Luận văn: Quản lý GDTC phân hóa học sinh tại THPT Lương Sơn, Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý hoạt động giáo dục thể chất tại các trường THPT huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình theo định hướng phân hóa học sinh.

• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thể Dục Thể Thao
• Chuyên ngành: Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Thể Chất
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Thể Chất Theo Định Hướng Phân Hóa Học Sinh Ở Các Trường Thpt Huyện Lương Sơn Tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hòa Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÂN HÓA HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu về giáo dục thể chất và quản lý giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở một số nước trên thế giới
• 1.1.2. Những nghiên cứu về giáo dục thể chất và quản lý giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở Việt Nam
• 1.2. Một số khái niệm công cụ
• 1.2.1. Quản lý các hoạt động giáo dục
• 1.2.2. Quản lý nhà trường
• 1.2.3. Giáo dục thể chất và Hoạt động giáo dục thể chất
• 1.2.4. Phân hóa, Dạy học phân hóa
• 1.2.5. Dạy học phân hóa trong giáo dục thể chất
• 1.3. Hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở trường trung học phổ thông
• 1.3.1. Mục tiêu, nội dung, phương pháp, các hình thức tổ chức, kiểm tra giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở trường trung học phổ thông
• 1.3.2. Dạy học phân hóa trong giáo dục thể chất
• 1.4. Quản lý giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh tại các trường trung học phổ thông
• 1.4.1. Giáo dục thể chất trong trường trung học phổ thông
• 1.4.2. Các hình thức giáo dục thể chất ngoài giờ
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý hoạt động giáo dục thể chất ở trường trung học phổ thông
• 1.5.1. Cơ sở vật chất
• 1.5.2. Dụng cụ tập luyện
• 1.5.3. Đặc điểm tâm, sinh lý học sinh trung học phổ thông với vấn đề giáo dục thể chất
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÂN HÓA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN LƯƠNG SƠN - TỈNH HÒA BÌNH
• 2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội và tình hình phát triển giáo dục THPT huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 2.1.1. Vị trí địa lý, dân cư huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Lương Sơn
• 2.1.3. Tình hình phát triển giáo dục trung học phổ thông huyện Lương Sơn
• 2.2. Khảo sát thực trạng các hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường trung học phổ thông huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 2.2.1. Thực trạng dạy môn thể dục ở các trường trung học phổ thông
• 2.2.2. Thực trạng luyện tập các môn thể dục thể thao phong trào
• 2.2.3. Thực trạng tập luyện và tham gia thi đấu các môn thể dục thể thao tại Hội khỏe Phù Đổng
• 2.2.4. Thực trạng các điều kiện đảm bảo chất lượng GDTC theo định hướng phân hóa học sinh
• 2.2.5. Thực trạng kiểm tra tiêu chuẩn rèn luyện thân thể
• 2.3. Thực trạng quản lý hoạt động GDTC theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường THPT huyện Lương Sơn
• 2.3.1. Nhận thức vai trò của hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh
• 2.3.2. Xây dựng kế hoạch giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh
• 2.3.3. Tổ chức và chỉ đạo dạy học chính khóa môn thể dục theo hướng phân hóa học sinh
• 2.3.4. Thực trạng tổ chức và chỉ đạo tập luyện các môn TDTT phong trào và thi đấu TDTT
• 2.3.5. Kiểm tra, giám sát các hoạt động GDTC theo định hướng phân hóa học sinh
• 2.3.6. Quản lý công tác xã hội hóa giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh
• 2.3.7. Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện GDTC theo định hướng phân hóa học sinh
• 2.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở trường THPT ở huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 2.4.1. Thực trạng cơ sở vật chất
• 2.4.2. Dụng cụ tập luyện
• 2.4.3. Đặc điểm tâm, sinh lý học sinh ở trường THPT ở huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÂN HÓA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN LƯƠNG SƠN - TỈNH HÒA BÌNH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường THPT huyện Lương Sơn
• 3.1.1. Nguyên tắc lựa chọn biện pháp
• 3.1.2. Các yêu cầu khi lựa chọn biện pháp
• 3.2. Các biện pháp nâng cao công tác quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường THPT huyện Lương Sơn
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh về vai trò của giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh trong trường Trung học phổ thông
• 3.2.2. Biện pháp 2: Đổi mới quản lý bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên theo hướng phân hóa học sinh
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường quản lý các hoạt động dạy học môn thể dục, tổ chức tập luyện, giao lưu TDTT, tham gia thi đấu các môn TDTT cấp tỉnh theo hướng phân hóa học sinh
• 3.2.4. Biện pháp 4: Quản lý tập trung đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm dụng cụ tập luyện, thiết bị dạy học phục vụ cho hoạt động GDTC theo định hướng phân hóa học sinh
• 3.2.5. Biện pháp 5: Tăng cường quản lý công tác xã hội hóa giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường THPT
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất qua ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giải mã quản lý giáo dục thể chất phân hóa học sinh THPT

Quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh là một phương pháp tiếp cận hiện đại, nhằm tối ưu hóa tiềm năng phát triển của mỗi cá nhân. Thay vì áp dụng một chương trình chung, phương pháp này tập trung vào việc nhận diện và đáp ứng sự khác biệt về thể lực, năng khiếu, sở thích và đặc điểm tâm sinh lý của từng học sinh. Theo luận văn của tác giả Phạm Duy Hưng (2019), dạy học phân hóa được định nghĩa là định hướng tổ chức dạy học tùy theo đối tượng, nhằm đảm bảo yêu cầu giáo dục phù hợp với đặc điểm và nhịp độ phát triển riêng, từ đó phát huy tối đa tiềm năng vốn có của mỗi học sinh. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông, việc áp dụng mô hình này tại các trường THPT huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là giải pháp cấp thiết để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Giáo dục thể chất (GDTC) không chỉ dừng lại ở việc rèn luyện sức khỏe, mà còn góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách, kỹ năng sống và phát hiện các tài năng thể thao. Việc quản lý hoạt động giáo dục thể chất một cách khoa học, có hệ thống theo định hướng này đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy của cán bộ quản lý, sự linh hoạt trong phương pháp giảng dạy của giáo viên và sự đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất. Mô hình này giúp khắc phục tình trạng học sinh yếu không theo kịp chương trình hoặc học sinh có năng khiếu không được phát huy, tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi mọi học sinh đều tìm thấy niềm vui và động lực trong vận động.

