PHẦN MỞ ĐẦU 1.Sự cần thiết cần nghiên cứu: Đấu thầu là một phương thức quản lý chi tiêu công tối ưu và hiệu quả của chính phủ, là phạm trù kinh tế tồn tại khách quan gắn liền với phát triển kinh tế đất nước. Đấu thầu vừa có tính khoa học, vừa có tính pháp quy khách quan mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh và hợp pháp trên thị trường, đó là một điều kiện thiết yếu để đảm bảo sự thành công cho chủ đầu tư. Hiệu quả mang lại là hạ giá thành, tiết kiệm kinh phí đầu tư. Đấu thầu đã thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, đẩy mạnh phát triển khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ, từ đó góp phần tích cực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Nếu như trước đây đấu thầu được nhắc đến sớm trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản và hầu hết các văn bản quy phạm pháp luật, thông tư hướng dẫn đều tập trung quy định, hướng dẫn trong lĩnh vực xây dựng. Đầu năm 2005 Luật đấu thầu ra đời như một văn bản pháp quy đầu tiên và khá hoàn chỉnh quy định về hoạt động đấu thầu thuộc các lĩnh vực tư vấn, xây lắp và mua sắm hàng hóa, trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều hạn chế bất cập. Luật Đấu thầu năm 2013 được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2014 đã sửa đổi bổ sung, đã khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật cũ ban hành năm 2005, đáp ứng kịp thời yêu cầu phải có một môi trường minh bạch, cạnh tranh cho hoạt động đấu thầu, đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật về mua sắm sử dụng vốn nhà nước. Sau gần 6 năm thực hiện, đến nay Luật Đấu thầu đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà thầu, chủ đầu tư dự án thuộc nhiều lĩnh vực, cấp độ khác nhau.
Đặc biệt việc thông qua thực hiện luật đã góp phần cho chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm để từ đó tiết kiệm, giảm chi phí với các công đoạn, nhất là trong hoạt động mua sắm tài sản công. Tuy nhiên, việc thực hiện đấu thầu mua sắm tài sản công trong những năm qua là quá trình vừa làm vừa rút kinh nghiệm để hoàn thiện, nên bộc lộ nhiều hạn chế vướng mắc và những bất cập. Tính chuyên nghiệp về đấu thầu chưa cao. Theo dõi, phát hiện sai sót, tiêu cực còn hạn chế, gặp nhiều khó khăn do chế độ báo cáo.
Một số chủ đầu tư còn hạn chế về năng lực nên không đủ trình độ 2 kiểm soát nhiệm vụ và mục tiêu được giao. Thể hiện qua việc lúng túng ở nhiều khâu. Bên cạnh đó tình trạng “thông thầu” cũng đang diễn ra phổ biến và là một trong nhũng thách thức cho các cơ quan quản lý đấu thầu. Những năm qua quản lý đấu thầu mua sắm tài sản công tại Sở Tài chính Hà Tĩnh đã có những thành tựu nhất định.
Tuy nhiên, trong điều kiện đất nước ngày một hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới. Những vấn đề mới nảy sinh, có cả mặt tích cực và tiêu cực cũng đã đặt ra những thách thức cho quản lý đấu thầu mua sắm tài sản công tại Sở Tài chính Hà Tĩnh là một đòi hỏi thực tiển và lý luận. Là công chức làm việc tại Phòng Quản lý Giá và Công sản thuộc Sở Tài chính Hà Tĩnh, tôi thấy rõ tầm quan trọng của thực tiễn đó. Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “Quản lý đấu thầu mua sắm tài sản công của Sở Tài chính Hà Tĩnh trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh” làm đề tài cho luận văn thạc sĩ của mình.
Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: - Luận án tiến sĩ đề tài “Nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu ngân sách nhà nước nhằm phục vụ nhu cầu phát triển ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Phú Hà (2004), nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chi tiêu ngân sách đáp ứng nhu cầu phát triển của các quốc gia nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Nghiên cứu đã chỉ ra được những nguyên lý trong quản lý chi tiêu ngân sách nhà nước và việc thực hiện chiến lược phát triển của quốc gia, nêu bật được vai trò của chi tiêu ngân sách nhà nước đối với tăng trưởng và phát triển như: Chi tiêu ngân sách có vai trò quan trọng trong việc phân bổ nguồn lực, phân bổ thu nhập, ổn định nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. - Luận án tiến sĩ kinh tế “ Nghiên cứu thực trạng đấu thầu mua thuốc bảo hiểm y tế cho các cơ sở khám, chữa bệnh công lập ở Việt Nam” của tác giả Phạm Lương Sơn (2012), Nghiên cứu của tác giả Phạm Lương Sơn đã hệ thống hóa được những vấn những vấn đề lý luận cơ bản của đấu thầu thuốc bão hiễm y tế cho các cơ sở khám chữa bệnh và đã nêu rõ được thực trạng việc đấu thầu mua thuốc của bảo hiểm y tế của các cơ sở khám chữa bệnh ở Việt nam; Luận án đã đưa ra các giải pháp để khấc phục tình trạng đấu thẩu mua thuốc của bảo hiểm y tế. 3 - Luận án tiến sĩ kinh tế “Nghiên cứu thực trạng và ứng dụng đấu thầu điện tử tại Việt Nam trong lĩnh vực mua sắm của Chính phủ” của tác giả Nghiêm Ngọc Dũng (2013), Nghiên cứu của tác giả đã hệ thống được cơ sở lý thuyết, các văn bản pháp lý về lĩnh vực mua sắm, thương mại điện tử và đấu thầu điện tử; tác giả củng chỉ thực trạng ứng dụng đấu thầu điện tử trong mua sắm chính phủ tại Việt Nam; Tiến sĩ đã đề ra một số giải pháp hoàn thiện hệ thống đấu thầu tại việt Nam.
