Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của chế phẩm sinh học respol đến khả năng sinh trưởng của gà thịt tại trại chăn nuôi gia cầm khoa chăn nuôi thú y

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Respol đến sinh trưởng gà thịt tại… 53 trang · Đại học Nông Lâm Thái Nguyên · 2018.

• Tác giả: Hoàng Đức Trường
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Trung Kiên
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Respol đến khả năng sinh trưởng của gà thịt tại trại chăn nuôi gia cầm
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tình cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở gia cầm
• 2.2.1. Tiêu hóa ở miệng
• 2.2.2. Tiêu hóa ở diều
• 2.2.3. Tiêu hóa ở dạ dày
• 2.2.4. Tiêu hoá ở ruột
• 2.3. Đặc điểm sinh trưởng và những nhân tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của gia cầm
• 2.3.1. Khái niệm sinh trưởng
• 2.3.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của gia cầm
• 2.3.2.1. Ảnh hưởng của dòng giống
• 2.3.2.2. Ảnh hưởng của tính biệt và tốc độ mọc lông
• 2.3.2.3. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng
• 2.3.2.4. Ảnh hưởng của môi trường
• 2.3.3. Những chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh trưởng
• 2.4. Vài nét về chế phẩm sử dụng trong thí nghiệm
• 2.4.1. Chế phẩm Respol
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp thiết kế thí nghiệm
• 3.4.2. Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả phục vụ sản xuất
• 4.1.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 4.1.2. Phương pháp tiến hành
• 4.1.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Kết quả nghiên cứu
• 4.2.1. Kết quả nuôi sống của gà thí nghiệm
• 4.2.2. Kết quả về sinh trưởng của gà thí nghiệm
• 4.2.2.1. Kết quả về sinh trưởng tích luỹ của gà thí nghiệm
• 4.2.2.2. Kết quả sinh trưởng tuyệt đối của gà thí nghiệm
• 4.2.2.3. Kết quả về sinh trưởng tương đối của gà thí nghiệm
• 4.2.3. Kết quả về khả năng thu nhận thức ăn
• 4.2.4. Kết quả về hiệu quả sử dụng thức ăn cho gà thí nghiệm
• 4.2.5. Chỉ số sản xuất và chỉ số kinh tế
• 4.2.6. Sơ bộ hạch toán thu chi cho 1 kg khối lượng gà xuất bán (đồng/kg)
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• appendix.1. Tài liệu trong nước
• appendix.2. Tài liệu nước ngoài

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Respol đến sinh trưởng gà thịt tại trại chăn nuôi gia cầm. Mục tiêu chính là xác định hiệu quả của chế phẩm sinh học trong việc cải thiện tốc độ tăng trưởng và sức khỏe của gà thịt. Nghiên cứu cũng nhằm cung cấp dữ liệu khoa học để khuyến khích việc sử dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi, thay thế kháng sinh, giảm thiểu tồn dư kháng sinh trong sản phẩm.

1.1. Tình cấp thiết của đề tài

Chăn nuôi gia cầm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp. Tuy nhiên, dịch bệnh, đặc biệt là bệnh đường tiêu hóa, gây thiệt hại lớn. Việc sử dụng kháng sinh không còn hiệu quả do tình trạng kháng thuốc. Chế phẩm sinh học Respol được nghiên cứu như một giải pháp thay thế, giúp cải thiện hệ tiêu hóa, tăng cường hấp thu dinh dưỡng, và giảm thiểu mùi hôi từ chất thải chăn nuôi.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Respol đến sinh trưởng gà thịt, đồng thời cung cấp dữ liệu khoa học để hỗ trợ việc áp dụng chế phẩm sinh học trong thực tiễn chăn nuôi. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi và chất lượng sản phẩm.

II. Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học về đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở gia cầm và những nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng gà thịt. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thiết kế thí nghiệm, theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng, và phân tích số liệu để đánh giá hiệu quả của chế phẩm sinh học Respol.

2.1. Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở gia cầm

Gia cầm có hệ tiêu hóa đặc biệt, với tốc độ tiêu hóa nhanh. Quá trình tiêu hóa bắt đầu từ miệng, diều, dạ dày, và kết thúc ở ruột. Chế phẩm sinh học Respol tác động tích cực đến hệ tiêu hóa, giúp tăng cường hấp thu dinh dưỡng và cải thiện sức khỏe gia cầm.

2.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại trại chăn nuôi gia cầm với đối tượng là gà thịt giống Ross 308. Chế phẩm sinh học Respol được bổ sung vào thức ăn, và các chỉ tiêu sinh trưởng như khối lượng cơ thể, tỷ lệ sống, và hiệu quả sử dụng thức ăn được theo dõi và phân tích.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy chế phẩm sinh học Respol có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng gà thịt. Gà được bổ sung chế phẩm sinh học có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn, tỷ lệ sống cao hơn, và hiệu quả sử dụng thức ăn tốt hơn so với nhóm đối chứng.