1.1. Tầm quan trọng của dạy học phân hóa trong giáo dục thể chất

Bản chất của dạy học phân hóa trong giáo dục thể chất là sự thừa nhận và tôn trọng sự khác biệt cá nhân. Mỗi học sinh có một xuất phát điểm về thể chất, một cấu trúc cơ thể và một năng khiếu vận động riêng. Áp dụng một chương trình cứng nhắc cho tất cả sẽ tạo ra sự bất bình đẳng, gây nhàm chán cho học sinh có năng khiếu và tạo áp lực không cần thiết cho học sinh có thể chất yếu hơn. Phân hóa học sinh giúp giáo viên xây dựng nội dung, lựa chọn phương pháp và xác định lượng vận động phù hợp với từng nhóm đối tượng. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả tiếp thu kỹ năng vận động mà còn nuôi dưỡng sự tự tin, hứng thú và thói quen rèn luyện thân thể suốt đời. Luận văn nhấn mạnh, mô hình này giúp học sinh được chủ động lựa chọn môn thể thao hoặc chủ đề phù hợp với năng lực và sở thích, biến giờ học thể dục thành một trải nghiệm cá nhân hóa đầy ý nghĩa.

1.2. Mục tiêu cốt lõi của GDTC phân hóa tại trường THPT

Mục tiêu của giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa tại cấp THPT không chỉ là đạt các tiêu chuẩn về rèn luyện thân thể, mà còn hướng đến sự phát triển toàn diện. Cụ thể, chương trình nhắm đến việc phát triển các năng lực chăm sóc sức khỏe, kỹ năng vận động cơ bản và thể dục thể thao. Mục tiêu cấp học là giúp học sinh biết lựa chọn môn thể thao phù hợp, tự điều chỉnh chế độ sinh hoạt và tập luyện, phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần. Thông qua các hoạt động này, học sinh hình thành các phẩm chất quan trọng như ý thức tự giác, tinh thần hợp tác, lòng dũng cảm và khát khao vươn lên. Hơn nữa, việc được định hướng theo năng lực và sở thích cá nhân còn giúp học sinh có những định hướng nghề nghiệp tương lai liên quan đến thể thao, đáp ứng xu thế hội nhập toàn cầu.

II. Phân tích thực trạng quản lý GDTC ở THPT huyện Lương Sơn

Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục thể chất tại các trường THPT huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình đang đối mặt với nhiều thách thức, làm ảnh hưởng đến việc triển khai hiệu quả định hướng phân hóa học sinh. Nghiên cứu của Phạm Duy Hưng (2019) đã chỉ ra những bất cập tồn tại ở nhiều phương diện, từ cơ sở vật chất, phương pháp giảng dạy đến nhận thức của các bên liên quan. Mặc dù đội ngũ giáo viên thể dục 100% đạt chuẩn, trong đó có nhiều giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, nhưng việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại còn hạn chế. Các giờ học phần lớn vẫn được tổ chức theo hình thức tập trung, chưa thực sự quan tâm đến đặc điểm cá nhân. Hơn nữa, hệ thống cơ sở vật chất và dụng cụ tập luyện thiếu thốn và không đồng bộ là rào cản lớn nhất. Nhiều trường chưa có nhà đa năng, bể bơi, các thiết bị chuyên dụng cho các môn thể thao tự chọn, khiến việc đa dạng hóa nội dung giảng dạy trở nên khó khăn. Những hạn chế này không chỉ làm giảm hứng thú của học sinh mà còn giới hạn khả năng phát huy tiềm năng của những em có năng khiếu, đi ngược lại với mục tiêu của dạy học phân hóa.

2.1. Bất cập về cơ sở vật chất và dụng cụ tập luyện

Theo khảo sát thực trạng, vấn đề cơ sở vật chất là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự yếu kém trong hoạt động GDTC. Hầu hết các trường THPT trên địa bàn huyện Lương Sơn đều thiếu sân bãi đạt chuẩn, chưa có nhà tập luyện đa năng. Điều này khiến việc tổ chức các hoạt động thể thao trong nhà như cầu lông, bóng bàn, võ thuật phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Luận văn chỉ rõ: “đa số dụng cụ tập luyện và các thiết bị dạy học chưa đáp ứng được việc dạy học phân hóa học sinh (quá ít thiết bị, thiết bị được trang bị nhưng chất lượng kém, rẻ tiền, khi sử dụng có thể gây nguy hiểm cho người tập)”. 100% các trường không có bể bơi, làm mất đi cơ hội học một kỹ năng sinh tồn quan trọng cho học sinh. Sự thiếu thốn này trực tiếp cản trở việc triển khai các môn thể thao tự chọn, làm cho chương trình học trở nên đơn điệu.

2.2. Hạn chế trong phương pháp giảng dạy và đánh giá học sinh

Phương pháp giảng dạy môn Thể dục hiện nay chủ yếu là dạy tập trung, đồng loạt. Việc chia nhóm nếu có cũng chỉ dừng lại ở phân chia theo giới tính nam và nữ, chưa đi sâu vào phân loại theo trình độ, thể lực hay sở thích. Thực trạng này dẫn đến việc “học sinh có năng lực vận động tốt không nâng cao được trình độ, học sinh trung bình, yếu thì không theo kịp”. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, đánh giá cũng chưa có sự phân hóa. Các tiêu chí đánh giá thường được áp dụng chung cho cả lớp, chưa xây dựng được bộ tiêu chí riêng cho từng cấp độ năng lực. Việc đánh giá kết quả chỉ với hai mức “Đạt” và “Chưa đạt” cũng khiến nhiều học sinh có tâm lý xem nhẹ môn học, làm giảm động lực phấn đấu trong quá trình rèn luyện thân thể.

2.3. Nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của dạy học phân hóa

Một rào cản vô hình nhưng tác động mạnh mẽ là nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và cả học sinh về tầm quan trọng của giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa còn hạn chế. Nhiều nhà quản lý vẫn chưa thực sự quan tâm đúng mức, coi các hoạt động thể thao ngoại khóa, phong trào là “thời vụ”, không nằm trong kế hoạch ưu tiên. Điều này dẫn đến việc thiếu đầu tư về kinh phí và thời gian. Giáo viên, dù có chuyên môn, nhưng do áp lực về chương trình và thiếu các điều kiện hỗ trợ, cũng ngại đổi mới phương pháp. Về phía học sinh, do chương trình học chưa đủ hấp dẫn và chưa đáp ứng được nhu cầu cá nhân, nhiều em vẫn còn tâm lý học đối phó, thậm chí kiến tập với các bài tập khó, thay vì chủ động tham gia rèn luyện.

