Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRONG TRƯỜNG CAO ĐẲNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động giáo dục thể chất trong trường Cao đẳng 1. Những nghiên cứu về công tác giáo dục thể chất Ngay từ khi chủ nghĩa Mác-Lênin ra đời đã hình thành nên quan điểm con người phát triển toàn diện và được coi quá trình giáo dục là thể thống nhất gồm ba mặt hữu cơ không thể tách rời “Giáo dục trí tuệ - Giáo dục thể chất - Giáo dục kỹ thuật” [35, tr 09], đã khẳng định sự kết hợp giáo dục thể chất với các mặt khác không chỉ là một phương tiện để nâng cao sản xuất xã hội mà còn là phương thức duy nhất để tạo con người phát triển một cách toàn diện. Chủ nghĩa Mác-Lênin coi giáo dục thể chất là một bộ phận hữu cơ và không thể thiếu được của giáo dục toàn diện và đặt ví trí giáo dục thể chất ngang hàng với các mặt giáo dục khác.
Chủ nghĩa Mác-Lênin đã chứng tỏ ý nghĩa quan trọng của giáo dục thể chất như là một thành phần không chỉ của giáo dục nói chung mà của toàn bộ quá trình phát triển của con người, trong đó có việc đào tạo giáo viên trong sự nghiệp đoi mới của mỗi quốc gia. Ở Mỹ, trong những năm gần đây, trong công tác quản lý hoạt động GDTC đã coi trọng đổi mới chương trình đào tạo, coi trọng và tăng cường các môn học tự chọn, đồng thời chú trọng cải tiến phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tự giác, tích cực của người học và ứng dụng rộng rãi CNTT trong dạy học nói chung và GDTC nói riêng. Ớ Liên xô trước đây quan điểm giáo dục con người giáo dục toàn diện đã được V.Lênin quan tâm và phát triển, người ta vạch ra mối tương quan giữa giáo dục và điều kiện vật chất xã hội đồng thời làm phong phú thêm cho tư tưởng Mác-Ăng ghen được áp dụng cho chế độ xã hội chủ nghĩa. Lênin là người đầu tiên đưa giáo dục thể chất là một bộ phận quan trọng để tăng cường và củng cố sức khỏe cho toàn dân nhằm nâng cao hiệu quả năng suất lao động, sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ thành quả cách mạng của mình [39, tr46].
5 Ở Trung Quốc là nước đang phát triển và là một cường quốc về TDTT, bởi vậy việc nghiên cứu về công tác tổ chức quản lý TDTT nói chung và tổ chức quản lý hoạt động GDTC trường học nói riêng hết sức được coi trọng, nổi bật nhất là công trình của Trần Hiếu Tân (1990) nghiên cứu về quản lý giáo dục, đã khái quát cơ sở lý luận và xây dựng nên các nội dung phương pháp, phương thức quản lý giáo dục của Trung Quốc. Tác giả Tôn Chí Kiên (1998), Thiệu Nhiên Mạc (2000) nghiên cứu về quản lý sân bãi tập luyện của các trường học và của các cơ sở tập luyện. Tác giả Hà Xuân Lợi (2003) nghiên cứu hiện trạng và cơ chế vận hành quản lý nguồn nhân lực TDTT ở các trường đại học, cao đẳng Trung Quốc. Ở Việt Nam, việc nghiên cứu công tác giáo dục thể chất trong các trường cao đẳng, đại học đến nay đã được khá nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu như: Tác giả Lê Hồng Cương (2002) “Nghiên cứu một số biện pháp phát triển phong trào tập luyện TDTT nhằm nâng cao hiệu quả GDTC cho SV các trường cao đẳng thành phố Nam Định” [9], tác giả đã đưa ra 5 giải pháp để phát triển phong trào tập luyện TDTT nhằm nâng cao hiệu quả công tác GDTC.
Tác giả cũng chứng minh rằng, các biện pháp đề xuất và thực hiện có kết quả dương tính; nhịp tăng trưởng của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng (cả nam và nữ). Tác giả Nguyễn Quốc Huy “Nghiên cứu một số biện pháp tổ chức hoạt động TDTT nâng cao thể lực chung cho SV trường đại học Ngoại ngữ - ĐH Quốc Gia Hà Nội” [13]. Trong nghiên cứu, tác giả cũng đã phân tích bối cảnh, thực trạng công tác GDTC và hoạt động TDTT ở nhà trường và đề xuất được các biện pháp tổ chức hoạt động TDTT nâng cao thể lực chung cho SV. Tác giả Đỗ Nghĩa Quân “Nghiên cứu một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục thể chất ở học viện Kỹ thuật quân sự” [24], luận văn thạc sỹ giáo dục học.
Đề tài đã đánh giá một cách khái quát về thực trạng công tác GDTC của học viện Kỹ thuật quân sự: Nội dung giảng dạy, phương pháp tổ chức quá trình GDTC, thực trạng công tác cán bộ, tổ chức quản lý, thực trạng phong trào thể thao ngoại khoá,… đề tài đã đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công tác GDTC của học viện Kỹ thuật quân sự. Tác giả Nguyễn Duy Linh “Nghiên cứu một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất cho học sinh trường Trung học Giao thông vận tải TW I” [22], 6 luận văn thạc sỹ giáo dục học. Đề tài cũng đã khái quát được những khó khăn trong công tác GDTC của trường Trung học Giao thông vận tải TW I và đề ra những biện pháp mang lại hiệu quả cao cho công tác GDTC của nhà trường như: Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên thể dục; Cải tiến chương trình học tập; Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phục vụ công tác học tập cho sinh viên. Tác giả Đỗ Thị Hoa “ Nghiên cứu một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh” [16], luận văn tốt nghiệp đại học thể dục thể thao.