3.1. Kết quả về sinh trưởng

Gà được bổ sung chế phẩm sinh học Respol có khối lượng cơ thể cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Sinh trưởng tuyệt đối và tương đối của gà thí nghiệm cũng cao hơn, chứng tỏ chế phẩm sinh học có tác động tích cực đến quá trình tăng trưởng.

3.2. Hiệu quả kinh tế

Việc sử dụng chế phẩm sinh học Respol giúp giảm chi phí thức ăn và thuốc thú y, đồng thời tăng lợi nhuận từ việc xuất bán gà thịt. Kết quả này khẳng định tính khả thi và hiệu quả kinh tế của việc áp dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi gà thịt.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu khẳng định chế phẩm sinh học Respol có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng gà thịt và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi. Việc sử dụng chế phẩm sinh học là một giải pháp bền vững, giúp cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

4.1. Kết luận

Chế phẩm sinh học Respol giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống, và hiệu quả sử dụng thức ăn của gà thịt. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để khuyến khích việc áp dụng chế phẩm sinh học trong thực tiễn chăn nuôi.

4.2. Đề xuất

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác động của chế phẩm sinh học Respol và mở rộng ứng dụng trong các mô hình chăn nuôi khác nhau. Đồng thời, cần tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ người chăn nuôi áp dụng chế phẩm sinh học để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi gia cầm là một nghề truyền thống lâu đời tại Việt Nam, đóng góp tỷ trọng đáng kể vào cơ cấu thu nhập của người nông dân và cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho xã hội. Nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thịt gia cầm ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng, các giống gia cầm cao sản chuyên thịt như Ross 308 đã được nhập khẩu và phát triển rộng rãi. Tuy nhiên, cùng với xu hướng chăn nuôi thâm canh quy mô lớn, áp lực dịch bệnh—đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa—đã và đang gây ra những tổn thất kinh tế nghiêm trọng cho người chăn nuôi. Bệnh đường tiêu hóa thường phát sinh quanh năm, gia tăng mạnh khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc điều kiện vệ sinh chăm sóc không đảm bảo, khiến gia cầm non bị còi cọc, giảm khả năng tăng trọng và suy giảm sức đề kháng.

Để đối phó với dịch bệnh và kích thích tăng trưởng, việc lạm dụng kháng sinh ở liều thấp trong thời gian dài đã dẫn đến hiện tượng vi khuẩn kháng thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị và gây nguy cơ tồn dư kháng sinh trong thực phẩm, đe dọa sức khỏe người tiêu dùng. Trước quy định cấm sử dụng kháng sinh kích thích sinh trưởng trong thức ăn chăn nuôi, việc ứng dụng các chế phẩm sinh học chứa men vi sinh hữu hiệu (như chế phẩm Respol) là giải pháp kỹ thuật cần thiết. Men vi sinh giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất, nâng cao sức đề kháng tự nhiên và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi gây ra.

Khóa luận xác định 03 nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Respol đến khả năng sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và hiệu quả sử dụng thức ăn của gà thịt Ross 308 nuôi tại trại thực nghiệm.
2. Giúp sinh viên làm quen và rèn luyện phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành chăn nuôi - thú y.
3. Cung cấp hệ thống số liệu khoa học thực nghiệm về tác động của men sinh học đến khả năng sinh trưởng của gia cầm, làm cơ sở khuyến cáo ứng dụng vào thực tiễn sản xuất.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn gà thịt thương phẩm giống Ross 308 giai đoạn từ sơ sinh (01 ngày tuổi) đến 42 ngày tuổi (6 tuần tuổi).
• Yếu tố thí nghiệm: Chế phẩm sinh học Respol có nguồn gốc từ Hàn Quốc, phối trộn vào nước uống theo liều lượng quy định.
• Địa điểm nghiên cứu: Trại Chăn nuôi gia cầm thuộc Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên (tổ 10, xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên).
• Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 5 năm 2017 đến tháng 11 năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và khoa học

Nghiên cứu dựa trên các nguyên lý sinh lý học tiêu hóa và quy luật sinh trưởng của gia cầm:

