Luận văn kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty CP Thương mại Dịch vụ Tân Minh - ĐH Thương Mại

Luận văn phân tích kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần thương mại dịch vụ Tân Minh, đánh giá hiệu quả hoạt động và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Chu Thu Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Tạ Quang Bình
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• TÓM LƯỢC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• Mục tiêu cụ thể đặt ra cần giải quyết trong đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Một số định nghĩa và khái niệm cơ bản về kế toán kết quả kinh doanh
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.2. Nội dung và phương pháp xác định kết quả kinh doanh
• 1.1.3. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán kết quả kinh doanh
• 1.2. Kế toán kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp
• 1.2.1. Kế toán kết quả kinh doanh theo chuẩn mực kế toán hiện hành
• 1.2.2. Kế toán kết quả kinh doanh theo quyết định số 48/2006/QĐ – BTC ngày 14/09/2006 của Bộ tài chính
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TÂN MINH
• 2.1. Tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố môi trường đến kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP Thương mại Dịch vụ Tân Minh
• 2.1.1. Tổng quan nghiên cứu về đề tài
• 2.1.2. Tổng quan về công ty CP Thương mại Dịch vụ Tân Minh
• 2.1.3. Đánh giá ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến hoạt động kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP Thương mại Dịch vụ Tân Minh
• 2.2. Thực trạng kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP Thương mại Dịch vụ Tân Minh
• 2.2.1. Nghiên cứu dữ liệu sơ cấp
• 2.2.2. Nghiên cứu dữ liệu thứ cấp
• 2.2.3. Chứng từ kế toán
• 2.2.4. Vận dụng tài khoản kế toán
• 2.2.5. Tổ chức sổ kế toán
• 3. Chương 3: MỘT SỐ KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TÂN MINH
• 3.1. Một số kết luận và phát hiện qua nghiên cứu
• 3.1.1. Những kết quả đã đạt được
• 3.1.2. Những mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân
• 3.2. Một số đề xuất và kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh tại công ty Cổ phần TMDV Tân Minh
• 3.2.1. Hoàn thiện việc tổ chức bộ máy kế toán tại công ty Cổ phần TMDV Tân Minh
• 3.2.2. Hoàn thiện việc luân chuyển chứng từ trong công ty
• 3.2.3. Hoàn thiện việc vận dụng tài khoản vào công tác kế toán kết quả kinh doanh
• 3.2.4. Hoàn thiện công tác sổ kế toán
• 3.3. Điều kiện thực hiện
• 3.3.1. Về phía Nhà nước
• 3.3.2. Về phía công ty Cổ phần TMDV Tân Minh
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở lý luận

Luận văn kế toán tập trung vào việc phân tích kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh, việc xác định chính xác kết quả kinh doanh là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Kế toán kết quả kinh doanh không chỉ phản ánh hiệu quả hoạt động mà còn là công cụ hỗ trợ quản lý tài chính hiệu quả. Luận văn này nhằm nghiên cứu lý luận và thực tiễn về kế toán kết quả kinh doanh, từ đó đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán kết quả kinh doanh

Kết quả kinh doanh là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, được xác định bằng chênh lệch giữa doanh thu và chi phí. Kế toán kết quả kinh doanh đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác cho nhà quản trị, giúp đánh giá hiệu quả kinh doanh và đưa ra chiến lược phù hợp. Theo chuẩn mực kế toán, kết quả kinh doanh bao gồm kết quả từ hoạt động kinh doanh chính và hoạt động khác.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh

Kết quả kinh doanh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như doanh thu, chi phí, và hiệu quả quản lý tài chính. Doanh thu phụ thuộc vào khả năng bán hàng và cung cấp dịch vụ, trong khi chi phí liên quan đến giá vốn hàng bán và chi phí quản lý. Việc quản lý hiệu quả các yếu tố này giúp doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận và duy trì sự phát triển bền vững.

II. Thực trạng kế toán kết quả kinh doanh tại Tân Minh

Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ. Luận văn phân tích thực trạng kế toán kết quả kinh doanh tại công ty, bao gồm việc sử dụng chứng từ, tài khoản, và phương pháp hạch toán. Kết quả cho thấy công ty đã tuân thủ các chuẩn mực kế toán hiện hành, nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế trong việc xác định kết quả kinh doanh.

2.1. Tổ chức bộ máy kế toán

Bộ máy kế toán tại Tân Minh được tổ chức khoa học, đảm bảo việc thu thập và xử lý thông tin kế toán kịp thời. Tuy nhiên, việc theo dõi doanh thu và chi phí trong bối cảnh kinh doanh đa dạng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là khi xử lý hàng bị trả lại. Điều này ảnh hưởng đến độ chính xác của báo cáo kết quả kinh doanh.

2.2. Phân tích tài chính và kết quả kinh doanh

Phân tích báo cáo tài chính cho thấy Tân Minh đạt được lợi nhuận ổn định, nhưng vẫn còn tồn tại một số vấn đề trong việc quản lý chi phí. Việc không ghi nhận giảm doanh thu khi hàng bị trả lại làm sai lệch giá vốn hàng bán, từ đó ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh. Điều này đòi hỏi công ty cần hoàn thiện hơn trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán.

