Luận Văn Thạc Sĩ Về Đảng Lãnh Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị và Quân Sự ở Miền Nam (1961-1968)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đảng lãnh đạo kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền nam từ năm 1961 đến năm 1968, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Bùi Thị Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Tú
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Lãnh Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị Với Đấu Tranh Quân Sự Ở Miền Nam Từ Năm 1961 Đến Năm 1968
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG LÃNH ĐẠO KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN NAM (1961-1965)
• 1.1. Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ và chủ trương của Đảng về kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền Nam
• 1.1.1. Tình hình thế giới và âm mưu của đế quốc Mỹ ở Việt Nam trong những năm đầu thập kỷ 60
• 1.1.2. Đảng chỉ đạo kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự chống chiến lược "chiến tranh đặc biệt"
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẨY MẠNH KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC "CHIẾN TRANH CỤC BỘ" CỦA ĐẾ QUỐC MỸ (1965 - 1968)
• 2.1. Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến và chủ trương đẩy mạnh kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự của Đảng (1965 - 1968)
• 2.2. Đảng chỉ đạo đẩy mạnh kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự chống chiến lược "chiến tranh cục bộ"
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Kinh nghiệm lịch sử
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đảng Lãnh Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị với Đấu Tranh Quân Sự Chống Chiến Lược Chiến Tranh Đặc Biệt của Đế Quốc Mỹ ở Miền Nam 1961 1965

Giai đoạn 1961-1965, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ với chiến lược kết hợp giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự. Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ đã đặt ra nhiều thách thức cho cách mạng miền Nam. Đảng đã phân tích tình hình và đưa ra chủ trương kết hợp hai hình thức đấu tranh này nhằm đối phó với âm mưu của đế quốc Mỹ. Sự lãnh đạo của Đảng đã thể hiện rõ nét qua việc chỉ đạo các phong trào cách mạng và quân sự ở miền Nam, tạo ra sức mạnh tổng hợp để chống lại sự can thiệp của Mỹ. Đảng đã khẳng định rằng, việc kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự không chỉ là một chiến lược mà còn là một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh chiến tranh. Những quyết định này đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao tinh thần chiến đấu của quân và dân miền Nam.

1.1. Chiến lược Chiến Tranh Đặc Biệt và Chủ Trương của Đảng

Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ được áp dụng nhằm đàn áp phong trào cách mạng ở miền Nam. Đảng đã nhận thức rõ ràng về âm mưu này và đã đưa ra chủ trương kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự. Đảng đã chỉ đạo các lực lượng cách mạng tổ chức các hoạt động chính trị và quân sự đồng bộ, nhằm tạo ra sức ép lên chính quyền Sài Gòn và quân đội Mỹ. Sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn này đã thể hiện sự nhạy bén và linh hoạt trong việc ứng phó với tình hình chiến sự. Đảng đã khẳng định rằng, chỉ có sự kết hợp chặt chẽ giữa hai hình thức đấu tranh này mới có thể tạo ra sức mạnh tổng hợp, đánh bại âm mưu của đế quốc Mỹ.

1.2. Đảng Chỉ Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị với Đấu Tranh Quân Sự

Đảng đã chỉ đạo các lực lượng cách mạng thực hiện các hoạt động đấu tranh chính trị và quân sự một cách đồng bộ. Các phong trào cách mạng được phát động mạnh mẽ, từ việc tổ chức các cuộc biểu tình, đấu tranh chính trị đến việc thực hiện các chiến dịch quân sự. Đảng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự trong việc tạo ra sức mạnh tổng hợp. Những hoạt động này không chỉ nhằm mục đích chống lại sự can thiệp của Mỹ mà còn nhằm nâng cao tinh thần yêu nước, khơi dậy lòng quyết tâm của nhân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến. Sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn này đã tạo ra những bước tiến quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

II. Đẩy Mạnh Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị với Đấu Tranh Quân Sự Chống Chiến Lược Chiến Tranh Cục Bộ của Đế Quốc Mỹ 1965 1968