• Sinh lý tiêu hóa ở gia cầm: Hệ tiêu hóa gia cầm có tốc độ chuyển dịch thức ăn cao (từ 30–39 cm/giờ ở gà non đến 40–42 cm/giờ ở gà trưởng thành), thời gian lưu thức ăn ngắn (2–4 giờ). Quá trình tiêu hóa diễn ra liên hoàn qua các cơ quan: diều (tiêu hóa sơ bộ nhờ amylase và vi sinh vật), dạ dày tuyến (tiết HCl và pepsin), dạ dày cơ (nghiền nát cơ học nhờ lớp cơ vân và sỏi mề), ruột non (môi trường kiềm pH 7,42 kết hợp dịch tụy và dịch mật chứa trypsin, lipase, amylase để phân giải triệt để dưỡng chất) và manh tràng/ruột già (nơi vi sinh vật lên men cellulose, tổng hợp vitamin nhóm B và vitamin K).
• Quy luật sinh trưởng: Sinh trưởng là quá trình tích lũy chất hữu cơ thông qua đồng hóa và dị hóa, chịu sự chi phối của yếu tố di truyền giống, tính biệt, chế độ dinh dưỡng và môi trường chuồng nuôi. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm khối lượng cơ thể (sinh trưởng tích lũy), sinh trưởng tuyệt đối (g/con/ngày) và sinh trưởng tương đối (%).
• Đặc tính chế phẩm Respol: Là chế phẩm sinh học bổ sung chứa tổ hợp vi sinh vật hữu hiệu gồm nhóm Lactobacillus (Pediococcus acidilactici, Lactobacillus acidophilus, Bacillus coagulans), nhóm Bacillus (Bacillus pumilus, Bacillus licheniformis, Bacillus subtilis) và nhóm nấm men (Saccharomyces boulardii, Saccharomyces cerevisiae). Các chủng vi sinh này có khả năng cạnh tranh vị trí bám, ức chế vi khuẩn gây hại, tiết enzyme tiêu hóa, sinh axit hữu cơ và cung cấp protein nấm men cùng vitamin nhóm B.
• Đặc điểm giống gà Ross 308: Giống gà chuyên thịt cao sản của tập đoàn Aviagen, có đặc điểm ức sâu rộng, tốc độ tăng trọng nhanh, xuất chuồng ở 37–45 ngày tuổi với khối lượng trung bình 2,2–2,3 kg/con.

Phương pháp nghiên cứu và thiết kế thí nghiệm

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp chia lô so sánh đồng đều về số lượng, độ tuổi, khối lượng ban đầu, mật độ nuôi và điều kiện chăm sóc:

Chỉ tiêu theo dõi	Lô đối chứng (ĐC)	Lô thí nghiệm (TN)
Giống gà	Ross 308	Ross 308
Tuổi bắt đầu thí nghiệm	01 ngày tuổi	01 ngày tuổi
Khối lượng sơ sinh ban đầu	47,63 ± 0,21 g	48,07 ± 0,12 g
Thời gian theo dõi	42 ngày (6 tuần)	42 ngày (6 tuần)
Quy mô đàn thí nghiệm	30 con (lặp lại 3 lần)	30 con (lặp lại 3 lần)
Phương thức nuôi dưỡng	Nhốt hoàn toàn	Nhốt hoàn toàn
Khẩu phần thức ăn cơ sở	Thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh CP	Thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh CP
Nhân tố thí nghiệm	Không bổ sung chế phẩm	Bổ sung 1–2 lít Respol/1 m³ nước uống

Thức ăn hỗn hợp của hãng CP sử dụng qua 3 giai đoạn:

• Giai đoạn 1–14 ngày tuổi (CP 910): Độ ẩm ≤ 14%, Protein thô ≥ 20,5%, Xơ thô ≤ 5%, ME 3.000 kcal/kg, Ca 0,9–1,0%, P ≥ 0,5%.
• Giai đoạn 14–28 ngày tuổi (CP 911A): Độ ẩm ≤ 14%, Protein thô ≥ 20,0%, Xơ thô ≤ 5%, ME 3.000 kcal/kg, Ca 0,9–1,0%, P ≥ 0,6%.
• Giai đoạn 28 ngày đến xuất bán (CP 911): Độ ẩm ≤ 14%, Protein thô ≥ 19,0%, Xơ thô ≤ 5%, ME 3.000 kcal/kg, Ca 0,8–1,0%, P ≥ 0,6%.

Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp xử lý số liệu

• Tỷ lệ nuôi sống (%): Theo dõi số con sống hàng ngày và tính theo tuần tuổi.
• Sinh trưởng tích lũy (g/con): Khối lượng cơ thể cân định kỳ hàng tuần bằng cân đĩa Nhơn Hòa (độ chính xác 5 g).
• Sinh trưởng tuyệt đối $A$ (g/con/ngày): $A = (W_1 - W_0) / (t_1 - t_0)$.
• Sinh trưởng tương đối $R$ (%): $R = [(W_1 - W_0) / (W_1 + W_0)] \times 100$.
• Tiêu tốn thức ăn (FCR): Lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày và FCR (kg thức ăn/kg tăng khối lượng).
• Chỉ số sản xuất (PI) và Chỉ số kinh tế (EN): $$\text{PI} = \frac{\text{Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn (%)} \times \text{Sinh trưởng tuyệt đối cộng dồn (g/con/ngày)}}{\text{FCR cộng dồn} \times 10}$$ $$\text{EN} = \frac{\text{PI}}{\text{Chi phí thức ăn (đồng/kg tăng khối lượng)}} \times 1.000$$
• Hạch toán kinh tế: Tính toán tổng thu, tổng chi và giá thành cơ bản trên 1 kg gà xuất chuồng.
• Xử lý số liệu: Phân tích phương sai ANOVA-GLM trên phần mềm thống kê Minitab phiên bản 14.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu luận giải tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi gà thịt hiện đại cần tìm kiếm các giải pháp sinh học an toàn thay thế kháng sinh. Tác giả xác định rõ ràng 3 mục tiêu nghiên cứu, khẳng định ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung dữ liệu thực nghiệm cho ngành chăn nuôi gia cầm và ý nghĩa thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế cho hộ chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến sinh lý tiêu hóa gia cầm, quy luật sinh trưởng và hiệu quả của các chế phẩm sinh học (như EM, VEM, Lactovet, Avizyme 1502, Vittom). Nội dung phân tích chi tiết cơ chế tác động của hệ vi sinh vật đường ruột, thành phần vi sinh của chế phẩm Respol cùng đặc điểm năng suất của giống gà chuyên thịt Ross 308.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết phương pháp bố trí thí nghiệm chia lô so sánh trên 60 cá thể gà Ross 308 (chia thành 2 lô, lặp lại 3 lần), các công thức khẩu phần thức ăn hỗn hợp thương mại CP, quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, công thức toán học xác định các chỉ tiêu sinh trưởng, tiêu tốn thức ăn, chỉ số kinh tế và quy trình phân tích thống kê sinh vật học bằng Minitab 14.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này chia làm hai nội dung lớn:

1. Kết quả phục vụ sản xuất: Tác giả tổng kết công tác trực tiếp tham gia chăm sóc, nuôi dưỡng và thú y tại trại gà: úm 500 gà con (tỷ lệ sống 98,00%), chăm sóc 490 gà thịt (tỷ lệ sống 95,92%), chăm sóc 350 gà hậu bị (tỷ lệ sống 91,42%), quản lý 500 gà đẻ (tỷ lệ sống 88,00%); thực hiện tiêm phòng an toàn 100% vaccine Lasota (1.310 lượt) và Gumboro (1.150 lượt); điều trị khỏi bệnh cầu trùng đạt 93,75% (375/400 con) và bệnh bạch lỵ đạt 91,66% (110/120 con).
2. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm: Phân tích số liệu thực nghiệm về tỷ lệ sống, sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, khả năng thu nhận thức ăn, hiệu quả chuyển hóa thức ăn (FCR), chỉ số PI, chỉ số EN và hạch toán chi phí sản xuất giữa lô thí nghiệm bổ sung Respol và lô đối chứng.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp khẳng định việc bổ sung Respol giúp nâng cao tỷ lệ sống, tăng khối lượng xuất chuồng, giảm tiêu tốn thức ăn và nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi gà thịt. Tác giả kiến nghị mở rộng nghiên cứu ở các quy mô đàn lớn hơn qua nhiều mùa vụ và khảo sát thêm các chỉ tiêu về phẩm chất thịt.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm

Dữ liệu thực nghiệm qua 6 tuần theo dõi (42 ngày) ghi nhận các kết quả cụ thể:

Bảng 1: Sinh trưởng tích lũy của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi (gam)

Tuần tuổi	Lô đối chứng ($n=30$)	CV (%)	Lô thí nghiệm ($n=30$)	CV (%)	Mức sai khác
Sơ sinh	47,63 ± 0,21	2,17	48,07 ± 0,12	1,22	$P > 0,05$
Tuần 1	196,08 ± 11,51	4,67	201,69 ± 11,65	4,47	$P > 0,05$
Tuần 2	489,10 ± 8,80	8,88	500,87 ± 8,62	8,61	$P > 0,05$
Tuần 3	946,22 ± 16,78	8,65	948,73 ± 22,76	11,95	$P > 0,05$
Tuần 4	1480,36 ± 25,41	8,06	1547,22 ± 37,12	12,07	$P > 0,05$
Tuần 5	2016,57 ± 41,48	9,36	2137,68 ± 46,51	11,75	$P > 0,05$
Tuần 6	2431,85 ± 60,55	11,29	2571,68 ± 60,66	11,13	$P < 0,05$

Khối lượng xuất chuồng ở 6 tuần tuổi của lô thí nghiệm bổ sung Respol đạt 2.571,68 g/con, cao hơn lô đối chứng (2.431,85 g/con) là 140,83 g/con, sự sai khác có ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$).