III. Biện pháp nâng cao nhận thức và chuyên môn cho giáo viên

Để giải quyết các tồn tại trong quản lý hoạt động giáo dục thể chất, việc thay đổi từ yếu tố con người là nền tảng quan trọng nhất. Luận văn của Phạm Duy Hưng đề xuất hai biện pháp cốt lõi: nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh và đổi mới công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Đây là bước đi chiến lược nhằm tạo ra sự chuyển biến sâu sắc từ tư duy đến hành động, đặt nền móng cho việc triển khai thành công mô hình dạy học phân hóa. Việc thay đổi nhận thức giúp tất cả các thành viên trong nhà trường hiểu rõ vai trò và lợi ích của GDTC phân hóa, từ đó tạo ra sự đồng thuận và ủng hộ. Song song đó, việc trang bị cho giáo viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tổ chức các hoạt động phân hóa học sinh một cách hiệu quả là yếu tố quyết định. Chỉ khi giáo viên được đào tạo bài bản, họ mới có thể tự tin thiết kế những bài giảng sáng tạo, phù hợp với từng đối tượng học sinh, biến giờ học thể dục thành một môi trường phát triển năng lực toàn diện.

3.1. Xây dựng kế hoạch nâng cao nhận thức về GDTC phân hóa

Biện pháp đầu tiên được đề xuất là tập trung vào công tác truyền thông, giáo dục để nâng cao nhận thức về vai trò của giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa. Cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm chuyên đề cho cán bộ quản lý và giáo viên để làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của phương pháp này. Đối với học sinh, cần lồng ghép các nội dung về lợi ích của việc lựa chọn môn thể thao phù hợp với thể trạng và sở thích vào các buổi sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa. Việc tuyên truyền cần nhấn mạnh rằng GDTC không chỉ là một môn học mà còn là một lối sống tích cực, giúp phát triển bản thân một cách toàn diện. Khi nhận thức được nâng cao, sự tham gia của cả giáo viên và học sinh sẽ trở nên tự giác và chủ động hơn, tạo ra động lực nội tại cho sự thay đổi.

3.2. Đổi mới công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV

Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên là giải pháp then chốt để hiện thực hóa chủ trương dạy học phân hóa. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào các kỹ năng cụ thể như: phương pháp xác định, phân loại năng lực học sinh; cách thiết kế giáo án và hệ thống bài tập theo từng cấp độ; kỹ năng tổ chức các hoạt động nhóm linh hoạt; và phương pháp xây dựng bộ tiêu chí đánh giá đa dạng, phù hợp với từng đối tượng. Thay vì các buổi tập huấn lý thuyết, cần tăng cường các hoạt động thực hành, dự giờ, thao giảng các tiết dạy mẫu theo định hướng phân hóa. Đồng thời, cần khuyến khích giáo viên tự học, tự nghiên cứu, cập nhật các phương pháp huấn luyện thể thao hiện đại để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của học sinh, đặc biệt trong việc tổ chức các câu lạc bộ thể thao và huấn luyện đội tuyển tham gia Hội khỏe Phù Đổng.

IV. Cách tối ưu hóa quản lý hoạt động dạy và học thể chất

Để mô hình giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa đi vào thực tiễn, công tác quản lý hoạt động giáo dục thể chất cần được tổ chức lại một cách khoa học và linh hoạt. Trọng tâm là quản lý chặt chẽ cả hoạt động dạy học chính khóa và các hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa. Việc quản lý hiệu quả đòi hỏi người quản lý phải xây dựng được một kế hoạch tổng thể, chi tiết, trong đó xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp và điều kiện thực hiện cho từng hoạt động. Đối với giờ học chính khóa, cần có cơ chế cho phép giáo viên điều chỉnh chương trình giảng dạy để phù hợp hơn với điều kiện thực tế và đặc điểm học sinh. Đối với hoạt động ngoại khóa, cần xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng cho các câu lạc bộ, đội tuyển, đảm bảo tính thường xuyên và bền vững. Việc tối ưu hóa quản lý sẽ tạo ra một hệ sinh thái GDTC năng động, nơi mọi học sinh, dù ở trình độ nào, cũng có cơ hội được tham gia, rèn luyện và thể hiện bản thân, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường THPT huyện Lương Sơn.

4.1. Tăng cường quản lý hoạt động dạy học môn Thể dục chính khóa

Quản lý hoạt động dạy học chính khóa theo hướng phân hóa bắt đầu từ khâu xây dựng kế hoạch. Ban giám hiệu cần chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng chương trình giảng dạy linh hoạt, trong đó có các học phần tự chọn rõ ràng để học sinh đăng ký theo sở thích và năng lực. Người quản lý cần tăng cường công tác dự giờ, thăm lớp để nắm bắt tình hình, góp ý và hỗ trợ giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học phân hóa. Bên cạnh đó, cần quản lý chặt chẽ việc sử dụng và bảo quản dụng cụ tập luyện, xây dựng kế hoạch mua sắm bổ sung trang thiết bị phục vụ cho các nội dung dạy học đa dạng. Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên cũng là một công cụ quan trọng để theo dõi tiến độ và chất lượng thực hiện nhiệm vụ, đảm bảo mọi hoạt động đều hướng tới mục tiêu chung.

4.2. Quản lý hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa và thi đấu

Hoạt động ngoại khóa là mảnh đất màu mỡ để thực hiện phân hóa ngoài (phân hóa vĩ mô). Việc quản lý cần tập trung vào việc thành lập và duy trì các câu lạc bộ thể thao (bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, võ thuật...) dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh. Mỗi câu lạc bộ cần có kế hoạch hoạt động, giáo viên phụ trách và quy chế rõ ràng. Công tác huấn luyện các đội tuyển tham gia Hội khỏe Phù Đổng và các giải đấu khác cần được đầu tư bài bản, từ khâu tuyển chọn vận động viên, xây dựng giáo án huấn luyện chuyên biệt đến việc đảm bảo kinh phí và các điều kiện tập luyện. Nhà quản lý cần tạo điều kiện để tổ chức các giải đấu, giao lưu thể thao trong và ngoài trường, tạo sân chơi lành mạnh và cơ hội cọ xát, nâng cao thành tích cho học sinh.

