Luận văn giải pháp nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên Khoa Kinh tế Đại học Thủ Dầu Một

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên khoa kinh tế trường đại học thủ dầu, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đặng Thị Bích Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Duy Phương
• Trường học: Trường Đại học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Cho Sinh Viên Khoa Kinh Tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc luận văn
• 1.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.1.1. Tổng quan khoa học
• 2.1.1.1. Khái niệm khoa học
• 2.1.1.2. Phân loại khoa học
• 2.1.2. Tổng quan nghiên cứu khoa học
• 2.1.2.1. Khái niệm nghiên cứu khoa học
• 2.1.2.2. Đặc điểm nghiên cứu khoa học
• 2.1.2.3. Phân loại nghiên cứu khoa học
• 2.1.2.4. Phương pháp và qui trình nghiên cứu khoa học
• 2.2. Lí thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa học
• 2.2.1. Thuyết kì vọng của Vroom (1964)
• 2.2.2. Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior) – TPB
• 2.3. Các nghiên cứu liên quan
• 2.3.1. Các nghiên cứu trong nước
• 2.3.2. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.4. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp chọn mẫu và thu thập dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Công cụ nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.5.1. Đánh giá thang đo
• 3.5.2. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 3.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tổng quan về Trường Đại học Thủ Dầu Một
• 4.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 4.1.2. Tầm nhìn, sứ mệnh, triết lí giáo dục và giá trị cốt lõi của Trường Đại học Thủ Dầu Một
• 4.1.3. Cơ cấu tổ chức của Trường Đại học Thủ Dầu Một
• 4.1.4. Tầm nhìn, sứ mệnh, triết lí giáo dục và cơ cấu tổ chức của Khoa Kinh tế - Trường Đại học Thủ Dầu Một
• 4.1.5. Tổng quan chính sách cuộc thi Nghiên cứu khoa học và Giải thưởng “Tài năng khoa học trẻ Đại học Thủ Dầu Một”
• 4.2. Thực trạng quá trình nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Kinh tế - Đại học Thủ Dầu Một
• 4.3. Phân tích thống kê mẫu nghiên cứu
• 4.3.1. Mô tả kết quả mẫu nghiên cứu
• 4.3.1.1. Kết quả khảo sát về giới tính
• 4.3.1.2. Kết quả khảo sát về ngành học
• 4.3.1.3. Kết quả lượng sinh viên được khảo sát qua các năm
• 4.3.1.4. Kết quả khảo sát về học lực
• 4.3.1.5. Kết quả khảo sát lượng sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học
• 4.3.2. Kết quả thống kê mô tả các biến
• 4.4. Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha
• 4.5. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.5.1. Phân tích nhân tố thang đo các biến độc lập tác động đến Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Kinh tế - Trường Đại học Thủ Dầu Một
• 4.5.2. Phân tích nhân tố thang đo biến phụ thuộc
• 4.6. Phân tích tương quan
• 4.7. Phân tích và kiểm định mô hình nghiên cứu
• 4.7.1. Phân tích mô hình nghiên cứu
• 4.7.2. Kiểm định mô hình hồi quy
• 4.7.2.1. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.7.2.2. Kiểm định tương quan giữa các biến
• 4.7.2.3. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.7.3. Kiểm định các giả định hồi quy
• 4.7.3.1. Giả định phương sai của sai số không đổi
• 4.7.3.2. Giả định liên hệ tuyến tính
• 4.7.3.3. Giả định phần dư có phân phối chuẩn
• 4.8. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.9. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CHO SINH VIÊN KHOA KINH TẾ - TDMU
• 5.1. Các giải pháp nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên Khoa Kinh tế - TDMU
• 5.1.1. Nâng cao nhận thức lợi ích nghiên cứu
• 5.1.2. Giải pháp về giảng viên hướng dẫn nghiên cứu
• 5.1.3. Giải pháp về phần thưởng nghiên cứu
• 5.1.4. Cải thiện môi trường nghiên cứu
• 5.2. Đóng góp và ý nghĩa của nghiên cứu
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên Khoa Kinh tế

Hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực và kỹ năng cho sinh viên Khoa Kinh tế tại Trường Đại học Thủ Dầu Một. Việc nâng cao hoạt động NCKH không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức mới mà còn phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp cụ thể nhằm khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động nghiên cứu.

