Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động bảo về quyền lợi người lao động của Công đoàn. Chương 2: Thực trạng Công đoàn bảo vệ quyền lợi người lao động ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Chương 3: Phương hướng, giải pháp nâng cao vai trò của công đoàn trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động tại doanh nghiệp ngoài nhà nước của công đoàn tỉnh Hà Tĩnh. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hƣơng 1 CƠ SỞ Ý UẬ VỀ H ẠT Ộ G BẢ VỆ QUYỀ ỢI GƢỜI Ộ G Ủ Ô G À 1.
Quan điểm của chủ nghĩa ác - ênin, tƣ tƣởng Hồ hí inh và ảng ta về vị trí, vai trò, chức năng của tổ chức ông đoàn 1. Quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin về công đoàn và tæ chøc công đoàn.Ănghen là lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân lao động thế giới, là những người đầu tiên phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, chỉ ra đấu tranh giai cấp vừa là quy luật vừa là động lực phát triển của lịch sử xã hội loài người khi xã hội phân chia thành giai cấp. Trong học thuyết của mình, các ông đã nhiều lần đề cập đến vai trò, vị trí của tổ chức Công đoàn, đến tính tất yếu phải thống nhất hoạt động Công đoàn đặt dưới sự lãnh đạo của chính Đảng của giai cấp vô sản. Khi bàn về Công đoàn, Mác-Ănghen viết: “Các công đoàn đã trở thành trung tâm tổ chức đối với giai cấp công nhân.
Nếu công đoàn cần thiết cho công cuộc đấu tranh du kích giữa tư bản và lao động thì công đoàn lại càng quan trọng hơn với tư cách là lực lượng có tổ chức để tiêu diệt bản thân chế độ lao động làm thuê và quyền lực của chủ nghĩa tư bản. Nhiệm vụ chính là giải phóng hoàn toàn giai cấp công nhân, các tổ chức công đoàn phải rèn luyện để hoạt động một cách tự giác với tư cách là trung tâm tổ chức giai cấp công nhân. Các công đoàn phải ủng hộ mọi phong trào xã hội và chính trị nhằm mục tiêu ấy. Tự coi mình là đại biểu của toàn bộ giai cấp công nhân và chiến đấu cho giai cấp đó, các công đoàn phải thu hút vào hàng ngũ của mình cả những công nhân chưa đứng trong tổ chức.
Các công đoàn phải làm cho toàn thế giới tin rằng mình chiến đấu không phải vì những quyền lợi cá nhân hẹp hòi, mà là để giải phóng hàng triệu người bị áp bức”[1, tr. Phát triển một cách sáng tạo chủ nghĩa C.Mác trong điều kiện mới của lịch sử, V. Lênin đã hoàn thiện lý luận cách mạng xã hội chủ nghĩa và chuyên chính vô sản, học thuyết về Đảng và Nhà nước, đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cộng sản, những vấn đề thuộc lý luận và thực tiễn hoạt động của công đoàn. Cụ thể hoá những nguyên tắc về chiến lược, chiến thuật của phong trào công nhân của Đảng cách mạng, của giai cấp công nhân và các tổ chức của nó đã được C.Mác và Ăngghen đề ra.
Lênin đã phát triển và hoàn thiện học thuyết về công đoàn, chỉ rõ vị trí, vai trò, xác định chức năng nhiệm vụ, phương pháp hoạt động của công đoàn trong điều kiện chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, mối quan hệ giữa công đoàn với Đảng của giai cấp công nhân, công đoàn với Nhà nước chuyên chính vô sản.Lênin là người kế tục và phát triển sáng tạo học thuyết Mác trong điều kiện lịch sử Chủ nghĩa đế quốc và cách mạng vô sản, bước quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Trên cơ sở những nguyên tắc về chiến lược, chiến thuật của phong trào công nhân và tổ chức của nó đã được Mác và Ănghen đề ra, Lênin đã phát triển và hoàn chỉnh học thuyết về Công đoàn. Người chỉ rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, phương pháp hoạt động của Công đoàn trong điều kiện chủ nghĩa tư bản và xã hội chủ nghĩa, mối quan hệ giữa Công đoàn với Đảng của giai cấp công nhân, Công đoàn với Nhà nước chuyên chính vô sản. Trong diễn văn đọc tại phiên họp liên tịch của các đảng đoàn Đảng cộng sản Nga tại Đại hội VIII các Xô viết toàn Nga, ngày 30/12/1920 ở Matxcơva, Lênin đã chỉ rõ: “…công đoàn không phải là một tổ chức nhà nước, không phải là tổ chức cưỡng bức, nó là một tổ chức giáo dục, thu hút, huấn luyện, nó là một trường học, trường học quản lý, trường học kinh tế, trường học chủ nghĩa cộng sản”[1, tr.
Công đoàn có vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội, đặc biệt đối với xây dựng và phát triển giai cấp công nhân. Lênin khẳng định: “Đối với giai cấp vô sản công nghiệp, công đoàn không phải chỉ là một tổ chức tất yếu về mặt lịch sử, mà còn là một tổ chức không thể không có được về mặt lịch sử; và trong điều kiện chuyên chính vô sản, tổ chức đó bao gồm hầu hết giai cấp vô sản công nghiệp”[1, tr. Theo Lênin: “Trong hệ thống chuyên chính vô sản, Công đoàn có vị trí ở giữa Đảng và chính quyền Nhà nước…Công đoàn tạo ra mối liên hệ giữa đội tiên phong với quần chúng; công đoàn lấy công tác hàng ngày để thuyết phục quần chúng, quần chúng của giai cấp duy nhất có khả năng đưa chúng ta từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản”[1, tr. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Vấn đề vị trí của Công đoàn trong điều kiện chế độ xã hội chủ nghĩa là một vấn đề lý luận quan trọng nhất trong học thuyết của Lênin về Công đoàn.
