Luận văn: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển công nghiệp (1997-2010)

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương từ năm 1997 đến năm 2010, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Như
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Vũ Quang Vinh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương từ năm 1997 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP ĐỊA PHƯƠNG ĐẦU THỜI KỲ TÁI LẬP TỈNH (1997 – 2001)
• 1.1. Thái Nguyên: Vùng đất, con người và tình hình phát triển công nghiệp trước năm 1997
• 1.2. Vị trí địa lý, hành chính và những nguồn lực phát triển công nghiệp
• 1.3. Tình hình phát triển công nghiệp tỉnh Thái Nguyên trước năm 1997
• 1.4. Chủ trương phát triển công nghiệp địa phương của Đảng và sự vận dụng của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên từ năm 1997 đến năm 2001
• 1.5. Chủ trương phát triển công nghiệp của Đảng
• 1.6. Chủ trương phát triển công nghiệp địa phương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên từ năm 1997 đến năm 2001
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP ĐỊA PHƯƠNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Chủ trương của Đảng và sự lãnh đạo đẩy mạnh phát triển công nghiệp địa phương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong những năm 2001 đến năm 2010
• 2.2. Chủ trương của Đảng về phát triển công nghiệp
• 2.3. Chủ trương phát triển công nghiệp địa phương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong những năm 2001 đến năm 2010
• 2.4. Quá trình chỉ đạo việc thực hiện phát triển công nghiệp địa phương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên từ năm 2001 đến năm 2010
• 2.5. Ban hành các chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp địa phương
• 2.6. Tình hình phát triển công nghiệp địa phương từ năm 2001 đến năm 2010
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3.3. Một số kinh nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ ussh về Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương từ năm 1997 đến năm 2010 là một nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu này không chỉ khái quát tình hình phát triển công nghiệp mà còn phân tích những chính sách và chủ trương của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn này. Đặc biệt, luận văn sẽ làm rõ vai trò của Đảng bộ trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu

Đề tài này được chọn vì sự cần thiết phải hiểu rõ hơn về vai trò của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong việc phát triển công nghiệp địa phương. Sự chuyển mình của nền kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa.

1.2. Mục đích và phạm vi nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu là phân tích tình hình phát triển công nghiệp địa phương tỉnh Thái Nguyên từ năm 1997 đến năm 2010, đồng thời đánh giá tác động của các chính sách của Đảng bộ tỉnh đến sự phát triển này.

II. Những thách thức trong phát triển công nghiệp địa phương Thái Nguyên 1997 2010

Trong giai đoạn 1997-2010, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển công nghiệp địa phương. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh từ các tỉnh khác, hạn chế về nguồn lực và cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ.

2.1. Cạnh tranh từ các tỉnh lân cận

Sự phát triển công nghiệp của các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc đã tạo ra áp lực lớn đối với Thái Nguyên. Điều này đòi hỏi Đảng bộ tỉnh phải có những chính sách phù hợp để thu hút đầu tư.

2.2. Hạn chế về nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Nguồn lực tài chính và cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển công nghiệp. Việc đầu tư vào hạ tầng giao thông, điện và nước là rất cần thiết để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả.

III. Phương pháp lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên

Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo khác nhau để phát triển công nghiệp địa phương. Những phương pháp này bao gồm việc ban hành các chính sách khuyến khích đầu tư, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

3.1. Chính sách khuyến khích đầu tư

Đảng bộ tỉnh đã ban hành nhiều chính sách nhằm thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Những chính sách này bao gồm ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện về mặt pháp lý.

3.2. Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi

Việc cải cách hành chính và giảm thiểu thủ tục rườm rà đã giúp tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp. Điều này đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển của công nghiệp địa phương.

IV. Kết quả nghiên cứu về phát triển công nghiệp địa phương Thái Nguyên

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phát triển công nghiệp địa phương tại Thái Nguyên đã có những bước tiến đáng kể trong giai đoạn 1997-2010. Nhiều doanh nghiệp mới được thành lập, tạo ra việc làm và đóng góp vào ngân sách địa phương.

4.1. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp

Trong giai đoạn này, số lượng doanh nghiệp công nghiệp địa phương đã tăng lên đáng kể, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân.

