MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Từ xưa đến nay, đất đai luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong các hoạt động sống và sản xuất của con người, đất đai cũng là môi trường duy trì sự sống cho các loài sinh vật trên trái đất. Sự tồn tại và phát triển của loài người luôn gắn liền với đất đai. Đồng thời đất đai cũng là yếu tố quan trọng để hình thành nên lãnh thổ Quốc gia, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các công trình kiến trúc, cơ sở văn hóa xã hội.
Đất đai có vai trò quan trọng như vậy nhưng lại là tài nguyên không tái tạo, hạn chế về số lượng và giới hạn về diện tích. Chính vì vậy, việc quản lý và sử dụng tài nguyên quý giá này một cách hợp lý không những có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của nền kinh tế đất nước mà còn đảm bảo cho mục tiêu chính trị và xã hội. Hiện nay, nền kinh tế ngày càng phát triển, tốc độ đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, dân số gia tăng cũng kéo theo nhu cầu sử dụng đất tăng lên. Đặc biệt đối với nước ta là một nước đất chật người đông nên trong thời gian gần đây đất đai đã trở thành một vấn đề nóng bỏng.
Các vấn đề tiêu cực liên quan đến đất đai cũng ngày càng nhiều. Điều này đã đặt ra một thách thức lớn đối với công tác quản lý nước về đất đai. Xuất phát từ vị trí và tầm quan trọng đó, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra nhiều chính sách pháp luật để quản lý chặt chẽ, khai thác có hiệu quả quỹ đất, hạn chế nhưng vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai như: sử dụng không đúng mục đích, không hiệu quả, lấn chiếm, tranh chấp đất đai. Do đó, đánh giá tình hình quản lý nhà nước về đất đai để xác định những tồn tại yếu kém nhằm tìm ra những nguyên nhân và cách khắc phục để n 2 công tác quản lý đất đai chặt chẽ và hiệu quả hơn góp phần phát triển kinh tế, ổn định xã hội là việc làm cần thiết.
Xuất phát từ thực tế đó, được sự nhất trí của Khoa Quản Lý Tài Nguyên, trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên và phường Bắc Cường, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai, em tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác quản lý nhà nước về đất đai của trên địa bàn phường Bắc Cường, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai giai đoạn 2014 - 2015”. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn phường Bắc Cường theo 15 nội dung của Luật Đất đai và đề xuất một số giải pháp có ý nghĩa và góp phần vào việc nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu tình hình quản lý và sử dụng đất đai giai đoạn 2014 đến 2015 của phường Bắc Cường theo 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai.
- Đánh giá những thành tựu và hạn chế trong công tác quản lý và sử dụng đất đai của phường Bắc Cường giai đoa ̣n 2014 đến 2015. - Tìm ra những nguyên nhân và đề ra một số giải pháp để thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về đất đai trong thời gian tới. Yêu cầu nghiên cứu của đề tài - Nắm được các quy định của nhà nước đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai. Đặc biệt là 15 nội dung quy định tại điều 22 luật đất đai.
- Hiểu và vận dụng tốt các quy trình, quy phạm, văn bản pháp luật về công tác quản lý nhà nước về đất đai. - Các số liệu điều tra, thu thập chính xác, đầy đủ, phản ánh trung thực khách quan công tác quản lý nhà nước về đất đai ở địa phương. n 3 - Đưa ra những kiến nghị, đề xuất phù hợp với thực tế, mang tính khả thi cao. Ý nghĩa của đề tài - Giúp sinh viên củng cố thêm những kiến thức đã được học trong nhà trường và bước đầu làm quen với công tác quản lý đất đai ở địa phương.
- Nắm được tình hình việc thực hiên công tác quản lý nhà nước về đất đai của phường Bắc Cường từ đó đưa ra nhưng giải pháp phù hợp góp phần làm cho công tác quản lí Nhà Nước vế đất đai xã được tốt hơn. - Chuyên đề chuẩn bị cho sinh viên ra trường có kiến thức áp dụng vào thực tiễn phục vụ cho công tác quản lý sử dụng đất đai tốt hơn. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của công tác quản lí nhà nƣớc về đất đai 2.
