Đánh Giá Một Số Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Ở Thành Phố Hội An, Quảng Nam

Khám phá luận văn đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn tại thành phố Hội An, Quảng Nam, với những giá trị văn hóa độc đáo và tiềm năng phát triển.

• Tác giả: Huỳnh Tấn Chánh
• Người hướng dẫn: Th.S. Ngô Thị Hường
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Văn hóa – Du lịch
• Đề tài: Đánh Giá Một Số Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Ở Thành Phố Hội An, Quảng Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.2.1. Trên thế giới
• 0.2.2. Ở thành phố Hội An
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3.1. Mục đích
• 0.3.2. Nhiệm vụ
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4.2.1. Không gian nghiên cứu
• 0.4.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5.1. Phương pháp đánh giá tổng hợp tài nguyên du lịch
• 0.5.2. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
• 0.5.3. Phương pháp khảo sát thực địa
• 0.5.4. Phương pháp biểu đồ, bảng số liệu
• 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Du lịch và khách du lịch
• 1.1.2. Tài nguyên du lịch
• 1.1.2.1. Tài nguyên du lịch nhân văn
• 1.1.2.2. Tiêu chí đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn
• 1.1.2.2.1. Tiêu chí đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn trên thế giới và Việt Nam
• 1.1.2.2.2. Tiêu chí đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn áp dụng ở thành phố Hội An, Quảng Nam
• 1.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.2.1. Thực tiễn triển khai công tác đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn trên thế giới
• 1.2.2. Thực tiễn triển khai công tác đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn ở Việt Nam
• 1.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG I
• 2. ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TÀI NGUYÊN NHÂN VĂN Ở THÀNH PHỐ HỘI AN, QUẢNG NAM
• 2.1. Khái quát một số tài nguyên nhân văn ở thành phố Hội An, Quảng Nam
• 2.1.1. Các di tích lịch sử - văn hóa
• 2.1.2. Làng nghề truyền thống
• 2.1.3. Các đối tượng văn hóa thể thao và các hoạt động nhận thức khác
• 2.1.4. Phân hạng các tài nguyên du lịch nhân văn được khảo sát
• 2.2. Đánh giá một số tài nguyên nhân văn ở phố cổ Hội An, Quảng Nam
• 2.2.1. Bảng xếp hạng các điểm tài nguyên
• 2.2.2. Đánh giá các điểm tài nguyên loại I
• 2.2.3. Đánh giá các điểm tài nguyên loại II
• 2.2.4. Đánh giá các điểm tài nguyên loại III
• 2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG II
• 3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHAI THÁC HIỆU QUẢ TÀI NGUYÊN NHÂN VĂN Ở HỘI AN
• 3.1. Cơ sở xây dựng định hướng
• 3.1.1. Chiến lược phát triển du lịch của Việt Nam
• 3.1.2. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và du lịch thành phố Hội An giai đoạn 2015 – 2020, định hướng đến năm 2030
• 3.1.3. Những thành tựu và hạn chế của du lịch Hội An
• 3.1.3.1. Những thành tựu đạt được
• 3.1.3.2. Những hạn chế còn tồn tại
• 3.1.4. Những thuận lợi và khó khăn trong việc khai thác tài nguyên nhân văn ở Hội An
• 3.2. Định hướng khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch nhân văn ở Hội An
• 3.2.1. Định hướng tổng quát
• 3.2.2. Định hướng khai thác theo điểm
• 3.3. Giải pháp cụ thể
• 3.3.1. Giải pháp về vốn đầu tư
• 3.3.2. Giải pháp xúc tiến, quảng bá
• 3.3.3. Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị của tài nguyên
• 3.3.4. Giải pháp bảo vệ môi trường, phát triển bền vững
• 3.3.5. Giải pháp liên kết, hợp tác trong khai thác TNDL
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG III
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• I. DANH MỤC BẢNG
• II. DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Hội An Giá Trị Vượt Thời Gian