4.2. Đóng góp vào ngân sách địa phương

Ngành công nghiệp địa phương đã đóng góp một phần quan trọng vào ngân sách của tỉnh, giúp cải thiện đời sống của người dân và phát triển hạ tầng xã hội.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho công nghiệp địa phương Thái Nguyên

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển công nghiệp địa phương. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

5.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Để cạnh tranh hiệu quả, các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.2. Mở rộng thị trường tiêu thụ

Việc tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm công nghiệp địa phương là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại các địa phương giữ vai trò then chốt trong chiến lược chuyển dịch cơ cấu kinh tế toàn diện của Việt Nam. Tỉnh Thái Nguyên với diện tích tự nhiên 3.541,1 km² và quy mô dân số khoảng 1,2 triệu người, được xem là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục lớn của vùng trung du miền núi phía Bắc. Sau dấu mốc lịch sử chia tách từ tỉnh Bắc Thái vào ngày 1 tháng 1 năm 1997, tỉnh bước vào giai đoạn kiến thiết mới với 9 đơn vị hành chính trực thuộc và 180 xã, phường, thị trấn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài tập trung làm rõ phương thức, nội dung và hiệu quả lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đối với sự phát triển của khu vực công nghiệp địa phương.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa các nghị quyết, chủ trương của Đảng bộ tỉnh qua các kỳ Đại hội XV và XVI, phân tích sự vận dụng sáng tạo đường lối của Trung ương vào hoàn cảnh thực tiễn địa phương. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ địa bàn tỉnh Thái Nguyên với trọng điểm là thành phố Thái Nguyên, thị xã Sông Công và các huyện phụ cận trong khung thời gian từ năm 1997 đến năm 2010. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa các kết quả lãnh đạo qua các chỉ số tăng trưởng kinh tế, đưa tỷ trọng công nghiệp và xây dựng từ mức xuất phát điểm thấp tiến tới mục tiêu 34% đến 35% trong cơ cấu tổng sản phẩm nội địa, đồng thời góp phần giải quyết việc làm cho hơn 10.000 lao động mỗi năm trong giai đoạn đẩy mạnh phát triển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết về công nghiệp hóa, hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa và lý thuyết lợi thế so sánh trong phát triển kinh tế vùng. Mô hình công nghiệp hóa được soi chiếu qua quan điểm chỉ đạo của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, IX và X, nhấn mạnh việc phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Về mặt học thuật, đề tài làm sáng tỏ ba khái niệm cốt lõi:

Khái niệm công nghiệp địa phương được xác định theo nghĩa rộng và hẹp, bao gồm các cơ sở công nghiệp quốc doanh địa phương, tiểu thủ công nghiệp và doanh nghiệp ngoài quốc doanh chịu sự quản lý nhà nước của Sở Công Thương tỉnh. Khái niệm vai trò lãnh đạo của Đảng bộ thể hiện qua việc ban hành nghị quyết, định hướng quy hoạch, xây dựng cơ chế chính sách khuyến khích đầu tư và kiểm tra, giám sát tổ chức thực hiện. Khái niệm chuyển dịch cơ cấu kinh tế công nghiệp phản ánh sự gia tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến, công nghiệp nhẹ gắn với vùng nguyên liệu và sự kết nối giữa công nghiệp địa phương với các khu công nghiệp tập trung như Lưu Xá với quy mô 520 ha và Sông Công với 220 ha.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hệ thống văn kiện chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam, các văn bản nghị quyết, chỉ thị, báo cáo sơ kết và tổng kết của Tỉnh ủy Thái Nguyên, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh và các báo cáo chuyên ngành của Sở Công Thương Thái Nguyên giai đoạn 1997–2010.

