Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN ở trường tiểu học thành phố Việt Trì

Luận văn thạc sĩ về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN tại trường tiểu học thành phố Việt Trì, mang lại hiệu quả giáo dục cao.

• Tác giả: Nguyễn Đức Thiện
• Người hướng dẫn: PGS-TS Nguyễn Đức Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN ở trường tiểu học thành phố Việt Trì
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Việt Trì

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Tổ chuyên môn
• 1.4. Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn
• 1.5. Nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN

Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN tại trường tiểu học Việt Trì là một chủ đề quan trọng trong giáo dục hiện đại. Mô hình VNEN không chỉ thay đổi cách thức dạy học mà còn ảnh hưởng đến cách thức tổ chức và quản lý sinh hoạt chuyên môn. Tổ chuyên môn là nơi các giáo viên cùng nhau trao đổi, học hỏi và nâng cao chất lượng giảng dạy. Việc quản lý hiệu quả tổ chuyên môn sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường tiểu học.

1.1. Khái niệm và vai trò của tổ chuyên môn trong giáo dục

Tổ chuyên môn là nhóm giáo viên cùng chuyên môn, có nhiệm vụ hỗ trợ nhau trong việc giảng dạy và phát triển chuyên môn. Vai trò của tổ chuyên môn rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, giúp giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và cải tiến phương pháp dạy học.

1.2. Mô hình VNEN và những thay đổi trong quản lý giáo dục

Mô hình VNEN đã mang lại nhiều thay đổi tích cực trong quản lý giáo dục, đặc biệt là trong việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn. Mô hình này khuyến khích sự tham gia của giáo viên trong việc xây dựng kế hoạch giảng dạy và đánh giá học sinh, từ đó nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của giáo viên.

II. Những thách thức trong quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN

Mặc dù mô hình VNEN mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho việc quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn. Các vấn đề như nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của tổ chuyên môn, kỷ luật chưa nghiêm túc và sự thiếu hụt trong việc thực hiện các chức năng quản lý là những thách thức lớn. Cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục những vấn đề này.

2.1. Nhận thức của giáo viên về vai trò của tổ chuyên môn

Nhiều giáo viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò và nhiệm vụ của tổ chuyên môn. Điều này dẫn đến việc sinh hoạt chuyên môn không đạt hiệu quả như mong muốn. Cần có các chương trình bồi dưỡng để nâng cao nhận thức cho giáo viên.

2.2. Kỷ luật và kỷ cương trong sinh hoạt tổ chuyên môn

Kỷ luật và kỷ cương trong sinh hoạt tổ chuyên môn chưa được thực hiện nghiêm túc. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt và kết quả giảng dạy. Cần có các quy định rõ ràng và biện pháp kiểm tra, đánh giá để nâng cao kỷ luật trong tổ chuyên môn.

III. Phương pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn hiệu quả theo mô hình VNEN

Để nâng cao hiệu quả quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN, cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và hiện đại. Việc xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể, tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ và khuyến khích sự tham gia của tất cả các thành viên là rất quan trọng.

3.1. Xây dựng kế hoạch hoạt động cho tổ chuyên môn

Kế hoạch hoạt động cần được xây dựng rõ ràng, cụ thể và phù hợp với mục tiêu giáo dục của nhà trường. Các thành viên trong tổ chuyên môn cần tham gia vào quá trình xây dựng kế hoạch để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.2. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn định kỳ

Sinh hoạt chuyên môn định kỳ là cơ hội để giáo viên trao đổi, thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm. Cần tổ chức các buổi sinh hoạt này một cách thường xuyên và có nội dung phong phú để thu hút sự tham gia của tất cả các thành viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn

Nghiên cứu về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng mô hình này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn cải thiện tinh thần làm việc của giáo viên. Các trường tiểu học tại Việt Trì đã có những bước tiến đáng kể trong việc quản lý và tổ chức sinh hoạt chuyên môn.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng mô hình VNEN

