Luận văn thạc sĩ anh hưởng của chế phẩm sinh học ade selplex đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn ngoại nuôi thịt tại xã minh tân

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu anh hưởng của chế phẩm sinh học ade selplex đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn ngoại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Văn Quang
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Hiền Lương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Ade Selplex đến sinh trưởng và kháng bệnh của lợn ngoại nuôi thịt tại Minh Tân
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh trưởng của lợn giống ngoại nuôi thịt
• 2.2.1. Một số thông tin về giống lợn thí nghiệm
• 2.2.2. Đặc điểm ngoại hình
• 2.2.3. Đặc điểm sinh trưởng
• 2.2.4. Đặc điểm sinh trưởng của lợn nuôi thịt
• 2.2.4.1. Khái niệm sinh trưởng
• 2.2.4.2. Các quy luật sinh trưởng và phát dục của lợn
• 2.2.4.2.1. Quy luật sinh trưởng phát dục theo giai đoạn
• 2.2.4.2.2. Quy luật sinh trưởng phát dục không đồng đều
• 2.2.5. Các phương pháp đánh giá khả năng sinh trưởng của lợn
• 2.2.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của lợn
• 2.2.6.1. Các yếu tố bên trong
• 2.2.6.2. Các yếu tố bên ngoài
• 2.2.6.2.1. Dinh dưỡng
• 2.2.6.2.2. Nhiệt độ và ẩm độ môi trường
• 2.2.6.2.3. Ánh sáng
• 2.2.6.2.4. Các yếu tố khác
• 2.3. Hiểu biết về chế phẩm ADE-Selplex
• 2.3.1. Các loại vitamin A, D, E trong chế phẩm
• 2.3.1.1. Vitamin A (C20H30O)
• 2.3.1.1.1. Nguồn cung cấp vitamin A
• 2.3.1.1.2. Chức năng của vitamin A
• 2.3.1.1.3. Nhu cầu Vitamin A đối với vật nuôi
• 2.3.1.2. Vitamin D
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp nghiên cứu các chỉ tiêu
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả của chuyên đề
• 4.3.1. Ảnh hưởng của chế phẩm ADE-Selplex đến khả năng sinh trưởng của lợn thí nghiệm
• 4.3.2. Ảnh hưởng của chế phẩm ADE-Selplex đến khả năng chuyển hóa thức ăn của lợn thí nghiệm
• 4.3.3. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học đến khả năng kháng bệnh của lợn thịt thí nghiệm
• 4.3.4. Hiệu quả sử dụng chế phẩm sinh học đến chi phí thuốc thú y/kg KL lợn thí nghiệm
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chế phẩm sinh học Ade Selplex

Chế phẩm sinh học Ade Selplex là một sản phẩm mới trong lĩnh vực chăn nuôi, được sản xuất bởi công ty TNHH thuốc thú y Việt Nam. Sản phẩm này được thiết kế nhằm nâng cao khả năng sinh trưởng và kháng bệnh cho lợn, đặc biệt là lợn ngoại nuôi thịt. Việc sử dụng chế phẩm này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của vật nuôi mà còn góp phần vào việc sản xuất thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Theo nghiên cứu, Ade Selplex chứa các thành phần dinh dưỡng thiết yếu, giúp tăng cường hệ miễn dịch và khả năng hấp thụ dinh dưỡng của lợn. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, nơi mà việc giảm thiểu sử dụng kháng sinh là một yêu cầu cấp thiết.

1.1. Tác dụng của Ade Selplex đối với lợn

Nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung Ade Selplex vào khẩu phần ăn của lợn có thể cải thiện đáng kể khả năng sinh trưởng của chúng. Cụ thể, lợn được cho ăn chế phẩm này có mức tăng khối lượng cao hơn so với nhóm đối chứng. Điều này chứng tỏ rằng Ade Selplex không chỉ giúp lợn phát triển nhanh hơn mà còn tối ưu hóa quá trình chuyển hóa thức ăn. Hơn nữa, chế phẩm này còn có tác dụng tích cực trong việc phòng ngừa các bệnh thường gặp ở lợn, từ đó giảm thiểu chi phí thuốc thú y và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

II. Ảnh hưởng của Ade Selplex đến khả năng kháng bệnh của lợn

Khả năng kháng bệnh của lợn là một yếu tố quan trọng trong chăn nuôi. Việc sử dụng chế phẩm sinh học Ade Selplex đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc nâng cao sức đề kháng của lợn. Theo các nghiên cứu, lợn được bổ sung Ade Selplex có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với nhóm không sử dụng chế phẩm. Điều này cho thấy chế phẩm này có khả năng kích thích hệ miễn dịch, giúp lợn chống lại các tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn. Hơn nữa, việc giảm thiểu bệnh tật không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của lợn mà còn giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

2.1. Cơ chế tác động của Ade Selplex

Cơ chế tác động của Ade Selplex đến khả năng kháng bệnh của lợn chủ yếu thông qua việc cung cấp các vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của hệ miễn dịch. Chế phẩm này giúp tăng cường sản xuất kháng thể, từ đó nâng cao khả năng chống lại các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, Ade Selplex còn giúp cải thiện tình trạng tiêu hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hấp thụ dinh dưỡng, từ đó hỗ trợ sức khỏe tổng thể của lợn. Việc sử dụng chế phẩm này trong chăn nuôi không chỉ mang lại lợi ích về sức khỏe mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