V. Phương pháp đầu tư CSVC và xã hội hóa giáo dục thể chất

Để hiện thực hóa mục tiêu phân hóa học sinh trong giáo dục thể chất, việc đầu tư vào cơ sở vật chất (CSVC) và đẩy mạnh xã hội hóa là hai giải pháp mang tính đột phá. Không thể có chất lượng giáo dục tốt nếu thiếu đi những điều kiện vật chất tối thiểu. Một hệ thống sân bãi, nhà đa năng và dụng cụ tập luyện đầy đủ, hiện đại không chỉ nâng cao hiệu quả giảng dạy mà còn tạo hứng khởi cho người học. Tuy nhiên, việc đầu tư không thể chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Luận văn của Phạm Duy Hưng đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường quản lý công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực từ cộng đồng để chung tay phát triển hoạt động GDTC. Sự kết hợp giữa đầu tư có trọng điểm của nhà nước và sự tham gia tích cực của xã hội sẽ tạo ra một đòn bẩy mạnh mẽ, giúp các trường THPT huyện Lương Sơn nhanh chóng khắc phục những hạn chế về cơ sở vật chất, tạo điều kiện tốt nhất cho việc triển khai dạy học phân hóa.

5.1. Kế hoạch quản lý tập trung đầu tư cơ sở vật chất thiết bị

Quản lý đầu tư cơ sở vật chất cần được thực hiện một cách tập trung và có kế hoạch dài hạn. Nhà trường cần tiến hành rà soát, đánh giá thực trạng CSVC hiện có, từ đó xây dựng lộ trình đầu tư, sửa chữa, nâng cấp theo thứ tự ưu tiên. Kế hoạch này cần dựa trên nhu cầu thực tế của chương trình giảng dạy phân hóa, ưu tiên các trang thiết bị có thể phục vụ nhiều môn thể thao khác nhau. Nguyên tắc đầu tư phải đảm bảo tính khoa học, tiết kiệm và hiệu quả. Luận văn đề xuất: “Chỉ đầu tư, mua sắm những thứ chương trình yêu cầu; người trực tiếp sử dụng phải thực sự tham gia vào quá trình đề xuất đầu tư”. Điều này đảm bảo các thiết bị được mua sắm sẽ phù hợp và được khai thác tối đa công năng, tránh lãng phí.

5.2. Đẩy mạnh xã hội hóa để phát triển hoạt động GDTC

Xã hội hóa giáo dục là một giải pháp chiến lược nhằm huy động nguồn lực tổng hợp từ xã hội. Các trường cần chủ động xây dựng các dự án, kế hoạch kêu gọi tài trợ từ doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, cựu học sinh và phụ huynh. Nguồn lực này có thể được sử dụng để xây dựng các công trình thể thao (sân bóng, nhà đa năng), mua sắm dụng cụ tập luyện, hoặc tài trợ cho các đội tuyển đi thi đấu. Để công tác xã hội hóa hiệu quả, nhà trường cần đảm bảo tính minh bạch, công khai trong việc quản lý và sử dụng các nguồn tài trợ. Việc tạo dựng mối quan hệ hợp tác bền vững với các lực lượng xã hội không chỉ giải quyết bài toán kinh phí mà còn tạo ra sự gắn kết, đồng thuận của cả cộng đồng trong việc chăm lo cho sự phát triển thể chất của thế hệ trẻ.

VI. Hướng đi tương lai cho quản lý GDTC phân hóa hiệu quả

Việc áp dụng thành công mô hình quản lý hoạt động giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh tại các trường THPT huyện Lương Sơn sẽ mở ra một chương mới cho chất lượng giáo dục toàn diện. Các biện pháp được đề xuất trong luận văn, từ nâng cao nhận thức, bồi dưỡng chuyên môn đến đầu tư cơ sở vật chất và xã hội hóa, tạo thành một hệ thống giải pháp đồng bộ và khả thi. Tương lai của mô hình này phụ thuộc vào sự quyết tâm của các nhà quản lý giáo dục, sự nỗ lực đổi mới của đội ngũ giáo viên và sự chung tay của toàn xã hội. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là nâng cao thành tích thể thao trong các kỳ Hội khỏe Phù Đổng, mà là xây dựng một thế hệ học sinh phát triển hài hòa về trí tuệ, đạo đức và thể chất, có đủ sức khỏe và kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Dạy học phân hóa trong GDTC không phải là đích đến, mà là một hành trình liên tục cải tiến để mang lại những giá trị tốt nhất cho người học.

6.1. Tổng kết tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất

Luận văn đã tiến hành khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất thông qua lấy ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên. Kết quả cho thấy các biện pháp đều được đánh giá ở mức độ “rất cần thiết” và “khả thi”. Điều này khẳng định rằng các giải pháp không chỉ đúng đắn về mặt lý luận mà còn phù hợp với điều kiện thực tiễn tại huyện Lương Sơn. Sự đồng thuận cao từ chính những người trực tiếp thực hiện là cơ sở vững chắc để tin tưởng vào sự thành công khi triển khai trên diện rộng. Tính cấp thiết xuất phát từ những bất cập của thực trạng, trong khi tính khả thi được đảm bảo bởi các giải pháp được xây dựng dựa trên sự phân tích sâu sắc các nguồn lực và bối cảnh địa phương.

6.2. Khuyến nghị phát triển bền vững mô hình GDTC phân hóa

Để mô hình giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ đồng bộ từ các cấp quản lý. Sở Giáo dục và Đào tạo cần có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể về việc triển khai chương trình giảng dạy linh hoạt và các hình thức phân hóa học sinh. Các trường cần xây dựng chiến lược phát triển GDTC trong kế hoạch dài hạn của nhà trường, xem đây là một nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác bồi dưỡng giáo viên, tạo cơ chế khuyến khích, khen thưởng những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Việc thường xuyên tổng kết, rút kinh nghiệm và nhân rộng các mô hình thành công sẽ giúp hệ thống ngày càng hoàn thiện, góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực cho thế hệ trẻ Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục thể chất trong trường phổ thông đóng vai trò nền tảng trong việc phát triển toàn diện thể lực, nhân cách và trí tuệ cho học sinh. Tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, địa bàn bán sơn địa với hơn 70% dân số là đồng bào dân tộc Mường, công tác rèn luyện thể chất đối mặt với nhiều đặc thù về thể trạng, cơ sở vật chất và điều kiện kinh tế xã hội. Trong năm học 2018-2019, toàn khối trung học phổ thông của huyện có 87 lớp với 3.400 học sinh học tập tại 5 trường trung học phổ thông. Mặc dù các đội tuyển thể thao học sinh Lương Sơn thường đạt thứ hạng cao tại Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh, công tác giảng dạy thể dục chính khóa 70 tiết mỗi năm vẫn bộc lộ nhiều điểm bất cập do áp dụng phương pháp đồng loạt, chưa chú trọng đến sự phân hóa về sức khỏe, giới tính và năng khiếu của từng cá nhân.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới căn bản giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học với thực trạng quản lý giáo dục thể chất còn mang tính bình quân, thiếu tính cá thể hóa. Mục tiêu cụ thể của đề tài là khảo sát toàn diện thực trạng dạy học, phong tràu rèn luyện thân thể và công tác quản lý tại 5 trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Lương Sơn; từ đó đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ theo định hướng phân hóa học sinh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đội ngũ 13 cán bộ quản lý, 88 giáo viên chủ nhiệm, 19 giáo viên thể dục và 400 học sinh trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2019. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp cơ sở khoa học giúp các hiệu trưởng nâng cao tỷ lệ đạt chuẩn rèn luyện thân thể lên trên 90%, đồng thời phát hiện và bồi dưỡng hiệu quả các tài năng thể thao học đường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại và lý thuyết dạy học phân hóa. Tác giả kế thừa quan điểm quản lý nhà trường của các nhà sư phạm danh tiếng như I. Kondakov và Giáo sư Phạm Minh Hạc, xác định quản lý nhà trường là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm và học sinh nhằm hiện thực hóa mục tiêu đào tạo. Về mặt chuyên môn thể chất, nghiên cứu tích hợp quan điểm của Luật Thể dục thể thao và Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT về đánh giá thể lực học sinh thông qua 4 chỉ số chuẩn: bật xa tại chỗ, chạy 30 mét xuất phát cao, chạy con thoi 4x10 mét và chạy tùy sức 5 phút.