Nhiều trường tiểu học đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giảng dạy và học tập sau khi áp dụng mô hình VNEN. Giáo viên trở nên chủ động hơn trong việc giảng dạy và học sinh cũng tích cực hơn trong việc học tập.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các trường tiểu học cần rút ra bài học kinh nghiệm từ việc áp dụng mô hình VNEN để cải thiện hơn nữa quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn. Việc lắng nghe ý kiến của giáo viên và học sinh là rất quan trọng để điều chỉnh các phương pháp quản lý cho phù hợp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn

Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN tại trường tiểu học Việt Trì cần được tiếp tục nghiên cứu và phát triển. Cần có những chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước và các cơ quan quản lý giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc cải tiến phương pháp quản lý và nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên.

5.1. Định hướng phát triển quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn

Cần xây dựng các chương trình đào tạo và bồi dưỡng cho giáo viên về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực và hiệu quả công việc của giáo viên trong tổ chuyên môn.

5.2. Tầm quan trọng của sự hỗ trợ từ các cấp quản lý

Sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục là rất cần thiết để đảm bảo việc thực hiện mô hình VNEN đạt hiệu quả. Cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các trường tiểu học trong việc áp dụng mô hình này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ hiện có 25 trường tiểu học với 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn (trong đó 85% đạt trình độ trên chuẩn), cùng 55 trên tổng số 75 trường học các cấp đạt chuẩn quốc gia. Trong bối cảnh ngành giáo dục bắt đầu triển khai thí điểm mô hình trường học mới (VNEN) từ năm học 2012-2013, công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn tại các trường tiểu học đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản về phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp. Tổ chuyên môn giữ vị trí hạt nhân trong cơ cấu tổ chức nhà trường, nơi trực tiếp hiện thực hóa các chủ trương chuyên môn và quyết định chất lượng giáo dục.

Tuy nhiên, thực tế quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn tại địa phương còn bộc lộ nhiều hạn chế mang tính hình thức. Nhận thức của một bộ phận cán bộ quản lý và giáo viên về 4 chức năng quản trị còn mờ nhạt, nội dung sinh hoạt chưa thoát khỏi lối mòn hành chính sự vụ. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng quản lý và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN tại 20 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Việt Trì.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác quản lý của hiệu trưởng đối với sinh hoạt tổ chuyên môn trong giai đoạn thí điểm và mở rộng mô hình VNEN (2012-2015). Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc với 85,8% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của tổ chuyên môn, đồng thời mở ra khung giải pháp chuẩn hóa nhằm tối ưu hóa hiệu suất làm việc của 100% tổ chuyên môn tiểu học trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại, trọng tâm là lý thuyết quản lý theo chức năng của tác giả Trần Kiểm, bao gồm 4 khâu cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá. Bên cạnh đó, đề tài kết hợp mô hình Quản lý chất lượng tổng thể (TQM - Total Quality Management) trong giáo dục, xem cấp tiểu học là đơn vị cung ứng nền tảng tri thức, phẩm chất cho các cấp học tiếp theo, trong đó tổ chuyên môn là mắt xích trực tiếp vận hành quy trình tạo ra chất lượng.

Mô hình trường học mới (VNEN), có nguồn gốc từ Colombia (giai đoạn 1995-2000), được áp dụng với nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, chuyển đổi vai trò của giáo viên từ truyền thụ một chiều sang tổ chức, hướng dẫn và giám sát hoạt động tự học nhóm. Trong khuôn khổ đó, đề tài làm rõ các khái niệm then chốt:

• Quản lý giáo dục: Sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm huy động tối ưu các nguồn lực để đạt mục tiêu giáo dục.
• Tổ chuyên môn: Đơn vị cơ sở của trường tiểu học theo Điều 18 Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT, có ít nhất 3 thành viên, thực hiện nhiệm vụ xây dựng kế hoạch dạy học, bồi dưỡng chuyên môn và đánh giá giáo viên.
• Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN: Quá trình hiệu trưởng định hướng, chỉ đạo và kiểm soát các buổi sinh hoạt định kỳ 2 tuần một lần nhằm đổi mới phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 360 khách thể khảo sát, bao gồm 60 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng, Tổ phó chuyên môn) và 300 giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại 20 trường tiểu học thuộc thành phố Việt Trì. Phương pháp chọn mẫu phân tầng đại diện được áp dụng trên cả 15 trường nội thành và 5 trường ngoại thành nhằm phản ánh chân thực đặc điểm địa bàn.

Quy trình nghiên cứu kết hợp nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận (phân tích, tổng hợp văn bản pháp quy như Luật Giáo dục 2005, Chỉ thị số 40-CT/TW, Điều lệ trường Tiểu học) và nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn (điều tra bảng hỏi cấu trúc theo thang đo Likert 3 mức độ, phỏng vấn sâu, quan sát sinh hoạt chuyên môn, tổng kết kinh nghiệm). Dữ liệu thu thập trong năm học 2014-2015 được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học, tính điểm trung bình và xác định hệ số tương quan thứ bậc Spearman để kiểm định mối quan hệ giữa nhận thức và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý. Việc lựa chọn hệ số Spearman giúp đo lường chính xác độ tương thích thứ bậc giữa hai thang đo định lượng trong môi trường quản lý giáo dục.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 20 trường tiểu học mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, nhận thức về vị trí của tổ chuyên môn đạt mức đồng thuận rất cao. Có 85,8% ý kiến (85% cán bộ quản lý và 86% giáo viên) khẳng định tổ chuyên môn giữ vị trí rất quan trọng, 14,2% đánh giá ở mức quan trọng và không có ý kiến nào đánh giá không quan trọng. Đặc biệt, 100% khách thể (360/360 người) đồng thuận tuyệt đối rằng tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở nền tảng để triển khai hoạt động chuyên môn và là môi trường bồi dưỡng năng lực giáo viên hiệu quả nhất. Đồng thời, 100% các trường duy trì nghiêm túc chế độ sinh hoạt định kỳ 2 tuần một lần theo Điều lệ trường Tiểu học.

Thứ hai, mức độ thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn đạt điểm trung bình chung là 2,33 trên thang điểm 3,00 (cán bộ quản lý đạt 2,33; giáo viên đạt 2,32). Trong đó, có 3 trên 5 nhiệm vụ đạt mức tốt (điểm trung bình từ 2,50 trở lên), cao nhất là tham gia kiểm tra đánh giá chất lượng dạy học (2,63 điểm). Tuy nhiên, nhiệm vụ bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên lại xếp cuối cùng với điểm số rất thấp là 1,50 trên 3,00.

Thứ ba, tồn tại khoảng cách lớn giữa nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực thi 7 biện pháp quản lý của hiệu trưởng. Điểm trung bình nhận thức về mức độ quan trọng đạt tới 2,91 trên 3,00 (100% biện pháp đều đạt trên 2,80 điểm), trong đó biện pháp quản lý lập kế hoạch của tổ đạt điểm tuyệt đối 3,00. Ngược lại, điểm trung bình mức độ thực hiện thực tế chỉ đạt 2,07 trên 3,00 (tất cả 7 biện pháp đều dưới 2,50 điểm).

Thứ tư, biện pháp được thực hiện tốt nhất là quản lý phân công chuyên môn và bổ nhiệm tổ trưởng (đạt 2,27 điểm), trong khi biện pháp quản lý nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn bị đánh giá thấp nhất (chỉ đạt 1,93 điểm). Đáng chú ý, việc thống nhất nội dung sinh hoạt hàng tuần với tổ trưởng chỉ đạt 1,68 điểm và tần suất hiệu trưởng trực tiếp dự sinh hoạt tổ chỉ đạt 1,86 điểm.

