Giáo trình GDTC mầm non Đặng Hồng Phương: Hình thức tổ chức (Chương 5)

Giáo trình lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ em mầm non phần 2 của Đặng Hồng Phương cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho giáo viên.

• Tác giả: Đặng Hồng Phương
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thể Dục Thể Thao
• Chuyên ngành: Giáo Dục Thể Chất
• Đề tài: Giáo Trình Lí Luận Và Phương Pháp Giáo Dục Thể Chất Cho Trẻ Em Lứa Tuổi Mầm Non Phần 2
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 5. CHƯƠNG 5: HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRẺ EM LỨA TUỔI MẦM NON
• 5.1. Đặc điểm chung của các hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non
• 5.1.1. Hình thức cả lớp
• 5.1.1.1. Hình thức cả lớp - đồng loạt
• 5.1.1.2. Hình thức cả lớp - lần lượt
• 5.1.2. Hình thức nhóm
• 5.1.2.1. Nhóm không chuyển đổi
• 5.1.2.2. Nhóm chuyển đổi
• 5.1.3. Hình thức cá nhân
• 5.2. Các hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non
• 5.2.1. Hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất
• 5.2.1.1. Ý nghĩa
• 5.2.1.2. Cấu trúc và nội dung của một hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất

Tóm tắt

I. Tổng quan Giáo trình GDTC mầm non của Đặng Hồng Phương

Giáo trình lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non phần 2 của Đặng Hồng Phương cung cấp một hệ thống kiến thức khoa học và toàn diện. Tài liệu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức các hoạt động thể chất một cách có hệ thống. Mục tiêu là tạo ra một “chế độ vận động” hợp lý, cần thiết cho sự phát triển thể chất và củng cố sức khỏe của trẻ. Hình thức tổ chức được định nghĩa là biểu hiện bên ngoài của hoạt động phối hợp giữa giáo viên và trẻ, diễn ra theo một trình tự và chế độ nhất định. Theo sách của Đặng Hồng Phương về giáo dục mầm non, các nhiệm vụ giáo dục được hoàn thành thông qua nhiều hình thức đa dạng, từ hoạt động học có chủ đích đến các hoạt động tích hợp trong đời sống hàng ngày như thể dục sáng, trò chơi vận động, và dạo chơi. Sự kết hợp các hình thức này không chỉ rèn luyện kỹ năng vận động mà còn góp phần phát triển toàn diện về trí tuệ và cảm xúc, giúp trẻ tích cực vượt qua khó khăn trong hoạt động của mình. Đây là nền tảng vững chắc cho mọi phương pháp giáo dục thể chất mầm non hiện đại.

1.1. Khám phá cơ sở lý luận của giáo dục thể chất cho trẻ

Cơ sở lý luận của giáo dục thể chất cho trẻ mầm non dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa các hình thức tổ chức. Mỗi hình thức đều có nhiệm vụ chuyên biệt và vị trí riêng trong chế độ sinh hoạt hàng ngày. Ví dụ, hoạt động học có chủ đích tập trung vào việc hình thành kỹ năng vận động mới, trong khi thể dục sáng giúp trẻ khởi đầu ngày mới đầy năng lượng. Tài liệu nhấn mạnh rằng: "Các hình thức tổ chức giáo dục thể chất có liên quan với nhau, mỗi hình thức có những nhiệm vụ chuyên biệt, nhiệm vụ đó xác định vị trí của nó trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở trường mầm non." Việc lựa chọn và áp dụng các hình thức này phải linh hoạt, dựa trên đặc điểm phát triển thể chất của trẻ mầm non, mức độ chuẩn bị thể lực, và điều kiện cụ thể của từng lớp học. Sự am hiểu sâu sắc về lý luận dạy học thể chất cho trẻ là yêu cầu cốt lõi đối với giáo viên để đảm bảo hiệu quả giáo dục cao nhất.

