Luận văn: Quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm Sâm Ngọc Linh Kon Tum

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm sâm Ngọc Linh Kon Tum, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Hoàng Thị Uyên Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Ngọc Mỹ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Thương Hiệu Sản Phẩm Sâm Ngọc Linh Kon Tum
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU
• 1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM
• 1.1.1. Một số vấn đề chung về thương hiệu
• 1.1.2. Đặc điểm của thương hiệu
• 1.1.3. Khái niệm quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm
• 1.2. NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM
• 1.2.1. Xây dựng và ban hành văn bản quy định quản lý và sử dụng thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý
• 1.2.2. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý
• 1.2.3. Các chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư trong khai thác thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý
• 1.2.4. Cấp văn bằng bảo hộ cho các đối tượng hoạt động kinh doanh liên quan tới chỉ dẫn địa lý
• 1.2.5. Công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm quản lý sử dụng thương hiệu
• 1.3. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM
• 1.3.1. Nhân tố thuộc về tự nhiên
• 1.3.2. Nhân tố thuộc về kinh tế - xã hội
• 1.3.3. Tình hình bảo tồn và phát triển sản phẩm nông sản
• 1.3.4. Trình độ của cán bộ quản lý trong bộ máy quản lý nhà nước đối với xây dựng và khai thác thương hiệu
• 1.3.5. Sự phù hợp của hệ thống luật pháp và khung khổ pháp lý
• 1.3.6. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan để thực thi chính sách
• 1.4. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM NÔNG SẢN
• 1.4.1. Kinh nghiệm tại tỉnh Yên Bái
• 1.4.2. Kinh nghiệm của Bình Thuận
• 1.4.3. Bài học kinh nghiệm về quản lý nhà nước về thương hiệu cho tỉnh Kon Tum
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SÂM NGỌC LINH Ở TỈNH KON TUM
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SÂM NGỌC LINH
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế
• 2.1.3. Tình hình bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh Kon Tum
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM SÂM NGỌC LINH KON TUM
• 2.2.1. Thực trạng xây dựng và ban hành văn bản quy định quản lý và sử dụng thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý sâm Ngọc Linh
• 2.2.2. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý - sâm Ngọc Linh
• 2.2.3. Thực trạng các chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư trong khai thác thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý - sâm Ngọc Linh
• 2.2.4. Thực trạng cấp văn bằng bảo hộ cho các đối tượng hoạt động kinh doanh liên quan tới chỉ dẫn địa lý - sâm Ngọc Linh
• 2.2.5. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM SÂM NGỌC LINH KON TUM
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SÂM NGỌC LINH Ở TỈNH KON TUM
• 3.1. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM SÂM NGỌC LINH KON TUM
• 3.1.1. Quan điểm phát triển thương hiệu sản phẩm sâm Ngọc Linh Kon Tum
• 3.1.2. Mục tiêu, phương hướng phát triển thương hiệu sản phẩm sâm Ngọc Linh Kon Tum
• 3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỌNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG HIỆU SẢN PHẨM SÂM NGỌC LINH KON TUM
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác xây dựng và ban hành văn bản quy định quản lý và sử dụng thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý sâm Ngọc Linh
• 3.2.2. Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý - sâm Ngọc Linh
• 3.2.3. Hoàn thiện các chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư trong khai thác thương hiệu sản phẩm - chỉ dẫn địa lý - sâm Ngọc Linh
• 3.2.4. Hoàn thiện cấp văn bằng bảo hộ cho các đối tượng hoạt động kinh doanh liên quan tới chỉ dẫn địa lý - sâm Ngọc Linh
• 3.2.5. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm
• 3.3. KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kiến nghị Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Toàn cảnh luận văn quản lý nhà nước thương hiệu sâm Ngọc Linh

Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế với chủ đề "Quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm sâm ngọc linh kon tum" là một công trình nghiên cứu khoa học, hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn. Nghiên cứu tập trung vào vai trò của chính quyền địa phương trong việc xây dựng, bảo vệ và phát triển một trong những tài sản quý giá nhất của tỉnh. Sâm Ngọc Linh không chỉ là một dược liệu quý hiếm mà còn là một sản phẩm chủ lực quốc gia, mang lại giá trị kinh tế cao và tiềm năng to lớn cho phát triển kinh tế địa phương Kon Tum. Luận văn nhấn mạnh tính cấp thiết của việc phải có một cơ chế quản lý công về kinh tế hiệu quả. Điều này nhằm bảo vệ danh tiếng của sản phẩm trước các vấn đề như hàng giả, hàng nhái và khai thác thiếu bền vững. Công trình phân tích sâu sắc các nội dung quản lý nhà nước, từ việc ban hành văn bản pháp quy, tổ chức bộ máy, đến các chính sách ưu đãi và công tác thanh tra. Mục tiêu tổng quát của luận văn là đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản lý, góp phần đưa thương hiệu Sâm Ngọc Linh Kon Tum vươn tầm quốc tế, đảm bảo sự phát triển bền vững cho cả ngành dược liệu và cộng đồng dân cư địa phương. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng, vừa là tài liệu tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách, vừa cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp và người dân tham gia vào chuỗi giá trị sản phẩm sâm ngọc linh.