Khung lý thuyết phân định rõ 4 khái niệm nòng cốt:

1. Quản lý hoạt động giáo dục thể chất: Hệ thống các biện pháp lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động dạy học thể dục chính khóa 70 tiết mỗi năm và hoạt động thể thao ngoại khóa.
2. Dạy học phân hóa: Định hướng tổ chức dạy học đáp ứng đặc điểm tâm sinh lý, nhịp độ tiếp thu và hứng thú của từng nhóm người học nhằm tối ưu hóa tiềm năng cá nhân.
3. Phân hóa trong (phân hóa vi mô): Biện pháp cá thể hóa ngay trong tiết học thể dục đồng nhất thông qua việc giao bài tập, lượng vận động và tiêu chí đánh giá linh hoạt.
4. Phân hóa ngoài (phân hóa vĩ mô): Tổ chức các chương trình riêng biệt như câu lạc bộ võ thuật, bóng đá, cầu lông hoặc đội tuyển bồi dưỡng năng khiếu thi đấu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra bằng phiếu hỏi và phỏng vấn sâu tại 5 đơn vị trường học: Trường Trung học phổ thông Lương Sơn, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Lương Sơn, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi, Trường Trung học phổ thông Nam Lương Sơn và Trường Trung học phổ thông Cù Chính Lan. Cỡ mẫu khảo sát gồm 120 cán bộ giáo viên (13 cán bộ quản lý, 88 giáo viên chủ nhiệm, 19 giáo viên thể dục) và 400 học sinh đại diện cho 3 khối lớp 10, 11 và 12.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng, đảm bảo sự đại diện đồng đều giữa các trường vùng thuận lợi và các trường thuộc khu vực khó khăn có đông học sinh dân tộc thiểu số. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng thống kê toán học, trong đó hệ số tương quan thứ bậc Spearman được lựa chọn để đánh giá mức độ tương đồng và thống nhất trong nhận thức giữa nhóm cán bộ quản lý và giáo viên về tính cần thiết cũng như tính khả thi của các biện pháp. Lý do lựa chọn hệ số tương quan Spearman là vì công cụ này đo lường chính xác mối quan hệ giữa các biến định danh và thứ bậc trong thang đo Likert 5 mức độ, giúp kiểm định giả thuyết khoa học một cách khách quan. Toàn bộ quy trình khảo sát và thu thập dữ liệu được thực hiện chặt chẽ trong năm học 2018-2019 và nghiệm thu vào tháng 6 năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ bức tranh thực trạng quản lý và dạy học thể chất tại huyện Lương Sơn qua 4 phát hiện chủ yếu:

Thứ nhất, trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên thể dục đạt chuẩn 100% (19/19 giáo viên), trong đó có 11 giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, tương đương 57,9%. Tuy nhiên, việc thực hiện phân hóa trong giờ dạy chính khóa còn rất sơ sài; 100% các tiết dạy mới chỉ dừng lại ở mức chia nhóm tập luyện theo giới tính nam và nữ, hoàn toàn chưa phân hóa theo năng lực thể chất hay sức bền cá nhân.

Thứ hai, kết quả phân loại cuối năm học 2018-2019 trên tổng số 3.299 học sinh cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các mặt giáo dục. Hạnh kiểm tốt đạt 62,9% (2.076 học sinh), khá đạt 27,8% (917 học sinh); học lực giỏi đạt 2,5% (84 học sinh), khá đạt 22,0% (727 học sinh), trung bình chiếm 56,4% (1.860 học sinh). Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh bỏ học trong năm là 101 em, chiếm 2,97%. Việc đánh giá môn thể dục hiện chỉ phân loại 2 mức Đạt và Chưa đạt khiến trên 45% học sinh có tâm lý học đối phó, coi nhẹ môn học.

Thứ ba, cơ sở vật chất phục vụ dạy học thể chất thiếu thốn nghiêm trọng. 100% các trường trên địa bàn huyện Lương Sơn không có bể bơi để triển khai môn bơi lội; 80% các trường thiếu nhà tập đa năng đạt chuẩn, khiến các môn bóng chuyền, cầu lông và bóng bàn bị phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết ngoài trời.

Thứ tư, công tác rèn luyện thể thao phong trào mang tính thời vụ rõ rệt. Khoảng 85% các hoạt động tập luyện chỉ được kích hoạt trước thềm các giải thi đấu hoặc Hội khỏe Phù Đổng. Kinh phí tập huấn và mua sắm dụng cụ thể thao trên 70% do giáo viên và học sinh tự túc hoặc dựa vào hỗ trợ hạn hẹp từ đoàn thanh niên, nguồn lực xã hội hóa chưa được khơi thông bài bản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ của đội ngũ lãnh đạo nhà trường về vị trí của giáo dục thể chất phân hóa. Kế hoạch năm học của các trường thường áp dụng cứng nhắc phân phối 70 tiết theo quy định cũ mà chưa mạnh dạn trao quyền tự chủ cho tổ chuyên môn xây dựng các chủ đề tự chọn. Cơ chế đánh giá thể lực theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT chưa được tổ chức kiểm tra tập trung định kỳ một cách nghiêm túc.

