I. Tổng Quan Di Sản Du Lịch Sinh Thái Tràng An Ninh Bình
Bước sang thế kỷ XXI, nhu cầu về đời sống vật chất và tinh thần của con người ngày càng đa dạng. Điều này thúc đẩy nhu cầu tìm hiểu lịch sử dân tộc, đặc biệt là về di sản văn hóa. Di sản văn hóa là cội nguồn sức sống tiềm tàng của dân tộc, cần được bảo vệ, duy trì và phát huy. Nó thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc, các sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, giáo dục lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương đất nước. Di sản văn hóa dân tộc là nguồn lực kép: vật thể (hữu hình) và phi vật thể (vô hình). Nó tạo điểm tựa quan trọng, tạo thế đứng vững chắc cho hiện tại và tương lai của mỗi quốc gia, dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa. Trải qua hàng ngàn năm, những giá trị di sản văn hóa phi vật thể và vật thể Việt Nam vẫn hiện diện như muôn trùng con sóng cuộn chảy trong dòng di sản văn hóa truyền thống của dân tộc. Việt Nam là một trong những quốc gia giàu có về giá trị tinh thần với rất nhiều di sản văn hóa trải dài khắp cả nước: Cao nguyên đá Đồng Văn, Cố đô Huế, Cồng chiêng Tây Nguyên,… Bên cạnh các di sản đó không thể không kể đến Di sản Tràng An, đã được UNESCO công nhận ngày 23-06-2014, là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Đây là di sản hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
1.1. Giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản Tràng An
Tràng An được UNESCO công nhận là di sản thế giới hỗn hợp đầu tiên, đạt cả hai tiêu chí về văn hóa và thiên nhiên và cũng là duy nhất tới thời điểm hiện nay ở khu vực Đông Nam Á. Đây là sự ghi nhận những nỗ lực, đóng góp của chính quyền, nhân dân tỉnh Ninh Bình, các bộ ban ngành liên quan đã tích cực nghiên cứu, nhận diện, bảo vệ và tôn tạo các di sản văn hóa, thiên nhiên ở Việt Nam. Song song với việc đó cần đề nghị các tổ chức quốc tế, cấp chính quyền địa phương, nhà khoa học và toàn thể nhân dân cùng chung tay giữ gìn, bảo vệ và phát huy bền vững giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể danh thắng để Tràng An, Ninh Bình.
1.2. Vai trò của Di sản Tràng An trong phát triển kinh tế
Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến việc bảo tồn di sản văn hóa của dân tộc. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng ta nhấn mạnh vấn đề bảo tồn phát huy di sản văn hóa dân tộc trong sự nghiệp phát triển văn hoá, nền tảng tinh thần của xã hội: “Tiếp tục đầu tư cho việc bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử cách mạng, kháng chiến, các di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của dân tộc, các giá trị văn hoá nghệ thuật, ngôn ngữ, thuần phong mỹ tục của cộng đồng các dân tộc. Bảo tồn và phát huy văn hoá, văn nghệ dân gian. Kết hợp hài hoà việc bảo vệ phát huy các di sản văn hoá với các hoạt động phát triển kinh tế du lịch”. Nhận thấy vấn đề trên là vấn đề được quan tâm, tìm hiểu và đánh giá về thực trạng của việc bảo tồn, giữ gìn di sản văn hóa.
II. Thách Thức Bảo Tồn Di Sản Du Lịch Sinh Thái Tràng An
Di sản văn hóa mang lại nhiều giá trị to lớn đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội, từ đó công tác bảo tồn di sản văn hóa đã trở thành vấn đề chung không chỉ đối với từng địa phương mà nó còn là vấn đề của từng quốc gia. Những công trình nghiên cứu về di sản văn hóa như: Vào thời gian nửa sau thế kỷ XX, các tổ chức quốc tế như UNESCO, UNDP đều nỗ lực nghiên cứu đánh giá tiềm năng quá khứ của nhân loại, đặc biệt là về di sản văn hoá. UNESCO chia di sản văn hoá thành hai loại: “di sản văn hóa vật thể (tangible culture) và di sản văn hoá phi vật thể (nonphysicalculture)”. Ở nước ta, nghiên cứu về di sản văn hóa trước tiên phải kể đến công trình Việt Nam Văn hóa sử cương của học giả Đào Duy Anh từ năm 1938 với quan điểm : “Ta muốn trở thành một nước cường thịnh về vật chất, vừa về tinh thần thì phải giữ văn hoá cũ (di sản) làm thể (gốc, nền tảng); mà lấy văn hoá mới làm dụng nghĩa là phải khéo điều hoà tinh tuý của văn hoá phương Đông với những điều sở trường về khoa học của văn hoá phương Tây”.