1.2. Vai trò các hình thức tổ chức hoạt động thể chất cho trẻ

Việc tổ chức hoạt động thể chất cho trẻ thông qua các hình thức đa dạng đóng vai trò then chốt trong việc đạt được mục tiêu giáo dục thể chất mầm non. Các hình thức này không hoạt động độc lập mà bổ trợ lẫn nhau, tạo nên một chương trình vận động toàn diện. Hoạt động học có chủ đích cung cấp nền tảng kỹ năng, sau đó các kỹ năng này được củng cố và ứng dụng thông qua trò chơi vận động mầm non, dạo chơi, tham quan. Sự phối hợp hài hòa giữa giáo dục thể chất và giáo dục nói chung giúp trẻ phát triển cân đối về thể lực, trí tuệ và tình cảm. Quan trọng hơn, các hoạt động này giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của nhiệm vụ, điều khiển hành vi vận động và hình thành thái độ tích cực với việc rèn luyện thân thể. Đây chính là nền tảng để phát triển vận động cho trẻ mầm non một cách bền vững.

II. Thách thức trong việc phát triển vận động cho trẻ mầm non

Việc triển khai các phương pháp giáo dục thể chất mầm non hiệu quả đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những khó khăn lớn nhất là sự khác biệt về đặc điểm phát triển và khả năng thể lực giữa các độ tuổi, thậm chí giữa các cá nhân trong cùng một lớp. Giáo viên cần có sự am hiểu sâu sắc để lựa chọn bài tập và phương pháp phù hợp, tránh gây quá tải hoặc nhàm chán cho trẻ. Hơn nữa, việc đảm bảo an toàn tuyệt đối trong khi vẫn khuyến khích trẻ tích cực vận động đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về sân bãi, dụng cụ và kỹ năng giám sát. Việc cân bằng giữa các hình thức tổ chức khác nhau, từ hoạt động có cấu trúc đến vui chơi tự do, cũng là một bài toán khó. Nếu không có một tài liệu GDTC mầm non uy tín như của Đặng Hồng Phương làm kim chỉ nam, giáo viên dễ gặp lúng túng trong việc xây dựng một chương trình vận động khoa học và nhất quán.

2.1. Đặc điểm phát triển thể chất của trẻ mầm non cần lưu ý

Mỗi lứa tuổi mầm non có những đặc điểm phát triển thể chất của trẻ mầm non riêng biệt. Trẻ lứa tuổi nhà trẻ (dưới 36 tháng) có hệ vận động còn non yếu, khả năng phối hợp và giữ thăng bằng hạn chế. Do đó, hình thức tổ chức chủ yếu là cá nhân hoặc nhóm rất nhỏ, tập trung vào các bài tập thụ động, nửa thụ động và các vận động cơ bản như lẫy, trườn, bò, đi. Ngược lại, trẻ lứa tuổi mẫu giáo (3-6 tuổi) có khả năng vận động phát triển hơn, có thể tham gia các hoạt động kéo dài và phức tạp hơn. Ở lứa tuổi này, các hoạt động tập thể, trò chơi có luật lệ và các bài tập đòi hỏi sự phối hợp cao hơn được ưu tiên. Giáo viên phải nắm vững những đặc điểm này để xây dựng hệ thống bài tập vận động cho trẻ phù hợp, đảm bảo tính vừa sức và liên tục.

2.2. Khó khăn khi áp dụng các nguyên tắc giáo dục thể chất

Việc áp dụng các nguyên tắc giáo dục thể chất cho trẻ vào thực tế không hề đơn giản. Nguyên tắc cá biệt hóa đòi hỏi giáo viên phải quan tâm đến từng trẻ, điều chỉnh lượng vận động và độ khó của bài tập cho phù hợp, nhưng điều này rất khó thực hiện trong các lớp học đông. Nguyên tắc hệ thống và liên tục yêu cầu các bài tập phải được sắp xếp từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, và được lặp lại thường xuyên. Điều này đòi hỏi giáo viên phải có kế hoạch giảng dạy chi tiết và dài hạn. Thêm vào đó, việc thiếu thốn cơ sở vật chất, sân bãi không đảm bảo an toàn, hay dụng cụ không phù hợp cũng là những rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tổ chức hoạt động thể chất cho trẻ.

