Luận án TS: Quản lý chất lượng dạy học THPT theo TQM - Võ Ngọc Vĩnh

Luận án nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng quản lý chất lượng dạy học tại trường THPT theo TQM, đề xuất các biện pháp quản lý khả thi.

• Tác giả: Võ Ngọc Vĩnh
• Người hướng dẫn: Trần Kiêm
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản lý Chất lượng Dạy học Ở Trường Trung học Phổ thông Theo Tiếp cận Quản lý Chất lượng Tổng thể
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và ý nghĩa của Quản lý Chất lượng Toàn diện TQM trong Giáo dục THPT

Quản lý chất lượng toàn diện (TQM) là một phương pháp quản lý hiện đại, tập trung vào việc cải thiện liên tục toàn bộ quy trình hoạt động của tổ chức. Trong lĩnh vực giáo dục THPT, TQM không chỉ nhằm nâng cao chất lượng dạy học mà còn đảm bảo sự hài lòng của học sinh, giáo viên và các bên liên quan. Tiếp cận TQM giúp các nhà trường phổ thông xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng toàn diện, từ việc hoạch định chiến lược chất lượng đến thực hiện và đánh giá hiệu quả. Ý nghĩa của việc áp dụng TQM trong quản lý dạy học THPT là tạo ra một môi trường học tập chất lượng cao, nơi mà mọi hoạt động giáo dục đều được kiểm soát, cải tiến và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng toàn cầu.

1.1. Định nghĩa Quản lý Chất lượng Toàn diện TQM

TQM là một phương pháp quản lý tập trung vào khách hàng (học sinh, phụ huynh, xã hội), sử dụng vòng tròn Deming PDCA (Plan-Do-Check-Act) để cải tiến liên tục. Trong dạy học THPT, TQM bao gồm quản lý các yếu tố đầu vào như đội ngũ giáo viên, tài liệu, cơ sở vật chất và quản lý quy trình giảng dạy, học tập để đạt kết quả chất lượng cao.

1.2. Ý nghĩa ứng dụng TQM trong Quản lý Dạy học THPT

Ứng dụng TQM trong quản lý chất lượng dạy học tạo ra sự thay đổi tích cực trong hoạt động giáo dục. Nó giúp xây dựng hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả, nâng cao năng lực của giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng tốt các công nghệ giáo dục, và đảm bảo chất lượng kết quả học tập của học sinh.

II. Các yếu tố chính của Quản lý Chất lượng Dạy học theo TQM

Để thực hiện thành công quản lý chất lượng dạy học THPT theo tiếp cận TQM, cần tập trung vào các yếu tố chính bao gồm: yếu tố đầu vào (nhân lực, cơ sở vật chất, tài liệu), quy trình dạy học (chuẩn bị, thực hiện, đánh giá), và yếu tố kết quả (thành tích học tập, phát triển toàn diện). Hoạch định chiến lược chất lượng rõ ràng, xây dựng chính sách chất lượng cụ thể là những bước đầu tiên. Đội ngũ giáo viên cần được đào tạo về phương pháp dạy học hiện đại, cơ sở vật chất phải đầy đủ và chất lượng, và chương trình dạy học phải phù hợp với nhu cầu xã hội. Đặc biệt, cần thiết lập hệ thống kiểm tra, đánh giá học sinh khoa học và cải tiến liên tục các khâu yếu kém.

2.1. Quản lý yếu tố đầu vào dạy học

Yếu tố đầu vào bao gồm đội ngũ giáo viên có đủ tiêu chuẩn, cơ sở vật chất hiện đại, tài liệu giảng dạy chất lượng, và ngân sách hợp lý. Quản lý tốt các yếu tố này tạo nền tảng vững chắc cho chất lượng dạy học THPT và đảm bảo mọi hoạt động giáo dục được thực hiện theo đúng tiêu chuẩn.

2.2. Quản lý quy trình giảng dạy và học tập

Quy trình dạy học bao gồm ba giai đoạn: chuẩn bị dạy học, thực hiện giảng dạy, và đánh giá cải tiến. Mỗi giai đoạn cần được quản lý chặt chẽ theo các tiêu chuẩn chất lượng, sử dụng phương pháp sư phạm tương tác, áp dụng các công nghệ giáo dục hiệu quả để nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng dạy học.

