Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Thực Trạng Nước Thải Tại Thành Phố Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích đánh giá thực trạng nước thải tại thành phố thái nguyên tỉnh thái nguyên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Lê Hữu Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Phả
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Nước Thải Tại Thành Phố Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 1.1.1. Mục đích của đề tài
• 1.1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.2.1. Khái niệm về nước thải, nguồn thải
• 2.2.2. Một số đặc điểm về nước thải và nguồn thải
• 2.2.3. Một số ảnh hưởng của nước thải đến môi trường nước và sức khỏe con người
• 2.2.4. Một số phương pháp xử lý nước thải
• 2.3. Thực trạng nước thải trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.3.1. Thực trạng nước thải trên thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung và các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.2.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu tài liệu
• 3.2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.2.2.3. Phương pháp phân tích, tổng hợp và đánh giá số liệu
• 3.2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. PHẦN IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đánh giá thực trạng nước thải trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.1.1. Nguồn phát sinh nước thải
• 4.1.2. Đánh giá chất lượng nước thải trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.1.3. Ảnh hưởng của nước thải tới chất lượng môi trường trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.1.4. Thực trạng quản lý nước thải trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.1.4.1. Thực trạng thoát nước
• 4.1.4.2. Thực trạng xử lý nước thải
• 4.1.4.3. Thực trạng quản lý nước thải
• 4.1.5. Công tác truyền thông môi trường
• 4.1.6. Một số giải pháp giảm thiểu ảnh hưởng tới môi trường nước thải thành phố Thái Nguyên
• 4.1.6.1. Giải pháp đối với công tác thoát nước của thành phố
• 4.1.6.2. Giải pháp trong công tác thoát nước thải
• 4.1.6.3. Giải pháp quản lý nước thải
• 4.1.6.4. Giải pháp nâng cao nhận thức và sự tham gia của cộng đồng
• 5. PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá thực trạng nước thải tại thành phố Thái Nguyên

Thành phố Thái Nguyên hiện đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến nước thải. Việc đánh giá thực trạng nước thải là cần thiết để hiểu rõ hơn về nguồn phát sinh và mức độ ô nhiễm. Theo số liệu thu thập, lượng nước thải từ các hộ gia đình, cơ sở sản xuất và bệnh viện đang gia tăng đáng kể. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động tiêu cực đến môi trường. Các nghiên cứu cho thấy, nước thải sinh hoạt chiếm tỷ lệ lớn trong tổng lượng nước thải phát sinh, với nhiều chất ô nhiễm như BOD, COD, và các vi sinh vật gây bệnh. Việc xử lý nước thải hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng tại các nguồn nước tiếp nhận.

1.1. Nguồn phát sinh nước thải

Nguồn phát sinh nước thải tại thành phố Thái Nguyên chủ yếu đến từ sinh hoạt, công nghiệp và y tế. Các hộ gia đình và cơ sở sản xuất là những nguồn chính. Theo thống kê, mỗi người dân thải ra khoảng 100-150 lít nước thải mỗi ngày. Đặc biệt, các cơ sở công nghiệp như nhà máy chế biến thực phẩm, dệt nhuộm, và bệnh viện cũng đóng góp một lượng lớn nước thải. Nước thải từ bệnh viện chứa nhiều vi sinh vật gây bệnh, làm tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường. Việc quản lý và xử lý nước thải từ các nguồn này là rất quan trọng để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

1.2. Đánh giá chất lượng nước thải

Chất lượng nước thải tại thành phố Thái Nguyên đang ở mức báo động. Các chỉ tiêu như BOD, COD, và tổng chất rắn lơ lửng đều vượt ngưỡng cho phép. Theo kết quả phân tích, nước thải sinh hoạt có hàm lượng chất hữu cơ cao, trong khi nước thải công nghiệp chứa nhiều kim loại nặng và hóa chất độc hại. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn gây ra các vấn đề về sức khỏe cho người dân. Việc đánh giá môi trường và thực hiện các biện pháp xử lý kịp thời là cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực từ nước thải.

1.3. Ảnh hưởng của nước thải tới môi trường

Ô nhiễm từ nước thải đã gây ra nhiều hệ lụy cho môi trường tại thành phố Thái Nguyên. Nguồn nước mặt và nước ngầm bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe con người. Theo nghiên cứu, nước thải không được xử lý đã làm giảm độ trong của nước, tăng hàm lượng chất độc hại, và gây ra hiện tượng phú dưỡng. Điều này dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến nước. Cần có các giải pháp đồng bộ để quản lý và xử lý nước thải hiệu quả nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

II. Thực trạng quản lý nước thải tại thành phố Thái Nguyên

Quản lý nước thải tại thành phố Thái Nguyên hiện đang gặp nhiều khó khăn. Hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ, dẫn đến tình trạng ngập úng và ô nhiễm. Theo báo cáo, chỉ khoảng 30% lượng nước thải được xử lý trước khi thải ra môi trường. Các cơ sở sản xuất công nghiệp thường không có hệ thống xử lý nước thải riêng, khiến cho nước thải trực tiếp xả ra sông ngòi mà không qua xử lý. Điều này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân. Cần có sự can thiệp từ chính quyền địa phương để cải thiện tình hình này.