III. Phương pháp tổ chức hoạt động học có chủ đích hiệu quả

Hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất là hình thức cơ bản và quan trọng nhất, được xem là xương sống trong toàn bộ chương trình. Theo giáo trình của Đặng Hồng Phương, hình thức này cho phép giáo viên cung cấp và rèn luyện cho trẻ những kỹ năng, kỹ xảo vận động một cách có mục đích, hệ thống và kế hoạch. Nhiệm vụ chuyên biệt của nó là dạy các kỹ năng vận động và phát triển các tố chất thể lực phù hợp với từng lứa tuổi. Ý nghĩa cốt lõi được tác giả chỉ rõ: "Khi hoàn thành những quan hệ đó sẽ đảm bảo cho việc phát triển thể lực, củng cố sức khoẻ của trẻ, đồng thời hình thành ở trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận động chính xác và giáo dục trẻ những tình cảm tốt đẹp với thể dục." Đây là nơi trẻ được học toàn bộ nội dung của chương trình, từ đội hình đội ngũ, bài tập phát triển chung, đến vận động cơ bản và trò chơi vận động, tạo nền tảng vững chắc cho các hoạt động thể chất khác.

3.1. Hướng dẫn cấu trúc 3 phần cho giáo án giáo dục thể chất

Một giáo án giáo dục thể chất mầm non chuẩn mực luôn tuân thủ cấu trúc ba phần dựa trên đặc điểm sinh lý của cơ thể khi vận động. Phần 1: Khởi động (2-4 phút) có nhiệm vụ chuẩn bị cho cơ thể bước vào vận động, nâng cao hoạt động của các hệ cơ quan và gây hứng thú cho trẻ. Phần 2: Trọng động (10-20 phút) là phần chính, tập trung vào việc dạy vận động mới, củng cố kỹ năng cũ và phát triển tố chất thể lực. Phần này bao gồm bài tập phát triển chung, bài tập vận động cơ bản và trò chơi vận động mầm non. Phần 3: Hồi tĩnh (1-3 phút) giúp đưa cơ thể trẻ dần trở về trạng thái bình thường, giảm dần cường độ vận động, tạo cảm giác thoải mái. Sự phân chia này đảm bảo tính khoa học, giúp trẻ tiếp thu bài tập hiệu quả và tránh các chấn thương không đáng có.

3.2. Nội dung giáo dục thể chất lứa tuổi mẫu giáo và nhà trẻ

Nội dung giáo dục thể chất lứa tuổi mẫu giáo và nhà trẻ có sự khác biệt rõ rệt. Đối với trẻ nhà trẻ (12-36 tháng), hoạt động học thường kéo dài 8-15 phút, tổ chức theo nhóm nhỏ. Nội dung tập trung vào các vận động cơ bản như đi, bò, ném bóng, và các bài tập mô phỏng động tác con vật đơn giản. Giáo viên đóng vai trò làm mẫu và cùng thực hiện với trẻ. Đối với trẻ mẫu giáo (3-6 tuổi), tiết học kéo dài hơn (20-35 phút). Nội dung giáo dục thể chất phức tạp hơn, bao gồm các bài tập phát triển chung theo nhịp hô, các vận động cơ bản đòi hỏi kỹ thuật cao hơn (bật xa, ném xa, trèo), và các trò chơi vận động có luật chơi rõ ràng. Trẻ ở lứa tuổi này đã có khả năng tự thực hiện động tác theo hướng dẫn của giáo viên.

3.3. Các hình thức tổ chức trẻ cả lớp nhóm và cá nhân

Tùy thuộc vào nhiệm vụ bài tập và điều kiện lớp học, giáo viên có thể sử dụng linh hoạt ba hình thức tổ chức trẻ. Hình thức cả lớp (đồng loạt hoặc lần lượt) phù hợp khi dạy các bài tập phát triển chung hoặc củng cố kỹ năng, giúp tăng mật độ vận động. Hình thức nhóm (không chuyển đổi hoặc chuyển đổi) thường dùng cho trẻ lớn, cho phép kết hợp dạy vận động mới và ôn luyện vận động cũ, đồng thời phát triển khả năng tự lực và hợp tác. Hình thức cá nhân được áp dụng khi cần sửa sai chi tiết, đảm bảo an toàn cho các vận động khó, hoặc với các trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ. Việc phối hợp các hình thức này giúp tối ưu hóa hiệu quả buổi học, vừa đảm bảo tính tập thể, vừa chú trọng đến sự phát triển của từng cá nhân.