Khi phân tích dữ liệu, các bảng số liệu tổng hợp nhu cầu học tập của 400 học sinh và biểu đồ cột so sánh tương quan giữa kết quả học lực, hạnh kiểm với mức độ tham gia thể thao đã chỉ ra mối liên hệ thuận chiều: học sinh tích cực rèn luyện thân thể có tỷ lệ xếp loại hạnh kiểm tốt cao hơn 15% so với nhóm thụ động. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các công trình nghiên cứu quản lý giáo dục của các tác giả trong nước, khẳng định việc phân chia bài tập theo thể trạng giúp nâng cao động lực học tập và giảm thiểu tỷ lệ chấn thương thể thao học đường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất, luận văn đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý cụ thể:

1. Nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh: Hiệu trưởng chủ trì tổ chức tối thiểu 2 hội thảo chuyên đề mỗi năm học về tầm quan trọng của rèn luyện thân thể phân hóa. Mục tiêu là chuyển biến nhận thức của 100% cán bộ quản lý và giáo viên chủ nhiệm, hoàn thành triển khai ngay từ đầu quý 3 năm 2019.
2. Đổi mới quản lý bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên thể dục: Ban Giám hiệu phối hợp với tổ chuyên môn thiết kế chương trình tập huấn nội bộ định kỳ 1 lần mỗi học kỳ. Nội dung tập trung vào kỹ năng phân tầng bài tập, phương pháp hồi phục sinh lý và ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích động tác, hướng tới mục tiêu 100% giáo viên soạn giáo án phân hóa vi mô từ năm học 2019-2020.
3. Đổi mới chỉ đạo dạy học chính khóa và phát triển các câu lạc bộ thể thao: Tổ trưởng bộ môn thể dục tái cấu trúc 20 tiết tự chọn trong chương trình 70 tiết, xây dựng tối thiểu 3 câu lạc bộ thể thao tự chọn (bóng đá, cầu lông, điền kinh) tại mỗi trường. Thời gian triển khai kéo dài xuyên suốt năm học nhằm thu hút ít nhất 60% học sinh tham gia sinh hoạt định kỳ.
4. Quản lý tập trung đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học: Ban Giám hiệu lập đề án trích tối thiểu 15% nguồn ngân sách chi thường xuyên hàng năm kết hợp tài trợ hợp pháp để mua sắm dụng cụ tập luyện đạt chuẩn, cam kết xóa bỏ 100% tình trạng thiếu thảm tập, đệm nhảy và bóng thi đấu trong vòng 12 tháng.
5. Đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục thể chất: Hiệu trưởng chủ động ký kết hợp đồng liên kết với ít nhất 2 trung tâm thể thao hoặc doanh nghiệp trên địa bàn huyện Lương Sơn trong lộ trình 2 năm để tận dụng cơ sở vật chất hồ bơi, sân bãi sẵn có ngoài nhà trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể sau:

1. Cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Tiếp cận mô hình 5 bước quản lý giáo dục thể chất toàn diện, vận dụng trực tiếp vào công tác quy hoạch kế hoạch giáo dục nhà trường, phân công chuyên môn và tối ưu hóa nguồn lực tài chính cho thể thao trường học.
2. Giáo viên giảng dạy môn Giáo dục thể chất và Huấn luyện viên thể thao: Nắm bắt phương pháp thiết kế giáo án phân hóa trong từng tiết dạy chính khóa 45 phút, quy trình chia nhóm học sinh theo 4 tố chất vận động cơ bản và phương pháp huấn luyện đội tuyển thi đấu Hội khỏe Phù Đổng đạt thành tích cao.
3. Chuyên viên quản lý thể dục thể thao thuộc Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng nguồn số liệu thực chứng từ 5 trường THPT với 120 giáo viên và 400 học sinh làm căn cứ khoa học để xây dựng các văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới và phân bổ kinh phí đầu tư sân bãi.
4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo khung lý luận chuẩn mực, hệ thống phiếu khảo sát thực trạng và phương pháp kiểm định độ tin cậy bằng hệ số tương quan Spearman trên địa bàn miền núi bán sơn địa có 70% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Câu hỏi thường gặp

1. Dạy học phân hóa trong giáo dục thể chất khác gì so với dạy học truyền thống? Dạy học truyền thống áp dụng cùng một khối lượng vận động và tiêu chí đánh giá cho toàn bộ lớp học, khiến học sinh yếu bị quá tải còn học sinh có năng khiếu bị triệt tiêu hứng thú. Ngược lại, dạy học phân hóa chia tách học sinh theo thể trạng, cung cấp các mức bài tập và lộ trình rèn luyện riêng biệt trong tổng số 70 tiết học mỗi năm nhằm phát huy tối đa thể lực từng cá nhân.

2. Cỡ mẫu khảo sát trong luận văn có bảo đảm tính đại diện không? Nghiên cứu khảo sát toàn diện trên mẫu 120 cán bộ giáo viên (gồm 13 cán bộ quản lý, 88 giáo viên chủ nhiệm, 19 giáo viên thể dục) và 400 học sinh thuộc cả 5 trường THPT tại huyện Lương Sơn. Mẫu được chọn ngẫu nhiên phân tầng đại diện cho cả trường nội trú và trường phổ thông, phản ánh trung thực đặc điểm của 3.400 học sinh trên toàn huyện.

3. Tại sao luận văn đặc biệt nhấn mạnh rào cản về cơ sở vật chất tại Lương Sơn? Thực tế khảo sát chỉ ra 100% các trường THPT tại huyện Lương Sơn hoàn toàn không có bể bơi và 80% trường thiếu nhà tập đa năng. Sự thiếu thốn này cản trở trực tiếp việc giảng dạy môn bơi phòng chống đuối nước và khiến các môn bóng chuyền, cầu lông bị gián đoạn mỗi khi thời tiết mưa nắng thất thường.

4. Hệ số tương quan Spearman được sử dụng trong luận văn nhằm mục đích gì? Tác giả sử dụng hệ số tương quan Spearman để kiểm định mức độ tương đồng trong đánh giá của 13 cán bộ quản lý và 107 giáo viên về tính cấp thiết cùng tính khả thi của 5 biện pháp quản lý. Kết quả hệ số tương quan đạt giá trị dương cao chứng minh các giải pháp có độ tin cậy khoa học và khả năng ứng dụng thực tế vững chắc.