1.1. Tầm quan trọng của Sâm Ngọc Linh như một sản phẩm quốc gia

Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis) được các nhà khoa học trong và ngoài nước công nhận là loại sâm quý hiếm và tốt nhất thế giới, chứa đến 52 hợp chất saponin có lợi cho sức khỏe. Luận văn của tác giả Hoàng Thị Uyên Anh khẳng định, với giá trị dược liệu và kinh tế vượt trội, Sâm Ngọc Linh đã được định hướng trở thành sản phẩm chủ lực quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của Kon Tum mà còn là một tài sản chiến lược, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành dược liệu Việt Nam trên trường quốc tế. Việc phát triển thành công thương hiệu này sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ cho kinh tế nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời thực hiện mục tiêu bảo tồn và phát triển dược liệu quý.

1.2. Vai trò của quản lý nhà nước trong phát triển thương hiệu

Luận văn chỉ rõ, để một sản phẩm đặc hữu phát triển thành thương hiệu mạnh, vai trò của quản lý nhà nước là không thể thiếu. Vai trò của quản lý nhà nước thể hiện ở việc tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch để bảo vệ thương hiệu, xây dựng và thực thi các chính sách công hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Cụ thể, nhà nước cần dẫn dắt trong việc đăng ký và quản lý chỉ dẫn địa lý sâm ngọc linh, cấp văn bằng bảo hộ, hỗ trợ xúc tiến thương mại và ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nếu không có sự can thiệp và điều phối từ cơ quan công quyền, thương hiệu Sâm Ngọc Linh sẽ đối mặt với nguy cơ bị suy giảm giá trị do cạnh tranh không lành mạnh và sự thiếu đồng bộ trong phát triển.

II. Phân tích thực trạng và giải pháp quản lý thương hiệu sâm

Phần trọng tâm của luận văn tập trung phân tích sâu về thực trạng và giải pháp trong công tác quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm sâm ngọc linh kon tum. Nghiên cứu chỉ ra những kết quả đã đạt được, như việc Sâm Ngọc Linh được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc xác lập quyền quản lý tài sản trí tuệ. Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác quản lý vẫn còn tồn tại nhiều thách thức nghiêm trọng. Vấn nạn sâm giả, sâm không rõ nguồn gốc vẫn trà trộn vào thị trường, gây ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu và quyền lợi người tiêu dùng. Công tác marketing, quảng bá sản phẩm còn yếu, chưa khai thác hết tiềm năng. Luận văn của Hoàng Thị Uyên Anh (2020) trích dẫn: “Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sâm Ngọc Linh của tỉnh Kon Tum chưa quan tâm đúng mức đến việc xây dựng thương hiệu, bảo vệ và nâng cao chất lượng sản phẩm”. Hệ thống các văn bản pháp quy đã được ban hành nhưng việc thực thi và giám sát còn nhiều hạn chế, dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao. Cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành chưa thực sự đồng bộ và chặt chẽ, gây khó khăn trong việc xử lý các vi phạm.

2.1. Thách thức trong bảo hộ thương hiệu sản phẩm đặc hữu

Thách thức lớn nhất được luận văn chỉ ra là công tác bảo hộ thương hiệu sản phẩm đặc hữu trước tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng. Mặc dù đã có các quy định, nhưng việc kiểm soát trên thực tế, đặc biệt trên không gian mạng, là vô cùng khó khăn. Tình trạng rao bán “sâm Ngọc Linh” không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội vẫn diễn ra phổ biến. Điều này không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho các đơn vị sản xuất chân chính mà còn làm xói mòn lòng tin của người tiêu dùng, ảnh hưởng lâu dài đến danh tiếng của sản phẩm. Việc thiếu các công cụ truy xuất nguồn gốc hiện đại và một chế tài xử phạt đủ sức răn đe là nguyên nhân chính của những tồn tại này.

2.2. Hạn chế trong quản lý chỉ dẫn địa lý sâm ngọc linh

Mặc dù chỉ dẫn địa lý sâm ngọc linh đã được bảo hộ, luận văn cho thấy việc quản lý và khai thác công cụ này chưa hiệu quả. Các quy chế sử dụng chỉ dẫn địa lý chưa được phổ biến rộng rãi đến tất cả các hộ trồng và doanh nghiệp. Nhiều đơn vị chưa hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ khi sử dụng chỉ dẫn địa lý này. Công tác kiểm soát chất lượng sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý còn lỏng lẻo. Điều này dẫn đến nguy cơ các sản phẩm không đạt chuẩn vẫn được gắn mác “Ngọc Linh”, làm giảm giá trị của chính công cụ bảo hộ quan trọng này. Cần có một tổ chức tập thể đủ mạnh để quản lý và giám sát việc tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng.

III. Phương pháp hoàn thiện chính sách phát triển thương hiệu sâm

Từ việc phân tích thực trạng, luận văn đề xuất các nhóm giải pháp mang tính hệ thống để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm sâm ngọc linh kon tum. Trọng tâm là nhóm giải pháp về mặt chính sách và pháp luật. Luận văn kiến nghị cần rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý thương hiệu, đặc biệt là quy chế quản lý và sử dụng chỉ dẫn địa lý. Các quy định cần rõ ràng, dễ thực thi và có chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, việc xây dựng các chính sách công ưu đãi, thu hút đầu tư vào lĩnh vực trồng, chế biến sâu và quảng bá Sâm Ngọc Linh là yếu tố then chốt. Chính sách cần tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng nhà máy đạt chuẩn GMP và phát triển các dòng sản phẩm đa dạng. Luận văn đề xuất cần có một chương trình tổng thể về chính sách phát triển thương hiệu cho Sâm Ngọc Linh, với mục tiêu và lộ trình cụ thể, được cấp đủ nguồn lực để triển khai. Chính sách này phải đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đặc biệt là cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng trồng sâm.