Giai đoạn 1965-1968, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh việc kết hợp giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự để đối phó với chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mỹ. Đảng đã nhận thức rõ rằng, trong bối cảnh chiến tranh ngày càng leo thang, việc kết hợp hai hình thức đấu tranh này là cần thiết để tạo ra sức mạnh tổng hợp. Đảng đã chỉ đạo các lực lượng cách mạng thực hiện các chiến dịch quân sự lớn, đồng thời tổ chức các hoạt động chính trị nhằm nâng cao tinh thần yêu nước và khơi dậy lòng quyết tâm của nhân dân. Sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn này đã thể hiện rõ nét qua việc tổ chức các phong trào cách mạng và quân sự ở miền Nam, tạo ra sức mạnh tổng hợp để chống lại sự can thiệp của Mỹ.

2.1. Bước Phát Triển Mới của Cuộc Kháng Chiến

Trong giai đoạn này, cuộc kháng chiến chống Mỹ đã có những bước phát triển mới. Đảng đã chỉ đạo các lực lượng cách mạng thực hiện các chiến dịch quân sự lớn, đồng thời tổ chức các hoạt động chính trị nhằm nâng cao tinh thần yêu nước. Sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự đã tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp quân và dân miền Nam vượt qua những khó khăn, thách thức. Đảng đã khẳng định rằng, chỉ có sự kết hợp chặt chẽ giữa hai hình thức đấu tranh này mới có thể tạo ra sức mạnh tổng hợp, đánh bại âm mưu của đế quốc Mỹ.

2.2. Đảng Chỉ Đạo Đẩy Mạnh Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị với Đấu Tranh Quân Sự

Đảng đã chỉ đạo các lực lượng cách mạng thực hiện các hoạt động đấu tranh chính trị và quân sự một cách đồng bộ. Các phong trào cách mạng được phát động mạnh mẽ, từ việc tổ chức các cuộc biểu tình, đấu tranh chính trị đến việc thực hiện các chiến dịch quân sự. Đảng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự trong việc tạo ra sức mạnh tổng hợp. Những hoạt động này không chỉ nhằm mục đích chống lại sự can thiệp của Mỹ mà còn nhằm nâng cao tinh thần yêu nước, khơi dậy lòng quyết tâm của nhân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến.

III. Một Số Nhận Xét và Kinh Nghiệm

Quá trình lãnh đạo của Đảng trong việc kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền Nam từ năm 1961 đến 1968 đã để lại nhiều bài học quý báu. Những kinh nghiệm này không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đảng đã khẳng định rằng, sự lãnh đạo đúng đắn và sáng tạo trong việc kết hợp hai hình thức đấu tranh này là yếu tố quyết định để đánh bại các chiến lược của đế quốc Mỹ. Những bài học này có thể được vận dụng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh hiện tại khi đất nước đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

3.1. Một Số Nhận Xét

Quá trình lãnh đạo của Đảng trong việc kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự đã thể hiện sự nhạy bén và linh hoạt trong việc ứng phó với tình hình chiến sự. Đảng đã đưa ra những quyết định kịp thời và đúng đắn, tạo ra sức mạnh tổng hợp để chống lại sự can thiệp của Mỹ. Những nhận xét này cho thấy tầm quan trọng của sự lãnh đạo trong bối cảnh chiến tranh.

3.2. Kinh Nghiệm Lịch Sử

Kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo của Đảng trong việc kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự có thể được vận dụng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Những bài học này nhấn mạnh tầm quan trọng của sự lãnh đạo đúng đắn và sáng tạo trong việc đối phó với các thách thức hiện tại. Đảng đã khẳng định rằng, sự kết hợp giữa hai hình thức đấu tranh này là yếu tố quyết định để bảo vệ độc lập và chủ quyền của đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam từ năm 1961 đến năm 1968 là một trong những giai đoạn lịch sử trọng đại, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước. Trong giai đoạn này, đế quốc Mỹ đã triển khai chiến lược “chiến tranh đặc biệt” (1961-1965) và sau đó là “chiến tranh cục bộ” (1965-1968) nhằm đàn áp phong trào cách mạng miền Nam. Theo ước tính, quân đội Sài Gòn được Mỹ tăng cường lên đến hơn 500.000 quân chủ lực cùng hàng trăm nghìn quân địa phương, với sự hỗ trợ mạnh mẽ về vũ khí, trang thiết bị hiện đại. Trước tình hình đó, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra chủ trương kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự, tạo nên sức mạnh tổng hợp để đánh bại các chiến lược của Mỹ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ sự lãnh đạo sáng tạo, linh hoạt của Đảng trong việc kết hợp hai hình thức đấu tranh này, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu có giá trị lịch sử và thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào miền Nam Việt Nam trong giai đoạn 1961-1968, giai đoạn quyết định của cuộc kháng chiến. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ giúp làm sáng tỏ nguyên nhân thắng lợi của cách mạng Việt Nam mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho công tác xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức về quốc phòng và an ninh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về chiến tranh cách mạng và bạo lực cách mạng, đồng thời vận dụng quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự. Hai lý thuyết trọng tâm là:

• Lý thuyết về chiến tranh cách mạng toàn dân: nhấn mạnh vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu tranh chính trị và quân sự, tạo nên sức mạnh tổng hợp.
• Lý thuyết về bạo lực cách mạng: phân tích mối quan hệ biện chứng giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự, trong đó cả hai hình thức đều giữ vai trò quyết định tùy theo điều kiện cụ thể.

Các khái niệm chính bao gồm: đấu tranh chính trị, đấu tranh quân sự, chiến tranh đặc biệt, chiến tranh cục bộ, ấp chiến lược, binh vận, và chiến tranh nhân dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp lôgic nhằm phân tích diễn biến, sự kiện và chủ trương của Đảng trong giai đoạn 1961-1968. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các tài liệu lịch sử, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, báo cáo quân sự, và các công trình nghiên cứu liên quan. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các nguồn tài liệu có tính đại diện và độ tin cậy cao, bao gồm cả tài liệu trong nước và quốc tế.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp tổng hợp, so sánh và hệ thống cấu trúc nhằm làm rõ mối quan hệ giữa đấu tranh chính trị và quân sự, cũng như đánh giá hiệu quả của sự kết hợp này trong từng giai đoạn. Timeline nghiên cứu tập trung vào hai giai đoạn chính: 1961-1965 (chiến tranh đặc biệt) và 1965-1968 (chiến tranh cục bộ), với việc mở rộng tìm hiểu bối cảnh trước năm 1961 để làm rõ sự phát triển tư duy và chủ trương của Đảng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự chuyển biến tư duy về kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự: Từ năm 1961, Đảng đã nâng cao vai trò của đấu tranh quân sự song song với đấu tranh chính trị, thể hiện qua Chỉ thị Bộ Chính trị ngày 24/1/1961. Lực lượng vũ trang miền Nam tăng từ khoảng 100 du kích năm 1961 lên hàng chục nghìn bộ đội chủ lực vào cuối giai đoạn, đồng thời phong trào đấu tranh chính trị thu hút hàng triệu người tham gia.

2. Đánh bại chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ (1961-1965): Qua các chiến dịch như Ấp Bắc (1963), Bình Giã (1964), Ba Gia (1965), quân và dân miền Nam đã tiêu diệt hàng nghìn tên địch, phá hủy hàng nghìn ấp chiến lược, giải phóng hàng triệu dân. Ví dụ, chiến thắng Ấp Bắc đã tiêu diệt 450 tên địch, trong đó có 9 cố vấn Mỹ, và phá hủy 16 máy bay trực thăng.

3. Đẩy mạnh kết hợp đấu tranh chính trị với quân sự trong chiến lược “chiến tranh cục bộ” (1965-1968): Mỹ tăng quân số lên hơn 500.000 quân chủ lực, nhưng Đảng đã chỉ đạo mở rộng các chiến dịch lớn, kết hợp đấu tranh chính trị mạnh mẽ ở đô thị và nông thôn. Phong trào đấu tranh chính trị ở các thành phố lớn như Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng diễn ra sôi nổi với hàng trăm nghìn người tham gia biểu tình, bãi khóa.

4. Vai trò quyết định của sự lãnh đạo sáng tạo của Đảng: Đảng đã linh hoạt vận dụng các hình thức đấu tranh phù hợp với từng vùng miền (rừng núi, đồng bằng, đô thị), đồng thời kết hợp chặt chẽ binh vận với đấu tranh chính trị và quân sự, tạo nên sức mạnh tổng hợp đánh bại các chiến lược của Mỹ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công của sự kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự nằm ở sự nhận thức đúng đắn và kịp thời của Đảng về tình hình thực tiễn, cũng như khả năng vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh phù hợp với từng giai đoạn và địa bàn. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn vai trò của từng hình thức đấu tranh trong từng thời kỳ cụ thể, đồng thời cung cấp số liệu chi tiết về các chiến dịch tiêu biểu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự tăng trưởng lực lượng vũ trang và phong trào đấu tranh chính trị theo từng năm, cũng như bảng tổng hợp các chiến dịch tiêu biểu với số lượng quân địch tiêu diệt và diện tích giải phóng. Điều này giúp minh họa rõ nét sự phát triển và hiệu quả của chủ trương kết hợp đấu tranh.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu không chỉ nằm ở việc khẳng định thắng lợi lịch sử của cách mạng Việt Nam mà còn cung cấp bài học quý giá về nghệ thuật lãnh đạo, chỉ đạo chiến tranh cách mạng, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi đất nước cần củng cố quốc phòng và phát triển kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo về nghệ thuật kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự: Đào tạo chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực phân tích tình hình, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh phù hợp với từng địa bàn và thời điểm. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: các học viện quân sự và chính trị.

2. Phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong công tác quốc phòng và an ninh: Tổ chức các phong trào quần chúng kết hợp đấu tranh chính trị với các hoạt động bảo vệ an ninh trật tự, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Thời gian: liên tục; chủ thể: các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương.

3. Xây dựng hệ thống thông tin, tuyên truyền đa dạng, hiệu quả: Sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại để nâng cao nhận thức chính trị, củng cố tinh thần đoàn kết, đồng thời phản bác các luận điệu xuyên tạc, phá hoại. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Ban Tuyên giáo Trung ương và các cơ quan truyền thông.

4. Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh: Đẩy mạnh các chương trình phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, tạo nền tảng vật chất vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Thời gian: dài hạn; chủ thể: Bộ Quốc phòng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu lịch sử và chính trị: Luận văn cung cấp tư liệu chi tiết và phân tích sâu sắc về chiến lược lãnh đạo của Đảng trong kháng chiến, giúp mở rộng hiểu biết và nghiên cứu chuyên sâu.

2. Cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang: Nắm vững bài học về sự kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự để vận dụng trong công tác huấn luyện, chiến đấu và xây dựng lực lượng.

3. Giảng viên và sinh viên các trường đại học, học viện: Tài liệu tham khảo quan trọng cho các môn học về lịch sử Đảng, đường lối cách mạng và nghệ thuật quân sự.

4. Các nhà hoạch định chính sách quốc phòng, an ninh: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chiến lược, chính sách phù hợp với tình hình hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Đảng lại nhấn mạnh sự kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự?
   Đây là phương pháp cách mạng sáng tạo, tận dụng sức mạnh tổng hợp của quần chúng và lực lượng vũ trang, giúp giành thế chủ động và đánh bại các chiến lược quân sự của địch. Ví dụ, chiến thắng Ấp Bắc thể hiện rõ hiệu quả của sự kết hợp này.

2. Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ có điểm yếu gì?
   Chiến lược này dựa vào việc lập ấp chiến lược để cô lập lực lượng cách mạng, nhưng đã thất bại do sự phản kháng mạnh mẽ của nhân dân và sự chỉ đạo linh hoạt của Đảng, khiến Mỹ không thể bình định miền Nam trong 18 tháng như kế hoạch.

3. Vai trò của đấu tranh chính trị trong kháng chiến là gì?
   Đấu tranh chính trị giúp nâng cao nhận thức, đoàn kết quần chúng, tạo hậu phương vững chắc và hỗ trợ đắc lực cho đấu tranh quân sự. Phong trào biểu tình, bãi khóa ở các đô thị là minh chứng điển hình.

4. Làm thế nào Đảng vận dụng linh hoạt phương châm đấu tranh ở các vùng miền?
   Đảng xác định vùng rừng núi lấy đấu tranh quân sự làm chính, vùng đồng bằng kết hợp hai hình thức, vùng đô thị tập trung đấu tranh chính trị, tạo nên sự phối hợp hiệu quả trên toàn miền Nam.