Cơ sở lí luận * Khái niệm về đất đai “Đất đai” về mặt thuật ngữ khoa học được hiểu theo nghĩa rộng như sau: “Đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó bao gồm: khí hậu bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa hình, mặt nước (hồ, sông, suối, đầm lầy…), các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn thực vật và động vật, trạng thái định cư của con người. Những kết quả của con người trong quá khứ và hiện tại để lại (sau nền, hồ chứa nước hay hệ thống tiêu thoát nước, đường xá, nhà cửa. * Các nhân tố tác động đến việc sử dụng đất + Con người: Là nhân tố chi phối chủ yếu trong quá trình sử dụng đất. Đối với đất nông nghiệp thì con người có vai trò rất quan trọng tác động đến đất làm tăng độ phì của đất.
+ Điều kiện tự nhiên: Việc sử dụng phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng như: địa hình, thổ nhưỡng, ánh sáng, lượng mưa…Do đó chúng ta phải xem xét điều kiện tự nhiên của mỗi vùng để có biện pháp bố trí sử dụng đất phù hợp. + Nhân tố kinh tế xã hội: Bao gồm chế độ xã hội, dân số, lao động, chính sách đất đai, cơ cấu kinh tế.… Đây là nhóm nhân tố chủ đạo và có ý nghĩa đối với việc sử dụng đất bởi vì phương hướng sử dụng đất thường được quyết định bởi yêu cầu xã hội và mục tiêu kinh tế trong từng thời kỳ n 5 nhất định, điều kiện kỹ thuật hiện có tính khả thi, tính hợp lý, nhu cầu của thị trường. + Nhân tố không gian: Đây là một trong những nhân tố hạn chế của việc sử dụng đất mà nguyên nhân là do vị trí và không gian của đất không thay đổi trong quá trình sử dụng đất. Trong khi đất đai là điều kiện không gian cho mọi hoạt động sản xuất mà tài nguyên đất thì lại có hạn; bởi vậy đây là nhân tố hạn chế lớn nhất đối với việc sử dụng đất.
Vì vậy, trong quá trình sử dụng đất phải biết tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả, đảm bảo phát triển tài nguyên đất bền vững. * Khái niệm về quản lý nhà nước Quản lý là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó nhằm trật tự hoá nó và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất định. Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, do các cơ quan trong hệ thống quản lý hành chính từ Chính phủ ở Trung ương xuống Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương tiến hành. Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước đối với đất đai; đó là các hoạt động nắm chắc tình hình sử dụng đất; phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch.
kế hoạch; kiểm tra giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; điều tiết các nguồn lợi từ đất đai. Cơ sở pháp lí của nghiên cứu Để công tác quản lý về đất đai được thuận lợi Nhà nước đã ban hành một số văn bản luật và dưới luật sau: - Luật Đất đai 2003 của Quốc Hội ban hành ngày 26/11/2003. - Luật đất đai 2013 của quốc hội ban hành ngày 29/11/2013. - Công văn số 2972/VPCP-KTN ngày 16/04/2013 về thế chấp bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình cá nhân.
- Công văn số 187/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài Nguyên và Môi trường về việc điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. - Thông tư số 04/2014/TT-BTNMT ngày 24/04/2013 của Bộ Tài Nguyên Môi trường quy định về xây dựng cơ sở dữ liệu về đất đai. - Quyết định số 859/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng ngày 13/09/2013 về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành thuộc lĩnh vực nhà ở. - Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài Nguyên Môi trường ngày 19/05/2014 quy định về hồ sơ địa chính.
- Thông tư số 23/2014/TT- BTBMT của Bộ Tài Nguyên Môi trường ngày 19/05/2014 quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. - Thông tư số 30/2014/TT- BTNMT của Bộ Tài Nguyên Môi trường ngày 02/06/1014 quy định về hồ sơ đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi đất. - Thông tư số 35/2014-BTNMT ngày 30/06/2014 quy định về điều tra và đánh giá đất đai. - Thông tư 25/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2014 Quy định về Bản đồ địa chính.
n 7 - Thông tư 28/2014/TT-BTNMT ngày 02/6/2014 Quy định về Thống kê, kiểm kê đất đai, xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất. - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. - Nghị định 44/2014/NĐ-CP quy định về giá đất ngày 15/5/2014. - Nghị định 45/2014/NĐ-CP quy định về thu tiền sử dụng đất ngày 15/5/2014.
- Nghị định 46/2014/NĐ-CP quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước ngày 15/05/2014. - Nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ngày 15/05/2014. Khái quát những quy định về quản lí đất đai Ngày 29 tháng 11 năm 2013, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa XIII đã thông qua Luật đất đai năm 2013.