3.1. Xây dựng khung pháp lý về quản lý tài sản trí tuệ

Giải pháp ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện khung pháp lý về quản lý tài sản trí tuệ. Cần ban hành các quy định chi tiết về quy trình cấp, thu hồi quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý; quy định về tem, nhãn, bao bì và hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Luận văn nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một bộ tiêu chuẩn chất lượng quốc gia cho Sâm Ngọc Linh Kon Tum. Bộ tiêu chuẩn này sẽ là căn cứ pháp lý để các cơ quan chức năng thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, đồng thời là cam kết chất lượng của thương hiệu đối với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

3.2. Tối ưu hóa chính sách phát triển thương hiệu thu hút đầu tư

Để tối ưu hóa chính sách phát triển thương hiệu, luận văn đề xuất các chính sách ưu đãi cụ thể. Các chính sách này bao gồm ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, hỗ trợ tiếp cận vốn vay cho các dự án đầu tư vào vùng trồng và chế biến sâm. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc tạo ra một môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch sẽ thu hút các doanh nghiệp lớn tham gia, góp phần hình thành một hệ sinh thái sản xuất kinh doanh Sâm Ngọc Linh chuyên nghiệp và bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương Kon Tum.

IV. Bí quyết tối ưu bộ máy quản lý nhà nước thương hiệu sâm

Bên cạnh các giải pháp về chính sách, luận văn đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý. Đây là yếu tố quyết định sự thành công của công tác quản lý nhà nước về thương hiệu sản phẩm sâm ngọc linh kon tum trong thực tiễn. Nghiên cứu đề xuất cần phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan liên quan như Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương và Quản lý thị trường. Từ đó, xây dựng một cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ và hiệu quả. Luận văn chỉ ra sự cần thiết phải thành lập một Ban chỉ đạo hoặc một đơn vị chuyên trách về phát triển thương hiệu Sâm Ngọc Linh. Đơn vị này sẽ đóng vai trò đầu mối, điều phối mọi hoạt động từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực thi. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ công chức trực tiếp làm công tác quản lý cũng là một yêu cầu cấp bách. Cần tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, quản trị thương hiệu và kỹ năng thanh tra, kiểm tra trong bối cảnh mới.

4.1. Nâng cao năng lực bộ máy và cơ chế phối hợp liên ngành

Để nâng cao năng lực cạnh tranh cho thương hiệu, trước hết cần nâng cao năng lực của bộ máy quản lý. Luận văn đề xuất cần thường xuyên đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ cán bộ về luật sở hữu trí tuệ và các thông lệ quốc tế. Song song đó, việc xây dựng một quy chế phối hợp liên ngành chính thức là bắt buộc. Quy chế này phải xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, cơ chế chia sẻ thông tin và quy trình xử lý các vụ việc vi phạm. Sự phối hợp nhịp nhàng sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp công tác quản lý được thực thi một cách nhanh chóng và hiệu quả, tránh tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

4.2. Tăng cường thanh tra kiểm tra và xử lý vi phạm thương hiệu

Công tác thanh tra, kiểm tra được xem là công cụ hữu hiệu để bảo vệ sự trong sạch của thị trường. Luận văn kiến nghị cần tăng cường các đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh và trên các nền tảng thương mại điện tử. Hoạt động này phải được thực hiện một cách kiên quyết, công khai, minh bạch. Mọi hành vi sản xuất, buôn bán sâm giả, sâm không rõ nguồn gốc, xâm phạm chỉ dẫn địa lý phải bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật. Việc công bố rộng rãi các vụ việc bị xử lý trên phương tiện thông tin đại chúng cũng là một biện pháp răn đe và nâng cao nhận thức cộng đồng.

V. Hướng phát triển chuỗi giá trị sản phẩm sâm Ngọc Linh Kon Tum

Luận văn không chỉ dừng lại ở các giải pháp quản lý mà còn mở ra định hướng phát triển mang tầm chiến lược. Đó là xây dựng một chuỗi giá trị sản phẩm sâm ngọc linh hoàn chỉnh và bền vững. Mục tiêu là chuyển đổi từ việc bán củ sâm thô sang phát triển các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao. Quá trình này đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa 4 nhà: Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường, ban hành chính sách phát triển thương hiệu. Nhà nông, đặc biệt là các hợp tác xã, tổ chức sản xuất theo quy trình chuẩn VietGAP, GACP. Các nhà khoa học nghiên cứu, cung cấp giống chất lượng và chuyển giao công nghệ chế biến. Doanh nghiệp là hạt nhân của chuỗi giá trị, chịu trách nhiệm đầu tư, chế biến, xây dựng thương hiệu và tổ chức kênh phân phối. Việc phát triển thành công chuỗi giá trị sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa lợi ích kinh tế và đảm bảo sự phát triển hài hòa, bền vững cho toàn ngành hàng sâm Ngọc Linh.

5.1. Ứng dụng kinh tế nông nghiệp công nghệ cao vào sản xuất

Để đảm bảo chất lượng và sản lượng, việc ứng dụng kinh tế nông nghiệp công nghệ cao là xu thế tất yếu. Luận văn đề xuất cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học trong việc nhân giống, đảm bảo nguồn cây giống sạch bệnh, có chất lượng di truyền tốt. Áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, hệ thống tưới tiêu thông minh và quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) sẽ giúp tối ưu hóa điều kiện sinh trưởng của cây sâm. Công nghệ Blockchain có thể được ứng dụng để xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, cho phép người tiêu dùng kiểm tra toàn bộ quá trình từ vườn trồng đến sản phẩm cuối cùng.