5. Giải pháp nào mang tính đột phá để khắc phục tình trạng thiếu kinh phí thể thao? Biện pháp đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục thể chất được xem là chìa khóa then chốt. Thay vì trông chờ ngân sách nhà nước, các trường cần chủ động liên kết với các doanh nghiệp, sân tập tư nhân và khu liên hợp thể thao trên địa bàn huyện Lương Sơn để tận dụng cơ sở vật chất sẵn có với chi phí hợp lý.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận về quản lý giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở cấp trung học phổ thông.
• Đánh giá trung thực thực trạng tại 5 trường THPT huyện Lương Sơn với 87 lớp và 3.400 học sinh, chỉ ra sự thiếu hụt trầm trọng về sân bãi và dụng cụ tập luyện.
• Khẳng định đội ngũ 19 giáo viên thể dục đạt chuẩn 100% nhưng còn lúng túng trong việc thiết kế bài tập phân tầng cho học sinh có thể lực khác biệt.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý mang tính đồng bộ, khoa học, gắn liền với quyền tự chủ của hiệu trưởng và tổ chuyên môn.
• Khảo nghiệm thực tế chứng minh 5 biện pháp đều đạt mức độ cần thiết và khả thi rất cao thông qua sự đồng thuận của 120 cán bộ và giáo viên.

Đóng góp chính của công trình là cung cấp một cẩm nang quản lý giáo dục thể chất thực chứng cho các trường trung học phổ thông vùng bán sơn địa và đồng bào dân tộc thiểu số. Lộ trình triển khai tiếp theo cần tập trung bồi dưỡng chuyên môn phân hóa cho giáo viên trong giai đoạn 2019-2020, hoàn thiện quy chế kiểm tra thể lực định kỳ và đẩy mạnh liên kết xã hội hóa sân bãi trong giai đoạn 2020-2022. Ban Giám hiệu các trường trung học phổ thông hãy chủ động áp dụng các giải pháp quản lý phân hóa ngay hôm nay nhằm nâng cao thể lực và hoàn thiện nhân cách cho thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý GDTC theo định hướng phân hóa học sinh ở trường THPT Chương 2: Thực trạng quản lý GDTC theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường THPT huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Chương 3: Biện pháp quản lý GDTC theo định hướng phân hóa học sinh ở các trường THPT huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Chuong 1 CO SO LY LUAN VE QUAN LY HOAT DONG GIAO DUC THE CHAT THEO DINH HUONG PHAN HOA HOC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HOC PHO THONG 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu về giáo dục thể chất và quản lý giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở một số nước trên thế giới Thể dục thể thao xuất hiện từ thời nguyên thủy xa xưa, bắt nguồn từ cuộc sông lao động sản xuất hàng ngày đề chống lại thiên nhiên, thú dữ, duy trì và bảo tồn nòi giống, một số môn thể dục thê thao xuất hiện bắt nguồn từ các trò chơi nhằm mục đích giải trí. Trong xã hội thị tộc giáo dục thể chất đã có mức phát triển cao, theo các tài liệu dân tộc học, GDTC đã có ở tất cả các bộ tộc. Đặc điểm chung về giáo dục thê chất ở tất cả các bộ lạc trong xã hội thị tộc là: Các bài tập TDTT không những nhằm phát triển các phẩm chat thể lực mà còn giáo dục tính kiên cường và ý chí.

Vì thế các môn chạy, nhảy, ném, vật, mang vác nặng, trò chơi với bóng được phát triển rộng rãi. Trong thời kỳ cô đại giáo dục thê chat cũng phát triển theo sự phát triển chung của TDTT, tiêu biểu trong thời kỳ này phải kế đến hai hệ thống giáo dục thê chất của Xpactơ và Aten [29]. Hệ thống giáo dục thể chất ở Xpáctơ người ta chú ý đến rèn luyện thể chất cho trẻ em từ tuổi ấu thơ. Còn trong hệ thống giáo dục thể chất ở Aten, giáo dục thâm mỹ, ca hát âm nhạc có ý nghĩa rất to lớn.

Điểm chung của hai hệ thống giáo dục thê chat Xpacto va Aten là con trai từ 14 đến 16 tuổi phải xa gia đình và được học trong trường trung học. Ở đó thanh niên được huấn luyện đặc biệt về thê chất là chạy, nhảy, ném, vật, ném lao. Như vậy mục đích chính của hai hệ thống giáo duc thé chat nay là đào tạo các chiến binh. Ở thời kỳ trung cô đã có một số nhà nhân đạo chủ nghĩa cố gắng áp dụng trong thực tiễn những tư tưởng của mình về giáo dục thê chất.

Tiêu biểu là Vittorino (1378 - 1446) ông đã tô chức một trường học kiêu mới gọi là “Nhà vui sướng” giáo dục thể chất được đưa vào kế hoạch học tập của nhà trường dưới dạng trò chơi, các bài tập thể chất, học đấu kiếm, bơi, cưỡi ngựa, thực hiện các quy tắc về vệ sinh. Nhà văn Pháp Phran Xoarable (1494 - 1553) đã coi trọng ý nghĩa to lớn của giáo dục thê chất, ông đề nghị luân phiên giờ học về trí óc với tập luyện thân thể. Ông khuyên nên sử dụng các trò chơi, các bài tập vốn có trong đời sống nhân dân như chạy, nhảy, ném, bơi, leo trèo, cưỡi ngựa, chèo thuyễn. Cũng trong thời kỳ này đã xuất hiện một số quyền sách giáo khoa đầu tiên trong lĩnh vực giáo dục thê chất.

Trong đó đáng kề nhất là tác phẩm “Về nghệ thuật thể dục” của thầy thuốc Mercurainil (1530 - 1606). Như vậy đến đầu thế kỷ XVII đã hình thành những nền tảng khá cơ bản cho sự phát triển sau này của khoa học giáo dục thê chất trong thời kỳ này còn hết sức hạn chế. Giáo dục thể chất chỉ có một số trường dành cho con em những đăng cấp có đặc quyền, hơn nữa lại không theo một hệ thống nào cả [30]. Đến thời kỳ cận đại đã xuất hiện và phát triển hệ thống giáo dục thể chất ở một số quốc gia Châu âu như Đức, Pháp, Thụy Điển.

Hệ thống giáo dục thê chất của nước Đức cho rằng phương tiện để giảng dạy giáo dục thê chất bao gồm các bài tập để phát triển các giác quan chủ yếu trong trong lúc tham gia các trò chơi, các bải tập mang vác nặng, các trò chơi giải trí, các bài tập cưỡi ngựa, đấu kiếm, nhảy múa. Ở hệ thống giáo dục thể chất Thụy Điển, giáo dục thê chất được xây dựng dựa trên sáng kiến của chính phủ và được giao cho giáo sư Per Lingơ và sau đó là con trai ông là Lalmar Lingơ là người sáng lập hệ thống giáo dục thể chất. Hai cha con ông cho rằng giáo dục thé chat can được áp dụng những bài tập có thể tăng cường và phát triển thân thể. Hệ thống giáo dục thé chat Pháp do đại tá Phran xixco Amôrooxx là người kế tục, ông đã có công lớn trong hệ thống bài tập thê dục có tính chất ứng dụng quân sự, hệ thống giáo dục của ông còn chưa thích hợp để đưa vào các giờ học của trường học.