Từ nghiên cứu này tác giả sẽ góp phần làm rõ khả năng ứng dụng của thương mại đầu tư trong lĩnh vực mua sắm Chính phủ tại Việt Nam hiện nay. - Luận án tiến sĩ kinh tế “Hài hòa trong đấu thầu cạnh tranh Mua sắm công - Thực nghiệm chứng minh từ Bộ Y tế Việt Nam” của tác giả Nguyễn Duy Phương (2013). Nghiên cứu của Luận án đã xác định đươ ̣c mố i quan hê ̣ tương quan giữa các yếu tố công khai và minh ba ̣ch trong t ổ chức thực hiê ̣n mua s ắm đấ u thầu mua sắm công; tác giã đã nghiên cứu môi quan hệ giữa các yếu tổ ảnh hưởng tới công khai của hoa ̣t đ ộng mua sắm công, hình thức đấ u th ầu ca ̣nh tranh đ ảm bảo sự hoài hòa tố t nhấ t gi ữa pháp luật về đấu thầu của Viê ̣t Nam và hướng dẫn của các nhà tài trơ ̣ quố c tế trong việc thực hiện các dự án. Hình thức đấ u thầu ca ̣nh tranh đươ ̣c một số Ban quản lý dự án áp du ̣ng : Nhưng, xét trong mố i quan hê ̣ hài hòa gi ữa luật trong nước và quố c t ế về mua sắm đấ u th ầu công, hình thức này không đươ ̣c khuy ến khích do có hệ số t ương quan thấ p nhấ t , khả năng ứng du ̣ng trong th ực tiễn c ủa nghiên cứu đươ ̣c tác giả Nguyễn Duy Phương đưa ra gồm: Thứ nhất, trong mua sắm công, tác giả chỉ ra hình thức đấ u thầu phù hơ ̣p nhấ t nên đươ ̣c lựa chọn để tránh các xung đột pháp lý gi ữa hai hê ̣ thố ng pháp lu ật về trình tự thủ tục là đấu th ầu ca ̣nh tranh quố c tế.
Thứ hai, trong trường hơ ̣p cần đảm bảo vừa đáp ứng quy định chung của hai hê ̣ thố ng pháp lu ật về tính công khai, minh ba ̣ch v ừa đảm bảo phòng chố ng tham nhũng và đa ̣t hiê ̣u qu ả cao trong đấ u th ầu, các đơn vị thẩm định, các chủ đầu tư hoặc Ban quản lý d ự án không nên chọn hình thức hạn chế trong đấu thầu như chỉ định thầu hoặc mua sắm trực tiếp. Thứ ba,trong trường hơ ̣p xem xét l ựa chọn giữa hai hình thức đấ u th ầu ca ̣nh tranh thì Lu ận án cũng chỉ ra rằng hình thức đấ u thầu ca ̣nh tranh quố c t ế nên đươ ̣c xếp thứ tự ưu tiên áp du ̣ng đ ể vừa đảm bảo tin ́ h 4 hài hòa giữa hai hê ̣ thố ng pháp lu ật vừa đảm bảo viê ̣c hiệu quả mua sắm đươ ̣c hàng hóa có chấ t lươ ̣ng cao nhấ t v ới giá hơ ̣p lý nhấ t và t ạo sự công khai, minh bạch và đảm bảo phòng chống tham nhũng. - Luận án tiến sĩ kinh tế “Quản lý nhà nước về đấu thầu mua sắm tài sản công ở Việt Nam” của tác giả Đỗ Kiến Vọng (2019); Nghiên cứu của tác giả đã hệ thống hóa được khái niệm về chi tiêu công, mua sắm công, đấu thầu mua sắm tài sản công và quản lý nhà nước đề đấu thầu mua sắm tài sản công, hoạt động quản lý nhà nước về đấu thầu mua sắm công ở trung ương và địa phương; Nghiên cứu đã nêu thực trạng quản lý nhà nước về đấu thầu ở Việt Nam; định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đấu thầu mua sắm tài sản công ở Việt Nam trong thời gian tới. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung: Qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đi vào phân tích, đánh giá thực trạng quản lý đấu thầu mua sắm tài sản công nói chung và thực trạng quản lý đấu thầu mua sắm tài sản công tại Hà Tĩnh nói riêng. Từ đó chỉ ra những tồn tại hạn chế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý đấu thầu mua sắm tài sản công tại Hà Tĩnh trong thời gian tới 3. Mục tiêu cụ thể: - Xác định khung lý thuyết về quản lý của Sở Tài chính địa phương đối với ĐTMSTSC là trang thiết bị và phương tiện làm việc của cơ quan nhà nước trên địa bàn Tỉnh Hà Tĩnh. - Phân tích thực trạng quản lý ĐTMSTSC là trang thiết bị và phương tiện làm việc của cơ quan nhà nước trên địa bàn Tỉnh Hà Tĩnh và nguyên nhân của bất cập.
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý ĐTMSTSC của Sở Tài chính Hà Tĩnh trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong thời gian tới. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU: Để thực hiện các mục tiêu Luận văn cần trả lời được các câu hỏi nghiên cứu sau đây: 5 1/ Đấu thầu mua sắm TSC là gì? Nguyên tắc, yêu cầu và quy trình đấu thầu mua sắm TSC như thế nào?