5.2. Chiến lược đưa Sâm Ngọc Linh thành sản phẩm OCOP Kon Tum 5 sao

Gắn liền với chương trình Mỗi xã một sản phẩm, luận văn đề xuất xây dựng chiến lược đưa các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh trở thành sản phẩm OCOP Kon Tum đạt hạng 5 sao cấp quốc gia. Việc đạt chứng nhận OCOP 5 sao không chỉ là sự công nhận về chất lượng mà còn là một “giấy thông hành” quan trọng để sản phẩm tiếp cận các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, và đặc biệt là thị trường xuất khẩu. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã hoàn thiện hồ sơ, nâng cấp bao bì, nhãn mác và xây dựng câu chuyện sản phẩm hấp dẫn để tham gia chương trình OCOP.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis Ha & Grushv) là loài dược liệu đặc hữu quý hiếm được phát hiện vào tháng 3/1973 tại vùng núi Ngọc Linh. Các công trình khoa học đã chứng minh loài sâm này chứa tới 52 hợp chất saponin, trong đó có 26 saponin mang cấu trúc mới chưa từng xuất hiện ở các loài sâm khác trên thế giới. Nhận thức rõ giá trị kinh tế và sinh học vượt trội, tỉnh Kon Tum đã quy hoạch và phát triển được hơn 328 ha sâm Ngọc Linh, với chu kỳ sinh trưởng đạt tiêu chuẩn khai thác từ 6 đến gần 10 năm. Nhằm nâng tầm vị thế nông sản chủ lực, ngày 10/6/2019, Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum đã ban hành Quyết định số 588/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình phát triển thương hiệu Sâm Ngọc Linh Kon Tum gắn với định hướng phát triển dược liệu đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.

Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước đối với thương hiệu sâm Ngọc Linh đang đứng trước nhiều thách thức nghiêm trọng. Tình trạng sâm giả mạo nguồn gốc xuất hiện tràn lan tại các địa bàn trọng điểm như huyện Tu Mơ Rông và trên các nền tảng số, gây suy giảm niềm tin của người tiêu dùng và xâm phạm nghiêm trọng đến chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ. Mục tiêu của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng quản lý nhà nước về thương hiệu, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản lý, khai thác và bảo tồn thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum giai đoạn đến năm 2025. Đề tài phục vụ trực tiếp cho mục tiêu nâng cao sinh kế của 520.048 người dân toàn tỉnh, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 53%, đồng thời thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GRDP địa phương vốn đạt mức bình quân 8,17% trong giai đoạn 2011 - 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế và lý thuyết quản trị thương hiệu hiện đại. Về khía cạnh quản lý công, đề tài kế thừa các mô hình quản lý kinh tế vĩ mô của Đỗ Hoàng Toàn, Mai Văn Bưu (2005) và Phan Huy Đường, Phan Anh (2017), xác định rõ chức năng kiến tạo môi trường, kiểm soát thị trường và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước. Về góc độ thị trường, nghiên cứu tiếp cận quan điểm tài sản thương hiệu của Hiệp hội Marketing Mỹ (AMA), Phạm Thị Lan Hương (2014) và Trương Đình Chiến (2005), kết hợp lý thuyết thương hiệu quốc gia và chỉ dẫn địa lý nông sản của Papadopoulos & Heslop (2002).

Khung phân tích của luận văn làm rõ 5 khái niệm cốt lõi: Thương hiệu sản phẩm, Chỉ dẫn địa lý (CDĐL), Tài sản thương hiệu, Quản lý nhà nước về thương hiệu và Cơ chế phối hợp liên ngành. Mô hình đánh giá quản lý nhà nước được chuẩn hóa thành 5 trụ cột chức năng chính:

1. Xây dựng và ban hành văn bản quy định quản lý, sử dụng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý.
2. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước và vận hành cơ chế phối hợp liên ngành.
3. Ban hành chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư khai thác thương hiệu.
4. Cấp và quản lý văn bằng bảo hộ, quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý.
5. Thanh tra, kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học cao:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn diện từ các báo cáo chính thống giai đoạn 2011 - 2018 của Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum, cùng Niên giám thống kê tỉnh năm 2018.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp và quy mô mẫu: Thực hiện phỏng vấn sâu 10 chuyên gia đầu ngành (bao gồm 4 lãnh đạo cấp Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng các Trưởng phòng chuyên môn). Đồng thời, tiến hành điều tra khảo sát định lượng với cỡ mẫu 140 đơn vị, gồm đại diện các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và các chủ hộ trồng sâm trực tiếp trên địa bàn tỉnh Kon Tum.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (Stratified Random Sampling) trên phạm vi toàn tỉnh, tập trung chính tại các vùng chỉ dẫn địa lý trọng điểm nhằm phản ánh khách quan toàn diện tiếng nói của các chủ thể khai thác chuỗi giá trị sâm.
• Phương pháp và công cụ phân tích: Dữ liệu khảo sát được xử lý bằng phần mềm SPSS 20. Tác giả áp dụng phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu với các điển hình thành công như Yên Bái (với 10 đặc sản bảo hộ) và Bình Thuận (với 27.000 ha thanh long xuất khẩu). Độ tin cậy của thang đo khảo sát được kiểm định nghiêm ngặt qua hệ số Cronbach's Alpha (yêu cầu hệ số Alpha tổng lớn hơn 0,6 và hệ số tương quan biến - tổng Corrected Item-Total Correlation lớn hơn 0,3). Timeline thu thập dữ liệu sơ cấp diễn ra tập trung trong tháng 10 và tháng 11 năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng và định tính từ 140 phiếu khảo sát và 10 chuyên gia đã chỉ ra những nét thực trạng nổi bật trong công tác quản lý thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum:

