Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông từ thực tiễn huyện phước sơn tỉnh quảng nam

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông tại huyện Phước Sơn, Quảng Nam.

• Tác giả: Nguyễn Quốc Kỷ
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Minh Đức
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông từ thực tiễn huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông

Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông là một khái niệm quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. Quản lý nhà nước không chỉ bao gồm việc thiết lập các chính sách, quy định mà còn phải đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển thông tin và truyền thông đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao dân trí và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Theo Nghị quyết 26-NQ/TW, xây dựng nông thôn mới cần phải chú trọng đến việc phát triển hạ tầng thông tin, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin và dịch vụ công. Điều này không chỉ giúp người dân nắm bắt thông tin kịp thời mà còn góp phần vào việc phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm về thông tin và truyền thông

Thông tin và truyền thông (TT&TT) là một bộ phận quan trọng trong kết cấu kinh tế - xã hội. Phát triển TT&TT không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ TT&TT sẽ góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc phát triển TT&TT cần phải được thực hiện đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách về TT&TT cần phải được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của người dân và tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.2. Nội dung quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông

Nội dung quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông bao gồm việc xây dựng các chính sách, quy định và hướng dẫn cụ thể cho các địa phương. Các cơ quan chức năng cần phải phối hợp chặt chẽ với nhau để triển khai các chương trình, dự án phát triển TT&TT. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận thông tin. Hơn nữa, cần phải chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực TT&TT, nhằm đảm bảo rằng các cán bộ có đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

II. Thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông tại huyện Phước Sơn tỉnh Quảng Nam

Huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam là một trong những địa phương điển hình trong việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông tại đây vẫn còn nhiều hạn chế. Hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới còn thiếu và chưa đầy đủ. Các địa phương chủ yếu thực hiện các tiêu chí của Nhà nước quy định mà chưa có sự vận dụng linh hoạt vào thực tiễn địa phương. Điều này dẫn đến việc nhiều chương trình, dự án không đạt được hiệu quả như mong muốn. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực trong lĩnh vực TT&TT còn hạn chế về năng lực và kỹ năng xử lý công việc, đặc biệt là tại các xã vùng sâu, vùng xa.

2.1. Đặc điểm tự nhiên kinh tế xã hội của huyện Phước Sơn

Huyện Phước Sơn có địa hình chủ yếu là miền núi, với dân số khoảng 26.500 người, bao gồm nhiều dân tộc khác nhau. Đặc điểm này ảnh hưởng lớn đến việc triển khai các chương trình xây dựng nông thôn mới, đặc biệt là trong lĩnh vực thông tin và truyền thông. Việc phát triển hạ tầng thông tin tại đây gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp và nguồn lực hạn chế. Tuy nhiên, huyện cũng có nhiều tiềm năng để phát triển, đặc biệt là trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nhà nước và đời sống người dân.

2.2. Thực trạng quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông

Thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông tại huyện Phước Sơn cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế. Các cơ quan chức năng đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai các chương trình, dự án phát triển TT&TT. Tuy nhiên, việc thiếu hụt nguồn lực và sự phối hợp giữa các cơ quan vẫn là một thách thức lớn. Hơn nữa, trình độ dân trí của người dân tại các xã vùng dân tộc thiểu số còn thấp, điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ công.

III. Nâng cao giải pháp quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông, cần phải có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, cần phải hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý liên quan đến quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Các cơ quan chức năng cần phải tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các chính sách, quy định đến người dân. Đồng thời, cần phải chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực TT&TT, nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý. Việc này sẽ giúp đảm bảo rằng các chương trình, dự án được triển khai một cách hiệu quả và bền vững.

3.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới

Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông cần phải được xác định rõ ràng. Cần phải xây dựng các chính sách cụ thể nhằm phát triển hạ tầng thông tin tại các địa phương, đặc biệt là tại các xã vùng sâu, vùng xa. Đồng thời, cần phải tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc triển khai các chương trình, dự án phát triển TT&TT. Việc này sẽ giúp đảm bảo rằng các nguồn lực được sử dụng một cách hiệu quả và hợp lý.

3.2. Các giải pháp chủ yếu quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới

Các giải pháp chủ yếu để nâng cao quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông bao gồm việc tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý. Cần phải tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý thông tin và truyền thông cho cán bộ tại các địa phương. Bên cạnh đó, cần phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phục vụ người dân tốt hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông 1. Khái niệm về thông tin và truyền thông Thông tin và truyền thông (TT&TT) là một bộ phận quan trọng của kết cấu kinh tế - xã hội.