Hội An, một viên ngọc quý của Quảng Nam, không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp kiến trúc cổ kính mà còn là kho tàng tài nguyên du lịch nhân văn vô giá. Những giá trị này được bồi đắp qua hàng trăm năm lịch sử, từ những di sản vật thể như Di tích lịch sử Hội An, các công trình kiến trúc độc đáo, đến những di sản phi vật thể như văn hóa Hội An, lễ hội truyền thống và ẩm thực đặc sắc. Việc đánh giá điểm du lịch Hội An một cách toàn diện là vô cùng quan trọng để bảo tồn và phát huy những giá trị này, đồng thời phát triển du lịch bền vững Hội An. Hội An không chỉ là điểm đến hấp dẫn du khách mà còn là nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa Việt Nam. Theo nghiên cứu của Huỳnh Tấn Chánh (2018), tài nguyên du lịch nhân văn ở Hội An là những giá trị văn hóa độc đáo, đặc sắc, trở thành di sản quý hiếm của quốc gia và một bộ phận quan trọng đã được công nhận là Di sản văn hóa thế giới Hội An.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Tài Nguyên Nhân Văn Hội An

Hội An, từ một thương cảng sầm uất trong quá khứ, đã trở thành một đô thị cổ kính với những giá trị văn hóa độc đáo. Sự giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và các nước như Nhật Bản, Trung Quốc, phương Tây đã tạo nên một Hội An đa dạng và phong phú. Các di tích lịch sử như Chùa Cầu, nhà cổ Tấn Ký, hội quán Phúc Kiến là minh chứng cho sự giao thoa này. Sự hình thành và phát triển của các làng nghề truyền thống như gốm Thanh Hà, mộc Kim Bồng cũng góp phần làm phong phú thêm tài nguyên du lịch Quảng Nam. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này là trách nhiệm của cả cộng đồng.

1.2. Vai Trò của Tài Nguyên Nhân Văn trong Phát Triển Du Lịch Hội An

Du lịch văn hóa Hội An đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Các giá trị văn hóa Hội An không chỉ thu hút du khách mà còn tạo ra việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương. Việc khai thác tài nguyên du lịch nhân văn một cách hợp lý giúp quảng bá hình ảnh Hội An ra thế giới, đồng thời nâng cao ý thức bảo tồn di sản trong cộng đồng. Tuy nhiên, cần có những giải pháp để giảm thiểu ảnh hưởng của du lịch đến văn hóa Hội An, đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Thách Thức Trong Khai Thác Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Hội An

Mặc dù sở hữu tiềm năng du lịch lớn, Hội An đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc khai thác tài nguyên du lịch nhân văn. Sự gia tăng lượng khách du lịch gây áp lực lên cơ sở hạ tầng, môi trường và bảo tồn di sản Hội An. Việc thương mại hóa du lịch có thể làm mất đi bản sắc văn hóa truyền thống. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực du lịch còn thiếu chuyên nghiệp, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của du khách. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, đảm bảo du lịch cộng đồng Hội An phát triển bền vững. Theo Huỳnh Tấn Chánh (2018), việc tăng trưởng nhanh của ngành du lịch đang đặt ra thách thức, đó là làm thế nào để kết hợp hài hòa, hợp lý giữa việc khai thác và bảo vệ, tôn tạo các tài nguyên du lịch.

2.1. Áp Lực Từ Sự Gia Tăng Khách Du Lịch Đến Di Sản Hội An

Lượng khách du lịch đến Hội An ngày càng tăng, đặc biệt vào mùa cao điểm, gây áp lực lên các di tích lịch sử và không gian công cộng. Tình trạng quá tải có thể dẫn đến xuống cấp di tích, ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân địa phương. Cần có những biện pháp quản lý du lịch hiệu quả, như giới hạn số lượng khách tham quan, phân bổ khách đều trong năm và nâng cao ý thức bảo vệ di sản cho du khách.

2.2. Nguy Cơ Thương Mại Hóa và Mất Bản Sắc Văn Hóa Hội An

Sự phát triển du lịch quá nhanh có thể dẫn đến thương mại hóa các giá trị văn hóa. Các sản phẩm du lịch mang tính đại trà, thiếu sáng tạo và không phản ánh được bản sắc văn hóa địa phương. Việc khai thác quá mức các lễ hội Hội An có thể làm mất đi ý nghĩa thiêng liêng và giá trị truyền thống. Cần có những chính sách hỗ trợ các nghệ nhân, bảo tồn các làng nghề truyền thống và khuyến khích các sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc văn hóa Hội An.