2.1. Cách tiếp cận phiến diện về Di sản Văn hóa Tràng An
Sách “Giữ gìn, phát huy di sản văn hóa các dân tộc Tây Bắc” do NXB Văn hoá Dân tộc - Tạp chí Văn hoá Nghệ thuật phát hành có thể giúp người đọc có thể nhận diện một số vấn đề lý luận về di sản văn hóa. Trên “Tạp chí Cộng sản số năm 3”, PGS, TS. Nguyễn Văn Huy đã có nhiều cố gắng nghiên cứu một số vấn đề bảo tồn và phát huy những di sản văn hoá các dân tộc hiện nay. Tác giả bài báo đã đề cập đến “những vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác bảo tồn phát huy di sản văn hoá trên phạm vi cả nước”. Trương Đình Tưởng cuốn sách “Địa Chí Văn hóa Dân gian Ninh Bình”, NXB Thế Giới 2004, 690 trang.“Cùng với quốc sử, sách địa chí là phương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục tình yêu xứ sở, giúp người đọc nắm bắt được những bản sắc của một vùng đất.
2.2. Thực trạng xâm hại Di sản Tràng An và giải pháp
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quan điểm toàn diện trong công tác bảo tồn di sản và thực trạng công tác bảo tồn vào việc bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An ở tỉnh Ninh Bình, từ đó nêu ra những biện pháp chủ yếu nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo di sản du lịch sinh thái Tràng An trên cơ sở vận dụng quan điểm toàn diện. Để đạt hiệu quả của mục đích trên, khóa luận có những nhiệm vụ sau: Phân tích những vấn đề chung về di sản và di sản Tràng An. Nghiên cứu thực trạng việc bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An. Đưa ra một số giải pháp trong việc tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An.
III. Vận Dụng Quan Điểm Toàn Diện Bảo Tồn Di Sản Tràng An
Khóa luận tập trung nghiên cứu sự vận dụng quan điểm toàn diện vào công tác bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An ở tỉnh Ninh Bình. Phạm vi nghiên cứu là nghiên cứu về công tác bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An ở tỉnh Ninh Bình hiện nay. Phương pháp nghiên cứu: Khóa luận sử dụng phương pháp luận chung của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin. Phương pháp cụ thể: Phương pháp logic – lịch sử, phương pháp phân tích – tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa, so sánh,…
3.1. Nâng cao nhận thức về bảo tồn Di sản Tràng An
Khóa luận đã nghiên cứu vấn đề công tác bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An ở tỉnh Ninh Bình hiện nay, từ đó góp phần: Nâng cao nhận thức trong công tác bảo tồn di sản, một vấn đề cấp bách không chỉ đối với tỉnh Ninh Bình mà còn với tất cả các di sản trong cả nước. Khóa luận có thể là tài liệu tham khảo cho những người quan tâm đến công tác bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An. Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì khóa luận gồm 3 chương và 9 tiết: Chương 1. Một số vấn đề lý luận chung. Chương 2: Thực trạng và nguyên nhân trong công tác bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An ở tỉnh Ninh Bình. Một số giải pháp trong vấn đề bảo tồn di sản du lịch sinh thái Tràng An trên cơ sở vận dụng quan điểm toàn diện.
3.2. Mối liên hệ triết học của quan điểm toàn diện
Trong phép biện chứng, “khái niệm mối liên hệ dùng để chỉ sự quy định, sự tác động và chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hay giữa các mặt, các yếu tố của mỗi sự vật, hiện tượng trong thế giới”. Ví dụ,“giữa cung và cầu (hàng hóa, dịch vụ) trên thị trường luôn luôn diễn ra quá trình cung và cầu quy định lẫn nhau, cung và cầu sẽ tác động, ảnh hưởng lẫn nhau, chuyển hóa lẫn nhau. Từ đó, tạo nên quá trình vận động, phát triển không ngừng của cả cung và cầu. Đó chính là những nội dung cơ bản khi phân tích mối quan hệ biện chứng giữa cung và cầu.”
IV. Giải Pháp Tuyên Truyền Giáo Dục Bảo Tồn Di Sản Tràng An
Khái niệm mối liên hệ phổ biến được sử dụng với hai hàm nghĩa: Thứ nhất, dùng để chỉ tính phổ biến của các mối liên hệ (ví dụ như: khi khẳng định rằng mối liên hệ là cái vốn có của tất thảy mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới, không loại trừ sự vật, hiện tượng nào, lĩnh vực nào). Thứ hai, khái niệm mối liên hệ phổ biến cũng dùng để chỉ những liên hệ tồn tại (được thể hiện) ở nhiều sự vật, hiện tượng của thế giới (tức là dùng để phân biệt với khái niệm các mối liên hệ đặc thù chỉ biểu hiện ở một hay một số các sự vật, hiện tượng hay lĩnh vực nhất định).