Về quy mô khảo sát, tác giả tiến hành chọn mẫu toàn diện đối với toàn bộ hơn 120 văn bản chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh xuyên suốt 14 năm nghiên cứu, kết hợp khảo sát dữ liệu định lượng tại 9/9 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh. Phương pháp lịch sử và logic được sử dụng chủ đạo nhằm tái hiện trung thực tiến trình chỉ đạo qua từng giai đoạn phát triển cụ thể. Phương pháp thống kê, so sánh kinh tế được áp dụng nhằm đối chiếu các chỉ số giá trị sản xuất công nghiệp, nguồn thu ngân sách và biến động lực lượng lao động qua các mốc thời gian 1997, 2001, 2005 và 2010. Việc kết hợp liên ngành giữa khoa học Lịch sử Đảng và Kinh tế học phát triển giúp đảm bảo tính khách quan, khoa học trong việc đánh giá những thành tựu cũng như hạn chế của công tác lãnh đạo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trong giai đoạn khởi đầu tái lập tỉnh (1997–2001), Đảng bộ tỉnh đã kịp thời ban hành các định hướng tại Đại hội Đảng bộ lần thứ XV, nhanh chóng ổn định cơ cấu tổ chức và giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng ban đầu. Kết quả thực tiễn ghi nhận tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm đạt 4,1% mỗi năm, tỷ lệ số xã có điện lưới quốc gia đạt 86% với 155 trên tổng số 180 xã phường vào năm 2001, tạo tiền đề kỹ thuật vững chắc cho việc khôi phục sản xuất.

Thứ hai, giai đoạn 2001–2010 chứng kiến bước chuyển mình đột phá khi Tỉnh ủy ban hành Chương trình phát triển công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 2001–2005. Tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp và xây dựng duy trì ở mức cao từ 14% đến 15% mỗi năm. Tỷ trọng công nghiệp và xây dựng tăng trưởng ổn định, nâng mức đóng góp vào cơ cấu kinh tế địa phương đạt 34% đến 35% vào năm 2005, từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch từ nền kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.

Thứ ba, sự bùng nổ của khu vực kinh tế ngoài quốc doanh sau khi có sự hỗ trợ của hệ thống chính sách tỉnh và Luật Doanh nghiệp. Tỉnh đã phát huy tối đa lợi thế nguồn nhân lực với hơn 681.000 lao động vào năm 2009, trong đó lực lượng lao động trẻ dưới 35 tuổi chiếm hơn 58%. Năng lực đào tạo nghề của hệ thống giáo dục trên địa bàn đạt khoảng 16.000 người mỗi năm, cung ứng nguồn nhân lực kỹ thuật quan trọng cho các cơ sở sản xuất.

Thứ tư, xác lập thành công 5 lĩnh vực sản xuất ưu tiên mang tính mũi nhọn gồm: Khai thác và chế biến khoáng sản kim loại màu, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông lâm sản với vùng chè nguyên liệu 15.000 ha, cơ khí phục vụ nông nghiệp và công nghiệp nhẹ sử dụng nhiều lao động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên những chuyển biến tích cực trên xuất phát từ sự vận dụng linh hoạt các nghị quyết của Trung ương, đặc biệt là tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX và Nghị quyết Đại hội X của Đảng, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, quá trình này vẫn bộc lộ một số hạn chế như: Cơ sở vật chất kỹ thuật của nhiều đơn vị sản xuất còn lạc hậu do tiếp quản hệ thống thiết bị từ những năm 1960–1970; tỷ lệ lao động có trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học mới chỉ đạt khoảng 17.000 người, công nhân kỹ thuật có bằng cấp đạt 24.561 người, dẫn tới tình trạng thiếu hụt cán bộ quản lý giỏi và thợ bậc cao.

Khi đối chiếu với quá trình phát triển của một số tỉnh lân cận trong khu vực, sự chuyển dịch của công nghiệp địa phương Thái Nguyên có tính đặc thù cao nhờ sự tương hỗ giữa công nghiệp Trung ương và công nghiệp địa phương. Dữ liệu thực nghiệm của nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua hệ thống bảng số liệu thống kê cơ cấu kinh tế ba khu vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ và biểu đồ cột biểu thị tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp địa phương qua từng nhiệm kỳ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện công tác quy hoạch mạng lưới các khu, cụm công nghiệp nông thôn. Ủy ban nhân dân tỉnh cùng Sở Công Thương cần chủ trì phối hợp giải phóng mặt bằng, đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông và xử lý nước thải tập trung, phấn đấu nâng tỷ lệ lấp đầy tại các cụm công nghiệp đạt từ 70% đến 80% trong giai đoạn 2011–2015.