Thảo luận kết quả

Hệ số tương quan thứ bậc Spearman giữa mức độ nhận thức tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý chỉ đạt R = 0,11. Chỉ số này chứng minh mối tương quan thuận nhưng rất lỏng lẻo, phản ánh sự bất cập rõ nét: cán bộ quản lý và giáo viên đều ý thức sâu sắc vai trò của các biện pháp quản lý, nhưng khâu triển khai thực tế lại chưa theo kịp nhận thức lý luận.

Nguyên nhân chính xuất phát từ việc nhiều hiệu trưởng vẫn quen điều hành theo kinh nghiệm truyền thống, chưa áp dụng triệt để quy trình khoa học quản lý 4 chức năng. Áp lực công việc hành chính khiến hiệu trưởng ít có thời gian dự giờ, tư vấn chuyên môn sâu cho từng khối lớp theo mô hình VNEN. Mặt khác, khi bổ nhiệm tổ trưởng chuyên môn, các trường chủ yếu căn cứ vào chuyên môn giỏi (2,94 điểm) và năng lực tập hợp (3,00 điểm) mà chưa chú trọng bồi dưỡng năng lực quản lý điều hành (tiêu chí khả năng hợp tác với hiệu trưởng chỉ đạt 2,35 điểm).

Sự chênh lệch giữa nhận thức và thực hiện có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột kép so sánh 7 biện pháp quản lý: cột điểm nhận thức luôn duy trì ở mức trần tiệm cận 3,00 điểm (từ 2,83 đến 3,00), trong khi cột điểm thực hiện sụt giảm mạnh xuống vùng trung bình (từ 1,93 đến 2,27). Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu quản lý giáo dục phổ thông tại Hải Phòng và Thái Nguyên giai đoạn trước, đồng thời nhấn mạnh thêm rào cản đặc thù khi giáo viên phải chuyển đổi sang kỹ thuật giảng dạy nhóm của mô hình VNEN.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng, 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ được đề xuất nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn:

1. Đổi mới quy trình lập kế hoạch sinh hoạt tổ chuyên môn theo chuẩn mô hình VNEN: Hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo, thống nhất lịch trình và duyệt kế hoạch chuyên môn ngay từ tháng 8 đầu năm học. Mục tiêu 100% tổ chuyên môn xây dựng được kế hoạch sinh hoạt định kỳ chi tiết theo từng chuyên đề dạy học nhóm, giảm thiểu các nội dung hành chính vụn vặt.

2. Chuẩn hóa công tác phân công chuyên môn và bồi dưỡng năng lực quản lý cho tổ trưởng: Thực hiện phân công giáo viên giảng dạy ổn định 2 đến 3 năm tại một khối lớp (hình thức được đánh giá tối ưu nhất với 2,71 điểm). Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp với nhà trường tổ chức 100% các lớp bồi dưỡng kỹ năng quản trị, kỹ năng điều hành sinh hoạt học thuật cho đội ngũ tổ trưởng, tổ phó trước khi bước vào năm học mới.

3. Nâng cấp chất lượng nội dung và đa dạng hóa hình thức sinh hoạt chuyên môn: Chuyển trọng tâm sinh hoạt từ phổ biến văn bản sang nghiên cứu bài học, phân tích video tiết dạy VNEN và tháo gỡ khó khăn về phương pháp tự quản của học sinh. Thiết lập mô hình sinh hoạt chuyên môn liên trường, cụm trường định kỳ 1 lần mỗi học kỳ với sự tham gia của 10 đến 20 giáo viên cốt cán để chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.