III. Kết quả nghiên cứu tại Minh Tân

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng đã chỉ ra rằng việc bổ sung Ade Selplex vào khẩu phần ăn của lợn ngoại nuôi thịt mang lại nhiều lợi ích. Kết quả cho thấy lợn thí nghiệm có mức tăng trưởng cao hơn, tiêu tốn thức ăn hiệu quả hơn và tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với nhóm đối chứng. Điều này chứng tỏ rằng chế phẩm sinh học này có thể được áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi lợn tại địa phương, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm thịt.

3.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế

Việc sử dụng Ade Selplex không chỉ mang lại lợi ích về mặt sinh trưởng và kháng bệnh mà còn có ý nghĩa kinh tế lớn. Các nhà chăn nuôi có thể tiết kiệm chi phí thuốc thú y và tăng lợi nhuận từ việc bán lợn thịt. Theo tính toán, việc bổ sung chế phẩm này có thể giúp giảm chi phí sản xuất từ 10-15%, đồng thời nâng cao chất lượng thịt, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Điều này cho thấy rằng Ade Selplex không chỉ là một giải pháp dinh dưỡng mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, mô hình trang trại quy mô lớn liên kết gia công với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng mở rộng nhằm tận dụng nguồn con giống chất lượng cao, quy trình kỹ thuật công nghệ tiên tiến. Đồng thời, xu hướng chăn nuôi hướng tới mục tiêu an toàn vệ sinh thực phẩm và cung cấp nguồn "thịt sạch" cho người tiêu dùng đòi hỏi phải hạn chế tối đa việc lạm dụng kháng sinh. Do đó, việc nghiên cứu ứng dụng các chế phẩm sinh học chứa vi chất dinh dưỡng và khoáng vi lượng hữu cơ nhằm kích thích sinh trưởng, tăng cường miễn dịch tự nhiên cho vật nuôi trở thành yêu cầu cấp thiết.

Chế phẩm sinh học ADE-Selplex do Công ty TNHH Thuốc Thú y Việt Nam (Pharmavet Co. Ltd) sản xuất từ năm 2013, kết hợp giữa phức hợp vitamin A, D3, E và khoáng vi lượng Selen hữu cơ. Tuy nhiên, do đây là sản phẩm mới trên thị trường, dữ liệu kiểm chứng thực tế tại cơ sở chăn nuôi còn hạn chế, chưa tạo được sự tin tưởng đầy đủ cho người chăn nuôi. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Quang (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2015) với đề tài "Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học ADE Selplex đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn ngoại nuôi thịt, tại xã Minh Tân – huyện Thủy Nguyên – Hải Phòng" được thực hiện nhằm kiểm chứng khoa học hiệu quả của chế phẩm này.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm:

1. Xác định ảnh hưởng của chế phẩm sinh học ADE-Selplex đến khả năng sinh trưởng của lợn ngoại nuôi thịt.
2. Xác định ảnh hưởng của chế phẩm sinh học ADE-Selplex đến khả năng kháng bệnh của lợn ngoại giai đoạn từ cai sữa đến xuất bán.
3. Đánh giá hiệu quả chăn nuôi lợn thịt khi có bổ sung chế phẩm ADE-Selplex (về hiệu quả sử dụng thức ăn và chi phí thuốc thú y).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lợn con giống ngoại nuôi thịt từ giai đoạn cai sữa đến 5 tháng tuổi (xuất chuồng), thuộc tổ hợp lai 3 máu thương phẩm dòng CP40: $\♀(\♀\text{Landrace} \times \♂\text{Yorkshire}) \times \♂(\♀\text{Landrace} \times \♂\text{Duroc})$.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn gia công của hộ ông Bùi Doãn Hiền tại xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 08/12/2014 đến ngày 24/05/2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên hệ thống lý thuyết về sinh lý sinh trưởng, trao đổi chất ở lợn nuôi thịt và vai trò sinh học của các vi chất dinh dưỡng cấu thành chế phẩm ADE-Selplex:

• Đặc điểm sinh trưởng và phát dục: Vận dụng quy luật sinh trưởng theo giai đoạn (giai đoạn trong thai và ngoài thai) và quy luật phát triển không đồng đều giữa các chiều đo cơ thể, mô mỡ, mô nạc và mô xương theo tài liệu của Trần Văn Phùng và cộng sự (2004). Khái niệm sinh trưởng gắn liền với sự tổng hợp protein tế bào cơ theo Johanson (1972) và mô hình đường cong sinh trưởng hình chữ S theo Brody (1945).
• Cơ sở sinh hóa của các thành phần trong chế phẩm:
  • Vitamin A ($C_{20}H_{30}O$): Duy trì tính toàn vẹn của tế bào biểu mô niêm mạc, thị giác và tăng cường sức đề kháng.
  • Vitamin D (đặc biệt là $D_3$ - Cholecalciferol): Điều hòa quá trình hấp thu, chuyển hóa Canxi và Phốt pho tại ruột non, kích thích quá trình tạo xương và khoáng hóa xương.
  • Vitamin E ($\alpha$-tocopherol): Chất chống oxy hóa nội bào trong pha lipoid, bảo vệ màng tế bào khỏi tổn thương của các gốc tự do và acid béo chưa bão hòa, phòng chống bệnh teo cơ, bệnh cơ trắng (white muscle disease).
  • Selen hữu cơ ($Se$): Nguyên tố vi lượng là coenzyme thiết yếu cấu tạo nên enzyme Glutathione peroxidase ($GPX$), có chức năng trung hòa peroxide trong pha nước tế bào ($2GSH + H_2O_2 \rightarrow GSSG + 2H_2O$), phối hợp đồng vận với vitamin E ngăn ngừa phản ứng viêm, kích thích tổng hợp kháng thể và hạn chế hoại tử tế bào.

Phương pháp nghiên cứu áp dụng phương pháp thực nghiệm phân lô so sánh đồng đều. Thí nghiệm gồm 30 cá thể lợn dòng CP40 chia đều vào 3 lô (10 con/lô), tương đồng về lứa tuổi, tính biệt và thể trọng ban đầu:

• Lô Đối chứng (ĐC): Khẩu phần cơ sở (KPCS), không bổ sung chế phẩm.
• Lô Thí nghiệm 1 (TN1): KPCS + Chế phẩm ADE-Selplex với liều lượng 2g/kg thức ăn (giai đoạn bổ sung từ 30 đến 60 ngày tuổi).
• Lô Thí nghiệm 2 (TN2): KPCS + Chế phẩm ADE-Selplex với liều lượng 1g/kg thức ăn (giai đoạn bổ sung từ 30 đến 60 ngày tuổi).

Chế độ dinh dưỡng sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh của Công ty CP Việt Nam qua 4 giai đoạn thể trọng: 550SF (6-10 kg, 21% protein, 3300 Kcal ME), 551F (>10-30 kg, 20% protein, 3300 Kcal ME), 552SF (>30-50 kg, 18% protein, 3150 Kcal ME) và 552FX (>50 kg đến xuất bán, 17% protein, 3050 Kcal ME).

Hệ thống chỉ tiêu theo dõi gồm:

• Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng trung bình qua các kỳ cân (bắt đầu, 30, 60, 90, 120 ngày).
• Sinh trưởng tuyệt đối ($A$): $A = \frac{P_2 - P_1}{t_2 - t_1}$ (g/con/ngày).
• Sinh trưởng tương đối ($R$): $R = \frac{P_2 - P_1}{(P_1 + P_2)/2} \times 100$ (%).
• Chỉ số chuyển hóa thức ăn: Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng (FCR), tiêu tốn năng lượng trao đổi (ME/kg tăng KL) và tiêu tốn protein/kg tăng KL.
• Chỉ tiêu bệnh tật và thú y: Thời gian an toàn trung bình, tỷ lệ mắc bệnh (tiêu chảy, hô hấp), thời gian điều trị trung bình, tỷ lệ khỏi và chi phí thuốc thú y.

Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý theo phương pháp thống kê sinh vật học trong chăn nuôi của Nguyễn Văn Thiện trên phần mềm Minitab 14, tính toán các tham số $X \pm m_x$, hệ số biến thiên $C_v(%)$ và kiểm định sai khác trung bình bằng chuẩn $P$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn thịt quy mô trang trại gia công, sự cần thiết của việc tạo ra nguồn thịt sạch và nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho đàn lợn bằng chế phẩm sinh học ADE-Selplex. Xác định rõ mục tiêu, nội dung nghiên cứu, ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung tư liệu nghiên cứu về selen hữu cơ và ý nghĩa thực tiễn nhằm giảm thiểu sử dụng kháng sinh.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa toàn diện các cơ sở lý luận và kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước:

• Phân tích đặc điểm nguồn gốc, ngoại hình và tiềm năng năng suất của tổ hợp lợn lai 3 máu CP40 (tỷ lệ móc hàm 82,2%, tỷ lệ nạc 59,3%, tăng trọng bình quân 650-750 g/con/ngày).
• Trình bày chi tiết cấu trúc hóa học, vai trò sinh học, triệu chứng bệnh lý do thiếu hụt và tiêu chuẩn nhu cầu vitamin A, D, E và khoáng chất Selen ở lợn theo Viện Chăn nuôi Quốc gia và Hội đồng Hạt Cốc Hoa Kỳ (NRC).
• Đánh giá tổng quan các công trình nghiên cứu về Selen trên thế giới (nghiên cứu của Mahan D.C., Piatkowski, Hoekstra) và chỉ ra khoảng trống nghiên cứu tại Việt Nam khi chưa có nhiều công bố thực nghiệm bài bản về ảnh hưởng của selen hữu cơ trên lợn thịt thương phẩm.
• Giới thiệu chi tiết thông số kỹ thuật của chế phẩm ADE-Selplex do Công ty Pharmavet sản xuất (chứa 23 ppm Selen hữu cơ, 18-22g Vitamin E, 9 MIU Vitamin A, 0,9 MIU Vitamin D3, 93-95% Glucose, không chứa hormone và kháng sinh).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Mô tả chi tiết địa điểm, thời gian, bố trí lô thí nghiệm so sánh (Lô ĐC, Lô TN1 liều 2g/kg thức ăn, Lô TN2 liều 1g/kg thức ăn). Nêu rõ giá trị dinh dưỡng của 4 mã cám CP sử dụng trong quá trình nuôi, phương pháp cân lợn cố định định kỳ vào buổi sáng trước khi ăn và các công thức toán học tính toán chỉ tiêu sinh trưởng tuyệt đối, tương đối, tiêu tốn ME, protein, tỷ lệ mắc bệnh và phương pháp xử lý thống kê bằng phần mềm Minitab 14.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Nội dung chương 4 chia làm hai phần chính:

1. Công tác phục vụ sản xuất tại trại: Ghi nhận kết quả quản lý, chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn thịt quy mô 1.200 con. Quy trình phòng dịch chủ động bằng vắc xin gồm 5 đợt tiêm: PRRS (4 tuần tuổi, 1.200 con an toàn), FMD type O lần 1 (5 tuần tuổi, 1.200 con an toàn), SFV lần 1 (7 tuần tuổi, 1.198 con an toàn), SFV lần 2 (9 tuần tuổi, 1.198 con an toàn), FMD lần 2 (11 tuần tuổi, 1.193 con an toàn). Kết quả điều trị bệnh đạt tỷ lệ khỏi 100% đối với bệnh viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae (120 con), bệnh tiêu chảy do E. coli và Salmonella (61 con), bệnh viêm khớp do Streptococcus suis (7 con). Tỷ lệ xuất bán toàn trại đạt 99,4% (1.193 con/1.200 con).
2. Kết quả nghiên cứu chuyên đề: Phân tích chi tiết sự vượt trội của lợn ở các lô thí nghiệm có bổ sung chế phẩm sinh học ADE-Selplex về khối lượng tích lũy, tốc độ tăng khối lượng tuyệt đối, khả năng chuyển hóa thức ăn và các chỉ tiêu kháng bệnh.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về liều lượng tối ưu của chế phẩm ADE-Selplex trong chăn nuôi lợn thịt và đề xuất khuyến nghị ứng dụng thực tiễn cho các trang trại chăn nuôi công nghiệp.

---

Kết quả và đóng góp

1. Khả năng sinh trưởng tích lũy và tăng khối lượng

Khối lượng lợn tăng dần qua các kỳ cân và có sự phân hóa rõ nét giữa các lô thí nghiệm và lô đối chứng ($P < 0,05$):

Thời điểm theo dõi (Ngày TN)	Lô ĐC ($n=10$) ($X \pm m_x$, kg)	Lô TN1 ($n=10$) ($X \pm m_x$, kg)	Lô TN2 ($n=10$) ($X \pm m_x$, kg)	Giá trị $P$
Bắt đầu TN	$6,68^a \pm 0,187$	$6,70^a \pm 0,180$	$6,75^a \pm 0,150$	0,663
30 ngày	$15,68^a \pm 0,630$	$16,52^b \pm 0,550$	$16,53^b \pm 0,440$	0,002
60 ngày	$37,67^a \pm 0,920$	$39,50^b \pm 0,570$	$39,25^b \pm 0,870$	0,000
90 ngày	$59,10^a \pm 1,500$	$62,25^b \pm 1,050$	$60,30^b \pm 0,990$	0,000
120 ngày (Kết thúc)	$81,04^a \pm 0,740$	$86,65^b \pm 0,920$	$84,60^b \pm 0,920$	0,000

Ghi chú: Trong cùng một hàng, các giá trị mang chữ cái khác nhau ($a, b$) biểu thị sai khác có ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$).

Tại thời điểm kết thúc 120 ngày nuôi, khối lượng trung bình lợn ở lô TN1 đạt $86,65\text{ kg}$ (cao hơn lô ĐC $5,61\text{ kg}$, tương đương tăng $6,92%$), lô TN2 đạt $84,60\text{ kg}$ (cao hơn lô ĐC $3,56\text{ kg}$, tương đương tăng $4,39%$).

2. Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối

• Sinh trưởng tuyệt đối toàn kỳ (0 - 120 ngày): Lô TN1 đạt tốc độ tăng trọng cao nhất với $666,2\text{ g/con/ngày}$ (bằng $107,5%$ so với lô ĐC), lô TN2 đạt $648,1\text{ g/con/ngày}$ (bằng $104,6%$ so với lô ĐC), trong khi lô ĐC chỉ đạt $619,6\text{ g/con/ngày}$. Giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất ghi nhận từ 90 đến 120 ngày, lô TN1 đạt tới $813,3\text{ g/con/ngày}$.
• Sinh trưởng tương đối: Phù hợp với quy luật sinh học giảm dần theo lứa tuổi. Giai đoạn 1 - 30 ngày đạt mức cao nhất (Lô TN1: $84,58%$, Lô TN2: $84,02%$, Lô ĐC: $80,50%$), sau đó giảm dần xuống mức $31,31 - 33,54%$ ở giai đoạn 90 - 120 ngày.