Thứ hai, đẩy mạnh cơ chế hỗ trợ vốn và chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh xây dựng gói tín dụng ưu đãi nhằm hỗ trợ 100% các doanh nghiệp chế biến chè xuất khẩu và chế biến khoáng sản thay thế công nghệ bán tự động cũ kỹ bằng dây chuyền tự động hóa hiện đại trước năm 2015.

Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa. Sở Lao động, Thương binh và Xã hội kết nối chặt chẽ với Đại học Thái Nguyên cùng hệ thống hơn 50 trường dạy nghề trên địa bàn để đào tạo theo đơn đặt hàng, đặt mục tiêu nâng quy mô đào tạo công nhân kỹ thuật lành nghề lên mức 20.000 đến 25.000 người mỗi năm trong khung thời gian 2011–2020.

Thứ tư, đổi mới công tác xúc tiến đầu tư và tăng cường liên kết kinh tế vùng. Cấp ủy và chính quyền tỉnh Thái Nguyên cần chủ động mở rộng liên kết thương mại với Thủ đô Hà Nội và cảng biển Hải Phòng, đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh, đồng thời kiên quyết di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư đô thị trước năm 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học và bức tranh toàn cảnh để tham mưu, ban hành các chủ trương phát triển công nghiệp cấp tỉnh và cấp huyện.

Nhóm nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Lịch sử Đảng, Kinh tế chính trị: Nguồn tư liệu chuyên khảo có giá trị cao để đối chiếu tiến trình vận dụng đường lối kinh tế của Đảng vào địa bàn miền núi phía Bắc.

Ban quản lý các khu công nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp địa phương: Nắm bắt các quy luật chuyển dịch cơ cấu ngành, định hướng thị trường và tận dụng hiệu quả các chính sách khuyến công của tỉnh.

Học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học xã hội: Mẫu tài liệu học thuật tiêu chuẩn phục vụ việc tra cứu phương pháp nghiên cứu lịch sử Đảng và khai thác số liệu thống kê kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Khái niệm công nghiệp địa phương trong luận văn được giới hạn như thế nào? Công nghiệp địa phương trong công trình bao gồm toàn bộ các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh và các doanh nghiệp quốc doanh do địa phương trực tiếp quản lý, chịu sự quản lý hành chính nhà nước của Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, không bao gồm các doanh nghiệp trực thuộc các Bộ, ngành Trung ương và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Thách thức lớn nhất của công nghiệp địa phương Thái Nguyên sau khi tái lập tỉnh năm 1997 là gì? Thách thức lớn nhất là điểm xuất phát kinh tế thấp, ngân sách thu chưa đủ chi, cơ sở vật chất kỹ thuật phần lớn được đầu tư từ những năm 1960–1970 đã già cỗi, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm những năm đầu chỉ đạt 4,1% và hạ tầng giao thông chưa đồng bộ.

Những ngành công nghiệp mũi nhọn nào được tỉnh ưu tiên đầu tư phát triển từ năm 2001? Năm lĩnh vực mũi nhọn gồm: Khai thác và chế biến khoáng sản than, kim loại màu; sản xuất vật liệu xây dựng; chế biến nông lâm sản gắn với 15.000 ha chè; cơ khí phục vụ nông nghiệp nông thôn và công nghiệp may mặc gia công xuất khẩu.

Tài nguyên khoáng sản đã hỗ trợ quá trình phát triển công nghiệp địa phương như thế nào? Thái Nguyên sở hữu trữ lượng than đá và than mỡ lớn thứ hai cả nước tập trung tại Đại Từ và Phú Lương, cùng nguồn đất sét ximăng và đá vôi dồi dào, tạo lợi thế so sánh vượt trội để hình thành chuỗi chế biến luyện kim và vật liệu xây dựng.

Bài học kinh nghiệm quan trọng nhất trong công tác lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh là gì? Bài học quan trọng nhất là phải bám sát thực tiễn địa phương, chủ động đổi mới cơ chế quản lý, phát huy tối đa sức mạnh nội lực của nền kinh tế nhiều thành phần kết hợp với việc tận dụng hạ tầng kỹ thuật và công nghệ từ các doanh nghiệp Trung ương đóng trên địa bàn.

