phần mở đầu, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu thực hiện chƣơng trình giáo dục mới. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ đáp ứng yêu cầu thực hiện chƣơng trình giáo dục mới. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU THỰC HIỆN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MỚI 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nước ngoài Có nhiều công trình nghiên cứu của các học giả nƣớc ngoài bàn về phát triể n ĐNGV và hầu hết các công trình nghiê n cƣ́u này đề u nhấ n ma ̣nh vai trò quan tro ̣ng của công tác bồ i dƣỡng GV và vai trò của các nhà quản lý đố i với chấ t lƣơ ̣ng bồ i dƣỡng GV. Bên ca ̣nh đó có mô ̣t số công trình nghiên cƣ́u về tuyể n du ̣ng và sƣ̉ du ̣ng ĐNGV mô ̣t cách hiệu quả. Bồi dƣỡng giáo viên là một trong nhƣ̃ng biê ̣n pháp phát triể n giáo viên.
Nhiệm vụ của các nhà quản lý giáo dục là phải tìm ra các giải pháp bồi dƣỡng GV có hiệu quả, tìm ra các sáng kiến mới và giải pháp mới (Dutto, 2014). Bản thân họ cũng phải nâng cao kỹ năng quản lý để quản lý và tổ chức tốt quá trình bồi dƣỡng (Gabršček, Roeders, 2013). Nhiều tƣ liệu nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết và nhu cầu thƣờng xuyên để nâng cao tay nghề, năng lực cho giáo viên và xếp bồi dƣỡng giáo viên là một trong bốn ƣu tiên của giáo dục (Gabršček, Roeders, 2013). Bồi dƣỡng giáo viên đƣợc xây dựng thành kế hoạch và chính sách quốc gia và cầ n sƣ̣ tham gia của chính bản thân giáo viên (Dutto, 2014).
Khi bồ i dƣỡng GV cầ n xác đinh: ̣ đối tƣợng giáo viên cần đƣợc bồi dƣỡng; mục tiêu, nội dung, hình thức và phƣơng pháp bồi dƣỡng. Các nội dung bồi dƣỡng chuyên môn cho giáo viên bao gồm: bồi dƣỡng mở rộng, cập nhâ ̣t kiến thức chuyên môn môn học, các phƣơng pháp, kỹ thuật dạy học, quản lý lớp học, năng lực lãnh đạo dạy học, quản lý thời gian có hiệu quả. Về hình thức bồi dƣỡng: bồi dƣỡng tập trung trong một số ngày (thƣờng từ 4 đến 10 ngày nhƣng cũng có thể lên đến 12 tuần) kết hợp lý thuyết với thực hành nhƣng giáo viên chủ yếu thích thực hành. Bồi dƣỡng có thể thực hiện trực tiếp với giáo viên hay qua giáo viên cốt cán; có thể bồi 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com dƣỡng theo môn học cho tất cả giáo viên các cấp học trong cùng một lớp sau đó thực hành thì chia nhóm thực hành theo cấp học; bồi dƣỡng dƣới dạng semina hay các hội thảo huấn luyện và thƣờng tổ chức vào mùa hè.
Nếu bồi dƣỡng theo hình thức từ xa thì tùy thuộc vào thời gian giáo viên có thể sắp xếp đƣợc (Chang, Downes, 2002; Calhoun, 2007…). Bên cạnh đó, các hình thức trợ giúp, tƣ vấn cho giáo viên cũng đƣợc xem là một hình thức bồi dƣỡng, bồi dƣỡng giáo viên thông qua hỗ trợ của đồng nghiệp, giáo viên bồi dƣỡng cho giáo viên (Gabršček & Roeders, 2013). Ross and Hutchings (2003) đề cập đến các kinh nghiệm của một số nƣớc nhƣ Anh quố c, và Bắc Ailen trong vấn đề tuyển dụng và sƣ̉ du ̣ng có hiê ̣u quả các giáo viên: nhƣ các phƣơng pháp để xác đinh ̣ sƣ̣ thiế u hu ̣t giáo viên và xác định số lƣợng giáo viên cần đào tạo, cách thức để tuyển chọn và giữ chân giáo viên ở lại với nghề , chính sách lƣơng, có các phần thƣởng khuyến khích ngƣời đi ho ̣c và trở thành giáo viên , tuyể n du ̣ng giáo viên ngƣời nƣớc ngoài , xây dƣ̣ng chiế n lƣơ ̣c phát triể n giáo viên. Viê ̣c tuyể n du ̣ng và duy trì giáo viên ở la ̣i trƣờng đề u có tầ m quan trọng nhƣ nhau.
Nhƣ vâ ̣y, các tác giả ngoài nƣớc đã đề cập đến các hoạt động phát triển đô ̣i ngũ giáo viên THCS trong đó nhấ n ma ̣nh vai trò quan tro ̣ng của công tác bồ i dƣỡng giáo viên và vai trò của các nhà quản lý đố i với hoạt động này. Tuy nhiên các công trình này ít đề câ ̣p đế n vấ n đề về phát triể n số lƣơ ̣ng và cơ cấ u đô ̣i ngũ do đă ̣c thù về đô ̣i ngũ giáo viên của tƣ̀ng nƣớc. Ở Việt Nam do cơ cấu đô ̣i ngũ của các trƣờng chƣa hơ ̣p lý và tình trạng thừa thiếu giáo viên một cách không phù hợp giữa các môn học và trƣớc yêu cầu mới của đổi mới giáo dục phổ thông đòi hỏi các trƣờng ho ̣c phải chú tro ̣ng không chỉ về chấ t lƣơ ̣ng mà còn về cơ cấu của đội ngũ giáo viên. Nhƣ̃ng vấ n đề này đƣơ ̣c nghiên cƣ́u nhiề u hơn ở các công trình của các tác giả trong nƣớc.