Thứ nhất, về nền tảng phát triển và nguồn nhân lực, mặc dù diện tích trồng sâm đạt trên 328 ha và tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương đạt mức bình quân 8,17%/năm, chất lượng nguồn nhân lực phục vụ chuỗi giá trị sâm còn nhiều rào cản. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chung của tỉnh chỉ đạt 47,9%, trong đó khu vực nông thôn – nơi trực tiếp trồng và chăm sóc sâm – chỉ đạt 30,5% năm 2017. Điều này hạn chế khả năng tiếp thu quy trình kỹ thuật tiên tiến và hệ thống quản lý chất lượng đạt chuẩn quốc tế.

Thứ hai, về công tác xây dựng và ban hành văn bản, kiểm định Cronbach's Alpha cho thấy các thang đo đánh giá văn bản pháp lý đều đạt độ tin cậy cao (hệ số Alpha lớn hơn 0,70). Tuy nhiên, mức độ tiếp cận chính sách của doanh nghiệp và hộ dân còn thấp; có khoảng hơn 40% đơn vị khảo sát cho rằng việc phổ biến các quy định về chỉ dẫn địa lý chưa thực sự kịp thời và sâu rộng tới cấp cơ sở xã, thôn.

Thứ ba, về tổ chức bộ máy và cơ chế phối hợp, quy chế quản lý chỉ dẫn địa lý do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành đã phân định rõ cơ quan tham mưu (Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương) và cơ quan phối hợp (Công an tỉnh, Cục Quản lý thị trường). Dẫu vậy, hiệu quả phối hợp thực tế chỉ đạt mức đánh giá trung bình; tình trạng thiếu phương tiện giám định saponin nhanh tại chỗ khiến công tác kiểm soát xuất xứ gặp nhiều lúng túng.

Thứ tư, về cấp quyền sử dụng và bảo vệ thương hiệu, số lượng tổ chức, cá nhân được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý "Ngọc Linh" còn rất khiêm tốn so với tiềm năng hơn 140 đơn vị sản xuất kinh doanh trên địa bàn. Việc kiểm soát sâm giả mạo danh xưng Kon Tum trên mạng xã hội vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại ước tính hàng chục tỷ đồng cho uy tín thương hiệu địa phương.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên bắt nguồn từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Địa hình tự nhiên phức tạp với diện tích 9.690,5 km2 cùng độ che phủ rừng lớn khiến công tác tuần tra, bảo vệ vùng trồng gặp muôn vàn khó khăn. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận người dân về quyền sở hữu trí tuệ còn sơ sài, dẫn đến tình trạng tự phát thu mua, pha trộn sâm không rõ nguồn gốc.

Khi so sánh với mô hình quản lý của tỉnh Yên Bái – nơi đã cấp 231 tem chống giả mang nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm chè Suối Giàng, hay tỉnh Bình Thuận – nơi cấp quyền chỉ dẫn địa lý cho 88 tổ chức và bảo hộ thành công trái thanh long tại 12 quốc gia, có thể thấy Kon Tum đang thiếu một hệ thống công cụ kiểm soát chất lượng hữu hiệu và tem truy xuất nguồn gốc điện tử bắt buộc.

Để biểu diễn trực quan các phát hiện nghiên cứu, toàn bộ kết quả kiểm định Cronbach's Alpha của 5 nhóm tiêu chí quản lý có thể được tổng hợp thành bảng thống kê so sánh độ tin cậy, kết hợp với biểu đồ mạng nhện (radar chart) mô tả mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với từng khâu: từ ban hành chính sách, cấp văn bằng bảo hộ đến hiệu quả thanh tra thị trường. Cách thức trình bày này giúp cơ quan chức năng nhận diện ngay những "điểm nghẽn" thể chế cần ưu tiên tháo gỡ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum:

1. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật: Ban hành bộ Quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng sâm củ và các sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh; tích hợp quy định bắt buộc dán tem truy xuất nguồn gốc điện tử gắn mã QR cho 100% sản phẩm sâm lưu thông chính thức trên thị trường trước quý IV/2022. Chủ thể thực hiện: Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

2. Nâng cao năng lực bộ máy và siết chặt quy chế phối hợp liên ngành: Thiết lập Tổ phản ứng nhanh chuyên trách chống gian lận thương mại sâm Ngọc Linh; tổ chức tối thiểu 12 đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất mỗi năm tại các trung tâm giao dịch và vùng giáp ranh huyện Tu Mơ Rông, Đăk Glei. Đặt mục tiêu xử lý dứt điểm 100% các vụ việc giả mạo chỉ dẫn địa lý được phát hiện. Chủ thể thực hiện: Cục Quản lý thị trường tỉnh phối hợp cùng Công an tỉnh và Ủy ban nhân dân các huyện vùng trồng sâm.

3. Đổi mới chính sách ưu đãi và thu hút đầu tư chế biến sâu: Xây dựng gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ 30% đến 50% chi phí chuyển giao công nghệ chiết xuất saponin và bảo quản sau thu hoạch cho các hợp tác xã, doanh nghiệp địa phương đến năm 2025 theo định hướng Quyết định 588/QĐ-UBND. Thu hút từ 3 đến 5 dự án đầu tư nhà máy chế biến sâu dược liệu đạt chuẩn GMP. Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Sở Tài chính và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Kon Tum.