Kết luận

• Luận văn đã phục dựng một cách toàn diện và có hệ thống quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương xuyên suốt giai đoạn lịch sử 1997–2010.
• Làm sáng tỏ các bước đi chiến lược từ khâu ổn định tổ chức đầu thời kỳ tái lập tỉnh đến việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, đưa tỷ trọng công nghiệp và xây dựng đạt mốc 34% đến 35% trong cơ cấu kinh tế.
• Đánh giá khách quan những thành tựu nổi bật về tăng trưởng sản lượng, giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động cũng như chỉ rõ các hạn chế về trình độ công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.
• Đúc kết 4 bài học kinh nghiệm sâu sắc có giá trị tham khảo thực tiễn cao cho công tác quản lý kinh tế công nghiệp địa phương trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.
• Cung cấp nguồn sử liệu phong phú, chính xác phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy Lịch sử Đảng bộ địa phương và hoạch định chiến lược kinh tế đến năm 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo phát triển công nghiệp địa phương đầu thời kỳ tái lập tỉnh (1997 – 2001) Chương 2: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đẩy mạnh phát triển công nghiệp địa phương từ năm 2001 đến năm 2010 Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP ĐỊA PHƢƠNG ĐẦU THỜI KỲ TÁI LẬP TỈNH (1997 – 2001) 1. Thái Nguyên: Vùng đất, con ngƣời và tình hình phát triển công nghiệp trƣớc năm 1997 1. Vị trí địa lý, hành chính và những nguồn lực phát triển công nghiệp Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi phía Đông Bắc với diện tích tự nhiên 3541,1 km². Thái Nguyên là một trung tâm chính trị, kinh tế của khu Việt Bắc nói riêng, của vùng trung du miền núi Đông bắc nói chung, là cửa ngõ giao lưu kinh tế xã hội giữa vùng trung du miền núi Đông Bắc với vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Địa phận tỉnh Thái Nguyên tiếp giáp với các tỉnh: Phía Bắc tiếp giáp với tỉnh Bắc Kạn; phía Tây giáp với các tỉnh Vĩnh Phúc, Tuyên Quang; phía Đông giáp với các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang và phía Nam tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội. Tỉnh Thái Nguyên có 9 đơn vị hành chính: Thành phố Thái Nguyên; Thị xã Sông Công và 7 huyện: Phổ Yên, Phú Bình, Đồng Hỷ, Võ Nhai, Định Hóa, Đại Từ, Phú Lương với tổng số gồm 180 xã, trong đó có 125 xã vùng cao và miền núi, còn lại là các xã đồng bằng và trung du. Đây là một điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nền kinh tế xã hội của tỉnh nhất là các ngành khai thác, chế biến nông, lâm sản và khoáng sản, tiền đề quan trọng cho sự phát triển của nền công nghiệp nói chung và công nghiệp địa phương nói riêng. Thái Nguyên nằm trong giới hạn 20020’ – 22025’ vĩ độ Bắc và 10025’ – 106016’ kinh độ Đông.

Thái Nguyên tiếp giáp với nhiều tỉnh, thành có nền kinh tế phát triển, nằm gần nhiều cảng sông, cảng biển, sân bay và cửa khẩu biên giới (cách sân bay quốc tế Nội Bài 50 km, cách biên giới Trung Quốc 200 km, cách trung tâm Hà Nội 80km và cảng Hải Phòng 200 km). Thái Nguyên kết 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nối với các tỉnh thành bằng hệ thống đường bộ, đường sắt, đường sông hình rẻ quạt lấy thành phố Thái Nguyên làm đầu mối. Với vị trí trên, Thái Nguyên dễ dàng giao lưu trao đổi hàng hóa với các tỉnh bằng nhiều con đường. Đây là một lợi thế lớn cho nền kinh tế toàn tỉnh.

Tiếp giáp thủ đô Hà Nội, cách thủ đô Hà Nội 80km là một lợi thế lớn cho nền kinh tế của tỉnh. Hà Nội không chỉ là một thị trường lớn đầy tiềm năng trong việc tiêu thụ các sản phẩm nông, lâm, thủy sản của Thái Nguyên mà còn là một trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, lịch sử lớn của cả nước, nơi chuyển giao công nghệ cho Thái Nguyên nói chung cũng như các tỉnh miền núi Đông Bắc nói riêng thông qua tỉnh Thái Nguyên. Cùng với những thuận lợi về vị trí địa lý, Thái Nguyên có nhiều nguồn lực quan trọng để phát triển công nghiệp: Thái Nguyên được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu và đất đai. Tỉnh Thái Nguyên có địa hình đặc trưng là đồi núi xen kẽ ruộng thấp, chủ yếu là núi đá vôi và đồi thấp dạng bát úp với diện tích tự nhiên 3541,1 km2 chiếm 1,1% diện tích tự nhiên cả nước.

