CHƯƠNG 1 3 QUAN LÝ LUẬN VỀ BHYT VÀ MÔ HÌNH HÀNH VI MUA BHYT 1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI NGƯỜI TIÊU ĐÙ 1.1 Khái niệm hành vi người tiêu dùng. Hành vi mua của người tiêu dùng là toàn bộ hành động mà người tiêu dùng bộc lộ ra trong quá trình trao đổi sản phẩm, bao gồm: điều tra, mua sắm, sử dụng, đánh giá và chỉ tiêu cho hàng hóa và dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của họ. Cũng có thể coi hành vi người tiêu dùng là cách thức mà người tiêu dùng sẽ thực hiện đề đưa ra các quyết định sử dụng tài sản của mình (tiền bạc, thời gian, công sức.) liên quan đến việc mua sắm và sử dụng hàng hóa, dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu cá nhân SURO rd bén ngoai Binh nghiện, ‘Yan boa Qua tri Nhom van hoa ra quyết Nhận khâu học Gia định Nhận biế vấn để Marketing rent + Và Định giá Phong cách sống. SIRO ot + mùa Quyết Ảnh TT và bình động mua Sự ghi nhớ.1 Mô hình về hành vi mua của người tiêu dùng 10 1.2 Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng a.
Vin héa 'Văn hóa là hệ thống bao gồm kiến thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, phong tục tập quán và những năng lực cũng như thói quen khác được hình thành bởi con người trong một xã hội. Văn hóa là yếu tố cơ bản, đầu tiên dẫn dắt hành vi của con người nói chung và hành vi tiêu dùng nói riêng, nó bao gồm hầu hết các khía cạnh ảnh hưởng tới quá trình suy nghĩ và hành vi của một con người. Nên việc xây dựng dịch vụ cũng cần phù hợp với giá trị văn hóa. b, Nhóm văn hóa Nhánh văn hóa là một phân đoạn của một nền văn hóa lớn mà trong đó chứa những đặc điểm riêng biệt khác với những nhóm văn hóa khác.
Các giá trị văn hóa đó được chia sẻ bởi các thành viên trong nhóm và được xây dựng dựa trên lịch sử xã hội cũng như tình hình hiện tại của nhóm. Các thành viên trong nhóm văn hóa cũng là một phần của nền văn hóa lớn, tuy nhiên phần lớn họ chỉ chia sẻ suy nghĩ, thái độ, in với nhóm văn hóa của mình. Địa vị xã hội Các tầng lớp xã hội có một số đặc điểm: Thứ nhất là những người thuộc. mỗi tầng lớp xã hội đều có khuynh hướng hành động giống nhau hơn so với những người thuộc hai tằng lớp xã hội khác.
Thứ hai là một người được xem là có địa vị thấp hay cao tuỳ theo tầng lớp xã hội của họ. Thứ ba là tầng lớp xã hội của một người được xác định theo một số yếu tố, như nghề nghiệp, thu nhập, của cải, học vấn, và định hướng giá trị chứ không phải chỉ theo một yếu tố. Thứ tư là, các cá nhân có thể di chuyển từ tầng lớp xã hội này sang tầng lớp xã hội khác, lên hoặc xuống, trong đời mình. Nên cần phải tìm hiểu rõ về địa vị xã hội của khách hàng để xây dựng hình tượng sản phẩm của mình sao cho thể hiện phù hợp với địa vị đó.