4. Chuẩn hóa quy trình cấp văn bằng và mở rộng bảo hộ quốc tế: Rút ngắn 30% thời gian thẩm định hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý "Ngọc Linh"; đồng thời lập hồ sơ đề nghị bảo hộ chỉ dẫn địa lý sâm Ngọc Linh tại tối thiểu 3 thị trường trọng điểm quốc tế (Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ) trong giai đoạn 2022 - 2025. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ).

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

1. Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại địa phương: Cung cấp cơ sở khoa học và hệ thống chỉ số đánh giá thực chứng giúp Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương hoàn thiện quy chế quản lý chỉ dẫn địa lý và xây dựng kế hoạch xúc tiến thương mại nông sản chủ lực.
2. Doanh nghiệp, Hợp tác xã và Hộ nông dân sản xuất kinh doanh dược liệu: Giúp các chủ thể nắm rõ quy trình đăng ký cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, hiểu rõ lợi ích của việc chuẩn hóa chất lượng và áp dụng tem chống hàng giả để gia tăng giá trị tài sản thương hiệu trên thị trường.
3. Giảng viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Kinh tế/Quản lý công: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp luận nghiên cứu tài sản trí tuệ địa phương, quy trình kiểm định thang đo Cronbach's Alpha và mô hình phân tích chính sách công trong nông nghiệp.
4. Các tổ chức phát triển nông nghiệp và Quỹ đầu tư dược liệu: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về tiềm năng kinh tế, thực trạng chuỗi cung ứng và hành lang pháp lý của tỉnh Kon Tum, từ đó hỗ trợ ra quyết định đầu tư vào các dự án chế biến sâu sâm Ngọc Linh.

Câu hỏi thường gặp

Sâm Ngọc Linh Kon Tum có điểm gì vượt trội so với các loài nhân sâm khác trên thế giới?
Sâm Ngọc Linh sở hữu hàm lượng saponin phong phú vượt bậc với 52 hợp chất saponin, bao gồm 26 saponin mang cấu trúc mới. Hàm lượng hoạt chất quý như MR2 (Majonoside-R2) chiếm tỷ trọng cao mang lại tác dụng kháng khuẩn, chống stress và hỗ trợ phòng chống ung thư mà các loại sâm Triều Tiên hay sâm Mỹ không có được.

Khó khăn lớn nhất trong công tác quản lý nhà nước đối với thương hiệu sâm Ngọc Linh là gì?
Khó khăn cốt lõi nằm ở tình trạng sâm giả tinh vi trà trộn trên thị trường tự do và không gian mạng trong khi địa phương thiếu các thiết bị xét nghiệm saponin nhanh tại chỗ. Thêm vào đó, tỷ lệ lao động qua đào tạo nông thôn chỉ đạt 30,5% khiến việc liên kết chuỗi bảo vệ thương hiệu còn nhiều lỗ hổng.

Luận văn sử dụng cỡ mẫu và phương pháp xử lý dữ liệu nào để đảm bảo tính khách quan?
Nghiên cứu khảo sát 10 chuyên gia đầu ngành cùng 140 doanh nghiệp và hộ trồng sâm tại Kon Tum thông qua phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên. Dữ liệu được xử lý qua phần mềm SPSS 20, sử dụng công cụ thống kê mô tả và kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha với hệ số tin cậy chuẩn trên 0,7.

Tỉnh Kon Tum có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì từ các địa phương như Yên Bái và Bình Thuận?
Kon Tum cần học tập mô hình cấp 231 tem chứng nhận chống giả cho chè Suối Giàng của Yên Bái để kiểm soát sâm lưu thông, đồng thời học hỏi Bình Thuận trong việc hỗ trợ hiệp hội ngành hàng cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý cho 88 cơ sở và chủ động đăng ký bảo hộ thương hiệu tại 12 quốc gia.

Đến năm 2025, giải pháp đột phá nào cần được ưu tiên triển khai để bảo vệ thương hiệu?
Giải pháp đột phá là bắt buộc áp dụng hệ thống tem truy xuất nguồn gốc điện tử gắn mã QR trên 100% sản phẩm sâm đủ tuổi thu hoạch từ 6 năm trở lên, kết hợp thành lập Tổ công tác liên ngành thực hiện tối thiểu 12 đợt thanh tra đột xuất mỗi năm để triệt tiêu sâm giả.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum dưới góc độ tài sản trí tuệ và quản lý kinh tế học.
• Đánh giá xác thực thực trạng chuỗi giá trị sâm trên diện tích hơn 328 ha, làm rõ những thành tựu đạt được cũng như các bất cập trong khâu kiểm soát thị trường và cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý.
• Đóng góp bộ dữ liệu sơ cấp chuẩn mực từ 140 chủ thể sản xuất kinh doanh và 10 chuyên gia đầu ngành, được kiểm định độ tin cậy khoa học bằng hệ số Cronbach's Alpha.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ có tính khả thi cao, gắn liền với các mốc thời gian thực hiện rõ ràng từ nay đến năm 2025 theo tinh thần Quyết định số 588/QĐ-UBND.
• Mở ra lộ trình hành động thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà khoa học cùng chung tay xây dựng sâm Ngọc Linh trở thành thương hiệu quốc gia mang tầm vóc quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề cần đổi mới QLNN về kinh tế. Lương Minh Việt (2013), giáo trình “Quản jý nhà nước về kinh tế”, Học viện hành chính quốc gia, Khoa Quản lý nhà nước về kinh tế. Tác giả đã cung cấp kiến thức cơ bản quản lý nhà nước về kinh tế, sự cần thiết cũng như chức. năng của công tác quản lý nhà nước về kinh tế, đề cập đến các công cụ, quy tắc hướng dẫn hoạt động quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh tế sao cho hướng tới phát triển bền vững.