Bảng 2: Tổng hợp các chỉ tiêu sinh trưởng, tiêu tốn thức ăn và kinh tế

Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị tính	Lô đối chứng (ĐC)	Lô thí nghiệm (TN)	So sánh (TN so với ĐC)
Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn tuần 6	%	90,67	93,33	+2,66% ($P > 0,05$)
Sinh trưởng tuyệt đối (tuần 5–6)	g/con/ngày	59,33	62,00	+2,67 g/con/ngày
Sinh trưởng tương đối (tuần 6)	%	18,36	18,66	+0,30%
Tiêu thụ thức ăn ngày (tuần 6)	g/con/ngày	192,87	168,18	-24,69 g/con/ngày
Tiêu tốn thức ăn (FCR) cộng dồn	kg TĂ/kg tăng KL	1,83	1,75	-0,08 kg TĂ/kg tăng KL
Chỉ số sản xuất (PI) ở tuần 6	điểm	293,96	330,65	+36,69 điểm
Chỉ số kinh tế (EN) ở tuần 6	điểm	19,12	22,49	+3,37 điểm
Chi phí sản xuất 1 kg gà xuất bán	đồng/kg	26.737	25.737	Giảm 3,74% (bằng 97,72% ĐC)
Tỷ lệ chênh lệch thu - chi toàn lô	%	100,00	132,69	Tăng hiệu quả 32,69%

Đóng góp và giải pháp kỹ thuật đề xuất

• Về mặt kỹ thuật: Khẳng định việc bổ sung men sinh học Respol vào nước uống (1–2 lít/m³ nước) giúp ổn định hệ vi sinh vật tiêu hóa, kích thích tính thèm ăn, tăng hiệu suất lợi dụng dưỡng chất và cải thiện hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR giảm từ 1,83 xuống 1,75).
• Về mặt kinh tế - môi trường: Giảm chi phí thức ăn và thuốc thú y, hạ giá thành sản xuất 1 kg gà thịt thương phẩm xuống 25.737 đồng, hạn chế ô nhiễm mùi hôi chuồng trại và đảm bảo an toàn thực phẩm nhờ giảm thiểu tồn dư kháng sinh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số giới hạn thực tế trong quá trình triển khai:

• Thí nghiệm mới thực hiện trong một đợt nuôi duy nhất vào vụ hè - thu (tháng 5 đến tháng 11 năm 2017) với dung lượng mẫu còn hạn chế (60 con chia 2 lô).
• Chưa tiến hành mổ khảo sát để đánh giá các chỉ tiêu thân thịt chuyên sâu như tỷ lệ thân thịt, tỷ lệ cơ ức, cơ đùi, tỷ lệ mỡ bụng và chất lượng cảm quan của thịt gà.
• Chưa khảo sát các chỉ số sinh hóa máu và hàm lượng vi sinh vật tồn dư trong phân để định lượng chính xác mức độ giảm thiểu khí độc (NH₃, H₂S).

Hướng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất:

• Lặp lại thí nghiệm với quy mô đàn lớn hơn ở các mùa vụ khác nhau trong năm nhằm hoàn thiện quy trình kỹ thuật.
• Bổ sung các chỉ tiêu đánh giá phẩm chất thịt, phân tích hiệu quả miễn dịch và khảo sát các mức liều lượng bổ sung Respol khác nhau để tối ưu hóa chi phí.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu thực nghiệm hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi Thú y và Bác sĩ thú y tham khảo phương pháp thiết kế thí nghiệm chia lô, phương pháp theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng và kỹ thuật tính toán chỉ số PI, EN.
• Người chăn nuôi và chủ trang trại gia cầm tham khảo quy trình kỹ thuật úm gà, lịch trình phòng bệnh bằng vaccine (Lasota, Gumboro), phác đồ điều trị bệnh cầu trùng, bạch lỵ và quy trình ứng dụng men vi sinh thay thế kháng sinh kích thích tăng trọng.

Câu hỏi thường gặp

1. Thành phần vi sinh vật chính trong chế phẩm Respol gồm những chủng nào?

Chế phẩm Respol gồm 3 nhóm vi sinh vật hữu hiệu phối trộn trên nền cám gạo và bột ngô: nhóm Lactobacillus (Pediococcus acidilactici, L. acidophilus, Bacillus coagulans), nhóm Bacillus (B. pumilus, B. licheniformis, B. subtilis) và nhóm nấm men (Saccharomyces boulardii, S. cerevisiae).

2. Liều lượng và cách thức bổ sung chế phẩm Respol trong thí nghiệm được thực hiện như thế nào?

Chế phẩm được bổ sung bằng cách hòa vào nước uống với liều lượng 1–2 lít Respol trong 1 m³ nước sạch, cung cấp cho gà uống hàng ngày theo tỷ lệ nước/thức ăn là 2/1.

