mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc trình bày trong ba chƣơng sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên trƣờng THPT chuyên. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên trƣờng THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trƣờng THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn hiện nay. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Ngay từ xa xƣa, con ngƣời đã ý thức đƣợc vị trí đặc biệt của giáo dục trong đời sống xã hội và ngày nay nhận thức ấy càng đƣợc thấm nhuần sâu sắc hơn. Giáo dục đƣợc hiểu không đơn thuần là phúc lợi xã hội, mà đƣợc coi là một nhân tố tích cực, là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội. Điều này dễ nhận thấy trong xã hội hiện đại, khi mà các quốc gia đang đua tranh về kinh tế, mà thực chất là cuộc đua tranh về khoa học và công nghệ. Bản chất của khoa học và công nghệ là trí tuệ của con ngƣời.
Giáo dục thế hệ trẻ phát triển toàn diện và đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao là điều kiện tiên quyết để các quốc gia có thể giành thắng lợi trong cuộc đua tranh đó. Chính vì thế, đầu tƣ phát triển giáo dục đã trở thành quốc sách của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Chiến lƣợc phát triển giáo dục đã đƣợc xác định ở vị trí ƣu tiên hàng đầu trong chiến lƣợc phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học và công nghệ [29, tr 12]. Một quốc gia muốn phát triển thì cần phải có các nguồn lực của sự phát triển nhƣ: tài nguyên thiên nhiên, vốn, khoa học - công nghệ, con ngƣời … Trong các nguồn lực đó thì nguồn lực con ngƣời là quan trọng nhất, có tính chất quyết định sự tăng trƣởng và phát triển kinh tế của mọi quốc gia từ trƣớc đến nay.
Một nƣớc cho dù có tài nguyên thiên nhiên phong phú, máy móc kỹ thuật hiện đại nhƣng không có những con ngƣời có trình độ, có đủ khả năng khai thác các nguồn lực đó thì khó có khả năng có đƣợc sự phát triển nhƣ mong muốn. Chƣơng trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) đã khẳng định “Con ngƣời là tài sản thật sự của Quốc gia” và “Phát triển con ngƣời không chỉ là sự tăng lên của thu nhập quốc dân mà còn là tạo ra môi trƣờng trong đó con ngƣời có thể phát triển mọi khả năng của mình và làm chủ một cuộc sống 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com sáng tạo hữu ích, phù hợp với lợi ích và nhu cầu của họ”. Giáo dục tạo ra nguồn lực con ngƣời đó, giáo dục là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển xã hội, bởi “Đào tạo nguồn nhân lực xã hội là mục đích của mọi nền giáo dục” [1, tr15]. Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI khẳng định: “Cùng với đổi mới cơ chế quản lý, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”.
Sự nghiệp CNH - HĐH đặt ra mục tiêu: “đến năm 2020 đất nƣớc ta về cơ bản sẽ trở thành một nƣớc công nghiệp. Nhân tố quyết định sự thắng lợi của công cuộc CNH - HĐH là nguồn lực con ngƣời Việt Nam đƣợc phát triển về số lƣợng và chất lƣợng trên cơ sở mặt bằng dân trí đƣợc nâng cao. Muốn đảm bảo tăng trƣởng về kinh tế, giải quyết các vấn đề xã hội, củng cố an ninh quốc phòng, trƣớc hết phải chăm lo việc phát triển nguồn lực con ngƣời, chuẩn bị lớp ngƣời lao động có phẩm chất và năng lực phù hợp với yêu cầu phát triển đất nƣớc trong giai đoạn mới”. Điều này rất cần đƣợc bắt đầu từ giáo dục phổ thông.
Tháng 9 năm 2007, Học viện Quản lý Giáo dục thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học “Triết lý giáo dục Việt Nam”. Ở hội nghị này, nhiều đại biểu cho rằng nền giáo dục Việt Nam từ trong truyền thống và hiện đại đều có triết lý giáo dục, thể hiện qua những câu nhƣ: “Không thầy đố mày làm nên”; “Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ phải yêu mến thầy”; “Vì lợi ích mƣời năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng ngƣời”; “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”.Vì vậy quản lý đội ngũ giáo viên trƣờng THPT nói chung, trƣờng THPT chuyên nói riêng nhằm góp phần tích cực vào việc đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao phục vụ sự nghiệp CNH - HĐH đất nƣớc. Vấn đề phát triển giáo dục và nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên đã đƣợc Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nƣớc ta rất quan tâm. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng: “Giáo dục nhằm đào tạo những ngƣời kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và nhân dân, do đó các ngành, các cấp, 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đảng, chính quyền và chính quyền địa phƣơng phải thực sự quan tâm đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trƣờng về mọi mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta lên những bƣớc phát triển mới”.