4. Tăng cường kiểm tra, đánh giá đa chiều và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý: Ban giám hiệu phân công lịch dự sinh hoạt tổ chuyên môn luân phiên tối thiểu 1 lần mỗi tháng cho mỗi tổ; thực hiện kiểm tra chéo hồ sơ giáo viên. Đẩy mạnh trang bị máy tính, phần mềm quản trị và mạng nội bộ tại 25 trường tiểu học để số hóa 100% kế hoạch bài dạy, tài liệu bồi dưỡng và biên bản sinh hoạt chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường tiểu học: Tài liệu cung cấp khung tham chiếu hoàn chỉnh về 4 chức năng quản trị, giúp người quản lý chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch, phân công giáo viên khoa học và khắc phục triệt để tình trạng buông lỏng kiểm tra nội dung sinh hoạt tổ.

2. Đội ngũ Tổ trưởng và Tổ phó chuyên môn: Luận văn là cẩm nang nghiệp vụ giúp chuyển đổi hình thức sinh hoạt tổ từ hành chính đối phó sang sinh hoạt chuyên đề thực chất, nâng cao năng lực điều hành và bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ đạt chuẩn trên 90%.

3. Cán bộ quản lý, chuyên viên Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp bức tranh thực tiễn sinh động cùng bộ số liệu khảo sát từ 360 cán bộ, giáo viên tại 20 trường học, làm căn cứ hoạch định chính sách bồi dưỡng đội ngũ và nhân rộng các mô hình dạy học mới trên địa bàn toàn tỉnh.

4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, cung cấp hệ thống bảng hỏi chuẩn hóa và cách thức ứng dụng hệ số tương quan Spearman trong phân tích thực trạng quản lý trường học.

Câu hỏi thường gặp

Sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN có điểm gì khác biệt cốt lõi so với mô hình truyền thống? Sinh hoạt chuyên môn theo mô hình VNEN chuyển trọng tâm từ việc nhận xét giáo viên giảng dạy sang quan sát và phân tích hoạt động học tập tự giác của học sinh trong các nhóm. Giáo viên không còn thao tác mẫu cứng nhắc mà tập trung chia sẻ giải pháp giám sát, hỗ trợ học sinh tự học và đánh giá quá trình.

Khoảng cách lớn nhất trong thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn tại thành phố Việt Trì hiện nay là gì? Đó là khoảng cách giữa nhận thức và hành động thực tế. Điểm nhận thức về tầm quan trọng của 7 biện pháp quản lý đạt mức rất cao (2,91 trên 3,00), nhưng điểm thực hiện thực tế chỉ đạt mức trung bình hạn chế (2,07 trên 3,00), thể hiện qua hệ số tương quan Spearman rất thấp là R = 0,11.

Nhiệm vụ nào của tổ chuyên môn đang bị đánh giá thực hiện thấp nhất tại các trường tiểu học? Nhiệm vụ bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên bị đánh giá thấp nhất trong số 5 nhiệm vụ chính của tổ chuyên môn, chỉ đạt điểm trung bình 1,50 trên 3,00. Điều này cho thấy các buổi sinh hoạt tổ hiện nay còn nặng về kiểm tra giáo án, hành chính hơn là phát triển năng lực nghề nghiệp.

Tiêu chí nào được đánh giá quan trọng nhất khi bổ nhiệm Tổ trưởng chuyên môn? Kết quả khảo sát chỉ ra rằng khả năng tập hợp, điều khiển, tổ chức hoạt động tốt được đánh giá quan trọng nhất với điểm tuyệt đối 3,00 trên 3,00, tiếp theo là tiêu chí chuyên môn giỏi với 2,94 điểm và phẩm chất đạo đức với 2,66 điểm.

Hình thức phân công giảng dạy nào được giáo viên và cán bộ quản lý đánh giá hiệu quả nhất? Hình thức phân công giáo viên dạy ổn định 2 đến 3 năm ở một khối lớp được đánh giá tối ưu và cần thiết nhất với điểm trung bình 2,71 trên 3,00, vượt trội so với hình thức thay đổi lớp hàng năm (chỉ đạt 2,48 điểm).