2.3. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Du Lịch Chuyên Nghiệp Tại Hội An

Nguồn nhân lực du lịch ở Hội An còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng. Nhiều lao động chưa được đào tạo bài bản, thiếu kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ và kiến thức về văn hóa địa phương. Cần có những chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ nhân lực du lịch, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách và góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Tại Hội An

Để khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch nhân văn ở Hội An, cần có phương pháp đánh giá khoa học và toàn diện. Phương pháp này phải dựa trên các tiêu chí cụ thể, khách quan và phù hợp với đặc điểm của Hội An. Các tiêu chí có thể bao gồm giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, mức độ hấp dẫn, khả năng tiếp cận, mức độ bảo tồn và tiềm năng phát triển du lịch. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để xây dựng kế hoạch bảo tồn, tôn tạo và khai thác di sản văn hóa thế giới Hội An một cách bền vững. Theo nghiên cứu của Huỳnh Tấn Chánh (2018), việc đánh giá, xác nhận tiềm năng phục vụ cho hoạt động du lịch để một mặt có kế hoạch khai thác hợp lý, mặt khác có kế hoạch trùng tu, tôn tạo, bảo tài nguyên là việc làm hết sức cần thiết.

3.1. Xây Dựng Bộ Tiêu Chí Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Hội An

Việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cần dựa trên các nguyên tắc khoa học, khách quan và phù hợp với đặc điểm của Hội An. Các tiêu chí cần phản ánh đầy đủ các khía cạnh của tài nguyên du lịch nhân văn, từ giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đến tiềm năng phát triển du lịch. Cần có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng địa phương trong quá trình xây dựng bộ tiêu chí.

3.2. Áp Dụng Phương Pháp Đánh Giá Tổng Hợp Tài Nguyên Du Lịch

Phương pháp đánh giá tổng hợp cho phép so sánh và xếp hạng các điểm du lịch Hội An khác nhau dựa trên các tiêu chí đã được xác định. Phương pháp này giúp xác định những điểm du lịch có giá trị cao, cần được ưu tiên bảo tồn và khai thác. Cần sử dụng các công cụ và kỹ thuật hiện đại, như hệ thống thông tin địa lý (GIS), để hỗ trợ quá trình đánh giá.

3.3. Thu Thập Dữ Liệu và Phân Tích Thông Tin Đánh Giá

Việc thu thập dữ liệu cần được thực hiện một cách cẩn thận, chính xác và đầy đủ. Dữ liệu có thể được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, như tài liệu lịch sử, văn hóa, khảo sát thực địa, phỏng vấn người dân địa phương và du khách. Cần sử dụng các phương pháp phân tích thống kê, định tính và định lượng để xử lý và phân tích dữ liệu, đưa ra những kết luận chính xác và khách quan.

IV. Giải Pháp Khai Thác Hiệu Quả Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Hội An

Để phát triển du lịch Hội An một cách bền vững, cần có những giải pháp khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch nhân văn. Các giải pháp này phải dựa trên kết quả đánh giá tài nguyên, phù hợp với quy hoạch phát triển du lịch của thành phố và đảm bảo sự tham gia của cộng đồng địa phương. Cần tập trung vào việc bảo tồn, tôn tạo di sản, phát triển sản phẩm du lịch độc đáo, nâng cao chất lượng dịch vụ và quảng bá hình ảnh Hội An một cách chuyên nghiệp. Theo Huỳnh Tấn Chánh (2018), cần có kế hoạch khai thác hợp lý, mặt khác có kế hoạch trùng tu, tôn tạo, bảo tài nguyên là việc làm hết sức cần thiết.

4.1. Bảo Tồn và Tôn Tạo Di Sản Văn Hóa Hội An

Bảo tồn và tôn tạo di sản là ưu tiên hàng đầu trong việc khai thác tài nguyên du lịch nhân văn. Cần có những quy định chặt chẽ về xây dựng, sửa chữa và bảo trì các công trình kiến trúc cổ. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ di sản cho cộng đồng và du khách. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng trong việc bảo tồn di sản.

4.2. Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Độc Đáo và Hấp Dẫn

Cần phát triển các sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc văn hóa Hội An, như du lịch trải nghiệm, du lịch ẩm thực, du lịch làng nghề và du lịch cộng đồng. Cần khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới trong việc thiết kế sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách. Cần có sự liên kết giữa các doanh nghiệp du lịch, các nghệ nhân và cộng đồng địa phương trong việc phát triển sản phẩm du lịch.

4.3. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ và Quảng Bá Hình Ảnh Hội An

Cần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, từ chỗ ở, ăn uống, vận chuyển đến hướng dẫn viên và các dịch vụ hỗ trợ khác. Cần đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ nhân lực du lịch. Cần quảng bá hình ảnh Hội An một cách chuyên nghiệp, sử dụng các kênh truyền thông hiệu quả, như internet, báo chí, truyền hình và mạng xã hội. Cần xây dựng thương hiệu du lịch Hội An mạnh mẽ, tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Hội An

Nghiên cứu này có thể được ứng dụng để phát triển du lịch bền vững Hội An. Kết quả đánh giá tài nguyên sẽ giúp xác định những điểm du lịch cần được ưu tiên bảo tồn và khai thác. Các giải pháp khai thác hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của du lịch đến môi trường và văn hóa. Sự tham gia của cộng đồng địa phương sẽ đảm bảo rằng du lịch mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Du lịch bền vững là chìa khóa để bảo tồn di sản văn hóa Hội An cho các thế hệ tương lai. Theo Huỳnh Tấn Chánh (2018), việc đánh giá, xác nhận tiềm năng phục vụ cho hoạt động du lịch để một mặt có kế hoạch khai thác hợp lý, mặt khác có kế hoạch trùng tu, tôn tạo, bảo tài nguyên là việc làm hết sức cần thiết.

5.1. Xây Dựng Kế Hoạch Quản Lý Du Lịch Bền Vững Hội An

Kế hoạch quản lý du lịch bền vững cần dựa trên kết quả đánh giá tài nguyên và các giải pháp khai thác hiệu quả. Kế hoạch cần xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu và biện pháp thực hiện cụ thể. Kế hoạch cần có sự tham gia của các bên liên quan, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch đến cộng đồng địa phương. Kế hoạch cần được theo dõi, đánh giá và điều chỉnh thường xuyên để đảm bảo tính hiệu quả.

5.2. Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng và Du Lịch Trải Nghiệm

Du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm là những loại hình du lịch bền vững, mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương và giúp du khách hiểu rõ hơn về văn hóa Hội An. Cần khuyến khích các hoạt động du lịch do cộng đồng địa phương quản lý, như homestay, tour du lịch làng nghề và các lớp học nấu ăn. Cần tạo điều kiện cho du khách tham gia vào các hoạt động văn hóa truyền thống, như làm đèn lồng, may áo dài và chơi các trò chơi dân gian.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức về Du Lịch Bền Vững cho Cộng Đồng

Cần nâng cao nhận thức về du lịch bền vững cho cộng đồng địa phương, giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích và trách nhiệm của mình trong việc bảo tồn di sản và phát triển du lịch. Cần tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo và các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về du lịch bền vững. Cần khuyến khích cộng đồng tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường, như dọn dẹp rác thải, trồng cây xanh và tiết kiệm năng lượng.

VI. Kết Luận Tương Lai Phát Triển Tài Nguyên Du Lịch Nhân Văn Hội An

Việc đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn và áp dụng các giải pháp khai thác hiệu quả là chìa khóa để phát triển du lịch Hội An một cách bền vững. Với sự nỗ lực của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương, Hội An sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn du khách trên toàn thế giới, đồng thời bảo tồn được những giá trị văn hóa độc đáo cho các thế hệ tương lai. Bảo tồn di sản Hội An là trách nhiệm của tất cả chúng ta. Theo Huỳnh Tấn Chánh (2018), Hội An là thành phố có hoạt động du lịch rất phát triển của nước ta, là một trong số ít những địa phương trong cả nước có nguồn tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng và có giá trị cao cả về tự nhiên lẫn nhân văn.