Các nhà chủ nghĩa xã hội không tưởng như Sáclophuariê đã chỉ rõ bản chất đối kháng của xã hội tư bản không có sự ăn khớp của các biện pháp giáo dục và giáo dưỡng với nhu cầu trẻ em, coi thường GDTC. Theo ông, trẻ em từ 5 đến 9 tuổi phải tham gia vào các trò chơi được rèn luyện về thê chất, từ 9 đến 15, 16 tuôi, việc học tập của trẻ phải biết kết hợp với GDTC và lao động. Nhà chủ nghĩa không tưởng Anh Roobeôven là người quản lý nhà máy giấy. Ông đã mở trường cho con em công nhân nhà máy, tại đây trẻ em được học phô thông và được giáo dục thê chất, giờ học được kết hợp với lao động.

CMác và Ăng Ghen đánh giá rất cao kinh nghiệm hoạt động giáo dục thê chất của Ôven với việc đưa giáo dục của ông vào trường. Mác đã nhìn thấy mầm mống của nền giáo dục tương lai đối với tất cả trẻ em. Lao động sản xuất kết hợp với giáo dục và giáo dục thé chat đã được đề ra CMác viết răng: “Nên giáo dục đó không những là một trong những biện pháp trong của cải xã hội mà còn là biện pháp duy nhất để tạo ra những con người phát triển toàn điện” [31]. Trong giai đoạn hiện đại, việc xây dựng giáo dục thể chất đã được các nước ở Trung và Đông nam Châu Âu (1947 - 1948) tạo điều kiện phát triển.

Một số nước đã thông qua quyết định rất cụ thể về giáo dục thể chất như Bungari, Ba Lan, Rumani (1949) Cộng hòa dân chủ Đức, Tiệp Khắc (1952) ở Hunggari phòng thể thao của hồng quân Hungsari đã được thành lập và bắt đầu cải cách thê chất cho học sinh. Tại nước Đức nền giáo dục thể chất được tổ chức đúng và rộng rãi. Năm 1917, Ủy ban Nhà nước Đức về tập luyện giáo dục thê chất được thành lập. Năm 1920 ở Beclin đã mở các trường Trung học phổ thông và Cao đăng đề rèn luyện thân th.

Ngày nay, nhờ sự phát triển kinh tế - chính trị - xã hội, giáo dục thê chất ở các nước trên thế giới được chính phủ các quốc gia quan tâm. Hệ thống giáo dục thể chất được đưa vào học chính môn từ bậc tiểu học đến đại học. Ở bậc Trung học phổ thông giáo dục thê chất phát triển rất mạnh thể hiện ở số tiết học thê dục. Ví dụ như ở nước Nga thực hiện 6 tiết/tuần; ở Đức, Pháp, Trung Quốc 4 tiết/tuần.

Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học - dụng cụ tập luyện được trang bị đầy đủ, học sinh được học và tập luyện trong môi trường và điều kiện hiện đại, đội ngũ giáo viên thể dục được đào tạo chính quy đảm bảo chuẩn và vượt chuẩn có năng lực trong công tác tô chức huấn luyện, trọng tài và thi dau. Một số nước giáo dục thé chat khong hoc theo chuong trinh bắt buộc ma theo phuong phap tu chon (hoc sinh thich hoc mén TDTT nao, thi giao vién day va hướng dẫn học sinh học và tập môn TDTT đó). Vì vậy giáo dục thê chất ở các nước trên thế giới rất phát triển, là nơi phát hiện ra những tài năng TDTT của quốc gia trên thế giới tăng nhanh góp phần hoàn thiện nhân cách học sinh THPT, đào tạo nhân tài cho đất nước. Những nghiên cứu về giáo dục thể chất và quản lý giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh ở Việt Nam Ở Việt Nam, giáo dục thé chat phat triển chậm hơn so với các nước trên thế giới.

Sau cách mạng tháng § năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khai sinh ra nền TDTT mới vì dân vì nước, Người đã đề xướng từ năm 1941 “Khuyến khích và giúp đỡ nền thể dục quốc dân làm nòi giống ngày càng thêm mạnh” [32]. Tháng giêng năm 1946 trong lúc nhân dân ta đang ra sức xây dựng nước Việt Nam mới và quyết tâm bảo vệ thành quả cách mạng, Bác Hồ đã thành lập ngành TDTT tháng 3 năm 1946, Bác Hồ đến châm ngọn đuốc truyền thống tại ngày hội “Thanh niên vận động”. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp nền TDTT mới được hình thành và phát triển thì phải tạm thời dừng lại. Sau ngày hòa bình lập lại (1954), Đảng và Nhà nước ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh cho tô chức lại ngành TDTT và phát triển nền TDTT vì dân vì nước[32].

Giai đoạn cải tạo xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực TDTT, giáo dục thể chất được đặc trưng ở việc hoàn thiện quản lý TDTT; thành lập các Ủy ban về TDTT đã thúc đây hoạt động của các ngành trong việc tổ chức GDTC và đã vạch ra những nguyên lý thống nhất để xây dựng quá trình giảng dạy, huấn luyện GDTC cho học sinh THPT. Việc đưa GDTC vào các chương trình học ở các trường phổ thông đã được quan tâm. Năm 1962 chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đã thông qua Nghị định về “Chế độ rèn luyện thân thể theo tiêu chuẩn”. Việc đó đã góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện cơ sở chương trình và tiêu chuẩn của hệ thống GDTC xã hội chủ nghĩa Việt Nam, GDTC là bộ phận khăng khít của quá trình giáo dục.

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, tại điều 41 có quy định: Nhà nước thống nhất quản lý sự nghiệp phát triển TDTT, quy định về chế độ GDTC bắt buộc trong trường học, khuyến khích và giúp đỡ phát triển các hình thức tổ chức TDTT tự nguyện của nhân dân, tạo điều kiện cần thiết để không ngừng mở rộng các giáo dục thể chất theo định hướng phân hóa học sinh quần chúng, chú trọng hoạt động thê thao chuyên nghiệp, bồi dưỡng các tài năng thể thao [33].