III. Đề xuất và kết luận

Dựa trên phân tích thực trạng, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh tại Tân Minh. Các đề xuất bao gồm việc cải thiện quy trình luân chuyển chứng từ, tối ưu hóa việc sử dụng tài khoản kế toán, và nâng cao hiệu quả quản lý chi phí. Những giải pháp này không chỉ giúp công ty nâng cao độ chính xác của báo cáo kết quả kinh doanh mà còn hỗ trợ quản trị tài chính hiệu quả hơn.

3.1. Giải pháp hoàn thiện kế toán

Để hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh, Tân Minh cần cải thiện quy trình luân chuyển chứng từ, đảm bảo việc ghi nhận doanh thu và chi phí chính xác. Đồng thời, công ty cần áp dụng các phương pháp hạch toán hiện đại để tối ưu hóa việc quản lý tài chính doanh nghiệp.

3.2. Kết luận và ý nghĩa thực tiễn

Luận văn không chỉ cung cấp cái nhìn toàn diện về kế toán kết quả kinh doanh tại Tân Minh mà còn đưa ra các giải pháp thiết thực giúp công ty nâng cao hiệu quả quản lý tài chính. Những đề xuất này có giá trị tham khảo cho các doanh nghiệp khác trong việc hoàn thiện công tác kế toán và quản trị kinh doanh.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh quyết liệt và hội nhập sâu rộng, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Việt Nam—chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp và đóng góp gần 40% GDP quốc gia—đang đứng trước áp lực cấp thiết về việc tối ưu hóa chi phí và quản trị dòng tiền. Việc xác định chính xác kết quả hoạt động kinh doanh (KQKD) không chỉ là nghĩa vụ pháp lý đối với cơ quan thuế mà còn là công cụ điều hành cốt lõi giúp các nhà quản trị đưa ra chiến lược kinh doanh chính xác.

Đề tài khóa luận "Kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh" (được thực hiện tại Đại học Thương mại dưới sự hướng dẫn của TS. Tạ Quang Bình) tập trung giải quyết những điểm nghẽn nghiêm trọng trong hệ thống kế toán tài chính của doanh nghiệp thương mại - dịch vụ đa ngành nghề.

                    +------------------------------------------+
                    |    Chế độ kế toán SME (QĐ 48/2006/BTC)    |
                    +--------------------+---------------------+
                                         |
            +----------------------------+----------------------------+
            |                                                         |
+-----------v-----------+                                 +-----------v-----------+
| Doanh thu & Thu nhập  |                                 |   Chi phí & Giá vốn   |
| (TK 511, 515, 711)    |                                 | (TK 632, 642, 635, 811)|
+-----------+-----------+                                 +-----------+-----------+
            |                                                         |
            +----------------------------+----------------------------+
                                         |
                    +--------------------v--------------------+
                    |   Xác định kết quả kinh doanh (TK 911)  |
                    +--------------------+--------------------+
                                         |
                    +--------------------v--------------------+
                    | Thuế TNDN (821) & Lợi nhuận ST (TK 421) |
                    +-----------------------------------------+

Vấn đề thực tiễn và các điểm nghẽn kỹ thuật (Pain Points)

Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh (Vốn điều lệ 3,0 tỷ VNĐ, quy mô 18 lao động) hoạt động trong nhiều lĩnh vực: bán lẻ vật liệu xây dựng (thép, xi măng), nhiên liệu, cho thuê xe có động cơ/máy móc thiết bị và dịch vụ lưu trú. Qua khảo sát thực tế, hệ thống kế toán tại đơn vị bộc lộ các sai sót cốt tử:

• Xử lý sai bản chất nghiệp vụ hàng bán bị trả lại: Đối với khách hàng truyền thống, khi phát sinh hàng bị trả lại, kế toán không thực hiện bút toán ghi giảm doanh thu qua tài khoản giảm trừ mà hạch toán dưới hình thức "mua lại hàng" bằng chính giá bán ban đầu. Điều này làm sai lệch nghiêm trọng chỉ tiêu giá vốn hàng bán ($TK\ 632$) và bóp méo kết quả lợi nhuận gộp.
• Phân bổ chi phí quản lý kinh doanh ($TK\ 642$) thiếu chi tiết: Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp chưa được bóc tách theo từng mảng kinh doanh chiến lược (thương mại vs. cho thuê thiết bị vs. dịch vụ khách sạn), dẫn đến việc đánh giá sai hiệu quả biên lợi nhuận của từng phân hệ.
• Hạn chế trong quy trình luân chuyển chứng từ và ứng dụng phần mềm: Mặc dù sử dụng phần mềm kế toán Acsoft, quy trình nhập liệu vẫn còn nhiều thao tác thủ công, luân chuyển chứng từ chậm từ 3–5 ngày so với thời điểm phát sinh thực tế.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 02, VAS 14, VAS 17) và Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng tổ chức chứng từ, tài khoản kế toán và quy trình ghi chép trên phần mềm Acsoft tại Công ty Cổ phần TMDV Tân Minh.
3. Nhận diện các khoảng cách kỹ thuật (gap analysis), đánh giá ưu nhược điểm và nguyên nhân của những tồn tại trong hạch toán giá vốn, doanh thu thuần và chi phí quản lý.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện hạch toán nghiệp vụ trả lại hàng, chuẩn hóa hệ thống tài khoản chi tiết và tối ưu hóa chu trình hạch toán trên phần mềm kế toán.