IV. Cách tích hợp GDTC vào sinh hoạt hàng ngày cho trẻ mầm non

Để phát triển vận động cho trẻ mầm non một cách toàn diện, giáo dục thể chất không nên chỉ giới hạn trong các hoạt động học có chủ đích. Giáo trình của Đặng Hồng Phương đặc biệt nhấn mạnh việc lồng ghép vận động vào mọi thời điểm trong ngày. Một chế độ vận động hợp lý được tạo nên từ sự tổng hợp của nhiều hình thức khác nhau. Thể dục sáng giúp trẻ sảng khoái, thể dục chống mệt mỏi giúp trẻ thư giãn sau các giờ học tĩnh. Các trò chơi vận động mầm non diễn ra trong giờ chơi tự do, các buổi dạo chơi, tham quan mang đến cơ hội để trẻ ứng dụng các kỹ năng đã học vào môi trường thực tế một cách tự nhiên và hứng thú. Việc tích hợp này đảm bảo trẻ được vận động đầy đủ, đáp ứng nhu cầu phát triển tự nhiên và hình thành thói quen rèn luyện thân thể suốt đời. Đây là một phương pháp giáo dục thể chất mầm non mang tính thực tiễn cao.

4.1. Bí quyết xây dựng bài thể dục sáng và thể dục chống mệt mỏi

Thể dục sáng là một phần không thể thiếu, giúp trẻ chuyển từ trạng thái sau giấc ngủ sang trạng thái hoạt động tích cực, tạo tâm trạng sảng khoái cho cả ngày. Bài tập thường bao gồm 3 phần (khởi động, trọng động, hồi tĩnh) với các động tác phát triển các nhóm cơ chính. Thể dục chống mệt mỏi (phút thể dục) thường kéo dài 1-2 phút, được tiến hành giữa các giờ học tĩnh (tạo hình, làm quen với toán). Nội dung là các động tác đơn giản như vươn vai, cúi người, xoay cổ tay, hoặc các trò chơi vận động nhẹ nhàng tại chỗ. Cả hai hình thức này đều sử dụng các động tác quen thuộc, giúp trẻ dễ dàng thực hiện và đạt được mục đích thư giãn, phục hồi năng lượng hiệu quả.

4.2. Nguyên tắc tổ chức trò chơi vận động mầm non hiệu quả

Trò chơi vận động là hoạt động chủ đạo, đáp ứng nhu cầu vui chơi và vận động của trẻ. Để tổ chức hiệu quả, giáo viên cần tuân thủ các bước: lựa chọn trò chơi phù hợp với mục tiêu, lứa tuổi, thời tiết và không gian; chuẩn bị sân bãi, dụng cụ an toàn; giới thiệu và giải thích luật chơi ngắn gọn, rõ ràng, có thể kết hợp làm mẫu; tổ chức và điều khiển cuộc chơi một cách linh hoạt, bao quát, đảm bảo tất cả trẻ đều được tham gia; nhận xét và đánh giá sau khi chơi để động viên, khuyến khích trẻ. Nguyên tắc giáo dục thể chất cho trẻ thông qua trò chơi là phải đảm bảo tính vui vẻ, tự nguyện nhưng vẫn đạt được mục tiêu rèn luyện kỹ năng và phát triển tố chất thể lực.

4.3. Hướng dẫn dạo chơi tham quan và hội thể dục thể thao

Các hoạt động mang tính tập thể và mở rộng không gian như dạo chơi, tham quan, hội thể dục thể thao có ý nghĩa to lớn. Dạo chơi giúp trẻ nghỉ ngơi tích cực, củng cố kỹ năng trong điều kiện tự nhiên. Tham quan (vườn bách thú, sân vận động) cung cấp hình ảnh trực quan, sinh động, làm giàu biểu tượng về vận động cho trẻ. Hội thể dục thể thao là đỉnh cao của phong trào, tạo không khí thi đua sôi nổi, biểu dương sức khỏe và kết quả rèn luyện. Việc tổ chức hoạt động thể chất cho trẻ qua các hình thức này không chỉ củng cố kỹ năng vận động mà còn giáo dục tinh thần tập thể, lòng dũng cảm và tình yêu đối với thể dục thể thao.