Phát triển TT&TT là tiền đề quan trọng để nâng cao dân trí, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Thực hiện đường lối đổi mới, chính sách mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, lĩnh vực thông tin và truyền thông đã tích cực, chủ động hội nhập, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, tái cơ cấu kinh tế thị trường dịch vụ, doanh nghiệp. Đến nay ngành Thông tin và truyền thông tiếp tục giữ vững là ngành có tốc độ phát triển nhanh, bền vững, có tỷ trọng đóng góp vào GDP ngày càng cao; giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trong từng lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, báo chí, phát thanh truyền, xuất bản, toàn ngành Thông tin và Truyền thông đang tiếp tục có những bước phát triển mới, khẳng định vị trí, vai trò trên các mặt chính trị, quốc phòng, an ninh, kinh tế, xã hội.

Đối với lĩnh vực bưu chính: Kết cấu hạ tầng mạng lưới bưu chính công cộng tại các địa phương nhằm bảo đảm cung cấp các dịch vụ bưu chính. Bản chất của hoạt động bưu chính gồm các hoạt động đầu tư, kinh doanh, cung ứng, sử dụng dịch vụ bưu chính, dịch vụ bưu chính công ích, tem bưu chính. Dịch vụ bưu chính là dịch vụ chấp nhận, vận chuyển và phát bưu gửi bằng các phương thức từ địa điểm của người gửi đến địa điểm của người nhận qua mạng bưu chính, trừ phương thức điện tử. Dịch vụ bưu chính công ích là dịch vụ bưu chính được cung ứng theo yêu cầu của Nhà nước, gồm dịch vụ bưu chính phổ cập, dịch vụ bưu chính phục vụ quốc 9 phòng, an ninh và nhiệm vụ đặc thù khác.Dịch vụ bưu chính phổ cập là dịch vụ bưu chính được cung ứng thường xuyên đến người dân theo các điều kiện về khối lượng, chất lượng và giá cước do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định [19, tr.

Lĩnh vực viễn thông:Viễn thông là một hạ tầng cơ sở quan trọng của nền kinh tế, là công cụ đắc lực cho việc quản lí, điều hành đất nước, bảo vệ an ninh quốc gia, góp phần nâng cao đời sống văn hóa xã hội của nhân dân và đồng thời là ngành kinh doanh dịch vụ có lãi. Dịch vụ Viễn thông không chỉ đơn thuần là điện thoại, telex mà còn nhiều loại hình từ đơn giản đến phức tạp, là các dịch vụ âm thanh, hình ảnh, truyền số liệu. Phát triển mạng lưới viễn thông không phải chỉ với tư cách là một ngành khai thác dịch vụ mà thực sự là một trong những hạ tầng cơ sở quan trọng nhất của nền kinh tế và nó đặt ra những yêu cầu về chọn lựa công nghệ, vốn và hiệu quả đầu tư, nhất là ở các nước đang phát triển bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng. Với mỗi quốc gia, yếu tố quyết định đến chính sách và phương hướng phát triển của ngành dịch vụ Viễn thông là nền tảng kinh tế quốc dân và xã hội.

Dịch vụ viễn thông là dịch vụ cung cấp cho khách hàng khả năng trao đổi thông tin với nhau hoặc thu nhận thông tin qua mạng viễn thông (thường là mạng công cộng như mạng điện thoại chuyển mạch công cộng, mạng điện thoại di động, mạng internet, mạng truyền hình cáp…) của các nhà cung cấp dịch vụ và cung cấp hạ tầng mạng [19, tr. Lĩnh vực phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin: Việt Nam đã hội tụ đủ khả năng phát triển, sản xuất các sản phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế. Ứng dụng công nghệ thông tin là việc sử dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động thuộc lĩnh vực kinh tế - xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh và các hoạt động khác nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của các hoạt động này [20, tr. Khái niệm về xây dựng nông thôn mới Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng trên địa bàn nông thôn.

Trong đó, có vai trò đóng góp quan trọng của ngành Thông tin và Truyền thông góp phần cùng toàn tỉnh “chung sức xây dựng nông thôn mới”. 10 Sau 30 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt nhiều thành tựu to lớn. Tuy nhiên, nhiều thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế: nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế. Nông nghiệp, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng như giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, cấp nước.

còn yếu kém, môi trường ngày càng ô nhiễm. Đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị còn lớn làm phát sinh nhiều vến đề xã hội bức xúc. Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và là một cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp. Đồng thời, phát triển sản xuất toàn diện về nông - công nghiệp và dịch vụ.