2.1. Thực trạng thoát nước

Hệ thống thoát nước tại thành phố Thái Nguyên còn nhiều hạn chế. Nhiều khu vực chưa có hệ thống cống rãnh, dẫn đến tình trạng nước thải tràn lan ra đường phố. Việc này không chỉ gây mất mỹ quan mà còn tạo điều kiện cho dịch bệnh phát sinh. Các cống rãnh thường xuyên bị tắc nghẽn do rác thải, làm giảm khả năng thoát nước. Cần có các biện pháp cải thiện hệ thống thoát nước, đảm bảo nước thải được dẫn đi một cách an toàn và hiệu quả.

2.2. Thực trạng xử lý nước thải

Hệ thống xử lý nước thải tại thành phố Thái Nguyên còn yếu kém. Chỉ một số ít cơ sở công nghiệp có hệ thống xử lý riêng, trong khi phần lớn nước thải sinh hoạt không được xử lý. Các công nghệ xử lý hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu về chất lượng. Việc đầu tư vào công nghệ xử lý hiện đại là cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm. Cần có các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống xử lý nước thải để bảo vệ môi trường.

2.3. Thực trạng quản lý nước thải

Quản lý nước thải tại thành phố Thái Nguyên còn thiếu đồng bộ và hiệu quả. Các quy định về quản lý nước thải chưa được thực thi nghiêm túc. Nhiều cơ sở sản xuất không tuân thủ quy định về xả thải, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc quản lý và giám sát nước thải. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường cũng là một yếu tố quan trọng trong công tác quản lý nước thải.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Bảo vệ môi trƣờng là một chiến lƣợc có tầm quan trọng đặc biệt, là bộ phận cấu thành không thể tách rời của chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội, là cơ sở quan trọng bảo đảm phát triển bền vững của từng quốc gia, địa phƣơng và khu vực. Phát triển kinh tế phải kết hợp chặt chẽ, hài hòa với phát triển xã hội và bảo vệ môi trƣờng, thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trƣờng là góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Trên thế giới đang đứng trƣớc thảm hoạ về môi trƣờng, mức độ ô nhiễm đang ngày càng gia tăng về tất cả các mặt: ô nhiễm nƣớc, đất, không khí. Kết quả của quá trình ô nhiễm là thay đổi khí hậu, nhiệt độ trái đất nóng lên… Việt Nam cũng đang trong tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Trong những năm qua có nhiều công trình nghiên cứu về mức độ ô nhiễm (ô nhiễm không khí, ô nhiễm bụi…). Các nhà khoa học đã nghiên cứu và đánh giá về mức độ ô nhiễm nguồn nƣớc do nƣớc thải từ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, từ sinh hoạt và từ nhiều nguồn khác nhau. Nƣớc thải là một vấn đề quan trọng cho những thành phố lớn và đông dân cƣ, nhất là đối với các quốc gia đã phát triển. Riêng đối với các quốc gia còn trong tình trạng đang phát triển, vì hệ thống cống rãnh thoát nƣớc còn trong tình trạng thô sơ, không hợp lý cũng nhƣ không theo kịp đà phát triển dân số nhanh nhƣ trƣờng hợp ở các thành phố ở Việt Nam nhƣ, Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng, Nha Trang, Đà Nẵng, Cần Thơ.v… Cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nƣớc ta.

Thái Nguyên là một trong những thành phố công nghiệp phát triển và kèm theo sự phát triển đó là các hoạt động đã và đang tác động không nhỏ đến môi trƣờng, n 2 xong trong thực tế việc giải quyết và xử lý nƣớc thải này hầu nhƣ không thể thực hiện đƣợc. Nƣớc thải sau khi qua mạng lƣới cống rãnh đƣợc chảy thẳng vào sông rạch và sau cùng đổ ra biển cả mà không qua giai đoạn xử lý. Thêm nữa, hầu hết các cơ sở sản xuất công kỹ nghệ cũng không có hệ thống xử lý nƣớc thải, do đó tình trạng ô nhiễm nguồn nƣớc ngày càng trầm trọng hơn nữa. Nếu tình trạng trên không chấm dứt, nguồn nƣớc mặt và dọc theo bờ biển Việt Nam sẽ không còn đƣợc sử dụng đƣợc nữa trong một tƣơng lai không xa.

Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên và đƣợc sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trƣờng, Ban chủ nhiệm khoa Tài nguyên & Môi trƣờng - Trƣờng Đại học Nông lâm Thái Nguyên và dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Trần Thị Phả em tiến hành đề tài: “Đánh giá thực trạng nước thải tại thành phố Thái Nguyên - Tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Đánh giá đƣợc các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, các nguồn tài nguyên của thành phố Thái Nguyên.

- Đánh giá thực trạng nƣớc thải và mức độ ảnh hƣởng của nƣớc thải tới môi trƣờng nƣớc. - Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng môi trƣờng nƣớc thành phố Thái Nguyên. Yêu cầu của đề tài - Số liệu thu thập phải khách quan, trung thực, chính xác. - Đánh giá khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Thái Nguyên.

- Đánh giá đƣợc chất lƣợng nƣớc thải tại thành phố Thái Nguyên. - Đánh giá đƣợc ảnh hƣởng của nƣớc thải đến môi trƣờng nƣớc tại thành phố Thái Nguyên. n 3 - Đề xuất các giải pháp giảm thiểu các ảnh hƣởng của nƣớc thải tới môi trƣờng và nâng cao chất lƣợng môi trƣờng thành phố Thái Nguyên. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Áp dụng kiến thức đã học của nhà trƣờng làm quen với thực tế. - Nâng cao kiến thức thực tế. - Tích luỹ đƣợc kinh nghiệm phục vụ cho công việc sau này. - Bổ sung tƣ liệu cho học tập.

Ý nghĩa thực tiễn - Để góp phần bảo vệ bền vững môi trƣờng trong công tác xây dựng báo cáo hiện trạng môi trƣờng là rất cần thiết, nhằm giúp cho các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách về kinh tế, về môi trƣờng chủ động nắm vững diễn biến môi trƣờng tại từng nơi, từng khu vực. - Biết đƣợc mặt mạnh, mặt yếu kém, những khó khăn và tồn tại trong công tác quản lý, sử dụng tài nguyên nƣớc và xử lý nƣớc thải ở thành phố Thái Nguyên. - Đề xuất một số giải pháp bảo vệ môi trƣờng sao cho phù hợp với chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trên cơ sở phát triển bền vững. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở pháp lý Luật Bảo vệ Môi trƣờng Việt Nam ban hành ngày 23/06/2014 có hiệu lực ngày 01/01/2015 của Bộ Tài Nguyên và Môi trƣờng. Luật tài nguyên nƣớc số 17/2012/QH13 đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21 tháng 6 năm 2012 có hiệu lực 01/01/2013 Nghi định số 19/2015/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trƣờng Nghị quyết số 41-NQ/TW của thủ tƣớng chính phủ ban hành chƣơng trình hành động của Bộ chính trị về: “Bảo vệ Môi trƣờng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”. Quyết định số 22/2006/QĐ-BTNMT ngày 18/08/2006 của chính phủ về việc bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam về Môi trƣờng. Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 08:2008/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lƣợng nƣớc mặt.

Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 09:2008/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nƣớc ngầm. Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 14:2009/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nƣớc thải sinh hoạt. Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 40:2011/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lƣợng nƣớc thải công nghiệp. Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam QCVN 28:2010/BTNMT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nƣớc thải y tế.

Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm về nước thải, nguồn thải 2. Khái niệm về nước thải  Khái niệm: Nƣớc thải đƣợc định nghĩa ở nhiều khía cạnh khác nhau nhƣ: - Nƣớc thải sinh hoạt: Là nƣớc thải từ các hộ gia đình, trƣờng học, khách sạn, cơ quan có chứa đựng các chất thải trong quá trình sống của con ngƣời. - Nƣớc thải công nghiệp: Là nƣớc thải từ các cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, giao thông vận tải.

- Nƣớc thải bệnh viện: Là nƣớc thải từ các cơ sở y tế.  Tóm lại: Nƣớc thải đƣợc định nghĩa là chất lỏng thải ra từ các hoạt động sản xuất công nghiệp, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt của con ngƣời và đã bị thay đổi tính chất ban đầu của chúng. Khái niệm về nguồn nước thải  Khái niệm: Nguồn nƣớc thải là nguồn phát sinh ra nƣớc thải và là nguồn gây ô nhiễm môi trƣờng nƣớc chủ yếu.  Phân loại: Có nhiều cách phân loại nguồn nƣớc thải.