4.1. Đối tượng và mục đích giáo dục về Di sản Tràng An
Ví dụ,“mối liên hệ giữa cung và cầu là mối liên hệ phổ biến, tức cũng là mối liên hệ chung, nhưng mối liên hệ đó được thể hiện cụ thể khác nhau, có tính chất đặc thù tùy theo từng loại thị trường hàng hóa, tùy theo thời điểm thực hiện. Khi nghiên cứu cụ thể từng loại thị trường hàng hóa, không thể không nghiên cứu những tính chất riêng có (đặc thù) đó. Nhưng dù khác nhau bao nhiêu thì chúng vẫn tuân theo những nguyên tắc chung của mối quan hệ cung cầu.” Khi giải thích về sự tồn tại của thế giới, những câu hỏi được đặt ra là: Các sự vật, hiện“tượng và quá trình khác nhau của thế giới có mối liên hệ qua lại, tác động ảnh hưởng lẫn nhau hay chúng tồn tại biệt lập, tách rời nhau? Nếu chúng có mối liên hệ qua lại thì cái gì quy định những mối liên hệ đó? Để trả lời các câu hỏi này, những người theo quan điểm siêu hình và theo quan điểm biện chứng có”những cách lý giải khác nhau.
4.2. Nội dung và phương pháp giáo dục về Di sản Tràng An
Trả lời cho câu hỏi thứ nhất, những người theo quan điểm siêu hình cho rằng:“Các sự vật, hiện tượng tồn tại biệt lập, tách rời nhau, cái này tồn tại bên cạnh cái kia. Chúng không có sự phụ thuộc, không có sự ràng buộc và quy định lẫn nhau.”Nếu giữa chúng có sự quy định thì chỉ là sự quy định lẫn nhau cũng chỉ là sự quy định bề ngoài mang tính ngẫu nhiên.“Tuy vậy, trong số những người theo quan điểm siêu hình cũng có một số người cho rằng, các sự vật, hiện tượng có mối quan hệ rất đa dạng, phong phú song các hình thức liên hệ khác nhau không có khả năng chuyển hóa lẫn nhau. Hạn chế của quan điểm siêu hình là sai lầm về thế giới quan triết học, dựng lên ranh giới”giả tạo giữa các sự vật, hiện tượng. Hạn chế này có nguồn gốc bởi phương pháp tư duy siêu hình, nghiên cứu tách rời các lĩnh vực, các bộ phận riêng rẽ của thế giới gắn với trình độ tư duy khoa học còn ở giai đoạn sưu tập tài liệu.
V. Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Di Sản Tràng An
Phương pháp đó không có khả năng phát hiện ra được cái chung, cái bản chất, quy luật của sự tồn tại, vận động và phát triển của các sự vật, hiện tượng trong thế giới. Trái lại, những người theo quan điểm biện chứng cho rằng: các sự vật, hiện tượng, các quá trình khác nhau vừa tồn tại độc lập, vừa quy định, tác động qua lại, chuyển hóa lẫn nhau.“Ví dụ như vấn đề bảo vệ môi trường không chỉ là việc làm của bất kì một quốc gia nào mà là việc làm chung của mọi quốc gia và toàn nhân loại vì tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay gây ảnh hưởng đến tất cả mọi người.” Trả lời câu hỏi thứ hai, những người theo chủ nghĩa duy tâm khách quan và chủ nghĩa duy tâm chủ quan cho rằng cái quyết định mối liên hệ, sự chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng là một lực lượng tinh thần siêu nhiên hay ở chính cảm giác, ý thức của con người.
5.1. Chính sách du lịch xanh tại Tràng An
Những người theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định tính thống nhất vật chất của thế giới là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng. Các sự vật hiện tượng tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu, song chúng đều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, thống nhất - thế giới vật chất. Nhờ có tính...
5.2. Du lịch cộng đồng và bảo tồn văn hóa Tràng An
Những người theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định tính thống nhất vật chất của thế giới là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng. Các sự vật hiện tượng tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu, song chúng đều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, thống nhất - thế giới vật chất. Nhờ có tính...
VI. Quản Lý và Giám Sát Bảo Tồn Di Sản Du Lịch Tràng An
Những người theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định tính thống nhất vật chất của thế giới là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng. Các sự vật hiện tượng tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu, song chúng đều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, thống nhất - thế giới vật chất. Nhờ có tính...
6.1. Nâng cao hiệu quả thanh tra kiểm tra Di sản Tràng An
Những người theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định tính thống nhất vật chất của thế giới là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng. Các sự vật hiện tượng tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu, song chúng đều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, thống nhất - thế giới vật chất. Nhờ có tính...
6.2. Vai trò của cộng đồng địa phương trong quản lý Di sản
Những người theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định tính thống nhất vật chất của thế giới là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng. Các sự vật hiện tượng tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu, song chúng đều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, thống nhất - thế giới vật chất. Nhờ có tính...