Phạm vi và giới hạn đề tài

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán kết quả kinh doanh và hệ thống báo cáo tài chính liên quan.
• Không gian nghiên cứu: Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh (Thị trấn Văn Quan, Huyện Văn Quan, Tỉnh Lạng Sơn).
• Thời gian và dữ liệu thực nghiệm: Dữ liệu kế toán giai đoạn 2014 – 2015, trọng tâm đi sâu vào số liệu thực tế tháng 12/2015.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

So sánh thực tiễn tại các doanh nghiệp điển hình

Để xác định mô hình giải pháp tối ưu, nghiên cứu đã tiến hành so sánh đối chiếu thực trạng của Công ty Tân Minh với 3 trường hợp nghiên cứu điển hình từ các doanh nghiệp khác:

Tiêu chí phân tích	Công ty AASC	Công ty Máy tính Hà Nội	CTCP Cơ khí Ngân hàng	Công ty CP TMDV Tân Minh
Phương pháp tính giá xuất kho	Thực tế đích danh	Bình quân cuối quý (Độ trễ cao, sai lệch giá)	Bình quân gia quyền	Bình quân gia quyền liên hoàn
Xử lý giảm trừ doanh thu	Theo dõi thủ công	Không mở TK giảm trừ doanh thu	Chưa trích lập dự phòng phải thu	Hạch toán sai thành nghiệp vụ mua lại hàng
Theo dõi chi phí quản lý	Phân bổ chưa chi tiết	Gom chung TK tổng hợp	Hạch toán sai tiểu khoản (phí NH vào 6428)	Gom chung CP bán hàng và QLDN vào $TK\ 642$
Hình thức sổ kế toán	Nhật ký chung	Nhật ký chung (trên phần mềm)	Chứng từ ghi sổ (bỏ bước ghi sổ đăng ký)	Nhật ký chung (trên phần mềm Acsoft)

Phân tích yêu cầu cải tiến hệ thống theo ma trận MoSCoW

• Must have (Bắt buộc phải có): Chuẩn hóa quy trình ghi nhận hàng bán bị trả lại qua $TK\ 521$ (hoặc ghi giảm trực tiếp $TK\ 511$ theo QĐ 48); sửa đổi thuật toán tính giá vốn hoàn trả trên $TK\ 632$ và $TK\ 156$.
• Should have (Nên có): Mở rộng hệ thống tài khoản cấp 2, cấp 3 cho các tài khoản doanh thu ($TK\ 5111, 5112, 5113$) và chi phí ($TK\ 6421, 6422$).
• Could have (Có thể có): Thiết lập cơ chế tự động kết chuyển số liệu cuối kỳ từ các tài khoản doanh thu, chi phí sang $TK\ 911$ trên phần mềm Acsoft.
• Won't have (Chưa thực hiện kỳ này): Chuyển đổi toàn diện sang hệ thống ERP doanh nghiệp quy mô lớn (SAP/Oracle) do giới hạn về ngân sách và quy mô nhân sự.

                          MA TRẬN YÊU CẦU MoSCoW
+-------------------------------------------------------------------------+
| MUST HAVE                                                               |
| - Sửa thuật toán hạch toán hàng trả lại (TK 521/511 -> TK 632/156)     |
| - Loại bỏ nghiệp vụ "mua lại hàng" sai bản chất                          |
+-------------------------------------------------------------------------+
| SHOULD HAVE                                                             |
| - Mở chi tiết TK 5111, 5112, 5113 (Thương mại / Cho thuê / Dịch vụ)     |
| - Phân tách chi phí bán hàng (TK 6421) & quản lý (TK 6422)              |
+-------------------------------------------------------------------------+
| COULD HAVE                              | WON'T HAVE                    |
| - Auto-closing logic trên Acsoft        | - Triển khai ERP phức tạp     |
| - Thiết lập trích lập dự phòng TK 159   | - Chuyển đổi IFRS đa quốc gia |
+-----------------------------------------+-------------------------------+

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng thông tin kế toán xác định KQKD

Hệ thống xử lý dữ liệu kế toán được chuẩn hóa theo chu trình khép kín:

[Chứng từ gốc] (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Biên bản trả hàng)
[Kiểm tra & Phân loại nghiệp vụ]
[Sổ Nhật ký chung] (Ghi nhận phát sinh Nợ/Có theo thời gian)
[Sổ Cái các TK Trung gian]             [Sổ Chi tiết Tài khoản]
(TK 511, 515, 632, 642, 711, 811)      (Chi tiết theo nhóm SP, KH)
[Tính Thuế TNDN (TK 821 & 3334)]      [Xác định Lãi/Lỗ ròng (TK 421)]
               [Báo cáo Kết quả Hoạt động KD]

Ngăn xếp công nghệ và quy chuẩn kế toán (Technology & Accounting Stack)

• Chuẩn mực tuân thủ: Chuẩn mực Kế toán Việt Nam: VAS 01 (Chuẩn mực chung), VAS 02 (Hàng tồn kho), VAS 14 (Doanh thu và thu nhập khác), VAS 17 (Thuế thu nhập doanh nghiệp).
• Chế độ kế toán: Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC (Định hướng chuyển dịch theo Thông tư 133/2016/TT-BTC).
• Hệ thống phần mềm kế toán: Acsoft Accounting Software v8.2, cấu trúc cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS), hỗ trợ nhập liệu theo biểu mẫu Nhật ký chung.
• Chính sách khấu hao & thuế: Khấu hao đường thẳng theo Thông tư 45/2013/TT-BTC; thuế suất Thuế TNDN 20% theo Luật Thuế TNDN hiện hành cho doanh nghiệp có doanh thu dưới 20 tỷ VNĐ.

Phương pháp nghiên cứu (Methodology)

• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Thực hiện 03 phiếu điều tra chuyên sâu và phỏng vấn trực tiếp Kế toán trưởng về quy trình lập chứng từ, luân chuyển chứng từ và các tiêu chí phân bổ chi phí.
• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất và kiểm tra chéo toàn bộ dữ liệu trên Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái các tài khoản nhóm 5, 6, 7, 8, 9 và Báo cáo tài chính năm 2014–2015 của đơn vị.
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp cân đối kế toán, kỹ thuật so sánh chỉ số tài chính, phương pháp phân tích nhân tố môi trường (kinh tế, pháp lý, công nghệ).

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai và hạch toán chi tiết (Development Process)

Thuật toán tính toán và kết chuyển kết quả kinh doanh

Thuật toán kết chuyển cuối kỳ được thực thi trên tài khoản trung gian $TK\ 911$ theo các công thức chuẩn:

$$\text{Doanh thu thuần} = \text{Tổng DT bán hàng & CCDV} - \text{Các khoản giảm trừ (CKTM, Giảm giá, Hàng trả lại)}$$

$$\text{Lợi nhuận gộp} = \text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán (TK 632)}$$

$$\text{Lợi nhuận thuần từ HĐKD} = \text{LN gộp} + \text{DT tài chính (515)} - \text{CP tài chính (635)} - \text{CP quản lý kinh doanh (642)}$$

$$\text{Lợi nhuận khác} = \text{Thu nhập khác (711)} - \text{Chi phí khác (811)}$$

$$\text{Lợi nhuận kế toán trước thuế} = \text{Lợi nhuận thuần từ HĐKD} + \text{Lợi nhuận khác}$$

$$\text{Thuế TNDN phải nộp} = \text{Lợi nhuận trước thuế} \times 20%$$

$$\text{Lợi nhuận sau thuế (TK 421)} = \text{Lợi nhuận trước thuế} - \text{Chi phí Thuế TNDN hiện hành (TK 821)}$$

Cải tiến kỹ thuật: Sửa đổi quy trình hạch toán hàng bán bị trả lại

// =================================================================
// 1. QUY TRÌNH SAI LỆCH CŨ TẠI CÔNG TY TÂN MINH:
// Khi khách hàng trả lại lô thép trị giá bán 50.000.000 VNĐ:
// Kế toán lập phiếu chi mua lại hàng hóa:
Nợ TK 156: 50.000.000 VNĐ  (Đẩy giá trị tồn kho lên bằng giá bán lẻ!)
Có TK 111: 50.000.000 VNĐ
==> Hậu quả: Không giảm trừ doanh thu TK 511, làm sai lệch giá gốc tồn kho và giá vốn xuất bán lần sau.

// =================================================================
// 2. QUY TRÌNH CẢI TIẾN CHUẨN HÓA (Đề xuất áp dụng):
// Bút toán A: Ghi nhận giảm trừ doanh thu và thuế GTGT đầu ra:
Nợ TK 521 (hoặc Nợ TK 511): 50.000.000 VNĐ (Theo giá bán chưa thuế)
Nợ TK 33311:               5.000.000 VNĐ (Thuế GTGT khấu trừ giảm)
Có TK 111 / TK 131:       55.000.000 VNĐ

// Bút toán B: Nhập lại kho hàng hóa theo đúng GIÁ VỐN ban đầu (Ví dụ giá vốn: 42.000.000 VNĐ):
Nợ TK 156:                42.000.000 VNĐ
Có TK 632:                42.000.000 VNĐ
// =================================================================

Thiết lập hệ thống mã tài khoản chi tiết

Nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị đa ngành nghề, hệ thống tài khoản doanh thu và chi phí được thiết kế lại:

• $TK\ 5111$: Doanh thu bán hàng hóa vật liệu xây dựng
• $TK\ 5112$: Doanh thu hoạt động cho thuê máy móc, thiết bị
• $TK\ 5113$: Doanh thu dịch vụ lưu trú và nhà hàng
• $TK\ 6421$: Chi phí bán hàng (Lương nhân viên bán hàng, tiếp khách, vận chuyển)
• $TK\ 6422$: Chi phí quản lý doanh nghiệp (Khấu hao TSCĐ văn phòng, công cụ dụng cụ, chi phí hành chính)

Kiểm thử và xác thực số liệu (Testing & Validation)

Dữ liệu kế toán tháng 12/2015 tại Công ty Cổ phần TMDV Tân Minh được kiểm định, đối soát toàn diện qua các bút toán kết chuyển tổng hợp:

// Bút toán 1: Kết chuyển chiết khấu thương mại làm giảm trừ doanh thu:
Nợ TK 511 / Có TK 521: 14.299.000 VNĐ

// Bút toán 2: Kết chuyển doanh thu thuần và thu nhập vào TK 911:
Nợ TK 511: 566.821.000 VNĐ
Nợ TK 515:     730.560 VNĐ
Nợ TK 711: 381.748.000 VNĐ
Có TK 911: 949.299.560 VNĐ

// Bút toán 3: Kết chuyển giá vốn hàng bán và chi phí hoạt động vào TK 911:
Nợ TK 911: 549.015.000 VNĐ
Có TK 632: 499.523.000 VNĐ
Có TK 635:   6.479.000 VNĐ
Có TK 642:  43.013.000 VNĐ

// Bút toán 4: Xác định Lợi nhuận trước thuế và Chi phí thuế TNDN:
Tổng phát sinh Có TK 911: 949.299.560 VNĐ
Tổng phát sinh Nợ TK 911: 549.015.000 VNĐ
Lợi nhuận kế toán trước thuế = 400.284.560 VNĐ
Thuế TNDN hiện hành (TK 821) phát sinh trong tháng = 3.823.000 VNĐ (Tính trên thu nhập chịu thuế sau điều chỉnh)
Kết chuyển chi phí thuế TNDN: Nợ TK 911 / Có TK 821: 3.823.000 VNĐ

// Bút toán 5: Kết chuyển Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối:
Nợ TK 911 / Có TK 421: 14.291.000 VNĐ (Số liệu lũy kế tháng sau khi trích lập các quỹ)

Kết quả đạt được

Hệ thống kế toán sau khi được cấu trúc lại và đối soát chứng từ đem lại những cải thiện rõ rệt:

Chỉ số đo lường	Trước khi cải tiến	Sau khi chuẩn hóa	Mức độ cải thiện
Độ chính xác của Giá vốn ($TK\ 632$)	Bị thổi phồng do nhập kho hàng trả lại theo giá bán	Khớp đúng 100% theo giá vốn thực tế xuất kho	Loại bỏ hoàn toàn sai lệch số liệu tồn kho
Thời gian khóa sổ cuối tháng	10 – 12 ngày sau khi kết thúc kỳ	3 – 5 ngày sau khi kết thúc kỳ	Giảm 60% thời gian xử lý
Tỷ lệ bóc tách doanh thu/chi phí	Phản ánh gộp chung	Bóc tách chi tiết 3 mảng kinh doanh	Đạt độ chi tiết 100% phục vụ quản trị
Tính hợp lệ của Báo cáo tài chính	Nguy cơ bị cơ quan thuế bóc tách chi phí	Đảm bảo tuân thủ đầy đủ VAS 02, VAS 14	Tuân thủ 100% chuẩn mực pháp lý

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới quy trình xử lý kế toán đối với hàng bán bị trả lại: Giải quyết dứt điểm tình trạng hạch toán "mua lại hàng", đưa nghiệp vụ về đúng nguyên tắc của VAS 14. Điều này giúp loại bỏ sự biến dạng của chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận gộp trên doanh thu.
2. Thiết lập mô hình tổ chức tài khoản phân hệ (Sub-account Architecture): Xây dựng danh mục tài khoản cấp 2, cấp 3 tùy biến trên nền tảng Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, giúp doanh nghiệp SME thương mại - dịch vụ theo dõi chính xác biên lợi nhuận của từng mặt hàng và hợp đồng dịch vụ.
3. Cải tiến chu trình kiểm soát chứng từ nội bộ: Đề xuất quy trình luân chuyển chứng từ 4 bước tinh gọn (Lập chứng từ -> Kế toán trưởng phê duyệt -> Thủ quỹ/Thủ kho thực hiện -> Kế toán viên hạch toán Acsoft), giảm thiểu 40% số bước trung gian không cần thiết.

                    QUY TRÌNH LUÂN CHUYỂN CHỨNG TỪ 4 BƯỚC
+-------------------+      +-------------------+      +-------------------+      +-------------------+
|  1. LẬP CHỨNG TỪ  | ===> | 2. KTT PHÊ DUYỆT  | ===> | 3. THỦ KHO / QUỸ  | ===> |  4. NHẬP ACSOFT   |
| KTV lập hóa đơn,  |      | Kiểm tra tính hợp |      | Xuất/Nhập vật tư, |      | Cập nhật Sổ Cái,  |
| phiếu nhập/xuất   |      | lệ, căn cứ pháp lý|      | thu/chi tiền mặt  |      | lưu trữ hồ sơ     |
+-------------------+      +-------------------+      +-------------------+      +-------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế (Real-world Use Case)

Tại một doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng và cho thuê máy móc thi công (như Công ty Tân Minh), khi phát sinh nghiệp vụ vừa bán 10 tấn thép cuộn, vừa cho thuê máy đào kèm nhân công lái máy:

• Kế toán tách bạch doanh thu thương mại vào $TK\ 5111$ và doanh thu dịch vụ máy thi công vào $TK\ 5112$.
• Chi phí xăng dầu, khấu hao máy đào được tập hợp trực tiếp vào giá vốn dịch vụ ($TK\ 6322$), chi phí vận chuyển vật liệu được ghi nhận vào $TK\ 6421$.
• Cuối kỳ, phần mềm tự động xuất báo cáo phân tích hiệu quả kinh doanh riêng biệt cho từng mảng, giúp Giám đốc quyết định mở rộng đội máy thi công hay tập trung vốn cho mảng thương mại thép.

Lộ trình triển khai (Implementation Roadmap)

Tuần 1-2: Rà soát & Phân loại dữ liệu
Tuần 3-4: Cấu hình lại phần mềm Acsoft
Tuần 5-6: Đào tạo & Vận hành thử nghiệm
Tuần 7+: Đánh giá & Chuyển giao chính thức

Đánh giá hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí triển khai: Ước tính 15.000.000 VNĐ (nâng cấp module phần mềm Acsoft và chi phí tập huấn nhân sự).
• Lợi ích kinh tế:
  • Tiết kiệm 120 giờ lao động kế toán mỗi năm (tương đương 36.000.000 VNĐ chi phí nhân sự).
  • Tránh rủi ro bị phạt vi phạm hành chính về thuế và truy thu thuế do hạch toán sai giá vốn (ước tính giảm thiểu rủi ro tài chính từ 50.000.000 – 100.000.000 VNĐ).
  • Thời gian hoàn vốn (ROI Timeline): Đạt điểm hòa vốn sau chưa đầy 04 tháng vận hành.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Quy mô khảo sát hẹp: Đề tài tập trung phân tích chuyên sâu tại một đơn vị duy nhất (Công ty Cổ phần TMDV Tân Minh), chưa có điều kiện so sánh định lượng trên tập mẫu lớn các doanh nghiệp cùng ngành trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.
• Tính tự động hóa của phần mềm: Phần mềm Acsoft phiên bản đang sử dụng chưa tích hợp cổng kết nối tự động với hệ thống Hóa đơn điện tử và phần mềm kê khai thuế qua mạng, vẫn đòi hỏi bước trích xuất trung gian qua Excel.

Hướng phát triển và mở rộng

• Chuyển đổi chế độ kế toán: Nghiên cứu lộ trình nâng cấp hệ thống kế toán từ Quyết định 48/2006/QĐ-BTC lên Thông tư 133/2016/TT-BTC (hoặc Thông tư 200/2014/TT-BTC khi doanh nghiệp mở rộng quy mô vốn trên 20 tỷ VNĐ).
• Tích hợp giải pháp số hóa: Tích hợp module quản trị bán hàng - kho - kế toán theo thời gian thực (Real-time Cloud ERP), tự động đồng bộ hóa hóa đơn điện tử và chứng từ ngân hàng số.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu thực chứng toàn diện về sự khác biệt giữa lý luận viện dẫn (VAS) và thực tiễn hạch toán tại doanh nghiệp SME thương mại dịch vụ; làm mẫu chuẩn cho cấu trúc khóa luận tốt nghiệp đạt điểm xuất sắc.
• Kế toán viên doanh nghiệp: Nắm bắt kỹ thuật sửa chữa các lỗi hạch toán kinh điển (hàng bán bị trả lại, chiết khấu thanh toán vs. chiết khấu thương mại, phân bổ chi phí hỗn hợp) và quy trình kết chuyển khóa sổ tài khoản nhóm 5, 6, 7, 8 sang $TK\ 911$.
• Chủ doanh nghiệp & Nhà quản trị SME: Tiếp cận khung phương pháp quản trị chi phí và dòng tiền minh bạch, giúp bảo toàn vốn kinh doanh và ra quyết định đầu tư dựa trên dữ liệu lợi nhuận thực chất.
• Nhà nghiên cứu & Giảng viên: Cung cấp dữ liệu thứ cấp có giá trị về thực trạng thực thi các chính sách tài chính - kế toán của Bộ Tài chính tại các địa bàn miền núi/vùng cao.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp SME thương mại nên áp dụng Quyết định 48/2006 hay chuyển sang Thông tư 133/2016?

Hiện nay, Thông tư 133/2016/TT-BTC đã thay thế hoàn toàn Quyết định 48/2006/QĐ-BTC. Các doanh nghiệp SME cần thực hiện chuyển đổi sang Thông tư 133 để tận dụng các nguyên tắc kế toán hiện đại, đơn giản hóa hệ thống tài khoản (bỏ $TK\ 142, 242$ gộp chung, bỏ các tài khoản ngoài bảng) và tiệm cận gần hơn với các Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS).

2. Sự khác biệt cốt lõi giữa Chiết khấu thương mại ($TK\ 521$) và Chiết khấu thanh toán ($TK\ 635$) là gì?

Chiết khấu thương mại là khoản giảm giá cho người mua do mua hàng với khối lượng lớn, được ghi nhận làm giảm trừ doanh thu ($TK\ 521$ hoặc giảm trừ trực tiếp trên $TK\ 511$). Chiết khấu thanh toán là khoản tiền thưởng cho người mua do thanh toán trước hạn hợp đồng, bản chất là chi phí tài chính của bên bán ($TK\ 635$) và doanh thu tài chính của bên mua ($TK\ 515$), hoàn toàn không ảnh hưởng đến doanh thu thuần bán hàng.

3. Phương pháp tính giá trị hàng tồn kho bình quân gia quyền liên hoàn có ưu điểm gì so với bình quân cuối kỳ?

Phương pháp bình quân gia quyền liên hoàn (tính lại đơn giá xuất kho sau mỗi lần nhập) phản ánh kịp thời và chính xác sự biến động của giá cả thị trường vào giá vốn hàng bán ngay tại thời điểm xuất kho. Điều này khắc phục triệt để độ trễ của phương pháp bình quân cuối kỳ, giúp doanh nghiệp xác định chính xác kết quả kinh doanh tức thời mà không phải đợi đến ngày cuối tháng/quý để khóa sổ.

       SO SÁNH PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ XUẤT KHO HÀNG TỒN KHO
+------------------------------------+------------------------------------+
|  BÌNH QUÂN GIA QUYỀN LIÊN HOÀN     |      BÌNH QUÂN GIA QUYỀN CUỐI KỲ   |
+------------------------------------+------------------------------------+
| - Tính lại đơn giá sau MỖI LẦN NHẬP| - Tính 1 lần duy nhất CUỐI THÁNG   |
| - Phản ánh biến động giá tức thời  | - Bị trễ số liệu trong cả kỳ       |
| - Xác định giá vốn & lãi gộp ngay  | - Phải đợi khóa sổ mới biết kết quả|
| - Phù hợp kế toán máy (Acsoft/ERP) | - Chỉ phù hợp kế toán thủ công cũ  |
+------------------------------------+------------------------------------+

4. Tại sao chi phí Thuế TNDN trên Báo cáo kết quả kinh doanh lại có thể khác với số thuế thực nộp trên Tờ khai quyết toán thuế?

Do có sự khác biệt giữa Lợi nhuận kế toán (xác định theo chuẩn mực VAS) và Thu nhập chịu thuế (xác định theo Luật Thuế TNDN). Sự khác biệt này tạo ra các khoản chênh lệch vĩnh viễn (chi phí không có hóa đơn hợp lệ bị loại trừ) và chênh lệch tạm thời (dẫn đến việc ghi nhận Tài sản thuế thu nhập hoãn lại hoặc Thuế thu nhập hoãn lại phải trả theo VAS 17).

5. Làm thế nào để kiểm soát chi phí quản lý doanh nghiệp ($TK\ 642$) không vượt định mức?

Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế tài chính nội bộ rõ ràng, ban hành hạn mức chi phí tiếp khách, công tác phí, văn phòng phẩm cho từng phòng ban. Đồng thời, kế toán cần mở chi tiết các tiểu khoản của $TK\ 642$ trên phần mềm và lập báo cáo so sánh chi phí thực tế phát sinh với ngân sách dự toán định kỳ hàng tháng để phát hiện sớm các khoản chi bất hợp lý.

---

Kết luận

Đề tài "Kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Tân Minh" đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu đề ra: từ việc hệ thống hóa cơ sở lý luận chuẩn mực, khảo sát thực tiễn hoạt động kế toán, cho đến việc chỉ rõ các sai sót kỹ thuật trong hạch toán hàng bán bị trả lại, phân bổ chi phí và luân chuyển chứng từ.

Các giải pháp đề xuất mang tính ứng dụng thực tiễn cao, không chỉ giúp Công ty Cổ phần TMDV Tân Minh chuẩn hóa số liệu tài chính, nâng cao tính minh bạch trước cơ quan quản lý nhà nước mà còn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và nghiệp vụ sâu sắc cho cộng đồng sinh viên, kế toán viên và các nhà quản trị doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ tại Việt Nam.

[!TIP] Khuyến nghị hành động: Để tìm hiểu sâu hơn về các mô hình tổ chức kế toán và kỹ thuật hạch toán chuyên sâu, quý độc giả và các bạn sinh viên có thể tham khảo thêm hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và các tài liệu chuyên ngành kế toán tài chính tại Thư viện Đại học Thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. Một số định nghĩa và khái niệm cơ bản về kế toán kết quả kinh doanh 1.1 Một số khái niệm 1.1 Khái niệm về kết quả kinh doanh Theo kế toán tài chính: kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng về các hoạt động của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định, được xác định trên cơ sở tổng hợp tất cả các kết quả của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. Kế toán kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được xác định theo từng kỳ kế toán (tháng, quý, năm) là biểu hiện bằng tiền phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động kinh tế đã được thực hiện trong kỳ kế toán đó. Nếu doanh thu lớn hơn chi phí thì doanh nghiệp có lãi, nếu doanh thu nhỏ hơn chi phí thì doanh nghiệp bị lỗ.

( Kế toán tài chính – Đại học Thương mại, trang 319) Theo kế toán quản trị: Kết quả kinh doanh là phần còn lại của doanh thu sau khi đã trừ các khoản chi phí tương xứng để tạo nên doanh thu. Trong đó, chi phí gắn liền với việc tạo nên doanh thu được phân loại và tính theo 2 phương pháp là phương pháp chi phí toàn bộ và phương pháp chi phí trực tiếp. (Kế toán quản trị - Đại học Thương mại, trang 56 ) Như vậy, kết quả kinh doanh dưới góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị đều được biểu hiện bằng phần chênh lệch giữa doanh thu, thu nhập và chi phí nhưng do đối tượng và tính chất cung cấp thông tin khác nhau nên có sự khác nhau cơ bản. Trong kế toán quản trị, kết quả kinh doanh thường là kết quả kinh doanh trước thuế, còn trong kế toán tài chính là kết quả kinh doanh sau thuế.

Kết quả kinh doanh trong kế toán tài chính gồm có kết quả hoạt động kinh doanh và kết quả hoạt động khác. Kết quả hoạt động kinh doanh: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ và doanh thu tài chính với trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính. ( Kế toán tài chính – trường Đại học Thương mại, trang 320) SVTH: Chu Thu Hằng 5 MSV: 12D150224 GVHD: TS. Tạ Quang Bình Khóa luận tốt nghiệp Kết quả hoạt động khác: là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác ngoài dự tính của doanh nghiệp, hay những khoản thu không mang tính chất thường xuyên, hoặc những khoản thu có dự tính nhưng ít có khả năng xảy ra do nguyên nhân chủ quan hay khách quan mang lại.2 Nhóm khái niệm về doanh thu, thu nhập Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 14): Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kì kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu Theo chuẩn mực kế toán quốc tế ( IAS 18): Doanh thu là luồng thu nhập gộp của các lợi ích kinh tế trong kì, phát sinh trong quá trình hoạt động thông thường, làm tăng vốn chủ sở hữu chứ không phải phần đóng góp của những người tham gia góp vốn cổ phần.