III. Quy trình Quản lý Chất lượng Dạy học theo Vòng tròn Deming PDCA

Vòng tròn Deming PDCA là công cụ quản lý chất lượng hiệu quả, gồm bốn bước: Plan (Hoạch định), Do (Thực hiện), Check (Kiểm tra), Act (Hành động). Trong quản lý dạy học THPT, bước hoạch định bao gồm xác định mục tiêu chất lượng, hoạch định chiến lược chất lượng, thiết kế chương trình dạy học và phương pháp dạy học. Bước thực hiện là áp dụng quy trình dạy học, áp dụng phương pháp dạy học đổi mới, sử dụng công nghệ giáo dục. Bước kiểm tra đánh giá chất lượng kết quả học tập, kiểm tra sự tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng. Bước hành động để cải tiến liên tục các khâu yếu kém. Chu trình này lặp lại liên tục để nâng cao chất lượng dạy học một cách bền vững.

3.1. Bước Plan Hoạch định trong Quản lý Chất lượng Dạy học

Giai đoạn hoạch định xác định mục tiêu chất lượng, phát triển chiến lược chất lượng, xây dựng chính sách chất lượng cụ thể. Cần thiết lập tiêu chuẩn chất lượng cho dạy học THPT, xác định yêu cầu về đầu vào, định rõ quy trình dạy học, và lập kế hoạch đáo tạo giáo viên về phương pháp dạy học hiện đại.

3.2. Bước Do Thực hiện Quy trình Dạy học

Bước thực hiện là áp dụng quy trình dạy học đã hoạch định, các giáo viên thực hiện giảng dạy theo phương pháp dạy học đổi mới, sử dụng công nghệ giáo dục hiệu quả, tạo môi trường học tập chất lượng. Học sinh tham gia hoạt động học tập tích cực, phát triển kỹ năng và năng lực theo tiêu chuẩn chất lượng đã định.

3.3. Bước Check và Act Kiểm tra và Cải tiến

Bước kiểm tra đánh giá chất lượng kết quả học tập, kiểm tra sự hiệu quả của quy trình dạy học, đánh giá năng lực giáo viên. Bước cải tiến xác định các vấn đề, đề xuất giải pháp, cải tiến liên tục để nâng cao chất lượng dạy học THPT bền vững.

IV. Thách thức và Giải pháp Quản lý Chất lượng Dạy học THPT theo TQM

Áp dụng quản lý chất lượng toàn diện trong dạy học THPT gặp nhiều thách thức như: thiếu nhân lực chất lượng, cơ sở vật chất còn hạn chế, giáo viên chưa quen với phương pháp dạy học đổi mới, kinh phí giáo dục chưa đủ, và sự thay đổi chính sách chất lượng không đồng bộ. Để khắc phục, các nhà trường THPT cần: (1) đầu tư mạnh vào đào tạo giáo viên về TQM và phương pháp sư phạm tương tác; (2) nâng cấp cơ sở vật chất và công nghệ giáo dục; (3) xây dựng môi trường văn hóa chất lượng mạnh; (4) thiết lập hệ thống kiểm tra đánh giá khoa học; (5) thúc đẩy cải tiến liên tục quy trình dạy học. Sự cam kết của lãnh đạo nhà trường, sự hợp tác của giáo viên, hỗ trợ của phụ huynh và xã hội là chìa khóa thành công.

4.1. Những thách thức chính trong Quản lý Chất lượng Dạy học

Các thách thức chính bao gồm: đội ngũ giáo viên THPT chưa đủ năng lực TQM, cơ sở vật chất và công nghệ giáo dục còn tồn tại, chính sách chất lượng chưa rõ, và sự cải tiến liên tục chưa được thực hiện toàn diện. Cần nhận diện rõ các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dạy học THPT để có biện pháp khắc phục hiệu quả.

4.2. Giải pháp nâng cao Quản lý Chất lượng Dạy học

Giải pháp hiệu quả bao gồm: phát triển nguồn nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng môi trường văn hóa chất lượng, thiết lập hệ thống kiểm tra đánh giá khoa học, áp dụng phương pháp cải tiến liên tục, và nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý về quản lý chất lượng toàn diện trong dạy học THPT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN SVE O QUAN LY CHAT LUQNG DAY HỌC Ở TRUGNG TRUNG HOC PHO THONG THEO TIEP CAN TOM 1. Tổng quan nghiên cứu vẫn dễ. Tình hình nghiền cửu về QLCL trong giáo dục-dạy học ở nước ngoài. Tình hình nghiên cứu về QLCT, rong giáo dục-dạy học & Việt Nam.