3. Việc bổ sung Respol cải thiện khối lượng và hiệu quả sử dụng thức ăn của gà Ross 308 ra sao?

Sau 6 tuần nuôi (42 ngày), gà lô thí nghiệm đạt khối lượng 2.571,68 g/con, cao hơn 140,83 g/con so với lô đối chứng (2.431,85 g/con) với $P < 0,05$. Hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) cộng dồn toàn kỳ của lô thí nghiệm giảm xuống 1,75 kg TĂ/kg tăng khối lượng so với 1,83 kg ở lô đối chứng.

4. Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng chế phẩm Respol được thể hiện qua các chỉ số nào?

Chỉ số sản xuất (PI) ở tuần 6 của lô thí nghiệm đạt 330,65 (so với đối chứng là 293,96); chỉ số kinh tế (EN) đạt 22,49 (so với đối chứng là 19,12). Chi phí sản xuất 1 kg gà xuất bán ở lô thí nghiệm là 25.737 đồng/kg, thấp hơn so với lô đối chứng (26.737 đồng/kg), mang lại tỷ lệ chênh lệch thu - chi cao hơn 32,69%.

5. Lịch tiêm phòng vaccine cho đàn gà thịt trong nghiên cứu được bố trí như thế nào?

Lịch phòng bệnh vaccine bao gồm: giai đoạn 1–5 ngày tuổi nhỏ mắt/mũi vaccine Lasota lần 1 và IB; 10 ngày tuổi nhỏ miệng vaccine Gumboro lần 1; 15 ngày tuổi nhỏ miệng vaccine Gumboro lần 2 và nhỏ mắt/mũi vaccine Lasota lần 2.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Đức Trường đã thực hiện nghiêm túc nghiên cứu thực nghiệm đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Respol trên đàn gà thịt Ross 308 giai đoạn 0–6 tuần tuổi. Kết quả chứng minh việc bổ sung Respol qua nước uống giúp nâng cao tỷ lệ nuôi sống (đạt 93,33%), gia tăng khối lượng cơ thể xuất chuồng (đạt 2.571,68 g/con) và giảm tiêu tốn thức ăn (FCR đạt 1,75). Công trình cung cấp luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn xác đáng cho việc ứng dụng men vi sinh nhằm thay thế kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tình cấp thiết của đề tài Chăn nuôi gia cầm là một nghề truyền thống, có từ lâu đời của nhân dân ta, tạo ra việc làm và đóng góp một phần tương đối lớn vào tổng thu nhập của người nông dân. Trong xu thế đổi mới hiện nay, đời sống người dân nước ta ngày càng được nâng cao do đó nhu cầu về sản phẩm gia cầm chất lượng cao cũng càng lớn. Để đáp ứng nhu cầu đó, trong những năm gần đây ngành chăn nuôi gia cầm nước ta bổ sung thêm nhiều đối tượng chăn nuôi mới như gà sao, gà ác, đà điểu, chim cút… làm phong phú thêm các sản phẩm chăn nuôi, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường.

Cùng với việc chăn nuôi được mở rộng thì dịch bệnh là yếu tố đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả chăn nuôi. Một trong những bệnh gây thiệt hại kinh tế cho các cơ sở chăn nuôi gà là bệnh đường tiêu hóa. Bệnh xảy ra khắp nơi trên thế giới. Ở các nước đang phát triển như Việt Nam bệnh xảy ra hầu như quanh năm, đặc biệt khi thời tiết có sự thay đổi đột ngột (lạnh, ấm, gió mùa) kết hợp với điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng không đảm bảo vệ sinh, gà bị ảnh hưởng bởi các yếu tố stress.

Khi gà con mắc bệnh nếu điều trị kém sẽ gây còi cọc chậm lớn ảnh hưởng đến giống cũng như khả năng tăng trọng của chúng, gây thiệt hại lớn về kinh tế. Để hạn chế mức thấp nhất những thiệt hại do bệnh gây ra, rất nhiều loại kháng sinh đã được sử dụng song không phải tất cả chúng đều mang lại hiệu quả như mong muốn, một số loại thuốc trước đây vốn rất mẫn cảm với vi khuẩn đường ruột thì nay đã bị kháng lại. Sự đa dạng về thuốc là điều kiện thuận lợi cho chăn nuôi nhưng người dân rất khó lựa chọn được thuốc có hiệu quả cao. Hơn nữa, kháng sinh hiện nay người ta đang cấm sử dụng vào trong thức ăn chăn nuôi.