Việc xác định đúng vị trí của Công đoàn gắn liền với vấn đề nhận thức sâu sắc về tính chất, vai trò của tổ chức Công đoàn trong hệ thống chính trị - xã hội, qua đó, xác định được nhiệm vụ của Công đoàn trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong bài phát biểu cũng như các tác phẩm của V. Lênin về Công đoàn sau thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga như: “Nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết” (1918 và 1920), “dự thảo đề cương về vai trò, nhiệm vụ của Công đoàn trong điều kiện thực hiện chính sách kinh tế mới” (1922), “thư gửi Đại hội V Công đoàn Nga” (1922)… V.Lênin cho rằng: “các công đoàn đã trở thành tổ chức của giai cấp lãnh đạo, thống trị nắm chính quyền của giai cấp, thực hiện nền chuyên chính của giai cấp, thực hiện cưỡng chế của Nhà nước”. Vấn đề vị trí của công đoàn trong điều kiện chế độ xã hội chủ nghĩa là một trong những vấn đề lý luận quan trọng nhất trong học thuyết của V.
Lênin về công đoàn. Việc xác định đúng đắn vị trí của công đoàn gắn liền với vấn đề nhận thức sâu sắc về vai trò của tổ chức công đoàn trong hệ thống chính trị xã hội, trên cơ sở đó xác định được nhiệm vụ của công đoàn trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Người cho rằng: Công đoàn theo vị trí của mình trong hệ thống chuyên chính vô sản đứng ở chỗ nếu như có thể nói được là: “Giữa Đảng và chính quyền Nhà nước”. Dưới chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, vị trí của công đoàn khác nhau căn bản: Sự khác nhau đó là do quan hệ sản xuất mới, do vị trí mới của giai cấp công nhân trong nền sản xuất xã hội quyết định.
Dưới chủ nghĩa xã hội, với tư cách là một hình thức tổ chức của giai cấp công nhân, Công đoàn đã trở thành một thành viên quan trọng trong hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa. Khi nói về vị trí của Công đoàn trong hệ thống chính trị - xã hội của thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội. Lênin cho rằng: “trong hệ thống chuyên chính vô sản Công đoàn có một vị trí ở giữa Đảng và chính quyền Nhà nước” và là chỗ dựa vững chắc của chính quyền và Nhà nước. Nhận thức đúng đắn về vị trí của công đoàn là một trong những nhân tố quan trọng làm cho toàn bộ hệ thống chuyên chính 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vô sản được bền vững.
Vì vậy, vị trí, vai trò của công đoàn cũng là vấn đề đấu tranh gay gắt về tư tưởng. Nhận thức đúng đắn về vị trí công đoàn phải gắn liền với nhận thức về chuyên chính vô sản. Chính vì lẽ đó mà kẻ thù của Chủ nghĩa xã hội, muốn phá hoại hệ thống chính trị xã hội thì đồng thời tìm mọi cách thay thế vị trí của công đoàn trong hệ thống chính trị xã hội đó và muốn tách công đoàn ra khỏi hệ thống chuyên chính vô sản. Trước những diễn biến phức tạp về chính trị, kinh tế - xã hội, trước những đòi hỏi của công cuộc cải cách ở một số nước xã hội Chủ nghĩa trên toàn thế giới, hàng loạt những vấn đề liên quan đến lý luận, nhận thức về công đoàn, xung quanh vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của công đoàn trong chế độ xã hội Chủ nghĩa được đặt ra.
Muốn thành công, việc quán triệt học thuyết Mác - Lênin về công đoàn có ý nghĩa to lớn. Công đoàn dưới chế độ xã hội chủ nghĩa không thể tách rời sự lãnh đạo của Đảng, không có nghĩa là công đoàn không còn vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị - xã hội, không còn tính độc lập về mặt tổ chức, quan hệ giữa công đoàn và Đảng Cộng sản là quan hệ qua lại dựa trên nguyên tắc 2 mặt: Một mặt thể hiện vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công đoàn, mặt khác thể hiện vai trò của công đoàn trong việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng. Về phương pháp luận, xem xét vị trí công đoàn trong xã hội xã hội chủ nghĩa, V. Lênin đã chỉ ra rằng: Công đoàn đã trở thành “Một tổ chức của giai cấp đang cầm quyền, đang thống trị, đang chấp chính, là tổ chức của giai cấp đang thực hiện chuyên chính, giai cấp đang thực sự cưỡng bức Nhà nước”[22, tr.249] nhưng do bản chất xã hội của công đoàn nên đã xác định địa vị đặc thù của tổ chức, tức vị trí riêng của tổ chức công đoàn so với các tổ chức khác trong hệ thống chính trị xã hội.
Tuy là một tổ chức đang cầm quyền nhưng “Công đoàn không phải là một tổ chức Nhà nước, không phải là một tổ chức cưỡng bức, nó là một tổ chức giáo dục, thu hút, huấn luyện, nó là một trường học, trường học quản lý, trường học quản lý kinh tế…”.