5. Bài học kinh nghiệm nào có thể áp dụng trong công tác quốc phòng hiện nay?
   Bài học về sự kết hợp chặt chẽ giữa các hình thức đấu tranh, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân, đồng thời nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo linh hoạt, phù hợp với tình hình mới.

Kết luận

• Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự một cách sáng tạo, linh hoạt, góp phần quyết định vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước giai đoạn 1961-1968.
• Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” và “chiến tranh cục bộ” của Mỹ đều bị đánh bại bởi sức mạnh tổng hợp của nhân dân và lực lượng vũ trang dưới sự chỉ đạo của Đảng.
• Sự kết hợp này được vận dụng phù hợp với từng vùng miền, từng giai đoạn, tạo nên thế trận toàn dân, toàn diện, trường kỳ.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và hoạch định chính sách quốc phòng, an ninh hiện nay.
• Đề xuất các giải pháp nhằm phát huy bài học lịch sử trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới, góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền và phát triển bền vững đất nước.

Hãy tiếp tục nghiên cứu sâu hơn và vận dụng linh hoạt các bài học quý báu này để xây dựng một quốc phòng toàn dân vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển và bảo vệ Tổ quốc trong thế kỷ XXI.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẢNG LÃNH ĐẠO KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN NAM (1961-1965) 1. Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ và chủ trương của Đảng về kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền Nam 1. Tình hình thế giới và âm mưu của đế quốc Mỹ ở Việt Nam trong những năm đầu thập kỷ 60 * Tình hình thế giới: Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, tình hình thế giới có nhiều thay đổi, diễn biến phức tạp, tác động mạnh mẽ tới cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam. Ba trào lưu cách mạng thế giới ( sự lớn mạnh của hệ thống xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc và phong trào đấu tranh của công nhân và nhân dân lao động ở các nước tư bản) luôn phát triển ở thế tiến công toàn diện, đẩy chủ nghĩa đế quốc vào thế bị động và thất bại liên tiếp.

Thắng lợi của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã mở ra một thời kỳ mới, mà đặc điểm nổi bật của nó là: Chủ nghĩa xã hội đã vượt khỏi phạm vi một nước, trở thành một hệ thống thế giới lớn mạnh nhanh chóng làm chỗ dựa vững chắc cho cuộc đấu tranh chung của nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Với bản chất tốt đẹp của mình, chủ nghĩa xã hội trở thành đích đến, trụ cột của nhiều quốc gia. Đồng thời, sự phát triển vượt bậc của các nước xã hội chủ nghĩa trên nhiều lĩnh vực đã làm thay đổi tương quan lực lượng cách mạng thế giới, góp phần to lớn vào việc bảo vệ nền hòa bình, dân chủ. "Đến đầu năm 1960 nền kinh tế của các nước xã hội chủ nghĩa đã chiếm vị trí đáng kể trong nền kinh tế thế giới (38%)" [60, tr.

Khoa học kỹ thuật phát triển và giành được những thành tựu quan trọng, đặc biệt là về quân sự. Không chỉ dừng ở việc chế tạo thành công bom 12 z nguyên tử (1949), đến năm 1961, Liên Xô đã phóng vệ tinh nhân tạo và phóng tàu vũ trụ có người lái vào quỹ đạo trái đất. Do đó, không những nâng cao uy tín của Liên Xô và phe xã hội chủ nghĩa trên trường quốc tế, mà quan trọng hơn là đã tạo thêm thế mới cho sự nghiệp bảo vệ hòa bình thế giới. Đồng thời, cũng buộc chủ nghĩa đế quốc, mà trước hết là Mỹ phải thay đổi chiến lược toàn cầu của mình.

Đây cũng là thời kỳ mà nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức vùng lên đấu tranh mạnh mẽ cho những mục tiêu cao cả. Các nước thuộc địa ở Á, Phi, Mỹ La tinh lần lượt đứng lên giành độc lập, phá vỡ và thu hẹp hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc. Năm 1960, đã có 17 nước châu Phi (Camarun, Xenegan, Conggo, Xomali, .) giành được thắng lợi to lớn trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. "Cho đến cuối năm 1964, trên 1.5 tỷ người của ba lục địa này đã được giải phóng khỏi ách thống trị của thực dân.