Các khái niệm cơ hản của dễ tài và đặc trưng dạy học ử trường THPT 1. Quan niệm về dạy học 1. Chất lượng đạy học và quản lý chất lượng day boc 1. Đặc trưng dạy họcở trường trung học phổ thông 1.

Mô hình TỌM và vận đụng trong nhà trường trung học phổ thông 1. Mô hình quân lý chất lượng tổng thễ (TQM) 1. Vận dụng TỌM trong nhà trường THET. Quan ý chất lượng dạy học trường TIIPT theo tiếp cận TỌM.

Tiếp cận triết lý TOM trong quân lý chât lượng dạy học 1. Mô hình quan lý chất lượng day bọc trường trung học phế thông,. Nội dưng quản lý chất lượng dạy học TIIPT theo tiếp cận TỌM. Hoạch dịnh chiến lược, chính sách chất lượng trường THPT.

Liệ thống quản lý chất lượng day học trường 'TIIPT. Môi trường văn hoá chất lượng và cáo công cụ thực thi TẠM Kết luận chương 7 Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẢT LUQNG DẠY HỌC 6 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỎ 'THÔNG. Tình hình quản lý chất lượng giáu đục phổ (hông ở Việt Nam $ 2. Quy mô vá chất lượng giáo dục phổ thông,.

Khái quát tỉnh hình quản lý chất lượng giáo dục phổ thông ở Việt Kam. Tình hình kinh tế - xã hội và phát triển giáo dục THPT tính Bình Định. Vài nét về điều kiện tư nhiên và kinh tế xã hội Bình Định. Tình hình phát triển giáo dục TIPT tỉnh Binh Dịnh.

Thực trạng quân lý chất lượng dạy học các trường THPT ứnh Bình Định. Giới thiệu về tiễn trình kháo sát thực trạng. Khảo sái thực trạng QLCL đạy học cáo trường THPT tỉnh Binh Định 71 3. Đánh giá chung về thục trạng QLCT, dạy học ở trường THPT.

Một số kinh nghiệm nước ngoài về áp dụng TQM trong trường trung học. Vé pham vi ap dung TQM trong một nhà trường, - - 86 2. Ap dung cdc nguyén te eta TQM trong trường THPT ở Alaska-Hoa Kỳ. Ap dung TQM trong các trường trung học ở Mysore - An Độ.90 Kết luận chương 2.

92 Chuong 3 : BIEN PHAP QUAN LY CHAT LITONG DAY HOC O TRUONG TRUNG HOC PUO THONG THEO TLEP CAN TQM sueee. Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp,. Nguyên tắc dâm bảo tính lý luận. Nguyên tắc đăm bảo tỉnh thực tiễn.

Nguyên tắc đâm bảo tính hệ thông. Nguyên tac dim bảo tỉnh kế thủa. Nguyên tắc đâm bảo tính khả thị _ - 9 3. Cac nhóm hiện pháp quản lý chất lượng dạy học THPT theu tiếp cận TỢM.

Nhóm biện pháp 1: Lập kế hoạch chiến lược trường TLIPT áp dụng TỌM. Nhóm biện pháp 2: Xây đựng hệ thống quản lý chất lượng day hoc. Nhóm biện pháp 3: Hình thành mỗi trường văn hóa chất lượng và các công cụ thye thi TQM. Nhóm biện pháp 4: Tổ chức thực hiện hệ thông QLCL dạy học 139 LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thành luận án, tác giả đã nhận được sự hướng dẫn, giúp dỡ, dộng viên của quý Thảy, Cô và bau bé déng nghiệp, gia dình.