Việc sử dụng chế phẩm sinh học respol bổ sung vào trong thức ăn là sử dụng men vi sinh vào thức ăn nhằm thay thế việc sử dụng các kháng sinh ở liều thấp để thúc đẩy tăng trưởng, giảm chi phí và tránh tồn dư kháng sinh không mong muốn trong sản phẩm động vật. Sử dụng men vi sinh có tác động tích cực đến hệ tiêu hóa h 2 của vật nuôi, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng thức ăn, nâng cao sức khỏe vật nuôi, tăng đề kháng với bệnh( tiêu chảy, hô hấp, cầu trùng). Vật nuôi tăng trưởng nhanh, rút ngắn thời gian chăn nuôi, giảm chi phí thuốc thú y, giảm mùi hôi sinh ra từ chất thải chăn nuôi (giảm NH3, H2S, mê tan). Xuất phát từ thực tiễn trên, để hạn chế tác hại của bệnh đường tiêu hóa.

Chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:“ Nghiên cứu ảnh hưởng của chế phẩm sinh học respol đến khả năng sinh trưởng của gà thịt tại trại Chăn nuôi gia cầm khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá ảnh hưởng của chế phẩm sinh học respol đến sinh trưởng của gà thịt tại trại Gia cầm khoa Chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Giúp sinh viên làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học. - Số liệu khoa học về ảnh hưởng của việc sử dụng men sinh học đến khả năng sinh trưởng của gia cầm.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài - Kết quả của đề tài góp phần bổ sung thêm những thông tin vào tài liệu học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên ngành chăn nuôi và thú y của các trường Đại học Nông nghiệp. - Kết quả của đề tài là cơ sở đề khuyến khích người chăn nuôi sử dụng chế phẩm sinh học respol vào trong chăn nuôi vì chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở gia cầm Theo Hoàng Văn Triệu (2007) [25] sự trao đổi chất và năng lượng ở gia cầm cao hơn so với động vật có vú và được bồi bổ nhanh chính bởi quá trình tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng. Khối lượng rất lớn các chất tiêu hóa đi qua ống tiêu hóa thể hiện tốc độ và cường độ của các quá trình tiêu hóa ở gà, vịt, ở gà còn non tốc độ là 30 – 39 cm/giờ, gà con lớn hơn là 32 – 40 cm/giờ, và ở gà trưởng thành là 40 – 42 cm/giờ, chất tiêu hóa được giữ lại trong ống tiêu hóa không quá 2 – 4 giờ. Tiêu hóa ở miệng Gia cầm mổ thức ăn bằng mỏ, một phút mổ 180-240 lần, lúc đói mổ nhanh, mỏ mở rộng. Mặt trên lưỡi có răng rất nhỏ hóa sừng, hướng về cổ họng để đưa thức ăn về phía thực quản.

Thị giác và xúc giác kiểm tra tiếp nhận thức ăn, còn vị giác và khứu giác có ý nghĩa kém hơn. Thiếu ánh sáng gà ăn kém. Tuyến nước bọt kém phát triển, thành phần chủ yếu của nước bọt là dịch nhầy. Nước bọt có tác dụng thấm trơn thức ăn thuận tiện cho việc nuốt.

Gà mái có thể tiết 7-25 ml nước bọt trong 1 ngày đêm (bình quân khoảng 12ml) (Nguyễn Duy Hoan, 1999) [6]. Thức ăn vào diều, khi đói theo ống diều vào thẳng dạ dày, không giữ lại lâu ở diều. Tiêu hóa ở diều Diều gà hình túi ở thực quản chứa được 100-120 mg thức ăn. Giữa các cơ thắt lại có ống diều để khi gà đói, thức ăn đi thẳng vào phần dưới thực quản và dạ dày không qua túi diều.

Ở diều, thức ăn được làm mềm, quấy trộn và tiêu hóa từng phần do các men thức ăn và vi khuẩn có trong thức ăn thực vật. Thức ăn cứng lưu lại trong diều lâu hơn. Khi thức ăn hạt và nước tỷ lệ bằng 1:1 thì được giữ lại ở diều 5-6 giờ. Độ pH trong diều gia cầm là 4,5-5,8.

Sau khi ăn 1-2 giờ diều co bóp theo h 4 dạng dãy (khoảng 3-4 co bóp) với khoảng cách 15-20 phút, sau khi ăn 5-12 giờ là 10-30 phút, khi đói 8-16 lần/giờ. Ở diều nhờ men amylaza của nước bọt chuyển xuống, tinh bột được phân giải thành đường đa rồi 1 phần chuyển thành đường glucozo. Tinh bột  - a α- amylaza Dextrin D Mantoz Maltaza Glucoza 2. Tiêu hóa ở dạ dày Dạ dày chia ra: dạ dày cơ và dạ dày tuyến.

- Dạ dày cơ: Cấu tạo từ cơ vân, có dạng hình đĩa hơi bóp ở phía cạnh. Dạ dày cơ không tiết dịch tiêu hoá mà dịch này từ dạ dày tuyến tiết ra chảy vào dạ dày cơ. Thức ăn được nghiền nát bằng cơ học, trộn lẫn và tiêu hoá dưới tác dụng của men dịch dạ dày, enzyme và vi khuẩn. Axit clohydric tác động làm cho các pepton và một phần thành các axit amin.