1.1. Tầm quan trọng của hoạt động nghiên cứu khoa học

Hoạt động NCKH giúp sinh viên phát triển kỹ năng nghiên cứu, tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm. Nó cũng tạo cơ hội cho sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa học

Có nhiều yếu tố tác động đến hoạt động NCKH của sinh viên, bao gồm môi trường nghiên cứu, sự hỗ trợ từ giảng viên, và các phần thưởng khuyến khích. Những yếu tố này cần được xem xét để đưa ra giải pháp phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên

Mặc dù hoạt động NCKH có nhiều lợi ích, nhưng sinh viên thường gặp phải nhiều thách thức trong quá trình tham gia. Những vấn đề này có thể bao gồm thiếu thời gian, thiếu nguồn lực, và sự thiếu hỗ trợ từ giảng viên. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Thiếu thời gian và nguồn lực

Nhiều sinh viên phải cân bằng giữa việc học và các hoạt động khác, dẫn đến việc không có đủ thời gian cho NCKH. Ngoài ra, thiếu nguồn lực như tài liệu và thiết bị nghiên cứu cũng là một rào cản lớn.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ giảng viên

Sự hỗ trợ từ giảng viên là rất quan trọng trong quá trình NCKH. Tuy nhiên, nhiều sinh viên cảm thấy không nhận được sự hướng dẫn cần thiết từ giảng viên, điều này ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu.

III. Phương pháp nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên

Để nâng cao hoạt động NCKH, cần áp dụng các phương pháp cụ thể nhằm khuyến khích sinh viên tham gia. Các giải pháp này bao gồm cải thiện môi trường nghiên cứu, tăng cường sự hỗ trợ từ giảng viên, và tạo ra các phần thưởng hấp dẫn.

3.1. Cải thiện môi trường nghiên cứu

Một môi trường nghiên cứu tích cực sẽ khuyến khích sinh viên tham gia nhiều hơn. Cần tạo ra không gian nghiên cứu thoải mái và trang bị đầy đủ tài liệu, thiết bị cần thiết.

3.2. Tăng cường sự hỗ trợ từ giảng viên

Giảng viên cần chủ động hơn trong việc hướng dẫn và hỗ trợ sinh viên trong quá trình NCKH. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm sẽ giúp sinh viên có thêm kiến thức và kinh nghiệm.

3.3. Tạo ra các phần thưởng hấp dẫn

Các phần thưởng cho những công trình NCKH xuất sắc sẽ tạo động lực cho sinh viên tham gia. Cần có các giải thưởng cụ thể và công nhận thành tích của sinh viên trong các hoạt động nghiên cứu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao hoạt động NCKH đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên không chỉ tham gia nhiều hơn vào các hoạt động nghiên cứu mà còn đạt được nhiều thành tích cao trong các cuộc thi nghiên cứu khoa học.

4.1. Kết quả từ các cuộc thi nghiên cứu khoa học

Nhiều sinh viên đã đạt giải cao trong các cuộc thi nghiên cứu khoa học cấp trường và quốc gia, điều này chứng tỏ sự phát triển trong hoạt động NCKH của sinh viên Khoa Kinh tế.

4.2. Tác động đến chất lượng đào tạo

Hoạt động NCKH không chỉ nâng cao kỹ năng cho sinh viên mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Khoa Kinh tế, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động nghiên cứu khoa học

Hoạt động NCKH cho sinh viên Khoa Kinh tế cần được tiếp tục phát triển và cải thiện. Các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp sinh viên có thêm động lực và cơ hội để tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Tương lai của hoạt động nghiên cứu khoa học

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới nhằm nâng cao hoạt động NCKH cho sinh viên. Điều này sẽ giúp tạo ra một thế hệ sinh viên năng động và sáng tạo.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của sinh viên

Cần có các chương trình khuyến khích sinh viên tham gia vào NCKH, từ đó tạo ra một cộng đồng nghiên cứu mạnh mẽ trong Khoa Kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê tại nhiều cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam, tỷ lệ sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học thường chỉ dao động từ 10% đến 15% trên tổng quy mô người học, trong khi tại các trường đại học hàng đầu thế giới, hoạt động học thuật và nghiên cứu đóng góp từ 22% đến 42% nguồn lực phát triển (điển hình như Đại học Oxford chiếm khoảng 42%, Đại học Stanford đạt 29%, Đại học Harvard đạt 23% và Đại học Cambridge đạt 22%). Nhận thức rõ tầm quan trọng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 19/2012/TT-BGDĐT cùng Luật Giáo dục Đại học năm 2012 (Điều 28 và Khoản 2 Điều 39) nhằm quy định chuẩn mực về việc hình thành năng lực nghiên cứu khoa học cho người học, bồi dưỡng nhân tài chất lượng cao phục vụ xã hội.

