Chương 1: Đảng lãnh đạo Công đoàn Việt Nam từ năm 2003 đến năm 2007. Chương 2: Đảng lãnh đạo Công đoàn Việt Nam từ năm 2008 đến năm 2013. Chương 3: Nhận xét và kinh nghiệm lịch sử. 13 Chƣơng 1 ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM TỪ NĂM 2003 ĐẾN NĂM 2007 1.
Những yếu tố tác động và chủ trƣơng của Đảng lãnh đạo Công đoàn Việt Nam 1. Những yếu tố tác động đến hoạt động của Công đoàn Việt Nam 1. Tác động của tình hình thế giới Bước sang thế kỷ XXI, tình hình thế giới có những biến chuyển nhanh chóng và sâu sắc. Khoa học và công nghệ có bước tiến nhảy vọt.
Kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất. Toàn cầu hóa kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia và đang bị một số nước phát triển và các tập đoàn kinh tế tư bản xuyên quốc gia chi phối, chứa đựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh. Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển, có mặt sâu sắc hơn. Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn ra gay gắt.
Thế giới đứng trước nhiều vấn đề toàn cầu cấp bách mà không một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự giải quyết nếu không có sự hợp tác đa phương như: bảo vệ môi trường, hạn chế sự bùng nổ về dân số, đẩy lùi những dịch bệnh hiểm nghèo, chống tội phạm quốc tế… Chủ nghĩa tư bản hiện đại đang nắm ưu thế về vốn, khoa học và công nghệ, thị trường, song không thể khắc phục nổi những mâu thuẫn vốn có, đặc biệt là mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa ngày càng cao của lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất, mâu thuẫn giữa các nước tư bản phát triển và các nước đang phát triển. Các quốc gia độc lập ngày càng tăng cường cuộc đấu tranh để tự lựa chọn và quyết định con đường phát triển của mình. CNXH trên thế giới, từ những bài học thành công và thất bại cũng 14 như từ khát vọng và sự thức tỉnh của các dân tộc, có điều kiện và khả năng tạo ra bước phát triển mới. Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới CNXH.
Tình hình chính trị trên thế giới thập niên đầu thế kỷ XXI khá phức tạp, tuy không xảy ra những cuộc chiến tranh lớn, nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ, hoạt động khủng bố xảy ra ở nhiều nơi, với tính chất ngày càng phức tạp. Tuy nhiên, hòa bình, hợp tác vẫn là xu thế chủ đạo trong giai đoạn hiện nay, những cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập, dân chủ có những bước tiến mới. Khu vực Đông Nam Á, châu Á - Thái Bình Dương sau khủng hoảng tài chính - kinh tế có khả năng phát triển năng động nhưng vấn tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với hoạt động của tổ chức Công đoàn Việt Nam Ngày 11/1/2007, Việt Nam trở thành thành viên chính thức thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đã mở ra một thời kỳ hội nhập sâu rộng, tạo điều kiện giao lưu thương mại và đầu tư quốc tế tăng vọt, một lượng lớn về vốn và kỹ thuật của nước ngoài đầu tư vào Việt Nam.
Hội nhập kinh tế quốc tế đưa đến sự tăng nhanh số lượng lao động trong các đơn vị sản xuất, kinh doanh, trong các thành phần kinh tế, tạo tiền đề thuận lợi để tổ chức CĐ vận động, kết nạp đoàn viên, thành lập CĐCS, tuyên truyền, phổ biến kiến thức, giao lưu văn hóa, giữa các thành viên trong doanh nghiệp với đoàn viên CĐ các doanh nghiệp khác. Nhờ hệ thống thông tin phát triển rộng khắp và tiện lợi, nên CNVCLĐ CĐVN ngày càng nhận thức đầy đủ hơn về tổ chức CĐ các nước trên thế giới và ngày càng có nhu cầu được tổ chức CĐ quan tâm đến đời sống, việc làm, đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng. Đây là một trong những điều kiện thuận lợi để tập hợp, vận động CN, lao động tham gia tổ chức CĐ. 15 Hội nhập kinh tế quốc tế tạo sự phát triển mạnh mẽ các quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực lao động và CĐ.