Kết luận

• Tổ chuyên môn được 100% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định là nền tảng cốt lõi quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục tiểu học và là trung tâm bồi dưỡng sư phạm tại chỗ.
• Khảo sát 360 khách thể tại 20 trường tiểu học đã chỉ ra sự chênh lệch rõ nét giữa nhận thức lý luận (2,91 trên 3,00) và hiệu quả thực thi (2,07 trên 3,00) trong 7 biện pháp quản trị của hiệu trưởng.
• Nhiệm vụ bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên (1,50 điểm) và biện pháp quản lý nội dung sinh hoạt định kỳ (1,93 điểm) là hai điểm nghẽn lớn nhất cần ưu tiên tháo gỡ.
• Đề tài đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn liền với chu trình 4 chức năng quản lý, phân cấp quyền hạn rõ ràng cho tổ trưởng và đẩy mạnh sinh hoạt chuyên môn cụm trường.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị cần tập trung chuẩn hóa 100% quy trình điều hành sinh hoạt tổ chuyên môn và ứng dụng công nghệ thông tin trong năm học tiếp theo.

Các cấp quản lý giáo dục, ban giám hiệu nhà trường và cán bộ nghiên cứu có thể khai thác toàn bộ hệ thống dữ liệu, thang đo và giải pháp trong luận văn để chuẩn hóa hoạt động chuyên môn, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục tiểu học hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I, với tư cách là một phần tử của “dây chuyền” trực tiếp tạo ra các “sản phẩm” nguồn nhân lực, thì có thể nói rằng tổ chuyên môn có một vai trò và vị trí hết sức quan trọng trong “dây chuyền” tạo ra các “sản phẩm” đó, các hoạt động của tổ chuyên môn quyết định trực tiếp đến chất lượng giáo dục của nhà trường. Mặt khác, các mối quan hệ, các cách đối nhân xử thế, môi trường giao tiếp ở tổ chuyên môn góp phần làm nên diện mạo văn hóa của nhà trường. Nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn. Từ 3 nhiệm vụ của tổ chuyên môn, có thể thấy sinh hoạt của tổ chuyên môn có những nội dung sau: Lập kế hoạch hoạt động của tổ trên cơ sở kế hoạch hoạt động của nhà trường.

Tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục trên cơ sở kế hoạch đã lập và phân phối chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo được nhà trường cụ thể hoá bằng thời khoá biểu và và kế hoạch dạy học của các tổ chuyên môn.Phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh có khó khăn trong học tập. Thực hiện công tác chủ nhiệm lớp. Thực hiện công tác bồi dưỡng giáo viên bằng nhiều hình thức khác nhau như: tổ chức dự giờ đồng nghiệp, phân tích sư phạm các giờ dạy của đồng nghiệp, hội thảo các chuyên đề về phương pháp dạy học và giáo dục thông qua các buổi sinh hoạt 12 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chuyên môn hoặc tự nghiên cứu tài liệu. Ứng dụng thành tựu của khoa học và công nghệ vào dạy học và giáo dục.

Tổ chức nghiên cứu khoa học giáo dục, tổng kết chuyên đề sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học. Lập và cập nhật thông tin vào hệ thống hồ sơ của trường, của tổ và của cá nhân. Kiểm tra, đánh giá các mặt hoạt động của mọi thành viên trong tổ theo định kỳ hoặc theo yêu cầu đột xuất của BGH. Quản lý, sử dụng tài liệu giảng dạy và thiết bị dạy học được giao.

Tham gia hoạt động ngoại khoá do nhà trường, các đoàn thể hoặc tổ chuyên môn tự tổ chức. Đề xuất tham mưu với Hiệu trưởng để khen thưởng những thành viên có thành tích trong hoạt động giảng dạy và giáo dục. Đồng thời phê bình, nhắc nhở những giáo viên vi phạm qui chế chuyên môn hoặc chưa nhiệt tình tham gia các hoạt động mà nhà trường, tổ phân công. Tham gia đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp.