Trong nước Vấn đề phát triển ĐNGV đã đƣợc Bác Hồ, Đảng và Nhà nƣớc ta hết sức quan tâm. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “. nếu không có thầy 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com giáo thì không có giáo dục.” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, t. Ngƣời còn chỉ rõ vai trò và ý nghĩa của nghề dạy học trong buổi nói chuyện tại trƣờng Đại học sƣ phạm Hà Nội ngày 20/10/1964 “.
Có gì vẻ vang hơn là đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng CNXH và chủ nghĩa cộng sản. Tại Đại hội chiến sĩ thi đua ngành giáo dục ngày 21/12/1956 Bác đã nói: “. Các cô các chú đã thấy trách nhiệm to lớn của mình, đồng thời cũng thấy khả năng của mình cần đƣợc nâng cao thêm lên mãi mới làm tròn nhiệm vụ. Thực hiện tƣ tƣởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, suốt nửa thế kỷ qua, Đảng và Nhà nƣớc ta đã không ngừng chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên.
Theo đó, nhiều công trình nghiên cứu về đội ngũ giáo viên đã đƣợc triển khai dƣới sự chỉ đạo của Bộ GT&ĐT. Tiêu biểu trong các nghiên cứu đó là những công trình nghiên cứu về mô hình nhân cách của đội ngũ giáo viên các cấp học và mô hình nhân cách của ngƣời quản lý nhà trƣờng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Theo Thứ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào taọ Nguyễn Vinh Hiển: Có thể khẳng định, giáo viên là lực lƣợng nòng cốt làm nên thành công của đổi mới. Nói cách khác, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, thì đổi mới giáo dục là sự nghiệp của giáo viên.
Nếu không đổi mới phƣơng pháp giảng dạy, thì chƣơng trình hay đến mấy học sinh vẫn không phát triển đƣợc năng lực. Đội ngũ thầy giáo, cô giáo trong nhà trƣờng là nhân tố quyết định đến phƣơng pháp giáo dục. Mỗi giáo viên phải là ngƣời tiên phong trong tiến trình đổi mới. Do đó, muốn đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục thì đòi hỏi ngƣời giáo viên không chỉ có kiến thức tổng hợp, kỹ năng, phƣơng pháp giảng dạy, mà còn phải có nhân cách tốt… Đặc biệt, khi đổi mới, nhà trƣờng đƣợc tự chủ về thực hiện chƣơng trình giáo dục thì giáo viên cần phải linh hoạt, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm về bảo đảm chất lƣợng theo yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất, năng lực học sinh.
Việc thực hiện một chƣơng trình, nhiều sách giáo khoa, tăng 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cƣờng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học – kỹ thuật đòi hỏi GV phải có năng lực sáng tạo trong tổ chức, hƣớng dẫn và đánh giá các hoạt động đó… Tất cả đều tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên có năng lực phát triển chƣơng trình, chủ động, linh hoạt lựa chọn nguồn tài liệu đa dạng, phong phú, phù hợp với đặc điểm học sinh, điều kiện nhà trƣờng để thực hiện phát triển năng lực, hình thành kỹ năng mềm thông qua nhiều hoạt động giáo dục và dạy học đa dạng. Chƣơng trình GDPT mới đòi hỏi giáo viên đổi mới phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích hợp, phân hóa, phát huy tính chủ động, sáng tạo, rèn luyện phƣơng pháp học, đổi mới kiểm tra đánh giá theo yêu cầu vì sự tiến bộ và phát triển năng lực học sinh. Thực hiện đổi mới chƣơng trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW nhằm tạo chuyển biến căn bản, toàn diện về chất lƣợng và hiệu quả giáo dục phổ thông. Để thực hiện chƣơng trình, sách giáo khoa mới, thì điều quan trọng đầu tiên chính là yếu tố đội ngũ giáo viên.
Từ trƣớc đến giờ, giáo viên thƣờng dạy từng môn học riêng lẻ. Nhƣng chƣơng trình mới sẽ có những môn học tích hợp; bởi vậy, giáo viên phải đƣợc đào tạo, đào tạo lại để thích ứng với điều này. Do đó, để đảm bảo mục tiêu đổi mới chƣơng trình sách giáo khoa lần này là tạo chuyển biến căn bản toàn diện về chất lƣợng và hiệu quả giáo dục phổ thông, kết hợp dạy chữ, dạy ngƣời và định hƣớng nghề nghiệp góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hòa, đức, trí thể, và phát huy tốt nhất tiềm năng của học sinh thì phải hiểu thấu đáo và thể hiện đầy đủ trong các hoạt động - một số định hƣớng sau: Thứ nhất, cần tiếp tục nâng cao nhận thức về vai trò quyết định chất lƣợng giáo dục và đào tạo của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Thứ hai, công tác đào tạo bồi dƣỡng phải thực sự hiệu quả với đối tƣợng thụ hƣởng chính là ngƣời dạy và ngƣời học.
Các trƣờng phổ thông cần phải chuẩn bị cho mình một nguồn nhân lực, vật lực đủ sức thực hiện các 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nhiệm vụ nói trên sao cho ngƣời dạy thật sự thông suốt những điều mới mẻ, thành thạo các kỹ năng giảng dạy; sao cho ngƣời học thực sự hứng thú với những thông điệp mới, vận dụng sáng tạo những điều đã học để có thể giải quyết tốt các vấn đề đặt ra. Thứ ba, nâng cao vai trò của các cơ sở đào tạo, bồi dƣỡng giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục.