MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Trong hệ thống kế hoạch hóa ở Việt Nam. Kế hoạch đóng vai trò là công cụ tổ chức triển khai, theo dõi đánh giá các hoạt động kinh tế xã hội trong một giai đoạn nhất định. Kinh tế kế hoạch hóa tập trung Sau gần 30 năm thực hiện chính sách đổi mới từ nền sang nền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Nền kinh tế Việt Nam đã đạt đƣợc nhiều thành tựu trên tất cả mọi mặt: Kinh tế liên tục tăng trƣởng với tốc độ cao, chất lƣợng cuộc sống của ngƣời dân đƣợc cải thiện, xã hội phát triển công bằng hơn, giảm đói nghèo.
Những thành tựu đó có sự đóng góp quan trọng của công tác kế hoạch đặc biệt là công tác lập, thực hiện, giảm sát và đánh giá kế hoạch phát triển kinh tế xã hội chính quyền và các ban nghành từ trung ƣơng đến địa phƣơng. Công tác kế hoạch hóa ở các cấp từ Trung ƣơng đến địa phƣơng (tỉnh, huyện, xã) luôn đƣợc đổi mới để phù hợp với từng điều kiện, hoàn cảnh của nền kinh tế. Nhằm đảm bảo kế hoạch thực sự là công cụ cần thiết của Nhà nƣớc nhằm thực hiện chức năng can thiệp của mình vào nền kinh tế thị trƣờng. Trƣớc đây, khi còn trong thời kỳ cơ chế Kế hoạch hoá tập trung kế hoạch cấp phƣờng chỉ là một bộ phận của kế hoạch cấp tỉnh, phụ thuộc hoàn toàn vào cơ quan kế hoạch cấp trên.
Các nội dung trong bản kế hoạch đƣợc xây dựng trên cơ sở chỉ tiêu kế hoạch tỉnh giao xuống và nguồn lực tỉnh cấp cho. Nhƣ vậy, quá trình xây dựng kế hoạch ở cấp huyện chỉ là sự cụ thể hóa nhiệm vụ cấp trên giao xuống. Từ sau khi đổi mới thì cách tiếp cận đối với kế hoạch đã có nhiều thay đổi theo hƣớng phát triển chung của đất nƣớc. Kế hoạch giữ vai trò quan trọng của cơ quan Nhà nƣớc, mang chức năng lãnh đạo và định hƣớng cho sự n 7 phát triển kinh tế ở địa phƣơng trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay.
Đặc biệt, đối với cấp phƣờng, bản Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội là một công cụ vô cùng quan trọng góp phần làm cho bộ máy quản lý Nhà nƣớc ở địa phƣơng hoạt động trở nên hiệu quả hơn. Phƣờng Quang Vinh nằm ở phía bắc của thành phố Thái Nguyên, cách trung tâm hành chính thành phố khoảng 4km. Theo số liệu tổng kiểm kê đất đai ( ngày 01 tháng 01 năm 2010) diện tích tự nhiên của phƣờng là 313,69ha, phân bố ở 16 tổ dân phố. Địa giới hành chính của phƣờng tiếp giáp với các đơn vị hành chính nhƣ sau: - Phía Bắc giáp với huyện Đồng Hỷ - Phía Đông giáp với huyện Đồng Hỷ - Phía Nam giáp với phƣờng Hoàng Văn Thụ, phƣờng Quang Trung - Phía Tây giáp với phƣờng Quán Triều Nằm trên địa bàn có sông Cầu, tuyến đƣờng sắt Hà Nội- Thái Nguyên, đƣờng Dƣơng Tự Minh ( Quốc lộ 3 cũ) và nhiều tuyến đƣờng trục chính khác chạy qua, đây là lợi thế cho phƣờng trong việc tiếp thu các thành tựu khoa học kỹ thuật, giao lƣu văn hóa- chính trị và phát triển kinh tế.
Lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội phƣờng phải xuất phát từ thực tế của địa phƣơng đề ra những mục tiêu sát thực có tính chất ƣu tiên trong lựa chọn mục tiêu và phân bổ nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm nhằm tạo ra bƣớc đột phá trong quá trình phát triển. Với những lý do và tầm quan trọng nhƣ vậy tôi tiến hành: “Tìm hiểu công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại phường Quang Vinh, tỉnh Thái Nguyên” ” làm đề tài cho khoá luận tốt nghiệp. Do điều kiện thời gian có hạn nên em chỉ tìm hiểu lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm. Thông qua đề tài này tìm ra các giải pháp để khắc phục những tồn tại, khó khăn khi lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội phƣờng.2 Mục đích nghiên cứu 1.
Mục tiêu chung Tìm hiểu công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại phƣờng Quang Vinh, tỉnh Thái Nguyên. Qua đó ứng dụng các kiến thức lý thuyết đã học vào thực tiễn giúp cho bản thân đƣợc học tập, đƣợc trải nghiệm. Mục tiêu cụ thể 1.Về chuyên môn - Tìm hiểu vai trò của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội. - Phân loại của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.
- Vai trò của kế hoạch cấp phƣờng. - Các bộ phận cấu thành hệ thống KH cấp phƣờng. - Tìm hiểu đƣợc thực trạng công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại phƣờng Quang Vinh. - Tìm hiểu công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm và năm năm.
- Tìm hiểu các phƣơng pháp lập kế hoạch. - Tìm hiểu những khó khăn, thuận lợi khi lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cho một huyện. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khi lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện. Về thái độ - Tạo mối quan hệ thân thiện, hòa nhã với mọi ngƣời.
- Có trách nhiệm và nghĩa vụ hoàn thành tốt mọi công việc đƣợc giao. - Chủ động trong các công việc, sẵn sàng trợ giúp, hỗ trợ mọi ngƣời để hoàn thành tốt các công việc chung, bên cạnh đó cũng tự khẳng định đƣợc năng lực của bản thân sinh viên. Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc * Kỹ năng sống - Tạo cho sinh viên tác phong nhanh nhẹn, chịu đƣợc áp lực cao trong mọi công việc, có thể tự lập sau khi ra trƣờng. - Biết lắng nghe và học hỏi từ những lời phê bình của ngƣời khác.
- Tâ ̣n du ̣ng đƣơ ̣c hế t các cơ hô ̣i nế u co , chịu ́ khó chú tâm trong công việc. * Kỹ năng làm việc - Rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch và quản lý tổ chức sản xuất trong công việc. - Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm và quản lý công việc cho sinh viên. - Biết cách nêu vấn đề và đặt câu hỏi cởi mở, dễ hiểu, tạo cho ngƣời đƣợc hỏi có điều kiện vừa trả lời vừa thảo luận một cách thoải mái với mình.
- Biết cách ghi chép một cách khoa học. Nội dung và Phương pháp thực hiện 1. Nội dung - Khát quát những vấn đề chung nhất về phƣờng Quang Vinh, tỉnh Thái Nguyên. - Thực trạng công tác lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại phƣờng Quang Vinh.
- Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn liên quan đến nội dung thực tập. - Bên cạnh đó , tham gia các hoa ̣ t đô ̣ng xã hô ̣i do UBND xã tổ chƣ́c trong thời gian thƣ̣c tâ ̣p. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khi lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện.Phương pháp thực hiện 1. Phương pháp thu thập thông tin Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp * Nguồn số liệu: - Số liệu đã thống kê, báo cáo tổng kết của UBND phƣờng, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của UBND phƣờng Quang Vinh… - Tham khảo một số sách, báo, các báo cáo liên quan đến lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.
* Phƣơng pháp thu thập: Qua việc ghi chép,thu thập, thống kê các dữ liệu cần thiết cho đề tài. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin * Phương pháp xử lý thông tin Những thông tin, số liệu thu thập đƣợc tổng hợp, đồng thời đƣợc xử lý thông qua phần mềm word. Việc xử lý thông tin là cơ sở cho việc phân tích. * Phương pháp phân tích thông tin Khi đủ số liệu, tiến hành kiểm tra, rà soát và chuẩn hóa lại thông tin, loại bỏ những thông tin không chính xác, sai lệch trong điều tra.
Toàn bộ số liệu thu thập đƣợc tổng hợp, tính toán phục vụ cho đề tài. Thời gian và địa điểm thực tập - Thời gian: Tƣ̀ ngày 13/01/2017 đến ngày 23/04/2017 - Địa điểm: UBND phƣờng Quang Vinh, tỉnh Thái Nguyên. n 11 Phần 2 TỔNG QUAN 2. Khái niệm kế hoạch - Kế hoạch phát triển Kinh tế - Xã hội hàng năm cấp phƣờng : Là công cụ quản lý điều hành các hoạt động KTXH trên địa bàn phƣờng, là sự cụ thể hóa ý chí, nguyện vọng và các nhu cầu phát triển của các ban ngành, đoàn thể và ngƣời dân trong phƣờng và các định hƣớng phát triển của tỉnh, huyện thành các mục tiêu, giải pháp và hành động cụ thể của chính quyền và cộng đồng dân cƣ trong phƣờng, trong khả năng nguồn lực cho phép trong vòng một năm - Kế hoạch là sự thể hiện mục đích, kết quả cũng nhƣ cách thức, giải pháp thực hiện cho hoạt động trong tƣơng lai.
- Bản chất của kế hoạch là sự hƣớng tới tƣơng lai. Tính hƣớng tới tƣơng lai đƣợc thể hiện ở hai nội dụng: - Kế hoạch dự đoán những gì sẽ xảy ra, đặt ra kết quả đạt đƣợc trong tƣơng lai. - Kế hoạch thực hiện việc sắp đặt các hoạt động trong tƣơng lai, các công việc cần làm và thứ tự các công việc để đạt đƣợc kết quả đã định. Các loại kế hoạch Có nhiều loại kế hoạch khác nhau nhƣ kế hoạch sản xuất kinh doanh của từng đơn vị, kế hoạch làm đƣờng liên thôn của xã, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội các cấp.
Xong xét về tính chất của bản kế hoạch có thể chia kế hoạch thành 02 loại: - Kế hoạch hoạt động là kế hoạch cho một hoạt động, một công việc, một dự án. n 12 - Kế hoạch phát triển là dự kiến cho sự phát triển trong tƣơng lai của một cá nhân, gia đình, của tổ chức xã hội, của một đơn vị, địa phƣơng hay cả một quốc gia. Kế hoạch phát triển ở nhiều quy mô và mức độ khác nhau xong tính chất và nội dung của loại kế hoạch này đầy đủ hơn so với kế hoạch hoạt động. Đối với quy trình quản lý, kế hoạch phát triển thuộc chức năng đầu tiên và quan trọng nhất của quy trình quản lý, đó là sự thể hiện ý đồ của chủ thể về sự phát triển trong tƣơng lai của đối tƣợng quả lý và các giải pháp để triển khai thực hiện.
Phân loại kế hoạch phát triển kinh tế xã hội Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội là một công cụ quản lý điều hành vĩ mô nền kinh tế, nó xác định một cách có hệ thống những hoạt động nhằm phát triển kinh tế xã hội theo những mục tiêu, chỉ tiêu và các cơ chế chính sách sử dựng trong một thời kỳ nhất định.