Với lòng kinh trọng lác giả xin tổ lòng biết ơm sâu sắc dến Ban Giảm hiệu cùng toàn thể cán bỏ, giảng viên, viên chức Trường Đại học Giáo dục đã dông viên, giủp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thánh chương trình đảo tạo tiến sĩ và hoàn thành luận án Đặc biệt, với tỉnh cám chân thành, tác giá xin bảy tố sự kinh trọng vả lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.Trân Kiểm và PGS. Nguyễn Xuân Huy, những, người Thay, người hướng đẫn khoa học đã thường xuyên chỉ bão, tận tỉnh hướng, dẫn, giúp đỡ lác giả nghiên cứu hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các Thấy, Cô đã hướng dẫn, giúp đỡ tôi và các đông nghiệp dã cộng tác, hỗ trợ tôi rong quá trình thực hiện luận ảm. Tôi cũng bày tổ lòng biết eơn sâu sắc đến gia đình và bạn bè đã động viên, khích lệ, bỗ trợ tồi trong suốt quá Irình học tập và thực hiện luận án Chắc chấn trong Juan an sé còn nhiêu thiểu sói, tác giả kinh mong nhận được aự chỉ đẫu, gớp ý, giúp đố của quy Thay, Cô để hoàn thiện hơn Xin chân thành cảm un.

Tác giả luận án VÕ NGỌC VĨNH Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẢT LUQNG DẠY HỌC 6 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỎ 'THÔNG. Tình hình quản lý chất lượng giáu đục phổ (hông ở Việt Nam $ 2. Quy mô vá chất lượng giáo dục phổ thông,. Khái quát tỉnh hình quản lý chất lượng giáo dục phổ thông ở Việt Kam.

Tình hình kinh tế - xã hội và phát triển giáo dục THPT tính Bình Định. Vài nét về điều kiện tư nhiên và kinh tế xã hội Bình Định. Tình hình phát triển giáo dục TIPT tỉnh Binh Dịnh. Thực trạng quân lý chất lượng dạy học các trường THPT ứnh Bình Định.

Giới thiệu về tiễn trình kháo sát thực trạng. Khảo sái thực trạng QLCL đạy học cáo trường THPT tỉnh Binh Định 71 3. Đánh giá chung về thục trạng QLCT, dạy học ở trường THPT. Một số kinh nghiệm nước ngoài về áp dụng TQM trong trường trung học.

Vé pham vi ap dung TQM trong một nhà trường, - - 86 2. Ap dung cdc nguyén te eta TQM trong trường THPT ở Alaska-Hoa Kỳ. Ap dung TQM trong các trường trung học ở Mysore - An Độ.90 Kết luận chương 2. 92 Chuong 3 : BIEN PHAP QUAN LY CHAT LITONG DAY HOC O TRUONG TRUNG HOC PUO THONG THEO TLEP CAN TQM sueee.

Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp,. Nguyên tắc dâm bảo tính lý luận. Nguyên tắc đăm bảo tỉnh thực tiễn. Nguyên tắc đâm bảo tính hệ thông.

Nguyên tac dim bảo tỉnh kế thủa. Nguyên tắc đâm bảo tính khả thị _ - 9 3. Cac nhóm hiện pháp quản lý chất lượng dạy học THPT theu tiếp cận TỢM. Nhóm biện pháp 1: Lập kế hoạch chiến lược trường TLIPT áp dụng TỌM.

Nhóm biện pháp 2: Xây đựng hệ thống quản lý chất lượng day hoc. Nhóm biện pháp 3: Hình thành mỗi trường văn hóa chất lượng và các công cụ thye thi TQM. Nhóm biện pháp 4: Tổ chức thực hiện hệ thông QLCL dạy học 139 Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẢT LUQNG DẠY HỌC 6 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỎ 'THÔNG. Tình hình quản lý chất lượng giáu đục phổ (hông ở Việt Nam $ 2.

Quy mô vá chất lượng giáo dục phổ thông,. Khái quát tỉnh hình quản lý chất lượng giáo dục phổ thông ở Việt Kam. Tình hình kinh tế - xã hội và phát triển giáo dục THPT tính Bình Định. Vài nét về điều kiện tư nhiên và kinh tế xã hội Bình Định.

Tình hình phát triển giáo dục TIPT tỉnh Binh Dịnh. Thực trạng quân lý chất lượng dạy học các trường THPT ứnh Bình Định. Giới thiệu về tiễn trình kháo sát thực trạng. Khảo sái thực trạng QLCL đạy học cáo trường THPT tỉnh Binh Định 71 3.

Đánh giá chung về thục trạng QLCT, dạy học ở trường THPT. Một số kinh nghiệm nước ngoài về áp dụng TQM trong trường trung học. Vé pham vi ap dung TQM trong một nhà trường, - - 86 2. Ap dung cdc nguyén te eta TQM trong trường THPT ở Alaska-Hoa Kỳ.