Thái Nguyên có nhiều khả năng để phát triển nông, lâm, công nghiệp, du lịch và các loại hình dịch vụ khác. Diện tích rừng tự nhiên của tỉnh là 102.190 ha, diện tích rừng trồng khoảng 44. Đây là một lợi thế to lớn cho việc phát triển rừng nguyên liệu phục vụ chế biến gỗ nhân tạo, chế biến làm nguyên liệu giấy. Thái Nguyên là vùng đất thích hợp để phát triển cây chè.

Chè Thái Nguyên, đặc biệt là chè Tân Cương là đặc sản từ lâu nổi tiếng trong và ngoài nước. Toàn tỉnh hiện có 15.000 ha chè (đứng thứ 2 cả nước sau Lâm Đồng), Thái Nguyên có hai con sông chính chảy qua địa phận là sông Cầu, sông Công và chịu ảnh hưởng rất lớn về chế độ thuỷ văn của hai con sông này. Nếu được khai thác tốt, đây sẽ là một lợi thế lớn không chỉ cho vấn đề thủy lợi mà còn là một đường vận chuyển hàng hóa thuận tiện cho tỉnh góp phần phát triển nền kinh tế thương mại, dịch vụ và công nghiệp. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thái Nguyên là tỉnh có tài nguyên khoáng sản phong phú về chủng loại, đây là một lợi thế lớn trong việc phát triển các ngành công nghiệp luyện kim, khai khoáng.

Thái Nguyên được đánh giá là tỉnh có trữ lượng than lớn thứ 2 trong cả nước bao gồm than mỡ, than đá được phân bố tập trung ở 2 huyện Đại từ và Phú Lương. Khoáng sản kim loại có nhiều ở Thái Nguyên. Kim loại màu có thiếc, chì, kẽm, vonfram, vàng, đồng, niken, thuỷ ngân. Khoáng sản phi kim loại: Có pyrít, barít, phốtphorít.

Thái Nguyên có nhiều khoáng sản vật liệu xây dựng trong đó đáng chú ý là đất sét xi măng ở 2 mỏ Cúc Đường và Khe Mo, đá Cacbônat bao gồm đá vôi xây dựng, đá vôi xi măng, Đôlômit tìm thấy ở nhiều nơi, đá vôi xây dựng có ở mỏ Núi Voi, La Hiên, La Giang, đất sét cao lanh tại xã Phú Lạc, Đại Từ có chất lượng tốt. Đó là vùng nguyên liệu dồi dào cho sự phát triển ngành công nghiệp vật liệu xây dựng. Nhìn chung tài nguyên khoáng sản của tỉnh Thái Nguyên rất phong phú về chủng loại, trong đó có nhiều loại có ý nghĩa lớn trong cả nước. Tiềm năng khoáng sản tạo cho Thái Nguyên một lợi thế so sánh lớn trong việc phát triển các ngành công nghiệp luyện kim, khai khoáng….

để trở thành một trong các trung tâm luyện kim lớn của cả nước. Nguồn lực kinh tế xã hội cũng là một thế mạnh phát triển công nghiệp địa phương Thái Nguyên. Trước tiên là thế mạnh của nguồn nhân lực. Dân số Thái Nguyên khoảng 1,2 triệu người, trong đó có 8 dân tộc chủ yếu sinh sống đó là Kinh, Tày, Nùng, Sán dìu, H’mông, Sán chay, Hoa và Dao.

Ngoài ra, Thái Nguyên được cả nước biết đến là một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực lớn thứ 3 sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh với 7 Trường Đại học, 2 khoa đại học thuộc Đại học Thái Nguyên,10 trường Cao đẳng, hơn 50 trường dạy nghề và trường chuyên nghiệp với quy mô đào tạo khoảng 16.000 người mỗi năm. Cũng theo số liệu năm 2009, lực lượng lao động của tỉnh có trên 681. Tỷ lệ lao động trẻ (dưới 35 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tuổi) chiếm hơn 58% tổng số lao động. Số lao động có trình độ học vấn từ tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên chiếm 28% vào cuối năm 2009.