+ Nguồn không xác định: Là nguồn gây ô nhiễm không cố định, không xác định đƣợc vị trí, bản chất, lƣu lƣợng và các tác nhân gây ô nhiễm; nguồn này rất khó quản lý (ví dụ nhƣ nƣớc mƣa chảy tràn vào hồ, kênh rạch, đƣờng phố chảy vào sông ngòi, ao). - Phân loại theo tác nhân gây ô nhiễm: + Tác nhân hóa lý: màu sắc, nhiệt độ, mùi vị, độ dẫn điện, chất rắn lơ lửng. n 6 + Tác nhân hóa học: Kim loại nặng nhƣ Hg, Cd, As,… + Tác nhân sinh học: vi sinh vật, tảo, vi khuẩn Ecoli,. - Phân loại theo nguồn gốc phát sinh (là cơ sở để lựa chọn biện pháp quả lý và áp dụng công nghệ): + Nguồn nƣớc thải sinh hoạt.

+ Nguồn nƣớc thải công nghiệp. + Nguồn nƣớc thải nông nghiệp. + Nguồn nƣớc thải tự nhiên. Một số đặc điểm về nước thải và nguồn thải 2.

Đặc điểm nước thải Tùy thuộc vào loại nƣớc thải mà đặc điểm của chúng khác nhau. Trong nƣớc thải chứa nhiều thành phần khác nhau, các thành phần đó cũng là tác nhân gây ô nhiễm nguồn nƣớc và có độc tính với con ngƣời, sinh vật 2. Đặc điểm nguồn thải Hiện nay, ngƣời ta quan tâm nhiều nhất tới ba nguồn nƣớc thải đó là nguồn nƣớc thải công nghiệp, nguồn nƣớc thải bệnh viện, và nguồn nƣớc thải sinh hoạt. Chúng là một trong những nguồn nƣớc thải gây ô nhiễm nhất và ảnh hƣởng lớn nhất tới môi trƣờng nƣớc nói riêng và môi trƣờng nói chung.

Một số đặc điểm của ba nguồn nƣớc thải đó là: - Nguồn nƣớc thải sinh hoạt: Đặc điểm có chứa nhiều chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học (cacbonhydrat, protein, mỡ), giàu chất dinh dƣỡng đối với thực vật (hợp chất của N và P), nhiều vi khuẩn và có mùi khó chịu (H2S, NH3 - Nguồn nƣớc thải công nghiệp: Đặc điểm của nƣớc thải công nghiệp có chứa nhiều chất độc hại (kim loại nặng: Hg, Pb, Cd, As), các chất hữu cơ khó phân hủy sinh học (nhƣ phenol, dầu mỡ,…), các chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học từ cỏ sở sản xuất thực phẩm. n 7 - Nguồn nƣớc thải bệnh viện: Đặc điểm của ô nhiễm nƣớc thải bệnh viện và ô nhiễm hữu cơ với hàm lƣợng BOD5, COD và SS tƣơng đối cao, đặc biệt là các vi sinh vật trong đó chứa nhiều chủng vi khuẩn gây bệnh nhƣ Samonella, Shygella, Viêm gan A,… Nƣớc thải có mức độ ô nhiễm nặng từ nguồn hoạt động chuyên môn nhƣ phòng mổ, buồng thủ thuật, buồng khám bệnh, nƣớc thải từ bể phốt. Một số ảnh hưởng của nước thải đến môi trường nước và sức khỏe con người Ảnh hƣởng lớn nhất của nƣớc thải là gây ô nhiễm môi trƣờng nƣớc dẫn tới sự suy giảm tài nguyên nƣớc. Theo Hoàng Văn Hùng (2009) [9] sự ô nhiễm môi trƣờng nƣớc chính là sự thay đổi thành phần và tính chất của nƣớc gây ảnh hƣởng tới hoạt động sống của con ngƣời và sinh vật.

Khi sự thay đổi thành phần và tính chất của nƣớc vƣợt qua một ngƣỡng cho phép thì sự ô nhiễm nƣớc đã ở mức nguy hiểm và gây ra một số bệnh (Lê Văn Khoa, 2000) [11]. Một số ảnh hƣởng của nƣớc thải tới môi trƣờng nƣớc, nguồn nƣớc và sức khỏe là: *Ảnh hƣởng tới môi trƣờng nƣớc: Nƣớc thải làm thay đổi chất lƣợng nƣớc, một số xu hƣớng khi chất lƣợng nƣớc bị thay đổi nhƣ: Giảm độ pH của nƣớc ngọt và tăng hàm lƣợng muối do sự gia tăng hàm lƣợng SO42-, NO3- trong nƣớc. Gia tăng hàm lƣợng các ion trong nƣớc tự nhiên nhƣ Ca2+, Pb3+, As3+, NO3-, PO43-, NO2-.