CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 1. Những vấn đề chung về quản lý thuế 1. Khái niệm Quản lý thuế được hiểu là việc tổ chức thực thi pháp luật thuế của Nhà nước tác động và điều hành hoạt động đóng thuế của người nộp thuế. (Theo Giáo trình Quản lý thuế, tr.9, NXB Tài chính 2010).
Đặc điểm Quản lý thuế là quản lý bằng pháp luật đối với hoạt động nộp thuế. Việc quản lý thuế bằng pháp luật đảm bảo sự thống nhất, minh bạch, công khai trong hoạt động quản lý của các cơ quan Nhà nước. Qua đó đảm bảo nguồn thu từ thuế vào ngân sách nhà nước được tập trung đầy đủ, kịp thời nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước cũng như đảm bảo sự điều tiết qua thuế đối với các tổ chức, cá nhân được công bằng, bình đẳng. Quản lý thuế được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp hành chính.
Nội dung của phương pháp hành chính trong quản lý thuế là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh, là sự thiết lập mối quan hệ giữa con người, giữa cơ quan thuế với các tổ chức, cá nhân trong xã hội; giữa cơ quan thuế các cấp với nhau và với các cơ quan Nhà nước khác. Đồng thời nó cũng được thể hiện trong quy trình, thủ tục thu, nộp thuế, đó là trình tự các bước công việc phải tiến hành và các giấy tờ, tài liệu cần thiết ghi nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế. Do đó, hoàn thiện pháp luật về quản lý thuế có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đảm bảo quy trình quản lý thuế rõ ràng, minh bạch, thủ tục thu, nộp thuế đơn giản. Quản lý thuế là hoạt động mang tính kỹ thuật, nghiệp vụ chặt chẽ.
Đặc điểm này thể hiện ở chỗ các thủ tục hành chính và các chứng từ kèm theo phục vụ cho quản lý SV: Hoàng Thị Thanh Hoa – CQ48/02.01 5 An evaluation version of novaPDF was used to create this PDF file. Purchase a license to generate PDF files without this notice. Học viện Tài chính Khoa Thuế - Hải quan Luận văn cuối khoá Bộ môn Thuế thuế có quan hệ mật thiết với nhau, phụ thuộc nhau do yêu cầu kỹ thuật của việc xác định số thuế phải nộp. Vai trò Quản lý thuế là một trong các nhiệm vụ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong đó có các cơ quan quản lý thuế.
Thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý thuế không chỉ đảm bảo sự vận hành thông suốt hệ thống cơ quan Nhà nước, mà có tác động tích cực tới quá trình thu, nộp thuế vào ngân sách nhà nước. - Quản lý thuế có vai trò quyết định trong việc đảm bảo nguồn thu từ thuế được tập trung chính xác, kịp thời, thường xuyên, ổn định vào ngân sách nhà nước. - Thông qua hoạt động quản lý thuế góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật cũng như các quy định về quản lý thuế. - Thông quan quản lý thuế, Nhà nước thực hiện kiểm soát và điều tiết các hoạt động kinh tế của các tổ chức, cá nhân trong xã hội.
Nội dung của quản lý thuế Nội dung quản lý thuế Thiết kế Xây dựng tổ Tổ chức thực chính sách chức bộ máy hiện các thuế và thể quản lý thuế pháp luật chế hoá thuế thành pháp luật thuế HÌNH 1. SƠ ĐỒ TÓM TẮT NỘI DUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ SV: Hoàng Thị Thanh Hoa – CQ48/02.01 6 An evaluation version of novaPDF was used to create this PDF file. Purchase a license to generate PDF files without this notice. Học viện Tài chính Khoa Thuế - Hải quan Luận văn cuối khoá Bộ môn Thuế 1.
Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân 1. Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc quản lý thuế thu nhập cá nhân * Khái niệm: Quản lý thuế thu nhập cá nhân là sự tác động có chủ đích của các cơ quan chức năng trong bộ máy nhà nước đối với quá trình ban hành và thực thi thuế thu nhập cá nhân nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và đạt được các mục tiêu mà Nhà nước đặt ra. * Mục tiêu: Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu cơ bản sau: - Đảm bảo nguồn thu từ thuế thu nhập cá nhân tập trung chính xác, kịp thời, thường xuyên, ổn định vào ngân sách nhà nước. Thuế thu nhập cá nhân chiếm tỷ trọng chủ yếu trong số thu ngân sách nhà nước ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.
Vì vậy, làm tốt công tác quản lý thuế thu nhập nói chung và thuế thu nhập cá nhân nói riêng sẽ có tác dụng lớn trong việc tập trung, huy động đầy đủ và kịp thời số thu cho ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, thuế thu nhập cá nhân tác động trực tiếp đến thu nhập của các cá nhân, có thể làm giảm nỗ lực làm việc và gây nên các phản ứng ngay lập tức từ phía chịu thuế như hành vi trốn thuế… Để tăng cường và ổn định số thu ngân sách nhà nước trong tương lai, công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân cũng cần được chú ý để duy trì và phát triển cơ sở tạo nguồn thu thuế thu nhập của các cá nhân. - Góp phần tăng cường ý thức chấp hành pháp luật cho các tổ chức kinh tế và dân cư. Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước thông qua công cụ pháp luật để tác động vào nền kinh tế ở tầm vĩ mô.
Ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức kinh tế và dân cư sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện những tác động này. Qua công tác tổ chức thực hiện và thanh tra việc chấp hành các luật thuế nói chung và thuế thu nhập cá SV: Hoàng Thị Thanh Hoa – CQ48/02.01 7 An evaluation version of novaPDF was used to create this PDF file. Purchase a license to generate PDF files without this notice. Học viện Tài chính Khoa Thuế - Hải quan Luận văn cuối khoá Bộ môn Thuế nhân nói riêng, cùng với việc tăng cường tính pháp chế của chính sách thuế này, ý thức chấp hành pháp luật thuế sẽ được nâng cao, từ đó tạo thói quen “sống và làm việc theo pháp luật”.
- Phát huy cao nhất vai trò của thuế thu nhập cá nhân trong nền kinh tế. * Nguyên tắc quản lý Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân cũng tuân theo những nguyên tắc của hoạt động quản lý thuế của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền như: - Tuân thủ pháp luật Nguyên tắc này chi phối hoạt động của các bên trong quan hệ quản lý thuế bao gồm cả cơ quan Nhà nước và người nộp thuế. Nội dung của nguyên tắc này là quyền hạn, trách nhiệm của cơ quan quản lý; quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế đều do pháp luật quy định. Trong quan hệ này, các bên liên quan có thể được lựa chọn những hoạt động nhất định nhưng phải trong phạm vi quy định của pháp luật về quản lý thuế.
- Đảm bảo tính hiệu quả Các hoạt động quản lý thuế được thực hiện, các phương pháp quản lý được lựa chọn phải đảm bảo số thu vào ngân sách nhà nước là lớn nhất theo đúng luật thuế. Đồng thời, chi phí quản lý thuế là tiết kiệm nhất. - Thúc đẩy ý thức tự tuân thủ của người nộp thuế Để đảm bảo hoạt động thu, nộp thuế đúng pháp luật, Nhà nước nào cũng tăng cường các hoạt động quản lý đối với người nộp thuế. Trong điều kiện quản lý thuế hiện đại, sự tăng cường vai trò của Nhà nước theo hướng tập trung vào kiểm tra, kiểm soát kết quả thực hiện nghĩa vụ thuế phù hợp với quy định của pháp luât (kiểm tra sau), đồng thời tạo điều kiện cho người nộp thuế chủ động lựa chọn cách thức khai thuế và nộp thuế cho phù hợp với hoạt động kinh doanh của mình, tôn trọng tính tự giác của người nộp thuế.
- Công khai, minh bạch SV: Hoàng Thị Thanh Hoa – CQ48/02.01 8 An evaluation version of novaPDF was used to create this PDF file. Purchase a license to generate PDF files without this notice. Học viện Tài chính Khoa Thuế - Hải quan Luận văn cuối khoá Bộ môn Thuế Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của quản lý thuế. Nguyên tắc công khai đòi hỏi mọi quy định về quản lý thuế, bao gồm pháp luật thuế và các quy trình, thủ tục thu nộp thuế phải công bố công khai cho người nộp thuế và tất cả những tổ chức, cá nhân có liên quan được biết.
Nguyên tắc minh bạch đòi hỏi các quy định của quản lý thuế phải rõ ràng, đơn giản, dễ hiểu và diễn đạt sao cho chỉ có thể hiểu theo một cách nhất quán, không thể hiểu theo nhiều cách khác nhau. Nguyên tắc minh bạch cũng đòi hỏi không quy định những ngoại lệ trong thực thi pháp luật thuế, theo đó, cơ quan thuế hoặc công chức thuế được quyết định áp dụng những ngoại lệ cho những người nộp thuế khác nhau. Thực hiện nguyên tắc công khai, minh bạch là để hoạt động quản lý thuế của Nhà nước được mọi công dân giám sát, là môi trường tốt để phòng chống tham nhũng, cửa quyền, sách nhiễu; qua đó, thúc đầy hoạt động quản lý thuế đúng luật, trong sạch và tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển. - Tuân thủ và phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ Hội nhập kinh tế quốc tế tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế và mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế cho mỗi nước.
Đồng thời, quá trình hội nhập cũng đòi hỏi mỗi quốc gia cần có những thay đổi quy định về quản lý, cũng như các chuẩn mực quản lý phù hợp với các cam kết và thông lệ quốc tế. Việc thực hiện các cam kết và thông lệ quốc tế về thuế tạo điều kiện cho hoạt động quản lý của các cơ quan Nhà nước hội nhập với hệ thống quản lý thuế thế giới. Tuân thủ thông lệ quốc tế cũng tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Nội dung công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân Công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân cũng góp một phần quan trọng trong quản lý tài chính của Nhà nước.
Nội dung của công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân bao gồm: a) Ban hành chính sách thuế thu nhập cá nhân SV: Hoàng Thị Thanh Hoa – CQ48/02.01 9 An evaluation version of novaPDF was used to create this PDF file. Purchase a license to generate PDF files without this notice. Học viện Tài chính Khoa Thuế - Hải quan Luận văn cuối khoá Bộ môn Thuế Đây là công việc thuộc lĩnh vực lập pháp.