V. Ứng dụng lý luận dạy học thể chất vào thực tiễn trường lớp

Việc chuyển hóa lý luận dạy học thể chất cho trẻ thành các hoạt động thực tiễn đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo và năng lực tổ chức của giáo viên. Mỗi hình thức giáo dục thể chất, từ hoạt động học đến dạo chơi, đều cần được lên kế hoạch cẩn thận. Giáo viên phải xác định rõ nhiệm vụ, lựa chọn bài tập, trò chơi phù hợp, dự kiến phương pháp hướng dẫn, hình thức tổ chức và chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, sân bãi. Theo tài liệu GDTC mầm non của Đặng Hồng Phương, sự thành công của một buổi tập phụ thuộc rất nhiều vào khâu chuẩn bị của giáo viên. Một giáo án giáo dục thể chất mầm non chi tiết, khoa học là công cụ không thể thiếu. Nó không chỉ thể hiện nội dung sẽ dạy mà còn dự kiến cả những tình huống có thể xảy ra và cách xử lý, đảm bảo buổi học diễn ra suôn sẻ và đạt hiệu quả cao nhất.

5.1. Xây dựng hệ thống bài tập vận động cho trẻ theo từng lứa tuổi

Việc xây dựng một hệ thống bài tập vận động cho trẻ phải dựa trên chương trình giáo dục và đặc điểm lứa tuổi. Hệ thống này bao gồm hai thành phần chính: bài tập phát triển chung và bài tập vận động cơ bản. Bài tập phát triển chung nhằm vào các nhóm cơ chính (tay-vai, lưng-bụng, chân), thường được sắp xếp theo một trình tự nhất định. Bài tập vận động cơ bản tập trung vào các kỹ năng nền tảng như đi, chạy, nhảy, ném, bò, trèo. Các bài tập phải được lựa chọn và sắp xếp theo nguyên tắc từ đơn giản đến phức tạp, đảm bảo sự phát triển liên tục các tố chất thể lực và kỹ năng vận động cho trẻ. Giáo viên cần linh hoạt thay đổi bài tập, sử dụng dụng cụ đi kèm (vòng, gậy, nơ) để tăng hứng thú cho trẻ.

5.2. Phân loại và áp dụng các dạng tiết học GDTC bài mới ôn tập

Trong thực tế, hoạt động học có chủ đích được chia thành bốn loại chính để đáp ứng các nhiệm vụ giáo dục khác nhau. Bài mới tập trung vào việc truyền thụ kiến thức, động tác mới. Bài ôn tập nhằm củng cố, rèn luyện những vận động đã học, nâng cao chất lượng thực hiện. Bài tổng hợp kết hợp cả việc dạy bài mới và ôn bài cũ, là loại hình phổ biến nhất. Bài kiểm tra, đánh giá được tiến hành để xác định mức độ phát triển kỹ năng và tố chất thể lực của trẻ, từ đó có biện pháp giáo dục kịp thời. Việc hiểu rõ mục đích và cách thức tiến hành của từng loại bài học giúp giáo viên lập kế hoạch giảng dạy một cách khoa học, đảm bảo quá trình phát triển vận động cho trẻ mầm non diễn ra liền mạch và hiệu quả.

5.3. Vai trò của giáo viên trong việc lựa chọn vị trí và điều khiển

Vị trí đứng của giáo viên trong khi tổ chức hoạt động có vai trò quyết định. Một vị trí hợp lý phải đảm bảo trẻ có thể nhìn rõ và nghe rõ giáo viên, đồng thời giáo viên cũng bao quát được toàn bộ lớp. Giáo viên cần chọn vị trí sao cho khi làm mẫu, trẻ không bị ngược sáng hoặc ngược hướng gió. Trong quá trình trẻ tập luyện, giáo viên không nên đứng yên một chỗ mà phải liên tục di chuyển để quan sát, sửa sai và đảm bảo an toàn. Theo sách của Đặng Hồng Phương, khả năng lựa chọn vị trí, phát hiện nhanh thời cơ làm mẫu và di chuyển kịp thời đến nơi cần giúp đỡ thể hiện năng lực sư phạm và sự năng động của người giáo viên, góp phần không nhỏ vào sự thành công của buổi học.

VI. Kết luận Phát triển vận động toàn diện cho trẻ mầm non

Giáo trình lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non phần 2 của tác giả Đặng Hồng Phương đã khẳng định một triết lý giáo dục toàn diện. Mục đích cuối cùng không chỉ là rèn luyện thể lực mà còn là sự phát triển hài hòa về nhận thức, tình cảm, ý chí và các phẩm chất đạo đức. Để đạt được điều này, không có một phương pháp đơn lẻ nào là đủ. Thay vào đó, cần có sự kết hợp khoa học, linh hoạt và sáng tạo của tất cả các hình thức tổ chức hoạt động thể chất cho trẻ. Từ những tiết học có cấu trúc chặt chẽ đến những giờ chơi tự do, mỗi hoạt động đều đóng góp vào việc hình thành một “chế độ vận động” lành mạnh. Tài liệu này cung cấp một nền tảng lý luận vững chắc và những chỉ dẫn thực tiễn quý báu, là nguồn tham khảo không thể thiếu cho các nhà giáo dục mầm non tâm huyết.