Tác giả cũng nêu ra những vấn đề về thực trạng CSVC, thực trạng đội ngũ cán bộ giáo viên thể dục, công tác giảng dạy của nhà trường, các hoạt động ngoại khoá từ đó xác định các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng công tác GDTC của trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh và đề ra một số giải pháp như: Tổ chức tuyên truyền động viên nhận thức về vai trò công tác GDTC trong nhà trường; Cải tiến phương pháp GDTC cho phù hợp với đặc điểm của sinh viên; Cải tiến cơ cấu tổ chức quản lý TDTT trong nhà trường. Nhìn chung các đề tài đã thực hiện khá tốt các nhiệm vụ mà đề tài đặt ra trong việc nâng cao chất lượng công tác GDTC, song đặc thù của mỗi ngành nghề mà sinh viên ra trường làm việc là hoàn toàn khác nhau. Những công trình ấy chỉ có ý nghĩa với một vài trường nhất định vì vậy mà các đề tài chỉ có ý nghĩa tương đối với nhau. Không có một đề tài nào có thể áp dụng vào nhiều trường do có những điều kiện cụ thể của từng trường là khác nhau.
Trường Cao đẳng Thống kê là một trong những trường đào tạo ra đội ngũ cán bộ, kỹ thuật viên cho ngành Thống kê ở nước ta, và việc tăng cường rèn luyện sức khoẻ cho sinh viên trường là một yếu tố hết sức cần thiết và quan trọng. Tuy nhiên, ở trường cao đẳng Thống kê chưa có một công trình nghiên cứu nào về vấn đề này. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thể chất. Tác giả Hồ Văn Hùng - Nguyễn Văn Thăng nghiên cứu: “Biện pháp chỉ đạo, quản lý công tác giáo dục thể chất trường học” [14].
Trong công trình nghiên cứu, tác giả đã phân tích được một số vấn đề lý luận trong chỉ đạo, quản lý công tác GDTC trong các trường học, phân tích thực trạng việc quản lý công tác GDTC hiện nay ở các nhà trường, chỉ ra được các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý công tác 7 GDTC, tác giả cũng đã đề xuất một số biện pháp nhằm quản lý công tác GDTC có hiệu quả trong các nhà trường. Tác giả Lò Văn Thuấn nghiên cứu: “Quản lý các hình thức tổ chức các hoạt động thể dục thể thao tại trung tâm văn hóa huyện Quỳnh Nhai”[28]. Đề tài đã nghiên cứu thực trạng việc quản lý các hình thức hoạt động TDTT tại huyện Quỳnh Nhai, chú trọng đến quản lý các hoạt động phong trào thể thao, các giải thi đấu thuộc quản lý của phòng văn hóa huyện Quỳnh Nhai. Tác giả chỉ rõ những tồn tại và hạn chế trong quản lý các hình thức TDTT tại cơ sở và đề xuất một số định hướng nhằm quản lý có hiệu quả các hình thức tổ chức các hoạt động TDTT tại trung tâm văn hóa huyện Quỳnh Nhai.
Tác giả Nguyễn Gắng”Nghiên cứu xây dựng mô hình liên kết thể dục thể thao giữa Đại học Huế và các tổ chức thể dục thể thao trên địa bàn thành phố Huế” [11], trong luận án tiến sĩ khoa học của mình, tác giả đã tập trung mô hình liên kết TDTT, trong đó có nhấn mạnh đến việc quản lý các mô hình liên kết TDTT, quản lý hoạt động GDTC trong các nhà trường. Tác giả Nguyễn Quốc Hưng “Thực trang quản lý hoạt động giáo dục thể chất ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học quận 8 thành phố Hồ Chí Minh” [15], trong luận văn thạc sĩ giáo dục học, tác giả đã phân tích được một số vấn đề lý luận có liên quan đến quản lý hoạt động GDTC trong các trường tiểu học, phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động GDTC của lãnh đạo các trường tiểu học trên địa bàn, chỉ ra được thực trạng thể chất và sự phát triển thể chất của học sinh tiểu học quận 8 thành phố Hồ Chí Minh. Trong luận văn tác giả cũng đã đề xuất bảy biện pháp nhằm tăng cường quản lý hoạt động GDTC ngoài giờ lên lớp ở các trường tiểu học. Như vậy, nghiên cứu về quản lý hoạt động GDTC đã được một số tác giả quan tâm, tìm hiểu.
Mỗi tác giả có cách tiếp cận và nghiên cứu vấn đề ở những góc cạnh khác nhau và đều hướng tới đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác quản lý hoạt động GDTC nhằm mang lại hiệu quả thiết thực của hoạt động này. Tuy nhiên, nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở trường cao đẳng Thống kê chưa có tác giả nào đề cập và nghiên cứu. Do vậy vấn đề nghiên cứu của chúng tôi có ý nghĩa lý luận và thực tiễn đối với trường cao đẳng Thống kê hiện nay. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.