Người dân có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo, thu nhập và đời sống vật chất - tinh thần của người dân được nâng cao. Trong điều kiện hiện nay của nước ta, xây dựng NTM là cuộc vận động lớn, một quyết tâm chính trị nhất quán của Đảng và Nhà nước nhằm tạo dựng một nông thôn Việt Nam hiện đại, phát triển toàn diện, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người nông dân. Chương trình xây dựng NTM có những mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ, giải pháp, phương thức tổ chức thực hiện hết sức cụ thể [24]. Trên cơ sở khái niệm xây dựng NTM, đề tài luận văn đưa ra khái niệm xây dựng NTM trong lĩnh vực TT&TT là cuộc vận động của cả hệ thống chính trị nhằm tạo dựng một hệ thống TT&TTvới điểm phục vụ bưu chính; dịch vụ viễn thông, internet; đài truyền thanh và hệ thống loa đến các thôn; hệ thống CNTT trong công tác quản lý, điều hành được triển khai đồng bộ nhằm tạo ra động lực tổng thể trong xây dựng NTM.

Quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông QLNN về xây dựng NTM trong lĩnh vực TT&TT là một bộ phận của QLNN đối với các lĩnh vực nói chung trong nền kinh tế - xã hội. Vì vậy, để hiểu về khái niệm QLNN về xây dựng NTM trong lĩnh vực TT&TT, tác giả cho rằng trước hết cần 11 tìm hiểu về khái niệm QLNN và QLNN về nông thôn mới. Quản lý nhà nước: “QLNN là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện thông qua hệ thống công cụ luật pháp và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức nhằm duy trì sự ổn định và phát triển ổn định toàn xã hội” [21, tr. Quản lý nhà nước về nông thôn: “QLNN về nông thôn là sự tác động có tổ chức và điều hành bằng quyền lực Nhà nước thông qua một bộ máy quản lý tác động lên các quá trình, các hoạt động kinh - tế xã hội ở nông thôn nhằm đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nông thôn đã đề ra” [21, tr.

Quản lý nhà nước về xây dựng NTM: là một trong những bộ phận của QLNN. Quản lý nhà nước về xây dựng NTM là tập hợp tất cả các hoạt động của các cơ quan nhà nước tác động vào khu vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân, vào các hoạt động thực hiện mục tiêu, nội dung xây dựng NTM… nhằm hướng đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế và đảm bảo cho cuộc sống của người dân ngày càng tốt đẹp hơn. Hay nói cách khác QLNN đối với xây dựng NTM là việc cơ quan QLNN sử dụng công cụ (luật pháp), bộ máy của mình để tác động đến quá trình triển khai, thực hiện mục tiêu, nội dung của Chương trinh xây dựng NTM nhằm đem lại đời sống ấm no hạnh phúc cho người dân ở khu vực nông thôn, góp phần hạn chế và giảm bớt khoảng cách giữa đô thị và nông thôn ở nước ta; từ đó tạo ra sự ổn định và cần thiết cho phát triển đất nước. Mặt khác, theo tiêu chí số 8 về thông tin và truyền thông trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020 (Ban hành kèm theo Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2016 của Thủ tướng chính phủ), xã được công nhận đạt tiêu chí về TT&TT phải đáp ứng các điều kiện: Có điểm phục vụ bưu chính, dịch vụ viễn thông Internet, đài truyền thanh và hệ thống loa đến các thôn, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong công tác quản lý, điều hành.

Trên cơ sở các khái niệm trên, đề tài luận văn đề xuất khái niệm QLNN về xây dựng NTM trong lĩnh vực TT&TT là việc cơ quan QLNN sử dụng công cụ (luật pháp), bộ máy của mình để tác động đến quá trình triển khai, thực hiện mục 12 tiêu, nội dung của Chương trình xây dựng NTM trong lĩnh vực TT&TT nhằm đem lại đời sống ấm no hạnh phúc cho người dân ở khu vực nông thôn nói chung và phát triển lĩnh vực TT&TT khu vực nông thôn, góp phần hạn chế và giảm bớt khoảng cách giữa đô thị và nông thôn ở nước ta trong lĩnh TT&TT, qua đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực nông thôn. Đặc điểm quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực thông tin và truyền thông Một là, QLNN về xây dựng NTM trong lĩnh vực TT&TT nhằm thực hiện chức năng quản lý đối với ngành, lĩnh vực của Nhà nước.