6.1. Tầm quan trọng của mục tiêu giáo dục thể chất mầm non

Mục tiêu giáo dục thể chất mầm non không chỉ dừng lại ở việc giúp trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn. Quan trọng hơn, nó nhằm hình thành ở trẻ những kỹ năng vận động cơ bản, chính xác, làm nền tảng cho các hoạt động phức tạp sau này. Đồng thời, quá trình rèn luyện còn giáo dục trẻ những phẩm chất quý giá như tính kỷ luật, sự tự tin, lòng dũng cảm, tinh thần hợp tác và ý chí vượt khó. Việc nuôi dưỡng tình yêu đối với hoạt động thể chất từ sớm sẽ giúp hình thành thói quen rèn luyện sức khỏe suốt đời. Đây là sự đầu tư quan trọng nhất cho sự phát triển toàn diện của thế hệ tương lai.

6.2. Triển vọng từ tài liệu GDTC mầm non của Đặng Hồng Phương

Cuốn sách của Đặng Hồng Phương về giáo dục mầm non mở ra một triển vọng lớn trong việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng giáo dục thể chất tại Việt Nam. Bằng việc hệ thống hóa các cơ sở lý luận của giáo dục thể chất và cung cấp các phương pháp giáo dục thể chất mầm non cụ thể, chi tiết, tài liệu này trở thành một cẩm nang thực hành cho giáo viên. Nó không chỉ trả lời câu hỏi “Dạy cái gì?” mà còn chỉ rõ “Dạy như thế nào?” cho từng độ tuổi và trong từng hoàn cảnh. Trong tương lai, việc áp dụng rộng rãi những nguyên tắc và phương pháp trong giáo trình sẽ góp phần tạo ra một thế hệ trẻ em Việt Nam phát triển cân đối, khỏe mạnh và năng động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 5 HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO TRE EM LUA TUO! MAM NON 5. Đặc điểm chung của các hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non Hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ là những biểu hiện bên ngoài của hoạt động phối hợp giữa giáo viên và trẻ em, hoạt động đó được thực hiện theo một trình tự và chế độ nhất định. "Trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ mầm non, các nhiệm vụ giáo dục thể chất được hoàn thành bằng các hình thức tổ chức khác nhau. Các hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non.

là sự tổng hợp giáo dục về những hoạt động vận động nhiều dạng của tré, ma co ban 1a tinh tích cực vận động của chúng. Sự tổng hợp những hình thức đó tạo nên một chế độ vận động nhất định, cần thiết cho sự phát triển đây đủ về thể chất và củng cố sức khoẻ cho trẻ. Ở trường mầm non, dựa vào đặc điểm hoạt động vận động, có các hình thức tổ chức giáo dục thể chất như: hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất và giáo dục thể chất trong đời sống hằng ngày của trẻ, bao gồm: thể dục sáng, thể dục chống mệt mỏi, trò chơi vận động, dạo chơi, tham quan, hội thể dục thể thao, và tổ chức giáo dục thể chất trong thời gian tự hoạt động của trẻ. Tất cả các hình thức trên góp phân 'rèn luyện và phát triển toàn điện cho trẻ.

Các hình thức tổ chức giáo dục thể chất có liên quan với nhau, mỗi hình thức có những nhiệm vụ chuyên biệt, nhiệm vụ đó xác định vị trí của nó trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở trường mầm non. Mối tương quan trong quá trình áp dụng các hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ ở các lứa tuổi khác nhau được xác định bởi những nhiệm vụ giáo dục phù hợp với các lứa tuổi đó như: đặc điểm phát triển của trổ, mức độ chuẩn bị thể lực chung, những điều kiện cụ thể của mỗi lớp và trường. Ở các lớp nhà trẻ, hình thức cơ bản được tiến hành với trẻ là những tiết học thể dục cá nhân, nhóm; trò chơi vận động; thể dục xoa bóp;. 180 Thể dục sáng và hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất được tiến hành với tất cả các lớp nhà trẻ và mẫu giáo, nhưng trong các hình thức đó đồi hỏi giáo viên phải chọn lọc những bài tập vận động và phương pháp tiến hành phù hợp với từng độ tuổi nhất định.