Ap dung TQM trong các trường trung học ở Mysore - An Độ.90 Kết luận chương 2. 92 Chuong 3 : BIEN PHAP QUAN LY CHAT LITONG DAY HOC O TRUONG TRUNG HOC PUO THONG THEO TLEP CAN TQM sueee. Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp,. Nguyên tắc dâm bảo tính lý luận.

Nguyên tắc đăm bảo tỉnh thực tiễn. Nguyên tắc đâm bảo tính hệ thông. Nguyên tac dim bảo tỉnh kế thủa. Nguyên tắc đâm bảo tính khả thị _ - 9 3.

Cac nhóm hiện pháp quản lý chất lượng dạy học THPT theu tiếp cận TỢM. Nhóm biện pháp 1: Lập kế hoạch chiến lược trường TLIPT áp dụng TỌM. Nhóm biện pháp 2: Xây đựng hệ thống quản lý chất lượng day hoc. Nhóm biện pháp 3: Hình thành mỗi trường văn hóa chất lượng và các công cụ thye thi TQM.

Nhóm biện pháp 4: Tổ chức thực hiện hệ thông QLCL dạy học 139 DANH MỤC CÁC BẰNG Bang 1.1: Phan loai quan diém day hoc cia Jean Vial 17 TBảng 3 1: Ngân sách Nhà nước chỉ cho giáo dục tinh Binh Dinh, 60 Bang2.2: Tinh hinh hoc sinh trang hoc phé théng 6l Bang 3.3: Xếp loại học lực và hạnh kiếm của học sinh THPT.4: Két qua hoe sinh THPT thí HS giỏi cấp lính, cấp quốc gia.5: Kết quả thí tốt nghiệp học sinh THPT 6 Bảng 3.6 Tình hình đội ngũ giáo viên trung học phổ thông 64 Bang 27: Tổng hợpý kiến đánh giá về hoạch định chiến lược, chính sách chất lượng. 71 Bảng 2,8: Tổng hợp ý kiến đánh giá QLCL các yêu tế đầu vào dạy học.9: Tổng hợp ý kiên đánh giá quân lý việc thực hiện chương trình 72 Bảng 2.10: Tổng hợp ÿ kiến dành giá quản ly việc đổi mới PPĐH.11: Tổng hợp ý kiến đánh giá quản lý việo sử dụng TBDIT 7A Bang 2.12: Téng hopý kiến dánh giá quản lý việc kiểm tra, đánh giá học sinh.13: Tổng hợp ÿ kiến dành giả giai đoạn chuẩn bị dạy học của giảo viên.14: Tổng hợp ý kiến đánh giá giai đoạn thực thả dạy học của giáo viên 76 Tảng 3.15: Tổng hợp ý kiến đánh giá gái đoạn đánh giá, cải tiên dạy học cửa ŒV.16: Tổng hợp ÿ kiến đánh giả giai đoạn chuẩn bị học tập của học sinh.17: Tổng hợp ý kiến đánh giá giai đoạn thực thủ học tập của học sinh.18: Tổng hợpý kiến đánh giá giai đoạn đánh giá, cải tiền học lập của HS.19: Tổng hợp ý kiến đánh giá QLCL các yếu tổ kết quả đầu ra dạy học.20: Téng hop ¥ kién vé mdi trường văn hóa chất lưọng và công cụ thực thị TQM.21: Dinh gid thue tang QUCT. day hoe THPT theo SWOT 85 Bang 3.1: Tổng hợp kết quả tính cấp thiết và tỉnh khả thí của các nhỏm biện pháp.2: Tổng hợp đánh giá giờ dạy của giáo viên day thao gifmg, 150 Tảng 3.3: Tổng hợp ý kiến học sinh về giữ dạy của giáo viễn.4: Thêng kế kết quá học tập môn Tìm học năm học 2011-2012 của học sinh.5: Tổng hợpý kiến đánh giá phất lượng thực hiển quy trình dạy học 152 vii Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẢT LUQNG DẠY HỌC 6 TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỎ 'THÔNG. Tình hình quản lý chất lượng giáu đục phổ (hông ở Việt Nam $ 2.

Quy mô vá chất lượng giáo dục phổ thông,. Khái quát tỉnh hình quản lý chất lượng giáo dục phổ thông ở Việt Kam. Tình hình kinh tế - xã hội và phát triển giáo dục THPT tính Bình Định.