MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đó tập trung chỉ đạo các ban, bộ, ngành thực hiện đồng bộ chương trỡnh cải cỏch hành chớnh nhằm giỳp phỏt triển kinh tế - xó hội. Trong đó, cải cách hành chính nhà nước là một bộ phận quan trọng trong đường lối đổi mới toàn diện của éảng và là một trong những giải phỏp ưu tiên hàng đầu trong thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta. Mục tiờu chung của chương trỡnh tổng thể cải cỏch hành chớnh nhà nước giai đoạn 2001 - 2010 là: Xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền xó hội chủ nghĩa dưới sự lónh đạo của éảng; xõy dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.
éến năm 2010, hệ thống hành chính về cơ bản được cải cách phù hợp yêu cầu quản lý nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiờn, việc cải cách hành chính là một việc không hoàn toàn đơn giản và có thể giải quyết một sớm một chiều. Để tiến hành công cuộc cải cách có hiệu quả, một yếu tố then chốt là phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính có tính chuyên nghiệp và trong sáng về đạo đức. Họ chính là chủ thể của công cuộc cải cách, là người trực tiếp thực hiện công cuộc cải cách nền hành chính của đất nước.
Năng lực chuyên môn đóng vai trò quyết định song đạo đức của cán bộ công chức lại là yếu tố quan trọng để có thể nhân lên mức độ thành công hay thất bại của tổ chức. Nhưng lâu nay, chúng ta đó bắt gặp thường xuyên các thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng phản ánh về thực trạng của nền hành chính hiện nay, đó là: tệ xa dân, hành 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dân, thủ tục hành chính rườm rà, nhiều phiền hà, chi phí và tiêu cực, lợi dụng việc công ức hiếp sách nhiễu …Vậy, trước những áp lực của người dân, của các doanh nghiệp, trước dư luận xó hội về cỏc vấn đề do nền hành chính gây nên, các cán bộ, công chức hành chính có nhận thức, thái độ và đặc biệt hành vi xử lý cụng việc như thế nào? Đõy là cõu hỏi nghiờn cứu rất quan trọng và cần thiết phải trả lời để cú thể tỡm cỏch đẩy nhanh cụng cuộc cải cỏch hành chớnh. Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Sự tham gia của nhõn dõn vào quỏ trỡnh xõy dựng phỏp luật và cải cách hành chính là phù hợp với chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền, với chủ trương “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, với bản chất dân chủ của Nhà nước ta.
Thế nhưng trên thực tế sự tham gia này cũn ớt được thực hiện, phần nhiều mang tính hỡnh thức, không hiệu quả. Nguyên nhân trước hết là do tư duy của cán bộ hành chính cũn nặng về “quan chức – cụng chức”, chưa có sự gần gũi người dân; tiếp đó là do thiếu một quy trỡnh, thủ tục cụ thể, hợp lý nờn người dân không thể tiếp xúc với cán bộ, công chức, họ chỉ có sự lựa chọn duy nhất là lên án những hệ quả tiêu cực mà nó đưa lại và vô hỡnh chung chấp nhận những tiờu cực đó như một việc “sống chung với lũ”; thứ ba là bản thân các cán bộ, công chức cũng chưa xác định đúng vấn đề của mỡnh, bản thõn họ cũng nhận thấy dư luận xó hội cú những bất bỡnh, khụng đồng tỡnh đối với những thủ tục hành chính cũng như cách ứng xử của cán bộ hành chính trong việc giải quyết công việc nhưng họ chưa thể cải cách, vỡ nền hành chớnh hiện nay cú thể mang đến cho họ một nguồn lợi nhất định (như thủ tục phiền hà dẫn đến mất thời gian, người dân muốn giải quyết nhanh thỡ phải cú “tiờu cực”, trong khi bản thõn họ đồng lương lại thấp…). Chớnh vỡ những lý do như vậy, áp lực của những cán bộ, công chức hành chính càng nặng nề hơn. Bản thân họ phải nỗ lực tham gia để giải quyết 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những vấn đề dư luận xó hội đang tập trung phản ảnh chính mình, bản thân họ cũng cần phải thay đổi hỡnh ảnh trong con mắt người dân.
Cụ thể, nếu người dân có sự tham gia vào việc cải cách hành chính sẽ giúp điều chỉnh hành vi của các cán bộ hành chính, họ phải thay đổi cách ứng xử, cách quản lý, cỏch nhận thức và giải quyết vấn đề làm sao có lợi cho dân hơn và phù hợp hơn. Tuy nhiên từ nhận thức đến hành vi ra quyết định cuối cùng trong việc xử lý công việc là cả một quá trình dài phía trước cần phải vượt qua mà dư luận xã hội là một cú hích góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đạo đức và tài năng. Trên cơ sở đó, tác giả lựa chọn chủ đề: “Tác động của dư luận xó hội tới hành vi xử lý cụng việc của cỏn bộ, cụng chức cấp xó “. Nhằm tìm hiểu sự nhận thức của cán bộ, công chức hành chính trước dư luận xã hội và mức độ ảnh hưởng trong việc xử lý công việc.
Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 2.1 Ý nghĩa khoa học Những kết quả nghiên cứu trong luận văn góp phần minh chứng cho tính hợp lý của các lý thuyết xã hội học được sử dụng trong quá trình thực hiện đề tài. Luận văn cũng đóng góp một phần quan trọng cho mảng đề tài dư luận xã hội trong nghiên cứu xã hội học hiện nay.2 Ý nghĩa thực tiễn Về mặt thực tiễn, luận văn cung cấp cho chúng ta cái nhìn tương đối toàn diện về sự tác động của dư luận xã hội đối với cán bộ cấp cơ sở trong hành vi xử lý công việc. Những cơ chế tác động, vai trò của dư luận xã hội trước sức ép của dư luận xã hội và giải pháp để có thể phát huy một cách tích cực vai trò của dư luận xã hội cũng được bản luận văn quan tâm thể hiện. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề tài đưa ra những khuyến nghị và giải pháp 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhằm phát huy những nhân tố tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực của dư luận xã hội đối với cán bộ cấp cơ sở trong hành vi xử lý công việc 3.
MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU: 3.1 Mục đích nghiên cứu: Phân tích thực trạng tác động của dư luận xã hội đến sự thay đổi trong nhận thức và thái độ của cán bộ, công chức cấp xă trong xử lý công việc. Phân tích cơ chế tác động của dư luận xã hội đến hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã. Trên cơ sở phân tích đưa ra đề xuất những gợi ý góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: Phân tích thực trạng nhận thức của cán bộ, công chức hành chính trước áp lực của dư luận xã hội đánh giá về mình. Phân tích các yếu tố tác động của dư luận xã hội đến hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã.
Phân tích cơ chế tác động của dư luận xã hội đến hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã. Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ hành chính chất lượng cả về chuyên môn và đạo đức đồng thời phát huy nhân tố tích cực có sự tham gia người dân vào công cuộc cải cách hành chính. ĐỐI TƢỢNG, KHÁCH THỂ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác động của dư luận xã hội tới việc xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã 4.2 Khách thể nghiên cứu 162 cán bộ, công chức cấp xã theo các lứa tuổi khác nhau tại 19 xã và 2 thị trấn thuộc huyện Đông Sơn - tỉnh Thanh Hoá.3 Lĩnh vực nghiên cứu: Xã hội học Dư luận xã hội 4.4 Phạm vi nghiên cứu Không gian nghiên cứu: Huyện Đông Sơn – Tỉnh Thanh Hoá Thời gian nghiên cứu: Tháng 4- 8 năm 2007 5. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU VÀ SƠ ĐỒ TƢƠNG QUAN GIỮA CÁC BIẾN SỐ 5.1 Giả thuyết nghiên cứu Đa số các cán bộ, công chức cấp xã đều biết và hiểu nội dung các luồng dư luận xã hội nhưng chỉ khi nào dư luận xã hội nêu đích danh sự việc và cá nhân cụ thể thì khi đó dư luận xã hội mới có tác động đến hành vi xử lý công việc.
Dư luận xã hội không chỉ tác động tích cực mà còn có những tác động tiêu cực đến hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức xã. Dư luận xã hội tác động đến hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã không chỉ thông qua phương tiện truyền thông đại chúng mà còn thông qua các tiểu môi trường xã hội khác: gia đình, nhóm bạn bè, đồng nghiệp. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Sơ đồ tƣơng quan giữa các biến số Điều kiện kinh tế - văn hoá - xã hội Dư luận xã hội Giáo dục hành vi Đánh giá công việc Hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6.1 Các phƣơng pháp thu thập thông tin - Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi: nhằm thu thập thông tin định lượng thông qua bảng hỏi được xây dựng với 22 câu hỏi.
Thông tin từ bảng hỏi tập trung về các vấn đề tác động tích cực và tiêu cực, cơ chế tác động của dư luận xã hội tới hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức cấp xã. Phỏng vấn bảng hỏi được thực hiện với số cán bộ, công chức cấp xã thuộc 19 xã và 2 thị trấn thuộc huyện Đông Sơn – tỉnh Thanh Hoá. Tổng số người được hỏi là 162 người. -Phương pháp phỏng vấn sâu: Chúng tôi tiến hành phỏng vấn sâu 6 đối tượng là cán bộ, công chức xã để tìm hiểu thực trạng tác động cũng như cơ chế tác động của dư luận xã hội tới hành vi xử lý công việc của cán bộ, công chức xã trên địa bàn các xã, thị trấn thuộc huyện Đông Sơn - tỉnh Thanh Hoá.