3. Khả năng chuyển hóa và tiêu tốn thức ăn

Việc bổ sung chế phẩm ADE-Selplex giúp lợn tối ưu hóa quá trình hấp thu dưỡng chất, giảm rõ rệt hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) cũng như chi phí năng lượng và protein cho mỗi kilôgam thể trọng tăng thêm:

Chỉ tiêu theo dõi (Tính TB toàn kỳ)	Lô ĐC	Lô TN1 (2g Cp/kg TĂ)	Lô TN2 (1g Cp/kg TĂ)
Tổng thức ăn tiêu thụ (kg/lô)	1.799,5	1.831,0	1.814,0
Tổng khối lượng tăng (kg/lô)	743,6	799,5	788,5
Tiêu tốn TĂ/kg tăng KL (FCR)	2,420	2,291 (giảm 0,129)	2,331 (giảm 0,089)
Tiêu tốn Năng lượng trao đổi (ME, Kcal/kg tăng KL)	7.630,6	7.217,3	7.346,7
Tiêu tốn Protein thô (g/kg tăng KL)	441,7	417,5	427,2

4. Đóng góp khoa học và giải pháp đề xuất

• Đóng góp khoa học: Cung cấp dẫn liệu thực nghiệm có giá trị về hiệu quả của việc kết hợp vitamin A, D3, E và Selen hữu cơ đối với lợn ngoại lai 3 máu CP40 trong điều kiện khí hậu miền Bắc Việt Nam; bổ sung minh chứng thực tế về việc vi khoáng hữu cơ cải thiện tốc độ sinh trưởng và giảm tiêu tốn thức ăn.
• Giải pháp - Kiến nghị của tác giả: Khuyến cáo người chăn nuôi nên bổ sung chế phẩm ADE-Selplex vào khẩu phần ăn của lợn thịt sau cai sữa từ 30 đến 60 ngày tuổi với liều lượng hiệu quả nhất là 2g chế phẩm/kg thức ăn (Lô TN1) nhằm tối ưu hóa năng suất, giảm chi phí thức ăn và nâng cao sức đề kháng cho đàn gia súc.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên nội dung và phạm vi nghiên cứu được trình bày trong khóa luận, các hạn chế và hướng mở gồm:

• Hạn chế về quy mô và địa bàn nghiên cứu: Thí nghiệm mới dừng lại ở quy mô mẫu nhỏ ($n = 10\text{ con/lô}$, tổng số 30 con thí nghiệm chuyên đề) tại một cơ sở chăn nuôi duy nhất (trang trại tư nhân tại Thủy Nguyên, Hải Phòng) trong một vụ nuôi (từ mùa đông sang mùa hè).
• Hạn chế về chỉ tiêu chuyên sâu: Đề tài tập trung vào các chỉ tiêu năng suất bên ngoài (khối lượng, FCR, tỷ lệ bệnh lâm sàng), chưa thực hiện mổ khảo sát để đánh giá tỷ lệ nạc, mỡ giắt, phẩm chất thịt xẻ cũng như xét nghiệm các chỉ số sinh hóa máu (hàm lượng enzyme GPX, nồng độ Selen huyết thanh).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng khảo sát chế phẩm ADE-Selplex trên quy mô đàn lớn hơn ở nhiều vùng sinh thái khác nhau; thử nghiệm trên các tổ hợp lai khác và lợn nái sinh sản; phân tích sâu chất lượng thịt thương phẩm sau giết mổ.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Dinh dưỡng động vật: Cung cấp phương pháp thiết kế thí nghiệm phân lô so sánh, phương pháp thu thập và xử lý số liệu sinh học bằng phần mềm Minitab, cùng các công thức tính toán chỉ tiêu năng suất gia súc.
• Chủ trang trại và kỹ thuật viên chăn nuôi lợn công nghiệp: Cung cấp dữ liệu định lượng cụ thể về liều dùng chế phẩm vitamin - selen hữu cơ để giảm chỉ số FCR, tiết kiệm chi phí thức ăn và quy trình tiêm phòng vắc xin chuẩn cho lợn thịt từ 4 đến 11 tuần tuổi.
• Các nhà nghiên cứu và sản xuất thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi: Dữ liệu thực nghiệm hỗ trợ quá trình hoàn thiện công thức phụ gia thức ăn và đánh giá hiệu quả của vi khoáng hữu cơ thay thế vi khoáng vô cơ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Thành phần hoạt chất chính trong chế phẩm sinh học ADE-Selplex gồm những chất nào?

Theo công bố của nhà sản xuất (Công ty TNHH Thuốc Thú y Việt Nam - Pharmavet Co. Ltd) ghi nhận trong khóa luận, chế phẩm ADE-Selplex có dạng bột màu trắng chứa: Selen hữu cơ (23 ppm), Vitamin E (18 - 22 g), Vitamin A (9 MIU), Vitamin D3 (0,9 MIU), tá dược Glucose (93 - 95%), độ ẩm dưới 9%, hoàn toàn không chứa kháng sinh và hormone tăng trọng.