Tại Trường Đại học Thủ Dầu Một (TDMU), phong trào nghiên cứu của sinh viên Khoa Kinh tế được duy trì qua các năm thông qua cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học và giải thưởng "Tài năng khoa học trẻ Đại học Thủ Dầu Một". Dù vậy, hoạt động này vẫn đối mặt với nhiều rào cản nội tại và môi trường bên ngoài, khiến số lượng đề tài chưa tương xứng với tiềm năng quy mô đào tạo. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh (mã số 834 01 01) do tác giả Đặng Thị Bích Ngọc thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Duy Phương nhằm giải quyết 3 mục tiêu trọng tâm: đánh giá thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Kinh tế giai đoạn 2015 - 2020; xác định và đo lường mức độ tác động của các nhân tố ảnh hưởng; đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc, cung cấp dữ liệu định lượng tin cậy giúp lãnh đạo nhà trường tối ưu hóa chính sách hỗ trợ người học theo chuẩn kiểm định chất lượng AUN-QA.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên 2 trụ cột lý thuyết hành vi và động lực học thuật kinh điển:

• Thuyết kỳ vọng của Vroom (1964): Học thuyết chỉ ra rằng động lực hành động của con người được thúc đẩy bởi sự kết hợp của 3 yếu tố: Hấp lực (mức độ hấp dẫn của kết quả hoặc phần thưởng), Mong đợi (niềm tin rằng nỗ lực bỏ ra sẽ mang lại hiệu quả công việc cao) và Phương tiện (niềm tin rằng kết quả tốt sẽ nhận được phần thưởng xứng đáng). Trong nghiên cứu khoa học sinh viên, nếu nhà trường thiết lập được cơ chế phần thưởng hấp dẫn và lộ trình hỗ trợ rõ ràng, sinh viên sẽ có động lực tham gia vượt trội.
• Thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen (1991): Được mở rộng từ thuyết hành động hợp lý (TRA), mô hình TPB khẳng định ý định hành vi chịu tác động bởi 3 nhân tố: Thái độ đối với hành vi (đánh giá tích cực hay tiêu cực về việc nghiên cứu), Chuẩn chủ quan (sức ép từ giảng viên, bạn bè, môi trường xung quanh) và Nhận thức kiểm soát hành vi (cảm nhận về tính dễ dàng hay khó khăn dựa trên kỹ năng, tài liệu và kinh phí).

Bên cạnh đó, tác giả chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng: Khái niệm "Khoa học" theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2018; Khái niệm "Nghiên cứu khoa học" theo quan điểm của Vũ Cao Đàm (2011); "Môi trường nghiên cứu" theo tiếp cận của Phạm Thị Ly (2014); "Lợi ích nghiên cứu" dựa trên công trình của White (2012). Mô hình nghiên cứu đề xuất ban đầu bao gồm 5 nhóm nhân tố độc lập (Môi trường nghiên cứu, Giảng viên hướng dẫn, Đề tài nghiên cứu, Phần thưởng, Lợi ích nghiên cứu) tác động lên biến phụ thuộc là Hoạt động nghiên cứu khoa học với tổng cộng 25 biến quan sát được mã hóa chi tiết.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê hoạt động khoa học công nghệ của Trường Đại học Thủ Dầu Một giai đoạn 2015 - 2020. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bảng câu hỏi thực tế trong năm 2020.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất với kích thước mẫu chính thức là 300 sinh viên thuộc Khoa Kinh tế. Căn cứ theo quy tắc kinh nghiệm của Hair và cộng sự (1998), kích thước mẫu tối thiểu cần đạt tỷ lệ 5 mẫu trên 1 biến quan sát (với 25 biến quan sát cần tối thiểu 125 mẫu). Do đó, cỡ mẫu 300 hoàn toàn đáp ứng yêu cầu kiểm định, đảm bảo tính đại diện và kiểm soát tốt nguy cơ sai số dữ liệu.
• Công cụ và phương pháp phân tích: Bảng hỏi sử dụng thang đo Likert 5 điểm (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý). Dữ liệu được mã hóa và xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0. Lý do lựa chọn tổ hợp phân tích bao gồm: Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (loại biến có tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0.3, thang đo đạt chuẩn khi hệ số từ 0.6 trở lên); Phân tích nhân tố khám phá EFA (sử dụng phương pháp trích Principal Component với phép xoay Varimax, chỉ số KMO đạt từ 0.5 đến 1.0, kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa sig dưới 0.05, tổng phương sai trích trên 50%, Eigenvalue lớn hơn 1.0 và hệ số tải Factor Loading từ 0.5 trở lên); Phân tích tương quan Pearson và Hồi quy tuyến tính bội (Multiple Linear Regression) nhằm đo lường mức độ tác động và kiểm định các giả định phương sai sai số, phân phối chuẩn phần dư.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 300 mẫu khảo sát sinh viên Khoa Kinh tế - TDMU mang lại những kết quả thống kê quan trọng:

• Đặc điểm mẫu khảo sát: Trong 300 sinh viên tham gia, sinh viên xếp loại học lực khá và giỏi chiếm tỷ lệ cao trên 68%, tuy nhiên tỷ lệ sinh viên từng trực tiếp chủ trì hoặc làm thành viên nhóm nghiên cứu đề tài khoa học cấp trường chỉ chiếm khoảng 22.5%. Điều này phản ánh khoảng cách lớn giữa năng lực học thuật tiềm năng và tỷ lệ tham gia nghiên cứu thực tế.
• Độ tin cậy thang đo và phân tích nhân tố: Các thang đo thành phần đều đạt giá trị Cronbach's Alpha cao từ 0.768 đến 0.884, không có biến quan sát nào bị loại. Phân tích EFA cho thấy dữ liệu đạt chuẩn với chỉ số KMO lớn hơn 0.78, kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa sig bằng 0.000, tổng phương sai trích đạt trên 56.4%, trích xuất thành công các nhóm nhân tố tác động độc lập.
• Kết quả hồi quy bội: Mô hình kiểm định xác định 4 nhân tố có tác động trực tiếp, cùng chiều (+) và có ý nghĩa thống kê ở mức 5% (p-value < 0.05) đến hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Kinh tế, bao gồm: Môi trường nghiên cứu, Giảng viên hướng dẫn, Phần thưởng và Lợi ích nghiên cứu. Mô hình đạt độ tương thích cao, giá trị R bình phương hiệu chỉnh giải thích được trên 50% sự biến thiên của hoạt động nghiên cứu, hệ số VIF của các biến đều nhỏ hơn 2.0 chứng minh mô hình không vi phạm hiện tượng đa cộng tuyến.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy Môi trường nghiên cứu và Giảng viên hướng dẫn là hai nhân tố đóng vai trò nền tảng. Môi trường nghiên cứu tại TDMU bao gồm hệ thống thư viện số, không gian tự học, quy trình xét duyệt đề tài và kinh phí hỗ trợ ban đầu. Khi nhà trường cung cấp nguồn học liệu mở và đơn giản hóa thủ tục hành chính, mức độ sẵn sàng tham gia nghiên cứu của sinh viên tăng lên rõ rệt.

Vai trò của Giảng viên hướng dẫn là nhân tố dẫn dắt mang tính quyết định đến chất lượng bài làm. Giảng viên không chỉ định hướng đề tài mà còn hỗ trợ hơn 75% các kỹ năng chuyên sâu như xử lý số liệu, phân tích mô hình kinh tế lượng và kỹ năng công bố bài báo. Sự nhiệt tình và đồng hành sát sao của người hướng dẫn giúp giảm thiểu đáng kể tâm lý lo lắng và tỷ lệ bỏ dở nghiên cứu của sinh viên năm 2 và năm 3.

Bên cạnh đó, tác động tích cực của nhân tố Phần thưởng và Lợi ích nghiên cứu hoàn toàn tương thích với Thuyết kỳ vọng của Vroom (1964) và Thuyết TPB của Ajzen (1991). Sinh viên nhận thức rõ việc hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học giúp họ cải thiện 100% kỹ năng làm việc nhóm, gia tăng điểm rèn luyện, tạo ưu thế khi viết báo cáo thực tập, khóa luận tốt nghiệp và làm đẹp hồ sơ tuyển dụng sau khi ra trường. Về mặt trình bày học thuật, các tham số hồi quy, biểu đồ phân tán phần dư chuẩn hóa (Scatterplot) và biểu đồ tần số phân phối chuẩn Histogram đã chứng minh mô hình hồi quy tuyến tính hoàn toàn phù hợp với dữ liệu thực tế thu thập tại TDMU.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu định lượng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Kinh tế - Trường Đại học Thủ Dầu Một:

1. Cải thiện môi trường nghiên cứu và hạ tầng học thuật: Ban Giám hiệu TDMU kết hợp với Trung tâm Thông tin Thư viện đầu tư mua quyền truy cập ít nhất 3 cơ sở dữ liệu học thuật quốc tế chuyên ngành kinh tế (như ScienceDirect, Emerald, Scopus), đồng thời số hóa 100% quy trình nộp hồ sơ, thẩm định và nghiệm thu đề tài qua cổng thông tin điện tử trong vòng 6 tháng đầu năm học. Mục tiêu giảm 40% thời gian xử lý thủ tục hành chính và tăng 30% số lượng đề tài đăng ký mới mỗi năm.
2. Chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ Giảng viên hướng dẫn: Ban Chủ nhiệm Khoa Kinh tế xây dựng quy chế phân công giảng viên hướng dẫn theo chuyên môn hẹp; tổ chức định kỳ 02 khóa tập huấn phương pháp nghiên cứu khoa học định lượng nâng cao mỗi năm học. Đồng thời, nhà trường cần bổ sung chính sách giảm từ 15% đến 20% định mức giờ giảng dạy chuẩn trên lớp cho các giảng viên hướng dẫn đề tài sinh viên đạt giải cấp Trường hoặc cấp Bộ.
3. Đổi mới cơ chế phần thưởng và hỗ trợ kinh phí nghiên cứu: Phòng Quản lý Khoa học và Phòng Tài chính Kế toán cần điều chỉnh tăng mức kinh phí hỗ trợ ban đầu lên mức 5.000.000 đến 10.000.000 VNĐ cho mỗi đề tài được duyệt; tăng 50% giá trị tiền thưởng cho các công trình đạt giải "Tài năng khoa học trẻ Đại học Thủ Dầu Một". Ngoài ra, áp dụng quy chế ưu tiên quy đổi kết quả đề tài NCKH nghiệm thu loại Tốt thành điểm học phần tự chọn hoặc điểm Khóa luận tốt nghiệp trong vòng 12 tháng tới.
4. Nâng cao nhận thức về lợi ích nghiên cứu cho sinh viên: Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên Khoa Kinh tế phối hợp cùng các bộ môn tổ chức chuỗi 04 tọa đàm chuyên đề mỗi năm về phương pháp nghiên cứu, xử lý số liệu SPSS/AMOS và kết nối đề tài nghiên cứu với thực tiễn doanh nghiệp. Lộ trình thực hiện liên tục trong cả năm học nhằm thu hút trên 500 lượt sinh viên tham gia mỗi học kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Sinh viên khối ngành Kinh tế và Quản trị kinh doanh: Tài liệu cung cấp góc nhìn toàn diện về phương pháp luận nghiên cứu khoa học, giúp sinh viên nắm vững quy trình thực hiện một đề tài chuẩn mực từ 6 bước cơ bản, cách thiết kế bảng hỏi khảo sát và phương pháp ứng dụng phần mềm SPSS 20.0 để xử lý dữ liệu cho khóa luận tốt nghiệp.
• Giảng viên đại học và Người hướng dẫn khoa học: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị giúp giảng viên thấu hiểu tâm lý, rào cản và nhu cầu của sinh viên khi làm nghiên cứu, từ đó cải tiến phương pháp tương tác, nâng cao hiệu quả hướng dẫn nhóm nghiên cứu sinh viên.
• Cán bộ quản lý đào tạo và Phòng Khoa học Công nghệ tại các trường đại học: Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm với 300 mẫu khảo sát thực tế, hỗ trợ các nhà quản lý hoạch định chính sách phân bổ ngân sách, cải cách quy chế khen thưởng và xây dựng tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục đại học.
• Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục và Quản trị kinh doanh: Luận văn cung cấp mô hình tham chiếu thực nghiệm chuẩn hóa, kết hợp giữa Thuyết kỳ vọng Vroom và Thuyết hành vi dự định TPB, mở ra hướng nghiên cứu mở rộng tại các cơ sở đào tạo đại học khác trên toàn quốc.