6.1. Tầm Quan Trọng của Việc Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Hội An

Bảo tồn di sản văn hóa không chỉ là trách nhiệm đối với quá khứ mà còn là đầu tư cho tương lai. Di sản văn hóa là nguồn tài nguyên vô giá, mang lại lợi ích kinh tế, xã hội và văn hóa cho cộng đồng. Việc bảo tồn di sản giúp duy trì bản sắc văn hóa, tạo ra sự khác biệt và thu hút du khách. Cần có những chính sách và nguồn lực để bảo tồn di sản một cách hiệu quả.

6.2. Hướng Đến Du Lịch Thông Minh và Du Lịch Sáng Tạo

Trong tương lai, Hội An cần hướng đến du lịch thông minh và du lịch sáng tạo, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông để nâng cao trải nghiệm du lịch và quản lý du lịch hiệu quả. Cần khuyến khích các hoạt động sáng tạo trong lĩnh vực du lịch, như thiết kế sản phẩm du lịch mới, tổ chức các sự kiện văn hóa độc đáo và phát triển các ứng dụng du lịch thông minh.

6.3. Sự Tham Gia của Cộng Đồng trong Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố then chốt để phát triển du lịch bền vững. Cần tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia vào quá trình lập kế hoạch, quản lý và khai thác du lịch. Cần đảm bảo rằng du lịch mang lại lợi ích cho cộng đồng và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của họ. Cần khuyến khích cộng đồng bảo vệ di sản và môi trường, góp phần xây dựng một Hội An xanh, sạch, đẹp và văn minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KHOA LỊCH SỬ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Đề tài : ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TÀI NGUYÊN DU LỊCH NHÂN VĂN Ở THÀNH PHỐ HỘI AN, QUẢNG NAM Sinh viên thực hiện : Huỳnh Tấn Chánh Chuyên ngành : Văn hóa – Du lịch Lớp : 14CVNH Ngƣời hƣớng dẫn : Th.S Ngô Thị Hƣờng Đà Nẵng, tháng 04 năm 2018 GVHD: ThS. Ngô Thị Hường LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo Hướng dẫn Ngô Thị Hường đã tận tâm chỉ dạy, định hướng và đồng hành giúp tôi tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình nghiên cứu. Tôi xin chân thành cám ơn Khoa Lịch sử, các thầy cô bộ môn và đặc biệt là các thầy cô trong tổ Việt Nam học đã tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành kịp thời bài nghiên cứu. Tôi xin chân thành cám ơn đến các cơ quan quản lí văn hóa - du lịch của thành phố Hội An, các anh chị cán bộ phụ trách các cơ quan, đặc biệt là chị Xuân đã nhiệt tình giúp tôi thu thập tài liệu và các thông tin cần thiết phục vụ cho nội dung nghiên cứu. Tôi xin cảm ơn các bạn trong tập thể lớp 14CVNH đã động viên, giúp đỡ và tôi xin cảm ơn chị Lý đã truyền cảm hứng cho tôi hoàn thành bài khóa luận này. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Đà Nẵng, ngày 23 tháng 4 năm 2018 Huỳnh Tấn Chánh SVTH: Huỳnh Tấn Chánh GVHD: ThS. Ngô Thị Hường MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài . Lịch sử nghiên cứu . Trên thế giới .3 Ở thành phố Hội An . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .1 Không gian nghiên cứu .2 Thời gian nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Phương pháp đánh giá tổng hợp tài nguyên du lịch . Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp . Phương pháp khảo sát thực địa . Phương pháp biểu đồ, bảng số liệu . Đóng góp của đề tài .2 Về thực tiễn. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN .1 Một số khái niệm cơ bản .1 Du lịch và khách du lịch .2 Tài nguyên du lịch .2 Tài nguyên du lịch nhân văn .3 Tiêu chí đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn .1 Tiêu chí đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn trên thế giới và Việt Nam . 