Giới thiệu chức danh Tổ trưởng, Tổ phó để Hiệu trưởng bổ nhiệm. Nội dung chi tiết là vậy, nhưng có thể khái quát lại nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn có đầy đủ các khâu: Kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra đánh giá thực hiện kế hoạch. Nhiệm vụ, quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn và yêu cầu của tổ trưởng chuyên môn trong giai đoạn hiện nay. Người Hiệu trưởng cho dù có giỏi tổ chức đến mức nào đi chăng nữa, cho dù Hiệu trưởng có mặt liên tục ở trường để điều hành và giám sát công việc thì cũng không thể nào kiểm soát một cách trực tiếp được hết tất cả các hoạt động hàng ngày diễn ra trong nhà trường.

Bởi vậy, Hiệu trưởng cần phải dựa vào các cộng sự giúp việc. Một trong những cộng sự giúp việc đó là tổ trưởng chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn như cánh tay nối dài của Hiệu trưởng. Tổ trưởng chuyên môn là người chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về kết quả mọi mặt hoạt động của tổ mình phụ trách. Tổ trưởng chuyên môn bao giờ cũng là người có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ vững chắc, là người có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực QL điều hành tốt, đặc biệt là người có uy tín cao trong tập thể nhà trường và tập thể tổ.

Hiện nay, công việc của người tổ trưởng chuyên môn thường phải thực hiện là: Xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ trên cơ sở kế hoạch hoạt động của trường và sự đóng góp của các tổ viên, đồng thời hướng dẫn tổ viên xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của cá nhân. Xây dựng tập thể tổ thành một khối đoàn kết nhất trí, giúp nhau cùng tiến bộ. 13 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Xây dựng kế hoạch giảng dạy trong tuần theo thời khóa biểu của nhà trường cho tổ, xây dựng kế hoạch và nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu của tổ. Kiểm soát các khâu: soạn bài, giảng bài, chấm bài, chữa bài và đánh giá xếp loại học sinh của từng thành viên trong tổ theo đúng các văn bản chỉ đạo của ngành.

Chủ trì các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn theo định kỳ một cách có hiệu quả nhằm góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục. Tổ chức cho các tổ viên làm và sử dụng đồ dùng dạy học, chỉ đạo ứng dụng khoa học và công nghệ vào giảng dạy và giáo dục, tổ chức tổng kết và viết sáng kiến kinh nghiệm của các thành viên trong tổ. Tham gia kiểm tra, đánh giá giáo viên theo quyết định của Hiệu trưởng nhà trường. Giải đáp những ý kiến, thắc mắc của tổ viên trong phạm vi thẩm quyền của tổ trưởng và đề đạt những ý kiến của tổ viên trong tổ không thuộc thẩm quyền của tổ trưởng tới Hiệu trưởng giải quyết.

Từ những nhiệm vụ của tổ chuyên môn và nhiệm vụ của của Tổ trưởng chuyên môn, trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải đáp ứng được những yêu cầu sau đây: Yêu cầu về năng lực nhanh thích ứng với sự thay đổi. Trong một xã hội mà nền kinh tế, xã hội, nhất là khoa học công nghệ luôn thay đổi và phát triển. Bởi vậy, các lĩnh vực khác đặc biệt là giáo dục và đào tạo cũng phải thay đổi theo để đáp ứng được với những yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội. Yêu cầu về năng lực tự học.

Tri thức của nhân loại tăng lên hàng ngày, trong khi đó giáo dục nhà trường lại không thể cung cấp đầy đủ tri thức cho người học. Bởi vậy, để không bị lạc hậu về tri thức nhằm đáp ứng yêu cầu công việc thì bắt buộc mọi người phải liên tục cập nhật tri thức mới có liên quan đến công việc của mình. Yêu cầu về năng lực quản lý, điều hành. Thực tế hiện nay, các tổ trưởng chuyên môn được bổ nhiệm chủ yếu dựa trên tiêu chí năng lực về chuyên môn, năng lực quản lý và điều hành ít được chú ý tới.