Câu hỏi thường gặp

• Kích thước mẫu 300 sinh viên trong luận văn có đảm bảo độ tin cậy thống kê không? Cỡ mẫu 300 hoàn toàn đảm bảo độ tin cậy khoa học cao. Theo tiêu chuẩn của Hair và cộng sự (1998), nghiên cứu có 25 biến quan sát chỉ cần cỡ mẫu tối thiểu là 125 (tỷ lệ 5 mẫu/biến). Quy mô 300 mẫu của luận văn lớn gấp 2.4 lần yêu cầu tối thiểu, giúp kiểm soát tốt phương sai sai số và đảm bảo tính đại diện cho sinh viên Khoa Kinh tế TDMU.
• Nhân tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến hoạt động NCKH của sinh viên Khoa Kinh tế? Kết quả phân tích hồi quy chỉ ra 4 nhân tố có ý nghĩa thống kê, trong đó Môi trường nghiên cứu (cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu, thủ tục hành chính) và Giảng viên hướng dẫn là hai nhân tố tác động mạnh mẽ nhất. Sinh viên được hỗ trợ bởi người hướng dẫn tận tâm và tiếp cận nguồn học liệu phong phú có tỷ lệ hoàn thành đề tài cao hơn 80%.
• Lợi ích thiết thực nhất khi sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học là gì? Tham gia nghiên cứu khoa học giúp sinh viên rèn luyện tư duy phản biện, làm chủ kỹ năng xử lý số liệu định lượng và gia tăng 100% cơ hội đạt điểm cao trong khóa luận tốt nghiệp. Bên cạnh đó, các giải thưởng khoa học là điểm cộng nổi bật trong hồ sơ ứng tuyển vào các doanh nghiệp đa quốc gia và xét học bổng sau đại học.
• Quy trình phân tích dữ liệu định lượng trong luận văn được tiến hành như thế nào? Dữ liệu được xử lý qua 4 bước chuẩn trên SPSS 20.0: Thống kê mô tả đặc điểm mẫu; Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng Cronbach's Alpha (ngưỡng chấp nhận > 0.6); Phân tích nhân tố khám phá EFA (chỉ số KMO > 0.5, phương sai trích > 50%); Phân tích tương quan Pearson và Hồi quy tuyến tính bội để kiểm định giả thuyết và các hiện tượng sai số.
• Nhà trường cần làm gì để hỗ trợ tài chính hiệu quả cho sinh viên làm nghiên cứu? Nhà trường cần cấp kinh phí ban đầu từ 5 đến 10 triệu đồng cho mỗi đề tài được duyệt để hỗ trợ chi phí khảo sát thu thập dữ liệu, đồng thời tăng 50% mức tiền thưởng cho các đề tài đạt giải thưởng Tài năng khoa học trẻ, tạo động lực tài chính rõ ràng theo đúng nguyên lý Thuyết kỳ vọng của Vroom.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên dựa trên Thuyết kỳ vọng Vroom (1964) và Thuyết TPB của Ajzen (1991).
• Đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Kinh tế - Trường Đại học Thủ Dầu Một giai đoạn 2015 - 2020 thông qua dữ liệu thống kê thứ cấp.
• Kiểm định thực nghiệm trên 300 mẫu khảo sát sinh viên, xác định 4 nhân tố tác động trực tiếp và cùng chiều (+) bao gồm: Môi trường nghiên cứu, Giảng viên hướng dẫn, Phần thưởng và Lợi ích nghiên cứu.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi với các chỉ số mục tiêu cụ thể về hạ tầng dữ liệu số, quy chế giảng viên, chính sách tài chính và chương trình đào tạo kỹ năng nghiên cứu.
• Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực, có giá trị ứng dụng cao cho sinh viên, giảng viên và các nhà quản lý giáo dục đại học trên cả nước.

Đóng góp chính của luận văn là giải quyết khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm tại Trường Đại học Thủ Dầu Một, mở ra lộ trình phát triển phong trào khoa học sinh viên trong giai đoạn 2021 - 2025 với mục tiêu nâng tỷ lệ sinh viên tham gia nghiên cứu tăng từ 30% đến 40%. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng quy mô khảo sát lên 1.000 mẫu tại nhiều trường đại học trên địa bàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Hãy khai thác ngay kết quả và mô hình phân tích chi tiết của luận văn để nâng tầm chiến lược quản trị hoạt động nghiên cứu khoa học tại đơn vị của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 của luận văn, nội dung chính nêu ra lí do chọn đề tài và tóm tắt các vấn đề nghiên cứu được đề cập trong khóa luận tốt nghiệp. Trong phần này tác giả nêu ra mục tiêu cần nghiên cứu từ đó chỉ rõ các câu hỏi nghiên cứu, xác định đối tượng, phạm vi nghiên cứu để giải quyết các vấn đề đặt ra. Ở chương 2 tác giả sẽ thực hiện phân tích các cơ sở lí thuyết, những công trình nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước nhằm làm luận cứ khoa học hình thành luận văn. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.

Các khái niệm liên quan 2. Tổng quan khoa học 2. Khái niệm khoa học Luật Khoa học và công nghệ Việt Nam (2018) qui định “Khoa học là hệ thống tri thức về bản chất, quy luật tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy”. Tổ chức UNESCO (1961) định nghĩa rằng “Khoa học là hệ thống tri thức về một loại qui luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những qui luật của tự nhiên, xã hội, tư duy”.

Thêm vào đó, tác giả Võ Thị Ngọc Lan và Nguyễn Văn Tuấn (2012) đã tiếp cận thuật ngữ “Khoa học” như sau: “Khoa học là lĩnh vực hoạt động của con người nhằm tạo ra và hệ thống hóa những tri thức khách quan về thực tiễn, là một trong những hình thái ý thức xã hội, tức là toàn bộ những tri thức khách quan làm nền tảng cho một bức tranh của thế giới. Từ “Khoa học” cũng có thể biểu thị những lĩnh vực tri thức chuyên ngành nhằm miêu tả, giải thích và dự báo các quá trình, các hiện tượng của thực tiễn dựa trên cơ sở những qui luật mà nó khám phá”. Cùng với việc xem xét và hiểu về khái niệm khoa học dưới những góc độ khác nhau Vũ Cao Đàm (2011) quan niệm khoa học là một hệ thống tri thức bao gồm tri thức kinh nghiệm và tri thức khoa học; tiếp theo khoa học là một hoạt động xã hội; là một hình thái ý thức xã hội và cuối cùng là một thiết chế xã hội. Phân loại khoa học Phân loại khoa học là sự sắp xếp, phân chia các bộ môn khoa học thành một hệ thống thứ bậc hoặc theo từng nhóm dựa trên những đặc điểm, những bản chất đặc trưng của chúng và mang ý nghĩa ứng dụng nhất định.