18 SVTH: Huỳnh Tấn Chánh GVHD: ThS. Ngô Thị Hường 1.2 Tiêu chí đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn áp dụng ở thành phố Hội An, Quảng Nam.2 Cơ sở thực tiễn .1 Thực tiễn triển khai công tác đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn trên thế giới .2 Thực tiễn triển khai công tác đánh giá tài nguyên du lịch nhân văn ở Việt Nam . 27 TIỂU KẾT CHƢƠNG I . ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TÀI NGUYÊN . 31 NHÂN VĂN Ở THÀNH PHỐ HỘI AN, QUẢNG NAM .1 Khái quát một số tài nguyên nhân văn ở thành phố Hội An, Quảng Nam .1 Các di tích lịch sử - văn hóa .2 Làng nghề truyền thống .3 Các đối tượng văn hóa thể thao và các hoạt động nhận thức khác .4 Phân hạng các tài nguyên du lịch nhân văn được khảo sát .2 Đánh giá một số tài nguyên nhân văn ở phố cổ Hội An, Quảng Nam .1 Bảng xếp hạng các điểm tài nguyên .2 Đánh giá các điểm tài nguyên loại I .3 Đánh giá các điểm tài nguyên loại II .4 Đánh giá các điểm tài nguyên loại III. 54 TIỂU KẾT CHƢƠNG II . 55 CHƢƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHAI THÁC HIỆU QUẢ TÀI NGUYÊN NHÂN VĂN Ở HỘI AN .1 Cơ sở xây dựng định hƣớng . Chiến lược phát triển du lịch của Việt Nam . Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và du lịch thành phố Hội An giai đoạn 2015 – 2020, định hướng đến năm 2030 . Những thành tựu và hạn chế của du lịch Hội An .1 Những thành tựu đạt được .2 Những hạn chế còn tồn tại . Những thuận lợi và khó khăn trong việc khai thác tài nguyên nhân văn ở Hội An . Định hƣớng khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch nhân văn ở Hội An . Định hướng tổng quát . Định hướng khai thác theo điểm .3 Giải pháp cụ thể. Giải pháp về vốn đầu tư . Giải pháp xúc tiến, quảng bá . Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị của tài nguyên . Giải pháp bảo vệ môi trường, phát triển bền vững . Giải pháp liên kết, hợp tác trong khai thác TNDL . 70 TIỂU KẾT CHƢƠNG III. 71 SVTH: Huỳnh Tấn Chánh GVHD: ThS. Ngô Thị Hường KẾT LUẬN . 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 89 SVTH: Huỳnh Tấn Chánh GVHD: ThS. Ngô Thị Hường DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CSHT : Cơ sở hạ tầng CSVCKT : Cơ sở vật chất kỹ thuật DL : Du lịch DTKTNT : Di tích kiến trúc nghệ thuật DTLS : Di tích lịch sử DTLSVH : Di tích lịch sử - văn hóa DSVH : Di sản văn hóa GDP : Tổng sản phẩm quốc nội KT-XH : Kinh tế - xã hôị LNTT : Làng nghề truyền thống QĐ : Quyết định QHTT : Quy hoạch tổng thể TK : Thế kỉ TN : Tài nguyên TNDL : Tài nguyên du lịch TNDLNV : Tài nguyên du lịch nhân văn TNNV : Tài nguyên nhân văn UBND : Uỷ ban nhân dân UNESCO : Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc VH : Văn hóa WHC : Hội đồng Di sản Thế giới SVTH: Huỳnh Tấn Chánh GVHD: ThS. Ngô Thị Hường DANH MỤC BẢNG, BIỂU I. DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1 : Tiêu chí và hệ số đánh giá tổng hợp tài nguyên du lịch .1 : Phân hạng các tài nguyên du lịch nhân văn được khảo sát .2: Đánh giá một số điểm tài nguyên nhân văn tại Phố cổ Hội An .3 : Phân hạng các tài nguyên loại I .4 : Tổng điểm các tài nguyên loại II .5 : Tổng điểm các tài nguyên loại III.1: Số lượng khách du lịch đến Hội An giai đoạn 2011-2015 .2 : Thống kê doanh thu ngành du lịch thành phố Hội An 2011- 2015 .3 : SWOT về việc khai thác TNDLNV thành phố Hội An, Quảng Nam .4 : Định hướng sản phẩm