Từ dạ dày cơ, các chất dinh dưỡng được chuyển vào tá tràng có các men của dịch ruột và tuyến tuỵ cùng tham gia, môi trường kiềm hoá tạo điều kiện thích hợp cho sự hoạt động của các men phân giải protein và glucid. Sỏi và các dị vật trong dạ dày làm tăng tác động nghiền của vách dạ dày. Tốt nhất nên cho gà ăn sỏi thạch anh vì không bị phân huỷ bởi axit clohydric. - Dạ dày tuyến: Cấu tạo từ cơ trơn là dạng ống ngắn, có vách dày đối với dạ dày cơ bằng eo nhỏ.

Khối lượng dạ dày tuyến 3,5 -6 g. Vách gồm màng nhầy, cơ và mô liên kết. Dịch có chứa axit clohydric, pepsin và musin. Sự tiết dịch của dạ dày tuyến là không ngừng, sau khi ăn càng được tăng cường.

Thức ăn không giữ lâu ở dạ dày tuyến, khi được dịch dạ dày làm ướt, thức ăn chuyển đến dạ dày cơ nhờ nhịp co bóp đều đặn của dạ dày cơ (không quá 1 lần/ phút). Ở dạ dày tuyến sự thuỷ phân protein như sau: h 5 Protein + nước + pepsin và HCl → abulmoza + pepton 2. Tiêu hoá ở ruột Quá trình cơ bản phân tích men từng bước các chất dinh dưỡng đều được tiến hành chủ yếu ở ruột non. - Dịch ruột gà lỏng, đục, kiềm tính, pH= 7,42 với độ đặc 1,0076 và chứa các men proteolyse, amonlitic, lypolitic và enterokinaza.

- Dịch tuyến tụy - pancrceatic - lỏng, không màu, hơi mặn, có phản ứng hơi toan hoặc kiềm (pH= 6 ở gà, pH= 7,2 - 7,5 ở gia cầm khác). Dịch này có men tripsin, carboxi peptidaza, amylaza, mantaza và lipaza. Trong các chất khô của dịch này có các axit amin, lipid và các chất khoáng CaCl2, NaCl, NaHCO3… Gà một năm tuổi, lúc bình thường tuyến tụy tiết ra 0,4 - 0,8 ml/giờ, sau khi cho ăn 5 - 10 phút lượng tiết tăng gấp 3 - 4 lần, giữ cho đến giờ thứ ba, rồi giảm dần. Thành phần thức ăn có ảnh hưởng đến các quá trình tiết dịch men của tuỵ: Giàu protein nâng hoạt tính proteolyse lên 60 %, giàu lipid tăng hoạt tính của lypolitic… - Mật của gia cầm được tiết liên tục từ túi mật vào đường ruột, lỏng màu sáng hoặc xanh đậm, tính kiềm, pH=7,3 - 8,5.

Mật có vai trò đa dạng trong quá trình tiêu hoá của gia cầm, gây nên nhũ tương mỡ, hoạt hoá các men tiêu hoá của dịch tuỵ, kích thích làm tăng nhu động ruột, tạo điều kiện hấp thu các chất dinh dưỡng đã được tiêu hoá, đặc biệt là các axit béo mà chúng tạo thành các hợp chất dễ hoà tan. Mật ngăn cản việc gây nên vết loét trên màng nhầy của dạ dày cơ và có tính diệt khuẩn. Ở ruột gluxid được phân giải thành các monosaccarit do men amylaza của dịch tụy, một phần của dịch ruột. Phần dưỡng chấp không được hấp thu ở ruột non chuyển xuống manh tràng và van hồi manh tràng của ruột già.

Ruột già không có tuyến tiết dịch tiêu hóa, chỉ có tế bào chén của màng nhầy tiết ra dịch nhầy. Quá trình tiêu hóa trong ruột già phụ thuộc vào enzyme của ruột non đi xuống, các enzyme này chỉ hoạt động ở phần đầu ruột già. Ở đây cũng diễn ra quá trình tiêu hóa như ở trong ruột non: Tiêu hóa protein, gluxit, lipid nhưng với h 6 tốc độ chậm hơn so với ruột non. Trong ruột già còn có hệ vi sinh vật cư trú, về số lượng và chủng loại giống như trong dạ cỏ của động vật nhai lại.

Các vi sinh vật này hoạt động chủ yếu ở manh tràng, phân giải cellulose, bột đường, protein. Quá trình tiêu hóa trong ruột già một phần do tác dụng của enzyme ở ruột non đi xuống còn chủ yếu nhờ tác dụng của hệ vi sinh vật.