Trong khi đó, người tổ trưởng vừa phải trực tiếp làm công tác giảng dạy và giáo dục vừa phải làm công tác quản lý điều hành. Sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN. Theo mô hình VNEN trong quá trình giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm, 14 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát huy tính tích cực của học sinh. Giáo viên cần linh hoạt hơn trong tổ chức cho học sinh học tập.

Giáo viên giảm bớt các thao tác mẫu, biểu diễn mà thay vào đó là sự linh hoạt trong kiểm tra, giám sát, giúp các nhóm làm việc. GV chủ động tra cứu thông tin, tự học để đáp ứng yêu cầu của bài học, không phụ thuộc vào sách hướng dẫn. Trên cơ sở những điểm mới của mô hình VNEN thì sinh hoạt tổ chuyên môn cũng cần có sự thay đổi cho phù hợp với hình thức giảng dạy và học tập theo mô hình VNEN. Tăng cường trao đổi kinh nghiệm trong quá trình thực hiện mô hình VNEN.

Sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường là bồi dưỡng nghiệp vụ, chuyên môn ở các lĩnh vực : Hoạt động giáo dục và hoạt động dạy học; Đánh giá kết quả giáo dục, kết quả dạy và học. Về hoạt động giáo dục để hình thành và nâng cao năng lực tổ chức hoạt động giáo dục cho GV dạy học ở mô hình trường học mới – VNEN Tóm lại: Tổ trưởng chuyên môn chính là cánh tay nối dài của Hiệu trưởng, giúp Hiệu trưởng quản lý mọi mặt hoạt động ở tổ chuyên môn. Tổ trưởng chuyên môn vừa là một giáo viên, vừa là một nhà quản lý, lãnh đạo. Năng lực chuyên môn và năng lực quản lý của người tổ trưởng sẽ là một trong các yếu tố rất quan trọng trong việc quyết định đến chất lượng sinh hoạt của tổ chuyên môn.

Hiệu trưởng với vai trò quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình VNEN. Quản lý của Hiệu trưởng đối với sinh hoạt của tổ chuyên môn theo mô hình VNEN. Quản lý theo chức năng là dựa vào những công việc của người quản lý phải thực hiện để làm căn cứ tác động nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Có nhiều quan điểm khác nhau về các chức năng của quản lý, PGS.TS Trần Kiểm cho rằng có 4 chức năng [16; 45.], có tác giả cho rằng có 6 chức năng.

Tuy nhiên, tác giả nào cũng tập trung vào 4 chức năng chính sau: Chức năng kế hoạch, chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo và chức năng kiểm tra đánh giá. Công tác lập kế hoạch. Công tác lập kế hoạch là một hoạt động xác định mục tiêu, xác định những công việc cần phải làm ở những khoảng thời gian xác định trong tương lai, xác định những nguồn lực đảm bảo cho những công việc phải làm đó được thực thi. Lập kế 15 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hoạch thực chất là chúng ta đi tìm các câu trả lời cho 4 câu hỏi: - Những việc cần phải làm là những việc gì? - Làm những việc đó bằng cách nào? - Làm những việc đó vào những thời điểm nào? - Những ai, những bộ phận nào sẽ làm những việc đó? Chức năng lập kế hoạch là chức năng khởi đầu quan trọng nhất của công tác quản lý, lập kế hoạch là một thành tố không thể thiếu đối với các nhà quản lý.

Thực tế chứng minh, các nhà quản lý thường làm việc theo thói quen và chỉ thực hiện chức năng quản lý hàng ngày và mỗi khi có một vấn đề nào đó xuất hiện người quản lý mới tập trung sức lực giải quyết mà không dành thời gian thích đáng cho việc lập kế hoạch để cho mọi việc hoặc ít ra là nhiều việc xảy ra theo ý muốn của mình.