Cơ cấu lao động của tỉnh cụ thể như sau: + Công nhân kỹ thuật có bằng: 24.561 người + Trình độ sơ cấp: 6.053 người + Trình độ cao đẳng, đại học, trên đại học: 17. Với vai trò là một trung tâm giáo dục đào tạo lớn thứ 3 trong cả nước, nguồn nhân lực Thái Nguyên được xem là một lợi thế lớn cho sự phát triển của nền kinh tế nói chung với một nguồn lao động có chất lượng cao. Tuy nhiên, nhìn chung hiện nay, trên địa bàn tỉnh, nguồn lao động vẫn tập trung chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp do sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm. Nguồn lao động là những doanh nhân giỏi, cán bộ quản lý và công nhân kỹ thuật có tay nghề cao còn ít chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh.

Tìm ra giải pháp nhằm nhanh chóng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ đó kéo theo sự chuyển dịch cơ cấu lao động là một bài toán lớn mà Đảng bộ và nhân dân tỉnh Thái nguyên đang cố gắng tìm lời giải. Thái Nguyên là tỉnh có một số cơ sở công nghiệp lớn và vừa của Trung ương với nhiều lĩnh vực, ngành nghề được xây dựng từ thập niên 60, 70. Điều này tạo cho Thái Nguyên một lợi thế lớn để phát triển công nghiệp lớn so với những tỉnh khác trong cả nước. Khu công nghiệp luyện kim (Lưu Xá) có tổng diện tích 520 ha có 2 doanh nghiệp lớn là công ty gang thép Thái Nguyên và công ty luyện kim màu được nhà nước đầu tư từ thập niên 60, 70.

Khu công nghiệp cơ khí, chế tạo máy Sông Công: tổng diện tích 220 ha, có 5 nhà máy chế tạo máy phụ tùng, máy động lực, dụng cụ y tế. Những khu công nghiệp này đã và đang được đầu tư mở rộng và nâng cao công nghệ, vừa là đầu tàu vừa là lực đẩy cho công nghiệp địa phương của Thái Nguyên phát triển. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Giao thông được xem là nhân tố quan trọng hàng đầu cho sự phát triển kinh tế. Nền kinh tế một quốc gia hay một tỉnh muốn phát triển thì giao thông luôn phải đi trước một bước.

Thái Nguyên có hệ thống đường giao thông tương đối thuận tiện cho sự phát triển và giao lưu kinh tế nói chung. Thái Nguyên có các hệ thống đường quốc lộ 3, quốc lộ 37, 18, 259. Tổng chiều dài đường bộ của Tỉnh là 2.753 km trong đó: Quốc lộ: 183 km, tỉnh lộ: 105,5km, huyện lộ: 659 km. Hệ thống tỉnh lộ và quốc lộ đều được dải nhựa và phân bố khá hợp lý.

Hệ thống đường sắt từ Thái Nguyên đi các tỉnh khá thuận tiện, đảm bảo phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa với các tỉnh trong cả nước. Các tuyến đường sắt quan trọng như tuyến đường sắt Hà Nội - Quán Triều chạy qua tỉnh nối Thái Nguyên với Hà Nội; tuyến đường sắt Lưu Xá - Khúc Rồng nối với tuyến đường sắt Hà Nội -Quán Triều, tuyến đường sắt này cũng nối tỉnh Thái Nguyên với tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Quảng Ninh; tuyến đường sắt Quán Triều - Núi Hồng rất thuận tiện cho việc vận chuyển khoáng sản. Thái Nguyên có 2 tuyến đường sông chính là: Đa Phúc - Hải Phòng dài 161 km; Đa Phúc - Hòn Gai dài 211 km. Nhìn chung, hệ thống giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt được phân bố tương đối hợp lý thuận tiện cho việc lưu thông hàng hóa, hành khách trong và ngoài tỉnh.

Hệ thống điện được xem là một nhân tố hết sức quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế nói chung nhất là công nghiệp địa phương.