2. Thí nghiệm so sánh được bố trí với liều lượng và thời gian bổ sung chế phẩm như thế nào?

Thí nghiệm bố trí trên 3 lô lợn CP40 (10 con/lô). Lô ĐC ăn khẩu phần cơ sở (KPCS); Lô TN1 ăn KPCS bổ sung 2g ADE-Selplex/kg thức ăn; Lô TN2 ăn KPCS bổ sung 1g ADE-Selplex/kg thức ăn. Thời gian bổ sung chế phẩm kéo dài liên tục từ 30 đến 60 ngày tuổi của lợn.

3. Sau 120 ngày thí nghiệm, lợn ở lô bổ sung chế phẩm đạt khối lượng và tăng khối lượng tuyệt đối ra sao so với lô đối chứng?

Lô TN1 (bổ sung 2g/kg) đạt khối lượng cuối kỳ cao nhất với $86,65\text{ kg/con}$, sinh trưởng tuyệt đối trung bình $666,2\text{ g/con/ngày}$ (tăng $7,5%$ so với ĐC). Lô TN2 (bổ sung 1g/kg) đạt $84,60\text{ kg/con}$, sinh trưởng tuyệt đối $648,1\text{ g/con/ngày}$ (tăng $4,6%$ so với ĐC). Lô ĐC chỉ đạt $81,04\text{ kg/con}$ và $619,6\text{ g/con/ngày}$ ($P < 0,05$).

4. Bổ sung ADE-Selplex giúp giảm tiêu tốn thức ăn (FCR), năng lượng và protein như thế nào?

Tính trung bình toàn bộ 120 ngày nuôi, tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng (FCR) ở Lô TN1 là $2,291\text{ kg}$ (thấp hơn lô ĐC $0,129\text{ kg}$), Lô TN2 là $2,331\text{ kg}$ (thấp hơn lô ĐC $0,089\text{ kg}$). Đồng thời, tiêu tốn năng lượng trao đổi ở lô TN1 giảm còn $7.217,3\text{ Kcal/kg}$ (so với $7.630,6\text{ Kcal/kg}$ của ĐC) và tiêu tốn protein giảm còn $417,5\text{ g/kg}$ (so với $441,7\text{ g/kg}$ của ĐC).

5. Kết quả công tác phòng trừ dịch bệnh tại trang trại trong quá trình thực tập đạt mức nào?

Tại trang trại 1.200 con lợn thịt, tác giả đã phối hợp thực hiện quy trình vắc xin 5 đợt (PRRS, FMD lần 1-2, SFV lần 1-2) an toàn $100%$. Điều trị thành công $100%$ các ca mắc bệnh gồm 120 con viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae, 61 con tiêu chảy do E. coli/Salmonella, và 7 con viêm khớp do Streptococcus suis, đưa tỷ lệ xuất bán toàn trại đạt $99,4%$.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Văn Quang đã chứng minh bằng số liệu thực nghiệm khoa học về hiệu quả tích cực của chế phẩm sinh học ADE-Selplex đối với lợn ngoại nuôi thịt dòng CP40. Việc bổ sung chế phẩm ở liều lượng 2g/kg thức ăn trong giai đoạn 30 - 60 ngày tuổi giúp tăng khối lượng xuất chuồng thêm 6,92%, cải thiện tốc độ sinh trưởng tuyệt đối thêm 7,5% và giảm tiêu tốn thức ăn 0,129 kg/kg tăng trọng. Kết quả nghiên cứu khẳng định tiềm năng ứng dụng của phức hợp vitamin và selen hữu cơ trong việc nâng cao năng suất chăn nuôi và hướng tới quy trình sản xuất thực phẩm an toàn, giảm thiểu phụ thuộc vào thuốc kháng sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi là một ngành truyền thống có từ lâu đời ở nước ta. Hiện nay, chăn nuôi ngày càng phát triển mạnh cả về chất lượng và số lượng do tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng được đẩy mạnh để hội nhập với kinh tế quốc tế. Chính vì vậy, chăn nuôi với quy mô trang trại đã được mở rộng theo khuynh hướng nuôi gia công cho doanh nghiệp nước ngoài để tận dụng nguồn giống, kỹ thuật, và áp dụng quy trình kỹ thuật công nghệ cao. Đồng thời, để đáp ứng mục tiêu hướng tới của thế kỷ XXI là sản xuất nguồn “thịt sạch” đảm bảo cho sức khỏe người tiêu dùng.