Gia dinh Gia đình là một thành phân tiêu dùng quan trọng nhất trong xã hội. Phần lớn các sản phẩm được tiêu dùng chung bởi các hộ gia đình hơn là bởi một cá nhân độc lập. Các thành viên trong gia đình là nhóm tham khảo quan trọng có ảnh hưởng lớn nhất tới quyết định tiêu dùng của cá nhân, hơn nữa việc tiêu dùng của các cá nhân trong gia đình thường ít khi độc lập với các cá nhân khác trong gia đình đó. Nhân khẩu học Các yếu tô kích thước, phân bô dân cư hiển nhiên ảnh hưởng tới văn hóa.
của mỗi cá nhân và do đó nó ảnh hưởng tới hành vi tiêu dùng của họ. Yếu tố cấu trúc cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hành vi tiêu dùng cá nhân bởi nó cũng tác động đến quyết định mua sắm một cách gián tiếp. Thu nhập, tình trạng kinh tế là điều kiện tiên quyết để người tiêu dùng có thể mua được hàng hóa, dịch vụ. Khi ngân sách tiêu dùng càng cao thì tỷ lệ phân bố tiêu dùng cho các mặt hàng cao cấp càng tăng và ngược lại.
Tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của mình mà người tiêu dùng có thể đưa ra các lựa chọn khác nhau. Trình độ học vấn cũng ảnh hưởng tới quyết định tiêu dùng bởi một phần nào đó nó tác động tới nghề nghiệp và thu nhập. Những người có trình độ học vấn cao thường có thu nhập, nghề nghiệp ôn định, xu hướng tiêu dùng của họ tiên tiến và hiện đại, chú ý nhiều đến hình thức bên ngoài và chất lượng bên trong. # Nhóm tham khảo Nhóm tham khảo của một người cũng có ảnh hưỏng trực tiếp hoặc gián tiếp tới thái độ hay hành vi của người đó, bao gồm bạn bè, hàng xóm, các hội mà cá nhân đó tham gia.
Đứng trước một quyết định mua sắm, thông thường. người tiêu dùng thường có xu hướng hỏi ý kiến người thân, đặc biệt là những 12 người trong gia đình, bạn bè, những người đã từng sử dụng sản phẩm mà họ. đang định mua. Những hàng hóa càng có giá trị, càng có nhiều sự lựa chọn khác nhau thì người tiêu dùng càng chịu nhiều tác động của các nhóm tham khảo, hàng hóa giá trị thấp hơn thì mức độ ảnh hưởng của nhóm tham khảo.
Các hoạt động marketing Hoạt động Marketing tác động không nhỏ tới hành vi của người tiêu dùng. Đứng trước một quyết định mua, người tiêu dùng sẽ cần tìm kiếm nhiều thông tin để lựa chọn các sản phẩm với nhau, đặc biệt là đối với những sản phẩm có giá trị và có sự khác biệt. Khi đó, việc cung cấp thông tin, quảng bá hình ảnh về sản phẩm, tổ chức các hoạt động xây dựng niềm tin cho khác hàng là hết sức cần thiết.3 Các nhân tố bên trong ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng a. Nhận thức Nhận thức là một quá trình thông qua đó con người chọn lọc, tổ chức và giải thích các thông tin nhận được dé tạo ra một bức tranh vẻ thế giới xung.
quanh, qua năm giác quan của mình: thị giác, thính giác, khứu giác, xúc giác và vị giác. Sau đó mỗi người chúng ta lại suy xét, tổ chức và giải thích thông tin về các cảm giác đó theo một cách riêng như: sự quan tâm có chọn lọc, sự bóp méo có chọn lựa và sự ghi nhớ có chọn lọc b. Học hỏi, tiếp thu Quá trình sử dụng sản phẩm, đánh giá, tiếp nhận nhiều sản phẩm khác nhau làm cho người dùng có những kinh nghiệm về sản phẩm. Người tiêu dùng tiếp thu một cách có ý thức và vô thức từ các nguồn thông tin khác nhau, họ tiếp thu từ các kinh nghiệm trước, từ bạn bè, phương tiện truyền thông, gia đình hoặc đồng nghiệp.
Quá trình tiếp thu này còn làm cho người tiêu dùng có những cảm nhận khách biệt trong quá trình tiếp nhận những tác 13 nhân kích thích và từ đó đưa ra những phản ứng tiêu dùng khác biệt. Người tiêu dùng có thể tích lũy thêm những quan điểm tiêu cực hoặc tích cực trong. quá trình này. Sự ghỉ nhớ: Trải qua quá trình nhận thức, học hỏi, tiếp thu, con người sẽ dần ghi nhớ các sự vật, sự việc.