Điều này tạo cơ hội thuận lợi để CĐVN đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động đối ngoại góp phần tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm hoạt động giữa CĐ các nước, các tổ chức quốc tế và CĐ quốc tế, CĐ ngành quốc tế, CĐ khu vực, tiếp thu tinh hoa văn hóa của CN trong khu vực và trên thế giới. Đồng thời cần quảng bá hình ảnh của đất nước, của CĐVN với bạn bè trên thế giới. Tuy nhiên, sự chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế, trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế dẫn đến tình trạng lao động trong các thành phần kinh tế tăng nhanh về số lượng, đa dạng về cơ cấu và quan hệ lao động cũng có xu hướng phức tạp hơn. Do vậy, có những ảnh hưởng không nhỏ tới tổ chức và hoạt động của CĐVN.
Do chịu ảnh hưởng của những luồng thông tin sai lệch về GCCN, CĐ quốc tế, tư tưởng đa nguyên, đấu tranh kinh tế thuần túy, nên hoạt động của CĐVN đã gặp phải những cản trở không nhỏ trong việc thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục CNVCLĐ trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Sự gia tăng nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế thúc đẩy sự tăng lên nhanh chóng của lực lượng lao động khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài về số lượng và tỷ trọng, đòi hỏi CĐ cơ sở phải đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hoạt động cho phù hợp với thực tế, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của NLĐ và đoàn viên CĐ; làm cho CN, lao động thích ứng với tư duy mới, tác phong lao động công nghiệp; làm cho chủ doanh nghiệp là người nước ngoài hiểu tập quán, phong tục của NLĐ, giá trị truyền thống, văn hóa Việt Nam. Hội nhập kinh tế quốc tế cũng làm xuất hiện những trở lực từ bên ngoài tác động xấu tới ý thức chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận NLĐ, kể cả âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch hòng gây mất ổn 16 định xã hội nước ta nói chung và với CN, CĐ nói riêng. Điều này đòi hỏi CĐVN phải cùng với Đảng, Nhà nước và các tổ chức đoàn thể khác tập hợp, giáo dục, nâng cao nhận thức, nâng cao ý thức chính trị của CNVCLĐ và đoàn viên CĐ, đồng thời góp phần giảm bớt khó khăn về đời sống vật chất và tinh thần của NLĐ.
Tác động của thực hiện đường lối đổi mới của Đảng Ở Việt Nam, tính đến năm 2001 đã trải qua 15 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng với các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước. Trong 15 năm đó (1986 - 2001), dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Việt Nam đã phát huy cao độ nội lực, kiên trì mục tiêu XHCN, vì độc lập dân tộc, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và giành được những thành tựu to lớn. Một trong số những thành tựu phải kể đến là: Đất nước đã thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội. Tích lũy nội bộ của nền kinh tế từ mức không đáng kể, đến năm 2000 đã đạt 27% GDP.
Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển nhanh. Cơ cấu kinh tế có bước chuyển dịch tích cực. Trong GDP, tỷ trọng nông nghiệp và xây dựng từ 22,7% tăng lên 36,6%, dịch vụ từ 38,6% tăng lên 39,1%. Quan hệ sản xuất đã có bước đổi mới phù hợp hơn với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và thúc đẩy sự hình thành nền KTTT định hướng XHCN.
Tạo được một số chuyển biến tích cực về mặt xã hội, giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh, thực hiện có kết quả một số đổi mới quan trọng về hệ thống chính trị. Phát triển quan hệ đối ngoại rộng mở đã phá thế bị bao vây, cấm vận của các thế lực thù địch và Việt Nam đã hội nhập với khu vực và thế giới. Ngày 11/1/2007, Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), đã mở ra một thời kỳ hội nhập sâu rộng, tạo ra điều kiện giao lưu thương mại và đầu tư quốc tế tăng vọt, một lượng lớn về vốn và kỹ thuật của nước ngoài đầu tư vào Việt Nam. 17 Tại Đại hội lần thứ IX (2001) của ĐCSVN đã khẳng định, tiếp tục nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, đẩy mạnh CNH,HĐH đất nước.
Đại hội đề ra đường lối kinh tế là: “Đẩy mạnh CNH,HĐH, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp; ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng XHCN; phát huy cao độ nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững; tăng trưởng kinh tế đi liền với phát triển văn hóa, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường; kết hợp với phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng - an ninh” [3, tr. Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2001 - 2010), Đảng xác định rõ mục tiêu: “Đưa nước ta thoát ra khỏi tình trạng kém phát triển; nâng cao rõ rệt đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Nguồn lực con người, năng lực khoa học và công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế, quốc phòng, an ninh được tăng cường; thể chế KTTT định hướng XHCN được hình thành về cơ bản; vị thế của nước ta trên trường quốc tế được nâng cao”[3, tr.