Đỗ Thị Hải Hà (2014), đại học kinh tế quốc dân Hà Nội với giáo trình “quản lý nhà nước về kinh tế” với các nội dung các vấn đề cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế; quy luật và nguyên tắc quản lý nhà nước về kinh tế; công. cụ, phương pháp, các thông tin và ra quyết định của quản lý nhà nước cũng như cấu trúc bộ máy quản lý nhà nước về kinh tế 8. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu hoàn thiện luận văn này, tác giả đã tiếp cận và tham khảo nhiều công trình nghiên cứu khoa học, các ấn phẩm liên quan đến quản lý thương hiệu, phát triển thương hiệu các sản phẩm dược liệu, trong. đó có sâm Ngọc Linh và Quản lý nhà nước về sâm Ngọc Linh đã được công 12 bố của các tác giả trong và ngoài nước, trong đó điển hình là: - Robbins C.

(2000) với đề tài “Phân tích so sánh các chế độ quản lý và cơ chế giám sát thương mại cho cây nhân sâm Mỹ”. Kết quả nghiên cứu chỉ rõ đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây sâm tự nhiên và cách thức làm sao khai thác sâm nhằm bảo tồn mà vẫn đáp ứng được nhu cầu từ thị trường. Nghiên cứu này chỉ rõ những vấn đề trong khai thác sâm và đề xuất được các giải pháp khắc phục những hạn chế này trên khía cạnh kỹ thuật. - Lưu Đức Thanh (2018), Xây dựng và phát triển thương hiệu các đặc sản của địa phương, Tạp chí KH-CN Nghệ An, số 4/2018.

Nghiên cứu đề cập đến các khái niệm liên quan như đặc sản địa phương, thương hiệu cho đặc sản địa phương, bảo hộ tên thương mại, chỉ dẫn địa lý cũng như ích lợi của bảo hộ thương hiệu đặc sản của địa phương. Ngoài ra, tác giả cũng đánh giá hiện trạng công tác này, từ đó tác giả đề xuất các giải pháp cụ thể như hoàn thiện khung pháp lý cho việc đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, quy định về biểu tượng, có chính sách tổng thể của nhà nước đối với các đơn vị, tập thể quản lý lĩnh vực này. Đối với cấp độ địa phương cần thành lập những đơn vị chuyên môn phụ trách, thành lập tổ chức riêng để kiểm soát chất lượng và nguồn gốc sản phẩm do các thành viên của tổ chức tập thể sản xuất; Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng các chính sách hỗ trợ sản xuất, quảng bá sản phẩm và bảo vệ quyền SHTT đối với các đặc sản thuộc địa phương. ~ Mai Lưu Huy và cộng sự (2016), “Giá trị thương hiệu: nghiên cứu thực hiện với sản phẩm thanh long Bình Thuận” tạp chí Khoa học của đại học Văn Hiến.

Nghiên cứu khẳng định Thanh long Bình Thuận là một thương hiệu quốc gia trong nhiều năm gần đây. Nghiên cứu các yếu tố tác động giá trị thanh long Bình Thuận được thực hiện để giúp chính phủ và địa phương có cơ sở khoa học đề đưa ra chiến lược phát triển trong dài hạn. Nhóm tác giả thực 13 hiện nghiên cứu dựa trên 299 quan sát và thực hiện bằng phương pháp hồi qui bội. Kết quả cho thấy các yếu tố: nhận biết thương hiệu, lòng ham muốn thương hiệu, chất lượng cảm nhận và lòng trung thành thương hiệu đều có mức độ ảnh hưởng đến giá trị thương hiệu thanh long Bình Thuận - Lưu Huỳnh (2017), “Giải pháp xây dựng thương hiệu cho nông sản Việt Nam ”, Tạp chí công thương.

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiện tại, việc xây dựng thương hiệu nông sản của Việt Nam mới dừng ở mức khuyến khích Nhiều địa phương và doanh nghiệp chưa thực sự thấy rõ vai trò và ý nghĩa của việc xây dựng cũng như bảo vệ thương hiệu hàng nông sản, đặc biệt là trong giai đoạn hội nhập. Bài viết đề xuất các giải pháp như Quy hoạch vùng sản xuất và thiết lập các vùng chuyên canh sản xuất; Tăng cường mối quan hệ thông tin giữa những người nông dân trực tiếp sản xuất với các nhà khoa học; Tăng cường các biện pháp xúc tiến thương mại cho ngành nông sản; Chủ động quảng bá thương hiệu nông sản của doanh nghiệp ra thị trường quốc Huỳnh Phước Nghĩa (2014), “Nông sản-từ sản phẩm đến thương hiệu” .Bài viết giới thiệu định hướng về xây dựng giá trị Thương hiệu nông sản mà chủ yếu là tình huống trái cây. Theo đó bài viết tóm lược một số cơ sở khoa. học về Thương hiệu nông sản, tóm lược quy trình hình thành giá trị Thương hiệu.

Đặc biệt, bài viết tóm tắt 2 tình huống tiêu biểu: chiến lược xây dựng Thương hiệu trái cây Thái Lan tại thị trường Trung quốc và chiến lược tạo giá trị Thương hiệu trái kiwi của New Zearland- tình huống ZESPRI, hai tinh huống này giúp thêm cơ sở để đề xuất về xây dựng giá trị Thương hiệu cho Thanh Long Bình Thuận. Phương pháp tiếp cận của bài viết là tổng hợp, đút kết và tham chiếu tình huồng. Hiện tại, các nghiên cứu về Thương hiệu nông sản có nhiều góc tiếp cận nghiên cứu bô sung vào hoàn thiện các lý luận. Thương hiệu quốc gia-country 14 branding (Papadopoulos & Heslop.