“Cán bộ và giáo viên phải tiến bộ cho kịp thời đại mới làm đƣợc nhiệm vụ, chớ tự túc, tự mãn cho là giỏi rồi thì dừng lại”. Những năm gần đây Đảng, Nhà nƣớc còn có nhiều các Chỉ thị, Nghị quyết, các chế độ chính sách để quan tâm tới đội ngũ giáo viên. Điều mong muốn là đất nƣớc ta trở thành một xã hội học tập, trong đó đội ngũ thầy cô giáo có năng lực, trình độ ngang tầm với sự phát triển của thời đại [23]. Xuất phát từ những tƣ tƣởng có định hƣớng đó, nhiều công trình nghiên cứu về ĐNGV đã đƣợc triển khai và gần đây cũng đã có một số đề tài khoa học nghiên cứu về việc quản lý, phát triển và nâng cao chất lƣợng ĐNGV của các trƣờng và các cơ sở giáo dục nhƣ các luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục của các tác giả sau : - Nguyễn Thị Lệ Chung: “Phát triển đội ngũ giáo viên ở trƣờng Trung học phổ thông chuyên tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay” - Năm 2008.
- Trần Văn Hƣớng: “Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên của Hiệu trƣởng các trƣờng Trung học phổ thông huyện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay” - 2008. - Nguyễn Thị Hằng: “Phát triển đội ngũ giáo viên trƣờng Trung học phổ thông Mê Linh, thành phố Hà Nội” - 2012. - Bùi Thị Ngọc: “Quản lý đội ngũ giáo viên các trƣờng trung học phổ thông trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hƣng Yên theo chuẩn nghề nghiệp” - 2014. - Lê Văn Trƣờng: “Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Trƣờng Trung học phổ thông A Hải Hậu - Tỉnh Nam Định trong bối cảnh hiện nay” - 2014.
Các tác giả đã tập trung nghiên cứu về cơ sở lý luận; tìm hiểu và đánh giá thực trạng về ĐNGV và quản lý ĐNGV; đề ra các biện pháp quản lý ĐNGV phù hợp với tình hình thực tiễn của các nhà trƣờng, của địa phƣơng nơi các tác giả công tác. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tuy nhiên vẫn còn ít công trình nghiên cứu quản lý ĐNGV của một trƣờng THPT chuyên từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao chất lƣợng ĐNGV đáp ứng yêu cầu của trƣờng THPT chuyên hiện nay. Vì vậy đề tài luận văn thạc sĩ “Quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn hiện nay” sẽ có những nét riêng phù hợp với địa phƣơng nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Đội ngũ, đội ngũ giáo viên 1. Đội ngũ Ngày nay khái niệm về đội ngũ đƣợc dùng cho các tổ chức xã hội một cách rộng rãi hơn nhƣ: đội ngũ cán bộ công chức, đội ngũ văn nghệ sĩ, đội ngũ trí thức… đều xuất phát từ cách hiểu thuật ngữ trong quân sự về đội ngũ: Đó là một tổ chức gồm nhiều ngƣời (ít nhất là năm ngƣời), tập hợp thành một lực lƣợng. Theo lý luận khoa học quản lý thì đây là một đội công tác, trong đó các cá nhân kết hợp với nhau, thƣờng xuyên trau dồi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau để đạt đƣợc mục tiêu và kế hoạch của tổ chức đặt ra. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Đội ngũ là một tập thể ngƣời gắn kết với nhau, cùng chung lý tƣởng, mục đích, ràng buộc nhau về vật chất, tinh thần và hoạt động theo một nguyên tắc” [2, tr 9].
Các khái niệm về đội ngũ tuy khác nhau, nhƣng đều thống nhất là một nhóm ngƣời đƣợc tổ chức và tập hợp thành một lực lƣợng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng nghề nghiệp hoặc không cùng, nhƣng đều có chung một mục đích nhất định. Đối với nhà trƣờng phổ thông, đội ngũ là một trong những thành tố quan trọng trong cấu trúc của quá trình dạy học. Đội ngũ trong trƣờng học bao gồm: CBQL các cấp trong trƣờng học, nhà giáo (giáo viên, giảng viên), nhân viên phục vụ các hoạt động giáo dục trong nhà trƣờng. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ngƣời CBQL trong nhà trƣờng THPT (Hiệu trƣởng, Hiệu phó) là những ngƣời QL ở cấp trung gian: Họ là ngƣời tiếp thu những chủ trƣơng, chiến lƣợc, chính sách của cấp trên và chuyển tải chúng thành những mục tiêu và kế hoạch chuyên biệt hơn, riêng lẻ hơn, cụ thể hơn cho ngƣời quản lý cấp thấp (tổ trƣởng, tổ phó chuyên môn) hoặc những ngƣời không giữ chức vụ quản lý.
Tóm lại, đội ngũ là tập hợp gồm nhiều cá thể, hoạt động qua sự phân công, hợp tác lao động, có chung mục đích, lợi ích và ràng buộc với nhau bằng trách nhiệm pháp lý. Đội ngũ giáo viên Điều 70, Luật giáo dục sửa đổi và bổ sung năm 2009: giáo viên trƣờng trung học là ngƣời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trƣờng, gồm: Hiệu trƣởng, Phó Hiệu trƣởng, giáo viên bộ môn, giáo viên làm công tác Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (bí thƣ, phó bí thƣ hoặc trợ lý thanh niên, cố vấn Đoàn) đối với trƣờng trung học có cấp THPT, giáo viên làm tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (đối với trƣờng trung học có cấp tiểu học hoặc cấp THCS) [27, tr.