Cho nên, một số công ty đã chú trọng sản xuất các loại sản phẩm chế phẩm sinh học để phòng trị bệnh và kích thích khả năng sinh trưởng, sinh sản cho vật nuôi vừa an toàn lại hiệu quả cao. Một trong những chế phẩm sinh học đó là chế phẩm ADE-Selplex được công ty TNHH thuốc thú y Việt Nam (Pharmavet Co. Ltd) sản xuất năm 2013. Do chế phẩm sinh học vẫn là một sản phẩm mới chưa thực sự tạo được lòng tin đối với người chăn nuôi, nên để giải quyết vấn đề này, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học ADE Selplex đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn ngoại nuôi thịt, tại xã Minh Tân - huyện Thủy Nguyên - Hải Phòng”, nhằm chứng minh cho người chăn nuôi thấy chế phẩm sinh học có nhiều tác dụng và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Mục đích của đề tài - Xác định được ảnh hưởng của chế phẩm sinh học ADE- Selplex đến khả năng sinh trưởng của lợn ngoại nuôi thịt - Xác định được ảnh hưởng của chế phẩm sinh học ADE- Selplex đến khả năng kháng bệnh của lợn ngoại giai đoạn từ cai sữa đến xuất bán. e 2 - Hiệu quả chăn nuôi lợn thịt có bổ sung chế phẩm ADE-Selplex. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Đóng góp thêm tư liệu khoa học về sử dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi lợn thịt.

Đề tài là tài liệu tham khảo cho sinh viên và các nhà khoa học trong các nghiên cứu tiếp theo. Ý nghĩa thực tiễn Nâng cao năng suất chăn nuôi, giảm thiểu việc sử dụng kháng sinh, góp phần phát triển chăn nuôi bền vững và vệ sinh an toàn thực phẩm. e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đặc điểm sinh trưởng của lợn giống ngoại nuôi thịt 2. Một số thông tin về giống lợn thí nghiệm Nguồn gốc và sự phân bố của lợn thịt dòng CP40 Trong chăn nuôi công nghiệp việc xác định công thức lai tốt, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của từng vùng là rất cần thiết. Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam là công ty lớn trong lĩnh vực chăn nuôi lợn, có quy trình chăn nuôi hiện đại. Trong thời gian qua công ty đã tiến hành nhập và lai tạo thành công nhiều công thức lai và đưa các tổ hợp lai vào sử dụng trong chăn nuôi công nghiệp.

Điển hình là tổ hợp lai 3 máu ♀(♀Landrace x ♂Yorkshire) x ♂(♀Landrace x ♂Duroc) nuôi thịt thương phẩm. Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái F1(♀Landrace x ♂Yorkshire), khả năng sinh trưởng và chất lượng thịt của con lai 3 máu ♀(♀Landrace x ♂Yorkshire) x ♂(♀Landrace x ♂Duroc) một cách cụ thể và có hệ thống. CP40 đươc nuôi tại các trang trại gia công ở cả 3 miền Bắc, Trung, Nam của Việt Nam. Đặc điểm ngoại hình Lợn CP40 có lông trắng, có con lông màu hung, đầu cổ hơi nhỏ và dài, vai - lưng - mông – đùi rất phát triển, mình dài, lưng hơi cong, bụng gọn, 4 chân dài chắc chắn.

Da của lợn CP40 có màu trắng, tuy nhiên thỉnh thoảng có một số nốt đen, hoặc có màu hung. Đặc điểm sinh trưởng Lợn CP40 có mức tăng khối lượng bình quân từ 650–750 gam/con/ngày; tiêu tốn thức ăn từ 2,55 kg/kg tăng khối lượng; tỉ lệ móc hàm 82,2%; tỉ lệ thịt xẻ 74,6%; tỉ lệ thịt nạc 59,3% (theo phòng Kỹ thuật công ty CP). Đặc điểm sinh trưởng của lợn nuôi thịt Khái niệm sinh trưởng Theo Chambers (1990) [3], sinh trưởng là quá trình sinh lý sinh hoá phức tạp duy trì từ phôi thai được hình thành đến khi con vật thành thục về tính. Như vậy, ngay từ khi còn là phôi thai, quá trình sinh trưởng đã được khởi động.

Johanson (1972) [11] đã đưa ra khái niệm: Về mặt sinh học, sinh trưởng được xem như là quá trình tổng hợp protein, cho nên người ta lấy việc tăng khối lượng làm chỉ tiêu đánh giá sự sinh trưởng. Tuy nhiên, cũng có khi tăng khối lượng không phải là sinh trưởng (ví dụ như có trường hợp tăng khối lượng chủ yếu là tăng mỡ và nước chứ không phải sự phát triển của mô cơ), sự sinh trưởng thực sự là sự tăng lên về khối lượng, chất lượng và các chiều của tế bào mô cơ, ông cho rằng cường độ phát triển qua giai đoạn bào thai và giai đoạn sau khi sinh có ảnh hưởng đến sự phát triển của con vật. Khi nghiên cứu về sinh trưởng, ta không thể không đề cập đến quá trình phát dục. Đây là quá trình thay đổi về chất, tức là tăng thêm, hoàn thiện thêm về tính chất, chức năng của các bộ phận cơ thể.

Phát dục diễn ra trong quá trình thay đổi về cấu tạo, chức năng, hình thái, kích thước các bộ phận cơ thể. Phát dục của cơ thể con vật là quá trình phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn từ khi trứng rụng tới khi trưởng thành, khi con vật trưởng thành quá trình sinh trưởng chậm lại, sự tăng sinh các tế bào ở các cơ quan, tổ chức không nhiều lắm, cơ thể to ra, béo thêm nhưng chủ yếu là tích luỹ mỡ, còn tích lũy cơ xem như ở trạng thái ổn định. Các quy luật sinh trưởng và phát dục của lợn. Gia súc trưởng thành không chỉ là sự phóng to của gia súc lúc sơ sinh.