Trên 60 nước độc lập trẻ tuổi đã bước lên vũ đài chính trị quốc tế, với tư cách là những quốc gia có chủ quyền"[60 , tr. Mặt khác, các nước thuộc địa cũng đoàn kết với nhau trong phong trào Không liên kết để chống kẻ thù chung. Với những hoạt động tích cực, nó đã tạo thành một lực lượng chính trị vô cùng rộng rãi trên trường quốc tế, vừa tăng sức cổ vũ cho cách mạng miền Nam, vừa làm suy yếu và phân tán lực lượng của chủ nghĩa đế quốc. Vì vậy, dòng thác cách mạng giải phóng dân tộc trong những năm 1960 thực sự trở thành đồng minh, hỗ trợ cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta.

Cùng với hệ thống xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc còn có phong trào đấu tranh đòi cải thiện dân sinh, dân chủ, hòa bình và tiến bộ xã hội của công nhân và nhân dân lao động ở các nước tư bản cũng phát triển mạnh mẽ. Điều đó, làm cho đế quốc không thể tùy ý quyết định có hay không có chiến tranh như trước. Do đó, nó trở thành một dòng thác cách mạng đánh vào chính sách phản động của chủ nghĩa đế quốc và đẩy chủ nghĩa tư bản rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Ngoài ra, vào những năm đầu của thập kỷ 60, đế quốc Mỹ cũng phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế (1960 -1961).

Hậu quả của nó là làm "5,5 triệu người 13 z thất nghiệp, dự trữ vàng giảm xuống 15.8 triệu USD năm 1963"[60, tr. Tổng thống Mỹ G. Kennodi, cũng khẳng định: "Mỹ là nước tài nguyên giàu có nhất thế giới, nhưng lại là một trong những nước tư bản có tốc độ phát triển kinh tế thấp nhất" [60, tr. Khó khăn này đã làm đau đầu nhiều đời tổng thống, và nó cũng chi phối nhất định tới các chính sách quân sự của Mỹ.

Phong trào chống Mỹ cũng ngày càng lên mạnh ở các châu lục. Do đó, trong chiến tranh ở Việt Nam, Mỹ sẽ gặp phải sự phản kháng mạnh mẽ của nhân dân lao động. Bên cạnh những thuận lợi, tình hình thế giới cũng đưa đến những khó khăn đối với cách mạng Việt Nam. Trước hết, nhờ Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Mỹ vượt lên về sức mạnh vật chất - kỹ thuật và quân sự, đã nhảy ra đóng vai trò “sen đầm” quốc tế, hòng cứu vãn chủ nghĩa đế quốc.

Tính đến năm 1960, Mỹ đã có "đội quân gồm 2.5 triệu người, 104 liên đội máy bay, ném bom hạng trung, gần 40 liên đội máy bay ném bom hạng nặng, 400 máy bay B52, 1.400 máy bay B57, 110 tàu ngầm trong đó có 32 chiếc được trang bị tên lửa chiến lược thế hệ mới" [52, tr. Vì vậy, trong cuộc chiến ở Việt Nam, đế quốc Mỹ luôn sử dụng các vũ khí hiện đại, tối tân và tăng cường viện trợ cho quân đội và chính quyền Sài Gòn. Trong khi chưa có tiềm lực để thực hiện một cuộc chiến tranh nóng nhằm tiêu diệt chủ nghĩa xã hội, thì chủ nghĩa đế quốc, đứng đầu là Mỹ đã phát động một cuộc chiến tranh lạnh. Để trở thành bá chủ thế giới, Mỹ đã tiến hành chiến lược toàn cầu, với những phương tiện khổng lồ và thủ đoạn tàn bạo, quỷ quyệt.