Theo yếu tố thị an, sự ghỉ nhớ được chia thành hai loại: sự ghi nhớ ngắn hạn và sự ghi nhớ dài hạn. Thông thường khi tiếp nhận một thông tin, bộ nhớ ngắn hạn được con người sử dụng đẻ lưu trữ các thông tin đó một cách tạm thời trước khi đưa ra xử lý, phân tích. Thông tin đó có thể được chuyển sang một hệ thống lưu trữ khác (giấy tờ, máy tính.), hoặc được đưa vào bộ nhớ dài hạn sau khi đã xử ly. Dong co Tại bất kỳ một thời điểm nhất định nào con người cũng có nhiều nhu cat.
Một số nhu cầu có nguồn gốc sinh học. Chúng nảy sinh từ những trạng thái căng thăng về sinh lý như đói, khát, khó chịu. Một số nhu cầu khác có nguồn gốc tâm lý. Chúng nảy sinh từ những trạng thái căng thắng về tâm lý, như nhu cầu được thừa nhận, được kính trọng hay được gần gũi về tinh thần Hau hết những nhu cầu có nguồn gốc tâm lý đều không đủ mạnh đề thúc đây con người hành động theo chúng ngay lập tức.
Một nhu cầu sẽ trở thành động cơ khi nó tăng lên đến một mức độ đủ mạnh. Việc thỏa mãn nhu cầu sẽ làm giảm bớt cảm giác căng thẳng. Cá tính Mỗi người đều có một cá tính khác biệt có ảnh hưởng đến hành vi của người đó. Theo Kotler: “Cá tính là những đặc tính tâm lý nỗi bật của mỗi con người tạo ra thế ứng xử (những phản ứng đáp lại) có tính chất ôn định và nhất quán với môi trường xung quanh”.
14 Trong cuộc sống hàng ngày, tính cách chúng ta được người khác mô tả lại cho nhau, nhưng bản thân chúng ta lại là những thực thể có tính cách và cá tính rất khác nhau. Mỗi người đều có một cá tính riêng của mình, và cá tính ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng của khách hàng. Hiểu rõ cá tính của khách hàng có thể xây dựng các chiến lược hiệu quả tạo lòng tin trong người tiêu dùng. # Cảm xúc Cảm xúc khi sử dụng dịch vụ cũng là tác nhân tác động đến hành vi tham gia BHYT tự nguyện.
Khi tham gia cảm xúc thoải mái sẽ khiến người mua có tâm lý muốn mua và ngược lại. Nắm bắt được các yếu tố này và biết cách vận dụng nó một cách thích hợp, phần nào có thể thúc đẩy được người tham gia mua dịch vụ BHYT tự nguyện #. Thái độ Thái độ cũng giống như cảm xúc, có cả tích cực và tiêu cực. Sau quá trình nhận thức, tìm kiếm thông tin về sản phẩm, người tiêu dùng sẽ hình thành nên những thái độ tốt, xấu, thích hay không thích sản phẩm đó.
Những sản phẩm gây được ấn tượng tốt đối với người tiêu dùng sẽ được chú ý đến trước tiên trong khi người tiêu dùng ra quyết định mua và ngược lại.4 Quá trình ra quyết định của người mua Người tiêu dùng có những cách thức mua khác nhau đối với bất kỳ một sản phẩm nhất định nào. Thông thường khi mua sắm, người tiêu dùng thường, trải qua năm giai đoạn: Nhận biết tìm kiếm thông tin, đánh giá các lựa chọn, quyết định mua và hành động mua, phản ứng sau khi mua. Đánh giá lựa chọn.2: Quá trình ra quyết định của người tiêu dùng 15 a. Nhận biết vấn đề Quá trình mua bắt đầu từ khi người mua ý thức được vấn đề hay nhu cầu.