Đặt vấn đề Việt Nam đang trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nƣớc theo hƣớng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, để đạt đƣợc mục tiêu CNH - HĐH đất nƣớc thì sự phát triển kinh tế xã hội các vùng nông thôn đặc biệt là các vùng nông thôn miền núi hiện nay có sự đóng góp không nhỏ. Nói đến nông thôn là nói đến sản xuất lâm, nông nghiệp, sự phát triển kinh tế xã hội nhìn chung thấp và là chậm hơn các vùng khác. Do nhiều nguyên nhân khác nhau mà việc phát triển kinh tế, xã hội ở nông thôn còn thiếu đồng bộ, trình độ kỹ thuật sản xuất còn lạc hậu, phƣơng thức quản lý lỏng lẻo, công tác quy hoạch sản xuất vẫn còn những bất cập, thiếu chi tiết, cụ thể. Dẫn đến tài nguyên thiên nhiên ngày càng suy thoái cạn kiệt, đất đai bị xói mòn, rửa trôi.
Nhận thấy tầm quan trọng đó Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khoá X đã ban hành Nghị quyết 26 - NĐ/TƢ về nông nghiệp, nông dân và nông thôn với nhiệm vụ hàng đầu là tạo sự chuyển biến tích cực trong sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn, nâng cao mức sống cho nhân dân trên cơ sở đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn, hƣớng tới một nền nông nghiệp phát triển toàn diện, hiện đại đồng thời phát triển mạnh công nghiệp, thƣơng mại và dịch vụ, ở đó việc quy hoạch xây dựng nông thôn mới là rất quan trọng. Cùng với quá trình thực hiện chủ trƣơng của Đảng về phát triển nông thôn, xã Điền Công, TP. Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh trong những năm vừa qua cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội thì đời sống của nhân dân càng đƣợc nâng cao về vật chất cũng nhƣ tinh thần. Để phát triển bền vững về kinh tế - xã hội thì việc quy hoạch xây dựng nông thôn mới là việc làm hết sức cần thiết.
Nó đảm bảo sự phân bố, phát triển hợp lý các nguồn lực. Đƣa công nghiệp hóa, hiện đại hóa vào sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn, n 2 phát triển kinh tế theo hƣớng đồng bộ, toàn diện và định hƣớng phát triển kinh tế ổn định, lâu dài, bền vững. Xác định các vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn, xác định tổ chức mạng lƣới dân cƣ, khai thác hợp lý các quỹ đất cho xây dựng vào sản xuất. Triển khai xây dựng các dự án cho phát triển kinh tế, phát triển kỹ thuật hạ tầng và xây dựng các công trình xã hội.
Xây dựng các làng, xã có cuộc sống no đủ, văn minh, môi trƣờng trong sạch. Sau một thời gian thực hiện chƣơng trình xây dựng nông thôn mới đã làm thay đổi một cách căn bản diện mạo nông thôn, nếp sống, nếp nghĩ, cách làm của ngƣời dân giúp ngƣời dân biết áp dụng KHKT vào trồng trọt, chăn nuôi. làm cho cả đời sống vật chất và tinh thần của ngƣời dân đƣợc nâng cao, bộ mặt làng, xã cũng đƣợc thay đổi rõ rệt, cảnh quan môi trƣờng đƣợc bảo vệ. Nhƣng mặt hạn chế cũng không phải là ít, theo Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của tỉnh, đây là một lĩnh vực mới, trong khi kinh nghiệm của cán bộ chƣa cao.
Khi đề xuất nội dung xây dựng đã yêu cầu chỉ chú trọng xây dựng hạ tầng, chƣa quan tâm nhiều đến các mô hình sản xuất mới. Sự trông chờ ỷ nại của một bộ phận cán bộ cơ sở, dân cƣ là khá lớn, vẫn tồn tại quan niệm “xin - cho”. Vì thế, họ chỉ chú trọng đến việc giải ngân tốt mà không quan tâm nhiều đến mục tiêu chất lƣợng của chƣơng trình. Xuất phát từ những vấn đề trên tôi tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Đánh giá kết quả thực hiện đề án Nông thôn mới tại xã Điền Công - TP.
Uông Bí - tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010 - 2015 và định hướng đến năm 2020”. Mục tiêu tổng quát của đề tài Thu thập tài liệu về quá trình thực hiện đê án nông thôn mới tại xã, tiến hành đánh giá những điều đã làm đƣợc và chƣa làm đƣợc dựa theo 19 tiêu chí nông thôn mới của quốc gia. Từ kết quả những tiêu chí đã đạt đƣợc và chƣa đạt đƣợc đƣa ra nhân xét và đánh giá các lý do tại sao chƣa hoàn thành chỉ tiêu, hay nếu đã hoàn thành thì hiểu quả thiết thực cho đời sống nhân dân thế nào… Cuối cùng để từ đó đánh giá chung về quá trình thực hiên nông thôn n 3 mới của xã rút ra những khó khăn, thuận lợi của việc thực hiện đề án nông thôn mới để đƣa ra những giải pháp khắc phục thiếu xót cũng nhƣ phát huy điều thuận lợi. Và từ đó hiểu thêm về đề án nông thôn mới cũng nhƣ là cơ sở kinh nghiệp cho việc thực hiên nông thôn mới ở các khu vực tƣơng quan.