Hiện nay có rất nhiều cách để phân loại cụ thể: phân loại theo phương pháp hình thành khoa học bao gồm khoa học tiền nghiệm, khoa học hậu nghiệm, khoa học phân lập, khoa học tích hợp; phân loại theo đối tượng nghiên cứu khoa học gồm có 6 nhóm nhỏ như Khoa học chính xác, Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Khoa học nông 7 nghiệp, Khoa học sức khỏe, Khoa học xã hội và nhân văn, Triết học (Vũ Cao Đàm, 2011). Đồng Thị Thanh Phương và Nguyễn Thị Ngọc An (2012) phân loại khoa học theo đối tượng nghiên cứu và theo tính chất công trình nghiên cứu, chi tiết: Phân loại khoa học theo đối tượng nghiên cứu gồm: Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội. Phân loại khoa học theo tính chất công trình nghiên cứu gồm: Khoa học lí thuyết và Khoa học ứng dụng. Ngoài ra, trong Bảng phân loại lĩnh vực nghiên cứu khoa học và công nghệ (Ban hành kèm theo Quyết định số 12/2008/QĐ – BKHCN ngày 04/09/2008 của Bộ KH&CN và đính chính theo Quyết định số 37/QĐ – BKHCN ngày 14/01/2009) khoa học có thể được phân loại thành: Khoa học tự nhiên; Khoa học kĩ thuật và công nghệ; Khoa học Y, Dược; Khoa học nông nghiệp; Khoa học xã hội; Khoa học nhân văn.

Tổng quan nghiên cứu khoa học 2. Khái niệm nghiên cứu khoa học Luật Khoa học và công nghệ Việt Nam (2018) nêu rõ: “Nghiên cứu khoa học là hoạt động khám phá, phát hiện, tìm hiểu, bản chất, qui luật của sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy; sáng tạo giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn”. Vũ Cao Đàm (2011) đưa ra quan điểm sau: “Nghiên cứu khoa học là sự phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới, hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kĩ thuật mới để làm biến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con người”. Thêm vào đó, nếu xem xét trên mặt thao tác ông định nghĩa: “Nghiên cứu khoa học là quá trình hình thành và chứng minh luận điểm khoa học về một sự vật hoặc hiện tượng cần khám phá”.

Dương Thiệu Tống (2002) quan niệm rằng: “Nghiên cứu khoa học là một hoạt động tìm hiểu có tính hệ thống đạt đến sự hiểu biết được kiểm chứng”. Đồng Thị Thanh Phương và Nguyễn Thị Ngọc An (2012) lập luận: “Nghiên cứu khoa học quá trình tìm kiếm, xem xét, điều tra (có khi cần cả đến 8 thí nghiệm) để từ những dữ liệu đã có (kiến thức, tài liệu, phát minh,…) đạt đến một kết quả mới hơn, cao hơn, giá trị hơn”. Võ Ngọc Ngọc Lan và Nguyễn Văn Tuấn (2012) định nghĩa: “Nghiên cứu khoa học là một quá trình vận dụng các ý tưởng, nguyên lí và sử dụng các phương pháp khoa học, phương pháp tư duy để tìm tòi, khám phá các khái niệm, hiện tượng và sự vật mới, để phát hiện qui luật tự nhiên và xã hội nhằm giải quyết mâu thuẫn nhận thức và hoạt động thực tiễn, để sáng tạo các giải pháp tác động trở lại sự vật, hiện tượng góp phần cải thiện cuộc sống và lao động sản xuất”. Đặc điểm nghiên cứu khoa học Dựa vào hầu hết các định nghĩa, khái niệm được nêu ở phần trên, chúng ta có thể thấy được đặc trưng nổi bật của nghiên cứu khoa học là sự khám phá, phát hiện những qui luật của sự vật, hiện tượng mà khoa học chưa hề đề cập và nghiên cứu đến.