2002) đang bỗ sung cho khái niệm về chỉ dẫn đị lý (country-of-origin), theo đó, hình ảnh Thương hiệu quốc gia bao hàm rộng hon dé củng cố cho Thương hiệu nông sản chủ yếu để chuyền tải đến khách hàng/người tiêu dùng những thuộc tính cảm nhận, giá trị cam kết quốc gia để hình thành tài sản Thương hiệu gắn với khác biệt hóa thuộc tính các sản phẩm nông sản (van Riel & van den Ban, 2001), gắn với bảo chứng, sản xuất sản phẩm theo vùng địa lý cụ thể (Laroche et al., 2005, Lusk et al. Xa hơn, Hayes et al. (2004) có đề xuất khái niệm “farmer owned brands”-nghĩa là người trồng/nhà vườn sẽ tự chủ Thương hiệu nông sản thông qua kiểm soát sản lượng mở rộng (tránh thừa cung và giảm giá, giảm chất lượng và ảnh hưởng đến Thương hiệu) và Innes, Kerr & Hobbs (2007) còn khẳng định rằng Thương hiệu quốc gia sẽ tạo lợi thế cạnh tranh cho Thương. hiệu nông sản trên thị trường quốc tế.

Nghiên cứu khẳng định, nông nghiệp là một trong lĩnh vực chiếm tỷ trọng cao trong phát triển kinh tế của An Độ. Tác giả khẳng định các sản phẩm như trà của Assem và cà phê của Brazil được bán khắp nơi trên thế giới do có thương hiệu nguồn gốc rõ ràng. Nghiên cứu này xem xét thực trạng nông nghiệp hiện tại ở Án Độ và khám phá thương hiệu như một công cụ chiến lược quan trọng để nâng cao thu nhập của người nông dân ở Án Độ. Nó cũng bao gồm một số thách thức mà cộng đồng nông nghỉ Án Độ đang phải đối mặt ngày nay và phương tiện và cách thức để vượt qua điều đó.

Bên cạnh những tài liệu tham khảo, giáo trình, hiện có các công trình nghiên cứu cụ thê liên quan đến sâm Ngọc Linh như sau: Bản mô tả tính chất, chất lượng và danh tiếng của sản phẩm sâm củ 15 mang chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Kon Tum: Tài liệu mô tả đặc điểm phân bó và sinh thái của sâm Ngọc Linh; mô tả sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”; xây dựng bản đồ chỉ dẫn địa lý vùng sâm Ngọc Linh. Dự án xây dựng Chi dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm củ của hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam (thuộc Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ của Doanh nghiệp” - Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Kon Tum: Tài liệu xác lập quyền đối với chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm. củ tươi của hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam và xây dựng các điều kiện để quản lý, giới thiệu và quảng bá, phát triển chỉ dẫn địa lý cho vùng đi lý đã được xác lập quyền. Báo cáo tham luận của tỉnh Kon Tum về "Chính sách hỗ trợ, khuyến khích đầu tư phát triển sâm Ngọc Linh trên địa bàn tỉnh Kon Tum" tại Hội thảo chuyên sâu phát triển sâm Ngọc Linh (Tổ chức tháng 6 năm 2017 tại Quảng Nam).

Đề án “Đầu tư phát triển và chế biến dược liệu trên địa bàn tỉnh Kon Tum giai đoạn 2017-2020, định hướng đến 2030”. Các nghiên cứu trên khẳng định giá trị của cây sâm về giá trị dinh dưỡng, có khả năng đáp ứng được nhu cầu thị trường trong nước và nước ngoài. Kết quả này cho thấy việc cần thiết trong công tác quản lý nhà nước. đối với cây sâm Ngọc Linh của địa phương đang là bài toán cần tháo gỡ nhằm định vị thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum.

Hiện các nghiên cứu về thương hiệu, cụ thể trong lĩnh vực quản lý nhà nước về thương hiệu sâm Ngọc Lĩnh trên địa bàn tỉnh Kon Tum không nhiều. Do vậy, đề tài này nghiên cứu. cách toàn diện và tổng quan thực trạng công tác quản lý nhà nước vẻ thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này trong thời gian tới 16 9. Bố cục đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục đính kèm, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương với tên gọi như sau: Chương 1: Một số vấn đề lý luận quản lý nhà nước về thương hiệu Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước vẻ thương hiệu sâm Ngọc Linh ở tỉnh Kon Tum Chương 3: Giải pháp quản lý nhà nước thương hiệu sâm Ngọc Linh ở tỉnh Kon Tum 17 CHUONG 1 MOT SO VAN DE LY LUAN QUAN LY N NƯỚC VÈ THUONG HIEU 1.

NHUNG VAN DE CHUNG QUAN LY NHA NUOC VE THUONG HIEU SAN PHAM. Một số vấn đề chung về thương hiệu Hiện có nhiều quan niệm khác nhau về thương hiệu. Một số quan điểm đồng nhất giữa nhãn hiệu và thương hiệu, một số khác lại phân biệt giữa hai khái niệm này. Trong hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam thì không có khái niệm về thương hiệu mà chỉ có có các khái niệm như nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý hay tên gọi xuất xứ hàng hóa.