Gia Lai theo hướng Đông Bắc - Tây Nam đổ về sông Mê Kông tại Thị xã Stung treng (Campuchia). Sông Sêrê Pôk là hợp lưu của các con sông nhỏ ở cao nguyên Plei Ku và Đắk Lắk chảy về phía Tây Bắc qua bản Đôn sang thị xã Lom Phát tỉnh Rattanakiri (Camphuchia) gặp sông Se San và cùng chảy ra sông Mê Kông.
Nhìn chung sông, suối ở Tây Nguyên đều bắt nguồn từ các vùng núi cao đổ về hai hướng đông và tây nên thường dốc, mùa mưa nước dâng cao chảy xiết gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động giao thông. Tây Nguyên nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa nên khí hậu ở đây vừa có những điểm chung của vùng, vừa có những nét riêng, đan xen, phức tạp nhưng chủ yếu là khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên. Trong năm Tây Nguyên có hai mùa rõ rệt: mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10 dương lịch, thường gây lũ lớn gây khó khăn cho hoạt động giao thông, cơ động lực lượng. Mùa khô kéo dài từ tháng 11 năm trước đến trước tháng 4 năm sau làm cho sông suối khô cạn, thuận lợi cho hoạt động giao thông.
Bên cạnh đó, Tây Nguyên có tài nguyên đất phong phú, giàu chất dinh dưỡng, với 8 loại đất chính: đất phù sa bồi lắng dọc thung lũng các con sông, đất vàng đỏ,… nhưng nhiều nhất vẫn là đất đỏ banzan trải rộng từ Tây Kon Tum đến các cao nguyên Plei Ku, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Đây là loại đất rất thích hợp với việc trồng cây công nghiệp và nông nghiệp bảo đảm hậu cần chiến lược tại chỗ. Tuy nhiên, về kinh tế Tây Nguyên từ khi thực dân Pháp xâm lược và sau đó là đế quốc Mỹ chiếm đóng mang nặng tính tự cung, tự cấp, khai thác tự nhiên là chủ yếu, song canh tác nương rẫy có vị trí hàng đầu. Nhìn chung, sản xuất vẫn ở trình độ thấp nên đồng bào ở đây thường xuyên vẫn bị thiếu đói.
13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bao phủ phần lớn mặt đất Tây Nguyên là rừng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, rừng ở Tây Nguyên không những là nơi che chở, góp phần nuôi dưỡng bộ đội và nhân dân để duy trì lực lượng, bám trụ chiến trường, chiến đấu giải phóng địa bàn mà còn là căn cứ, nơi đứng chân, là bàn đạp của những đoàn quân lớn tiến xuống duyên hải miền Trung Trung Bộ, vào miền Đông Nam Bộ, sang Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia. Về dân cư, Tây Nguyên là nơi sinh sống của gần 30 dân tộc anh em (Gia Rai, Ba Na, Ê Đê, Xê Đăng, Cơ Ho, Ra Gia, Mơ Nông, Mạ, Giẻ Triêng, Chu Ru, B râu, Rơ Mâm, Vân Kiều… chiếm 64%, dân tộc Kinh chiếm 36%). Đầu những năm 60 của thế kỷ XX, dân số ở đây có khoảng 75 vạn người, trong đó tỉnh Gia Lai có 117.875 người, tỉnh Đắk Lắk có 519.000 người, tỉnh Kon Tum 95.710 người [54, tr.
Dân cư phân bố thưa thớt, đại bộ các dân tộc ít người thường sinh sống ở vùng núi cao hoặc các vùng đất bằng xa đô thị, còn sống tập trung chủ yếu ở đồng bằng và các đô thị là dân tộc Kinh. Do đó, đơn vị cơ sở xã hội ở Tây Nguyên là buôn làng với những đại gia đình theo chế độ mẫu hệ. Các gia đình trong một buôn đều có quan hệ gần gũi với nhau (huyết tộc) đây là cơ sở để hình thành một cộng đồng của buôn, làng được duy trì khá bền vững. Sinh sống trong điều kiện thiên nhiên khắc nhiệt nên đã hình thành trong mỗi cộng đồng các dân tộc ở Tây Nguyên tinh thần đoàn kết, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau trong sản xuất và bảo vệ buôn làng.
Đặc biệt là tinh thần thượng võ, ý chí kiên cường đứng lên cầm vũ khí chiến đấu chống quân xâm lược ngay từ khi chúng đặt chân lên cao nguyên - nét nổi bật của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Như vậy, xuất phát từ vị trí địa lý, Tây Nguyên không chỉ là một địa bàn rộng, có dung lượng chiến trường lớn, vừa có thế liên tục, vừa có chiều sâu kín đáo, vừa thế tiến công, vừa có thế thủ. Địa hình ở Tây Nguyên chủ yếu là núi cao được rừng che phủ nên rất thuận tiện cho các đơn vị chủ lực đứng chân vững chắc và tiến hành tổ chức tác chiến thuận lợi, đánh những đòn tiêu diệt lớn, giải quyết những nhiệm vụ chiến dịch, chiến lược đề ra. Khi tiến công có thể triển 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.