Mục tiêu cụ thể của đề tài Đánh giá kết quả thực hiện đề án Nông thôn mới tại xã Điền Công TP. Uông Bí tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010 - 2015 và định hƣớng đến năm 2020 theo 19 tiêu chí về nông thôn mới của quốc gia và đề án xây dựng nông thôn mới của tỉnh Quảng Ninh. Ý nghĩa đề tài - Ý nghĩa của đề tài trong học tập và nghiên cứu khoa học: Giúp sinh viên nghiên cứu thực tế hơn. Vận dụng lý thuyết đã học trong nhà trƣờng vào thực tiễn.
sinh viên có cơ hội tiếp cận với cách thức thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học, rèn luyện về kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu, tiếp thu và học hỏi những kinh nghiệm từ thực tế. - Ý nghĩa của đề tài trong thực tiễn: Góp phần nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện đề án nông thôn mới. Đƣa ra các giải pháp thực tiễn cụ thể giúp cho việc quản lí các nguồn tài nguyên hiệu quả hợp lý. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.
Khái quát về quy hoạch xây dựng nông thôn mới 2. Khái niệm về nông thôn mới, quy hoạch xây dựng nông thôn mới - Nông thôn mới: + Là nông thôn mà trong đó đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của ngƣời dân không ngừng đƣợc nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Nông dân đƣợc đào tạo, tiếp thu các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới. Nông thôn mới có kinh tế phát triển toàn diện, bền vững, cơ sở hạ tầng đƣợc xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lý giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị.
Nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ. Sức mạnh của hệ thống chính trị đƣợc nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. + NTM giai đoạn 2010 - 2020 bao gồm các đặc trƣng sau: (1) Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cƣ dân nông thôn đƣợc nâng cao; (2) Nông thôn phát triển theo quy hoạch, cơ cấu hạ tầng, kinh tế, xã hội hiện đại, môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ; (3) Dân trí đƣợc nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc đƣợc giữ gìn và phát huy; (4) An ninh tốt, quản lý dân chủ và (5) Chất lƣợng hệ thống chính trị đƣợc nâng cao. - Xây dựng nông thôn mới: + Quá trình xây dựng nông thôn mới: Từ trƣớc tới nay chúng ta đã và đang thực hiện→ nay tiêu chuẩn hoá, tiêu chí hoá → cần xây dựng đề án để hƣớng tất cả các nội dung chƣơng trình đầu tƣ, thực hiện đối với nông thôn → vào 19 tiêu chí nông thôn mới (đƣờng, điện, trƣờng, y tế, thuỷ lợi, tổ chức sản xuất, công tác cán bộ, văn hoá, xã hội, môi trƣờng…) → tiêu chuẩn hoá → n 5 cuối cùng phải đạt đƣợc đời sống vật chất và tinh thần của ngƣời dân đƣợc nâng cao, xóa dần sự cách biệt giữa nông thôn với thành thị.
+ Tiêu chí để một xã đƣợc công nhận là xã đạt nông thôn mới: Điều tra, khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn cần đối chiếu với 19 tiêu chí(có bao nhiêu tiêu chí đạt, bao nhiêu tiêu chí đạt ở mức cao (>75%), bao nhiêu tiêu chí đạt ở mức TB (50%), bao nhiêu ở mức thấp (<50%) từ đó xây dựng nhiệm vụ, giải pháp tổ chức triển khai thực hiện để đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo từng tiêu chí - > (Đề án xây dựng nông thôn mới) + Nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới: Nó diễn ra ở nông thôn và ngƣời dân là ngƣời hƣởng lợi thành quả do đó nhiệm vụ đầu tiên ở đây đó là ngƣời dân nông thôn vì ngƣời dân là chủ thể trong công cuộc XD NTM vì nó liên quan đến toàn bộ các lĩnh vực đời sống, kinh tế, văn hoá, giáo dục, xã hội, môi trƣờng… đồng thời thực hiện 19 tiêu chí chính là nhiệm vụ chính trị của các cấp các ngành, các tổ chức chính trị xã hội, các đoàn thể… nên phải huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị xã hội (phát huy nội lực là chính có sự hỗ trợ của nhà nƣớc) (nội lực: trong khi ngƣời dân đang khó khăn → đóng góp 1 phần ≈ 10% bằng tiền, hiện vật và công sức cần xin cơ chế chính sách để phát huy nội lực của địa phƣơng, do cán bộ và nhân dân đề xuất. - Việc xây dựng NTM nhằm phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế của quê hƣơng, đất nƣớc trong giai đoạn mới. Sau 25 năm thực hiện đƣờng lối đổi mới dƣới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nƣớc ta đã đạt nhiều thành tựu to lớn. Tuy nhiên, nhiều thành tựu đạt đƣợc chƣa tƣơng xứng với tiềm năng và lợi thế: Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế.
Nông nghiệp, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng nhƣ giao thông, thủy lợi, trƣờng học, trạm y tế, cấp nƣớc… còn yếu kém, môi trƣờng ngày càng ô nhiễm. Đời sống vật chất, tinh thần của ngƣời nông n 6 dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị còn lớn phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc. Không thể có một nƣớc công nghiệp nếu nông nghiệp và nông thôn còn lạc hậu và đời sống nhân dân còn thấp. Vì vậy, xây dựng NTM là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá quê hƣơng, đất nƣớc.