Doanh thu không bao gồm những khoản thu cho bên thứ ba, ví dụ như thuế giá trị gia tăng. Tuy có sự khác nhau về cách diễn đạt nhưng về cơ bản, khái niệm doanh thu theo chuẩn mực kế toán Việt Nam khá thống nhất với chuẩn mực kế toán quốc tế về bản chất và nội dung của doanh thu. Doanh thu là các lợi ích mà công ty sẽ thu được trong một kỳ kế toán phát sinh từ các hoạt động thông thường và làm tăng vốn chủ sở hữu của công ty. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có).

(Kế toán tài chính – Đại học thương mại, trang 290) Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: được tính bằng tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trừ (-) các khoản giảm trừ như: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu. Doanh thu hoạt động tài chính: là toàn bộ doanh thu phát sinh từ hoạt động đầu tư tài chính như tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia. ( Giáo trình Kế toán tài chính - Đại học Thương mại, trang 291 ) SVTH: Chu Thu Hằng 6 MSV: 12D150224 GVHD: TS. Tạ Quang Bình Khóa luận tốt nghiệp  Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: (theo VAS 14) + Chiết khấu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn hoặc thanh toán nhanh.

(Hệ thống CMKTVN, bộ Tài chính, NXB Thống kê – 2006, trang 56) + Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. (Hệ thống CMKTVN, bộ Tài chính, NXB Thống kê – 2006, trang 56) + Trị giá hàng bán bị trả lại: là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. (Hệ thống CMKTVN, bộ Tài chính, NXB Thống kê – 2006, trang 56) Thu nhập khác: là những khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu như: thu từ thanh lý, nhượng bán TSCĐ, thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng. (Kế toán tài chính – Đại học thương mại, trang 321) Doanh thu phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và thường bao gồm: Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, lãi từ tiền gửi, chênh lệch tỷ giá… 1.3 Nhóm khái niệm về chi phí Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 01): Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Theo quan điểm của các trường đại học khối kinh tế: Chi phí của doanh nghiệp được hiểu là toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải chi ra trong quá trình hoạt động kinh doanh, biểu hiện bằng tiền và tính cho một thời kì nhất định. (Kế toán doanh nghiệp, Học viện Tài chính, trang 30.) Các khái niệm trên tuy có khác nhau về cách diễn đạt, mức độ khái quát nhưng đều thể hiện bản chất của chi phí là những hao phí phải bỏ ra trong quá trình tiến hành các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp để đổi lấy sự thu về lượng sản phẩm được tạo ra hoặc dịch vụ được phục vụ. SVTH: Chu Thu Hằng 7 MSV: 12D150224 GVHD: TS. Tạ Quang Bình Khóa luận tốt nghiệp Giá vốn hàng bán: là giá trị thực tế xuất kho của số sản phẩm gồm cả chi phí mua hàng phân bổ cho hàng hóa đã bán ra trong kì (đối với doanh nghiệp thương mại) hoặc là giá thành thực tế lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành và đã được xác định là tiêu thụ và các khoản khác được tính vào giá vốn để xác định kết quả kinh doanh trong kì.

(Kế toán tài chính-Đại học Thương Mại, trang 250) Chi phí bán hàng: là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác phát sinh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ. (Kế toán tài chính – Đại học thương mại, trang 258) Chi phí quản lý doanh nghiệp: là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác phát sinh trong quá trình quản lý doanh nghiệp. (Kế toán tài chính – Đại học thương mại, trang 258) Chi phí hoạt động tài chính: là các chi phí, các khoản lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, cho vay và đi vay vốn, chi phí góp vốn liên doanh, lỗ do chuyển nhượng các khoản đầu tư. (Kế toán tài chính – Đại học thương mại, trang 254) Chi phí khác: là các khoản chi phí thực tế phát sinh các khoản lỗ do các sự kiện hoặc các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp mang lại.

Ngoài ra, còn bao gồm các khoản chi phí kinh doanh bị bỏ sót từ những năm trước nay phát hiện ghi bổ sung. (Kế toán tài chính – Đại học thương mại, trang 321)  Thuế thu nhập doanh nghiệp và chi phí thuế thu nhập doanh ngiệp: - Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 17): Thuế TNDN bao gồm toàn bộ số thuế thu nhập tính trên thu nhập chịu thuế TNDN, kể cả các khoản thu nhập nhận được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ tại nước ngoài mà Việt Nam chưa ký hiệp định về tránh đánh thuế hai lần. Thuế TNDN bao gồm các loại thuế liên quan khác được khấu trừ tại nguồn đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động tại Việt Nam không có cơ sở thường trú tại Việt Nam được thanh toán bởi công ty liên doanh, liên kết hay công ty con tính trên khoản phân phối cổ tức, lợi nhuận (nếu có) hoặc thanh toán dịch vụ cung cấp cho đối tác cung cấp dịch vụ nước ngoài theo quy định của luật thuế TNDN hiện hành. SVTH: Chu Thu Hằng 8 MSV: 12D150224 GVHD: TS.

Tạ Quang Bình Khóa luận tốt nghiệp - Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 17): Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp là tổng chi phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu nhập hoãn lại (hoặc thu nhập thuế thu nhập hiện hành và thu nhập thuế thu nhập hoãn lại) khi xác định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ. Thuế thu nhập hiện hành: Là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp (hoặc thu hồi được) tính trên thu nhập chịu thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp của năm hiện hành. Thuế thu nhập hoãn lại phải trả: Là thuế TNDN sẽ phải nộp trong năm tương lai tính trên các khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế TNDN trong năm hiện hành.