Thể dục chống mệt mỏi đóng vai trò quan trọng trong các lớp mẫu giáo nhỡ và lớn, vì hoạt động chung có mục đích học tập của trẻ ở lứa tuổi đó có thời gian dài trong buổi sáng. Giáo viên có thể tiến hành hình thức này trong khi thực hiện hoạt động đó. Thể dục chống mệt mỏi giống như một thời điểm nghỉ ngơi tích cực và phục hồi khả năng làm việc của trẻ, được sử dụng sau giấc ngủ trưa. Trò chơi vận động và các hình thức giáo dục thể chất khác như dạo chơi, tham quan, hội thể dục thể thao,.

là những hoạt động cần thiết trong đời sống hằng ngày của trẻ ở trường mầm non. Tuy nhiên, trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non, giáo viên cần phối hợp hài hoà các hình thức giáo dục thể chất với giáo dục nói chung mới đạt được mục tiêu đào tạo của trẻ lứa tuổi mầm non. Ngoài ra, giáo viên cần chú ý hướng đến việc giáo dục trí tuệ, cảm xúc, điểu khiển hành vi vận động ở trẻ, giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của nhiệm vụ do giáo viên để ra và tích cực vượt qua khó khăn xuất hiện trong hoạt động của mình. Rhi tiến hành các hình thức giáo dục thể chất cho trẻ, người ta dựa vào số lượng trẻ tham gia vào hoạt động vận động mà sử dụng một số hình thức tổ chức trẻ.

Đó là các hình thức: cả lớp, nhóm, cá nhân. * Hình thức cả lớp Tất cả trẻ cùng thực hiện một bài tập giống nhau. Hình thức này được tiến hành dưới hai dạng: đồng loạt và lần lượt. Hình thức cả lớp - đông loạt Tất cả trẻ cùng thực hiện một bài tập trong cùng một lúc dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Hình thức này cho phép giáo viên cùng một lúc táe động lên toàn bộ trẻ, tăng lượng vận động, tạo điều kiện củng cố kĩ năng vận động, phát triển tố chất thể lực, phát triển tính tập thể, khả năng phối hợp vận động khi thực hiện bài tập. Dạng này thường được áp dụng khi dạy các bài tập phát triển chung, khi cho trẻ chơi trò chơi vận động. Đôi khi, nó cũng được áp dụng khi cho trẻ tập bài tập vận động cơ bản, điều này phụ thuộc vào kĩ thuật của bài tập, nhưng thường ở giai đoạn mới hình thành hoặc củng cố vận động. Hạn chế của hình thức tập 181 cả lớp — đồng loạt là khó tác động cá biệt lên từng trẻ và ít có điều kiện sửa sai cho trẻ.

Hình thức cả lớp - lần lượt Trẻ cùng thực hiện một bài tập, liên tiếp, trẻ nọ nối tiếp trẻ kia. Hình thức này cho phép giáo viên có điều kiện theo dõi, giúp đỡ trẻ khi thực hiện vận động, kịp thời phát hiện sai sót để sửa sai cho trẻ, khi chơi trò chơi vận động mang tính thi đua, khi cần sử dụng các dụng cụ lớn hoặc những vận động phức tạp. Hình thức này có thể áp dụng khi cho trẻ làm quen với vận động và khi hoàn thiện chúng. Hạn chế của hình thức tập cả lớp nối tiếp là đôi khi trẻ phải chờ đợi đến lượt do giáo viên sửa sai cho trẻ khác, làm giảm số lần thực hiện bài tập của trẻ.

Một trường hợp đặc biệt của hình thức cả lớp — lần lượt là hình thức tập theo vòng tròn. Trẻ liên tiếp thực hiện một loạt bài tập không nghỉ. Hình thức này thường áp dụng cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo nhỡ và lớn, với mục đích hoàn thiện kĩ năng vận động tổng hợp cho trẻ. * Hình thức nhóm Giáo viên chia lớp thành 2 hoặc 8 nhóm để tập.