Từ chỗ chuẩn bị chiến tranh bằng vũ khí hạt nhân nhằm đánh thẳng vào phe xã hội chủ nghĩa là chủ yếu, Mỹ chuyển sang dùng chiến tranh hạn chế bằng vũ khí thông thường. Do đó, Mỹ tiến công trực tiếp vào phong trào giải phóng dân tộc và áp đặt chủ nghĩa thực dân mới đối với các nước thuộc địa. Mỹ lựa chọn Việt Nam là nơi thử nghiệm chiến lược này, bởi đây là nơi diễn ra cuộc cách mạng giải phóng dân tộc triệt để nhất và ảnh hưởng của nó đã vượt ra ngoài phạm vi Đông Dương. Đồng thời, đây cũng là nơi mà "Nếu Mỹ rút khỏi cuộc xung đột ở miền Nam thì sự sụp đổ không những ở miền 14 z nam Việt Nam mà cả toàn bộ vùng Đông Nam Á" [60, tr.

Bởi, theo Mỹ miền Nam Việt Nam là nơi có nguy cơ phá vỡ "chiến lược vành đai" của chúng. Cũng trong giai đoạn này, khi nhân dân Việt Nam đang bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đầy khó khăn, thì trong nội bộ hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa, nhất là giữa Liên Xô và Trung Quốc đã diễn ra những mâu thuẫn và bất đồng gay gắt về chiến lược, sách lược, phương pháp đấu tranh chống đế quốc và các thế lực phản động. Mặt khác, để củng cố vị trí của mình là nước xã hội chủ nghĩa đích thực, hai nước Xô - Trung đã có những chính sách khác nhau nhằm tranh giành ảnh hưởng đối với Việt Nam. Điều đó tạo cơ hội cho chủ nghĩa đế quốc lợi dụng, chia rẽ và làm suy yếu phong trào cách mạng thế giới.

Chính vì vậy, đòi hỏi Đảng trong giai đoạn này phải khéo léo xử lý quan hệ đối ngoại để có thể tranh thủ mọi sự giúp đỡ. Cùng với những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, thì ở Việt Nam, đế quốc Mỹ đang thực hiện âm mưu biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới, làm căn cứ quân sự tấn công miền Bắc và ngăn chặn làn sóng xã hội chủ nghĩa phát triển ở khu vực Đông Nam Á. * Âm mưu của đế quốc Mỹ trong chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" ở miền Nam Việt Nam Hiệp định Giơnevơ được ký kết, cách mạng Việt Nam bước vào giai đoạn mới với đặc điểm nổi bật là đất nước tạm chia cắt làm hai miền, với hai chế độ chính trị, xã hội khác nhau: miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội; miền Nam tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nhằm giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai, thống nhất nước nhà. Ở miền Nam, đế quốc Mỹ dựng lên bộ máy chính quyền độc tài phát xít Ngô Đình Diệm.

Đồng thời, thông qua hệ thống cố vấn và viện trợ của Mỹ chúng đã tiến hành hàng loạt các thủ đoạn "tố cộng", "diệt cộng", ban hành Luật 10-59,. nhằm đàn áp và tiêu diệt lực lượng cách mạng ở miền Nam. Đây là thời 15 z kỳ mà cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn và thách thức để chống lại kẻ thù hùng mạnh, tàn bạo, trong khi lực lượng cách mạng nhỏ yếu. Bởi theo hiệp định Giơnevơ thì cán bộ cách mạng và bộ đội nước ta phải tập kết ra miền Bắc.

Đứng trước yêu cầu bức thiết của cách mạng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã triệu tập Hội nghị lần thứ 15 (1/1959), thông qua nghị quyết về đường lối cách mạng miền Nam, đưa đến thắng lợi của phong trào Đồng khởi. Thắng lợi của cao trào Đồng khởi mùa Xuân 1960 đã giáng một đòn nặng nề vào chế độ Mỹ - Diệm. Nó mở ra một cục diện mới cho cách mạng miền Nam: từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công liên tục. Điều đó thể hiện tư duy sáng tạo, linh hoạt của Đảng trong việc xác định hình thức và phương pháp cách mạng.

Đồng thời, cũng đặt ra vấn đề sau khởi nghĩa: làm thế nào bảo vệ được quyền làm chủ đã giành được, đấu tranh vũ trang có còn là vị trí hỗ trợ hay phải được đặt ngang hàng với đấu tranh chính trị?