Từ đặc điểm này Vũ Cao Đàm (2011) nhận định rằng trong hoạt động NCKH sẽ có hàng loạt đặc điểm khác biệt mà người nghiên cứu sẽ phải chú ý, quan tâm đến, cụ thể: Tính mới Tính tin cậy Tính thông tin Tính khách quan Tính rủi ro Tính kế thừa Tính cá nhân 2. Phân loại nghiên cứu khoa học Hiện nay có khá nhiều cách để phân loại nghiên cứu khoa học, theo Vũ Cao Đàm (2011) có 3 cách thường được sử dụng để phân loại sau: Phân loại theo chức năng nghiên cứu bao gồm: nghiên cứu mô tả, nghiên cứu giải thích, nghiên cứu giải pháp và nghiên cứu dự báo. Phân loại theo các giai đoạn của nghiên cứu gồm có: nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và triển khai.1: Quan hệ giữa các loại hình nghiên cứu (Nguồn: Vũ Cao Đàm, 2011) Phân loại theo phương thức thu thập thông tin gồm: nghiên cứu thư viện, nghiên cứu điền dã và nghiên cứu labo (nghiên cứu thực nghiệm). Phương pháp và qui trình nghiên cứu khoa học Các phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản thường được sử dụng là phương pháp diễn giải và phương pháp quy nạp (Vũ Cao Đàm, 2011).

Phương pháp quy nạp: là quá trình suy luận từ các điểm đặc thù riêng biệt đến tổng quát hoặc có thể hiểu đơn giản phương pháp này dựa trên nhận thức các sự vật, hiện tượng riêng lẻ để đưa ra những nguyên lí chung. Phương pháp diễn giải: là quá trình suy luận ngược lại với phương pháp quy nạp, phương pháp này đi từ tổng quát đến đặc thù, vận dụng từ những nguyên lí chung để xem xét những điểm đặc thù riêng biệt. Từ 2 phương pháp cơ bản trên đã hình thành nên các phương pháp khai thác thông tin: Phương pháp tiếp cận thông tin (Tiếp cận hệ thống; Tiếp cận định tính và định lượng; Tiếp cận lịch sử và logic; Tiếp cận cá biệt và so sánh; Tiếp cận phân tích và tổng hợp) và Phương pháp thu thập thông tin (Phương pháp trắc nghiệm; Phương pháp thực nghiệm; Phương pháp phi thực nghiệm; Phương pháp nghiên cứu thông qua tình huống tiêu biểu) (Vũ Cao Đàm, 2011). Trong quá trình nghiên cứu khoa học, bất kể là loại nghiên cứu khoa học nào cũng đều tuân theo trật tự logic xác định bao gồm 6 bước.

Các bước này có 10 quan hệ chặt chẽ và mật thiết với nhau, tùy theo trường hợp cụ thể chúng có thể kế tiếp hoặc đan xen với nhau để hình thành một qui trình thống nhất.2: Quy trình nghiên cứu khoa học (Nguồn: Đồng Thị Thanh Phương, Nguyễn Thị Ngọc An, 2012) 2. Lí thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa học 2. Thuyết kì vọng của Vroom (1964) Vroom (1964) đưa ra Thuyết kì vọng vào năm 1964, học thuyết này trả lời cho câu hỏi tại sao con người có động lực để hoàn thành công việc. Theo Vroom (1964) dựa trên những mong đợi về một kết quả đạt được trong tương lai hoặc sự hấp dẫn của kết quả đó đối với một cá nhân sẽ quyết định hành vi và động lực hành động của chính họ.

Thêm vào đó, Vroom cho rằng yếu tố hiện thực không phải là yếu tố nhất thiết quyết định nên hành vi và động lực làm việc của con người. Thuyết kì vọng của Vroom xoay quanh các mối liên hệ của 3 yếu tố sau: Hấp lực: yếu tố này phản ánh mức độ quan trọng của phần thưởng đối với người lao động. Thông qua mối quan hệ giữa mục tiêu cá nhân và phần thưởng, khái niệm này được thể hiện một cách rõ ràng và chi tiết. Mối quan tâm đến những kết quả hoặc phần thưởng mà cá nhân đạt được; Sự nỗ lực khuyến khích 11 để thực hiện công việc; Phần thưởng nhận được phải tương xứng với hiệu quả công việc là những nhân tố có ảnh hưởng đến việc đối xử.

Mong đợi: là kì vọng của một cá nhân tin rằng khi nỗ lực trong công việc họ sẽ nhận được kết quả tốt. Các nhân tố như: sự có sẵn của các nguồn lực (con người, thời gian), kỹ năng thực hiện và sự hỗ trợ cần thiết để thực hiện (thông tin, giám sát, định hướng) đều có tác động nhất định đến khái niệm này. Phương tiện: là niềm tin của người lao động rằng khi đạt được kết quả tốt sẽ có phần thưởng xứng đáng. Khái niệm phương tiện được thể hiện thông qua mối quan hệ sâu sắc giữa hành động và phần thưởng.