Mỗi nhóm thực hiện một bài tập riêng, có thể cùng một bài tập hoặc các bài tập khác nhau. Hình thức tập theo nhóm thường sử dụng đối với các lớp lớn, khi kết hợp dạy vận động mới và củng cố các vận động đã quen thuộc, khi nhiệm vụ đặt ra là phát triển khả năng tự lực và tổ chức theo nhóm nhỏ. Ở lứa tuổi nhà trẻ, khi tập theo nhóm có nghĩa là tập cho một nhóm trẻ một bài tập, các nhóm khác theo dõi, quan sát các bạn tập. Có hai dạng nhóm: nhóm không chuyển đổi và nhóm chuyển đổi.

Nhóm không chuyển đổi Lớp học được phân thành một số nhóm. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các nhóm tập luyện theo yêu cầu, nội dung và thứ tự đã được quy định trước. Hình thức nhóm không chuyển đổi giúp giáo viên dễ theo dõi và quản lí việc tập luyện của trẻ, tăng mật độ vận động của chúng. Nhóm chuyển đổi Lớp học được phân thành một số nhóm, mỗi nhóm tập theo nội dung khác nhau.

Sau một thời gian quy định, các nhóm chuyển đổi nội dung, vị trí cho nhau. Hình thức nhóm chuyển đổi giúp cho việc bổi dưỡng và rèn luyện 182 năng lực độc lập, giúp đỡ lẫn nhau trong tập luyện, phát huy vai trò của “thủ lnh”. Tuy nhiên, khi dạy trực tiếp một nhóm trẻ, giáo viên cần phải chú ý đến tất cả trẻ đang tập, yêu cầu trẻ phải theo dõi chính xác động tác của mình, giữ kỉ luật, nếu không giờ học sẽ trở nên lộn xộn. Qua tổ chức tập luyện như vậy, trẻ sẽ được giáo dục tinh thần trách nhiệm, sự bình tinh, khả năng tự lực, tự giác hoàn thành kĩ năng vận động của mình.

Hình thức này thường dùng khi củng cố bài tập vận động cho trẻ. * Hình thức cá nhân Mỗi trẻ tập một bài tập theo sự hướng dẫn và theo dõi của giáo viên, trẻ khác quan sát và nhận xét. Hình thức này áp dụng khi cần sự giúp đỡ, đảm bảo an toàn, khi ở giai đoạn đầu hình thành kĩ năng vận động. Tuy nhiên, do mật độ vận động thấp nên hình thức này thường sử dụng ở những lớp nhà trẻ.

Trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ, việc sử dụng các hình thức tổ chức trẻ phụ thuộc vào điều kiện tiến hành, nhiệm vụ của bài tập, nội dung buổi tập luyện, số lượng dụng cụ sử dụng, sân tập, lứa tuổi, mức độ chuẩn bị thể lực của trẻ,. Giáo viên cần phối hợp sử dụng các hình thức tổ chức trẻ tập luyện để đảm bảo đạt hiệu quả cao. Các hình thức tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non 5. Hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất 5.

Ý nghĩa Hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất là hình thức cơ bản trong các hình thức giáo dục thể chất cho trẻ mầm non. Trong hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất với trẻ mầm non, giáo viên cung cấp và rèn luyện cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận động có mục đích, tổ chức, hệ thống và có kế hoạch. Nhiệm vụ chuyên biệt của hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất là dạy trẻ những kĩ năng vận động, hình thành và phát triển các tố chất thể lực cho trẻ tuỳ theo mức độ phù hợp với từng lứa tuổi của trẻ. Ý nghĩa của hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất là việc thực hiện có hệ thống các mối quan hệ qua lại giữa nhiệm vụ giáo dục và giáo dưỡng đối với sức khoẻ.

Khi hoàn thành những quan hệ đó sẽ đảm bảo cho việc phát triển thể lực, củng cố sức khoẻ của trẻ, đồng thời 183 hình thành ở trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận động chính xác và giáo dục trẻ những tình cảm tốt đẹp với thể dục. - Trong hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất, trẻ phải thực hiện toàn bộ nội dung của chương trình thể dục, bao gồm: đội hình đội ngũ, bài tập phát triển chung, bài tập vận động cơ bản và trò chơi vận động. Còn các hình thức giáo dục thể chất khác chủ yếu sử dụng các kĩ năng vận động mà trẻ đã học trong hoạt động học có chủ đích giáo dục thể chất, hoặc chỉ rèn luyện ở trẻ một khía cạnh nào đó của bài tập thể dục.