Bởi vì trong quá trình phát triển, mỗi giai đoạn sinh trưởng và phát dục của gia súc phải tuân theo những quy luật nhất định: Quy luật sinh trưởng phát dục không đồng đều, quy luật sinh trưởng phát dục theo giai đoạn. e 5 − Quy luật sinh trưởng phát dục theo giai đoạn: Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) [15], quá trình sinh trưởng và phát dục của lợn được chia làm hai giai đoạn: giai đoạn trong thai và giai đoạn ngoài thai. + Giai đoạn trong thai: Quá trình sinh trưởng trong thai là một phần quan trọng trong chu kỳ sống của lợn, bởi vì các sự kiện của thời kỳ này có ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển và khả năng sinh sản của lợn. Quá trình phát triển trong thai được chia làm ba giai đoạn: giai đoạn phôi thai, tiền thai và bào thai.

Giai đoạn phôi thai từ lúc trứng thụ tin đến 22 ngày, đặc điểm của giai đoạn này là hợp tử dịch chuyển và làm tổ ở sừng tử cung (trong vòng 2 ngày đầu tiên), phân chia nhanh chóng thành khối tế bào và các bào phôi. Giai đoạn tiền thai từ ngày 23 đến 39, hình thành nên hầu hết các cơ quan, bộ phận trong cơ thể. Giai đoạn thai từ ngày 40 đến đẻ là giai đoạn phát triển nhanh về kích thước và khối lượng của thai. + Giai đoạn ngoài thai được chia thành các thới kỳ bú sữa, thời kì thành thục, thời kỳ trưởng thành và thời kỳ già cỗi.

Lợn con mới sinh ra chưa thành thục về sinh lý và thể vóc, có rất nhiều sự thay đổi diễn ra trong thời kỳ đầu tiên sau khi sinh để phù hợp cho cuộc sống của nó sau nay. Có một số thay đổi và các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi đó như khối lượng sơ sinh và số con đẻ ra trên ổ, lượng đường Gulucoza trong máu, vấn đề điều tiết thân nhiệt, khả năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn, sự thay đổi về thành phần hóa học của cơ thể theo tuổi. đây là những sự thay đổi quan trọng trong những ngày đầu tiên của lợn sau khi sinh, cần phải được nghiên cứu đầy đủ và hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng của lợn. Đối với lợn nái sinh sản chúng ta phải tìm cách để kéo dài thời kỳ trưởng thành để lợn có thể cho nhiều sản phẩm nhất.

- Quy luật sinh trưởng phát dục không đồng đều e 6 Không đồng đều về khả năng tăng khối lượng: lúc còn non khả năng tăng khối lượng chậm, sau đó tăng khối lượng nhanh dần, tùy theo các giống lợn khác nhau mà tốc độ tăng khối lượng khác nhau. Điều quan trọng nhất là các nhà chăn nuôi phải biết thời điểm lợn sinh trưởng nhanh nhất để kết thúc vỗ béo cho thích hợp, giảm giá thành sản phẩm chăn nuôi. Không đồng đều về sự phát triển của các cơ quan bộ phận cơ thể: trong quá trình sinh trưởng và phát dục của cơ thể lợn có những cơ quan phát triển nhanh, có những cơ quan phát triển chậm. Không đồng đều về sự tích lũy của các tổ chức mỡ, nạc, xương sự phát triển của bộ xương có xu hướng giảm dần theo tuổi (tính theo sinh trưởng tương đối); của thịt giữ mức độ bình thường trong giai đoạn đầu sau khi sinh sau đó giảm dần từ tháng thứ 5, sự tích lũy mỡ tăng dần từ tháng 6, 7.

Dựa vào quy luật này, các nhà chăn nuôi cần căn cứ vào mục đích chăn nuôi mà quyết định thời điểm giết mổ cho phù hợp để có thể đạt tỷ lệ nạc cao nhất. Các phương pháp đánh giá khả năng sinh trưởng của lợn Sinh trưởng của lợn lần đầu tiên được Brody mô tả vào năm 1945 trên quan điểm của năng lượng dự trữ trong cơ thể so với đơn vị năng lượng ăn vào, ông cũng là người đưa ra đường cong sinh trưởng dạng hình chữ S. Việc đánh giá sinh trưởng của lợn được thể hiện dưới dạng tăng khối lượng của cơ thể, có thể tính dưới dạng sinh trưởng tuyệt đối (gam/ngày) hoặc sinh trưởng tương đối (%). Sinh trưởng tuyệt đối được tính theo công thức sau: KL cuối kỳ (g) - KL đầu kỳ(g) Sinh trưởng tuyệt đối (g/ngày) = Thời gian nuôi(ngày) Sinh trưởng tương đối được tính theo công thức sau: (KL cuối kỳ – KL đầu kỳ)×100 Sinh trưởng tương đối (%) = X100 (KL đầu kỳ + KL cuối kỳ)/2 e 7 2.