du lịch gắn với các điểm TNDL .1 : Hiện trạng các tài nguyên loại I .2 : Hiện trạng các tài nguyên loại II .3 : Hiện trạng các tài nguyên loại III . DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1 : Sơ đồ đánh giá tài nguyên du lịch thành phố Hội An .1 : Tài nguyên du lịch nhân văn có khả năng khai thác rất cao .2 : Tài nguyên du lịch nhân văn có khả năng khai thác cao.3 : Tài nguyên du lịch nhân văn có khả năng khai thác trung bình. 54 SVTH: Huỳnh Tấn Chánh GVHD: ThS. Ngô Thị Hường MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay, du lịch đang phát triển mạnh mẽ, trở thành nhu cầu quan trọng của con người, mang lại hiệu quả cao về kinh tế - xã hội và môi trường ở nhiều quốc gia trên thế giới. Du lịch là hoạt động kinh tế có định hướng tài nguyên rõ nét. Tài nguyên được xem là hạt nhân của hoạt động du lịch, là cơ sở quan trọng để phát triển các loại hình và là yếu tố cơ bản tạo thành các sản phẩm du lịch. Thực tế phát triển du lịch cho thấy việc đánh giá và khai thác tài nguyên du lịch đúng đắn và hợp lý không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn giúp bảo vệ tài nguyên bền vững. Ở Việt Nam, từ khi chính sách đổi mới đuợc Đảng và Nhà nước ta khởi xướng, du lịch có sự phát triển vượt bậc. Cùng với nguồn tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng, du lịch Việt Nam dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trên thế giới, một ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần giới thiệu văn hóa và con người Việt Nam với du khách quốc tế, tạo ra sự hòa đồng giữa Việt Nam với thế giới, đồng thời làm tăng thêm lòng yêu mến đối với quê hương, đất nước. Tuy nhiên, việc tăng trưởng nhanh của ngành du lịch đang đặt ra thách thức, đó là làm thế nào để kết hợp hài hòa, hợp lý giữa việc khai thác và bảo vệ, tôn tạo các tài nguyên du lịch. Hội An là thành phố có hoạt động du lịch rất phát triển của nước ta, là một trong số ít những địa phương trong cả nước có nguồn tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng và có giá trị cao cả về tự nhiên lẫn nhân văn. Tài nguyên du lịch nhân văn ở thành phố Hội An thật sự là những giá trị văn hóa độc đáo, đặc sắc trở thành di sản quý hiếm của quốc gia và một bộ phận quan trọng đã được công nhận là DSVH thế giới. Đây là lợi thế rất lớn của Hội An cho phép phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn mang tầm quốc gia và quốc tế. Chính vì vậy việc đánh giá, xác nhận tiềm năng phục vụ cho hoạt động du lịch để một mặt có kế hoạch khai thác hợp lý, mặt khác có kế hoạch trùng tu, tôn tạo, bảo tài nguyên là việc làm hết sức cần thiết. Đó là lý do tôi chọn đề tài: “Đánh giá một số tài nguyên du lịch nhân văn ở thành phố Hội An, Quảng Nam” làm đề tài khóa luận cho mình. SVTH: Huỳnh Tấn Chánh Trang: 1 GVHD: ThS. Ngô Thị Hường 2. Lịch sử nghiên cứu 2. Trên thế giới Tài nguyên du lịch nhân văn là vấn đề được nhiều nhà khoa học và tổ chức quốc tế quan tâm nghiên cứu. Thuật ngữ TNDLNV không có sự thống nhất giữa các quốc gia, tuy nhiên xét về nội hàm thì hầu hết các nhà nghiên cứu đều cho rằng đó là tài nguyên du lịch văn hóa, những tài nguyên do con người sáng tạo ra có giá trị, sức hút đối với du lịch. Các quốc gia ở châu Âu, châu Mỹ như Anh, Đức, Pháp, Hoa Kỳ,… hoạt động du lịch sớm phát triển nên có nhiều công trình nghiên cứu về TNDLNV. Khi đánh giá tổng hợp tiềm năng du lịch của một lãnh thổ, tài nguyên du lịch nhân văn được xem là một trong những nội dung cơ bản.