Luận án tiến sĩ luật học: Pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Luận án tiến sĩ luật học nghiên cứu pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải pháp khoa học cho vấn đề thực tiễn.

• Tác giả: Đỗ Mạnh Phương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Ánh Vân
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Tổ Chức Tín Dụng Là Hợp Tác Xã
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tình cấp thất của đề tài
• 1.2. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Những điểm mới của luận án
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 1.7. Kết luận của luận án
• 2. PHẦN TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
• 2.1.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.1.3. Đánh giá khái quát về tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
• 2.2. Cân nhắc nghiên cứu giả thuyết nghiên cứu và đưa ra câu hỏi nghiên cứu
• 2.3. Kết luận phần tổng quan
• 3. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ
• 3.1. Khái niệm và đặc điểm tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.2. Các loại hình tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.3. Lý luận và pháp luật điều chỉnh tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.3.1. Pháp luật điều chỉnh tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.3.2. Những yếu tố là phối pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.4. Kết luận chương 1
• 4. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ Ở VIỆT NAM
• 4.1. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.1.1. Pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2000
• 4.1.2. Pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2013
• 4.1.3. Pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã giai đoạn từ năm 2013 đến nay
• 4.2. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về thành lập tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.2.1. Quy định của pháp luật về thành lập quỹ tín dụng nhân dân
• 4.2.2. Quy định của pháp luật về thành lập ngân hàng hợp tác xã
• 4.3. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.3.1. Quy định của pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành quỹ tín dụng nhân dân
• 4.3.2. Quy định của pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành ngân hàng hợp tác xã
• 4.4. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.4.1. Quy định của pháp luật về hoạt động kinh doanh của quỹ tín dụng nhân dân
• 4.4.2. Quy định của pháp luật về hoạt động kinh doanh của ngân hàng hợp tác xã
• 4.5. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.5.1. Quy định của pháp luật về tổ chức lại tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.5.2. Quy định của pháp luật về giải thể tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.5.3. Quy định của pháp luật về phá sản tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.6. Kết luận chương 2
• 5. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ
• 5.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.1. Hoàn thiện pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống các tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.2. Hoàn thiện pháp luật về thành lập tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.3. Hoàn thiện pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị điều hành tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.4. Hoàn thiện pháp luật về hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.5. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Luận án tiến sĩ luật học

Luận án tiến sĩ luật học với chủ đề Pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã được thực hiện nhằm nghiên cứu sâu sắc về các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức tín dụng hợp tác xã tại Việt Nam. Đề tài này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, góp phần vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực tài chính. Luận án sẽ phân tích các khái niệm cơ bản về tổ chức tín dụng hợp tác xã, vai trò của chúng trong nền kinh tế, cũng như những thách thức mà chúng đang phải đối mặt trong bối cảnh hiện nay. Theo đó, mục tiêu nghiên cứu là làm rõ các quy định pháp luật hiện hành và đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện tình hình hoạt động của các tổ chức này.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Tổ chức tín dụng hợp tác xã (TCTD là HTX) đã đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính cho các thành viên, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Tuy nhiên, sự phát triển của các tổ chức này vẫn còn nhiều hạn chế, như quy mô nhỏ, khả năng quản lý yếu kém và thiếu sự đồng bộ trong các quy định pháp luật. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về TCTD là HTX là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của loại hình này.

II. Lý luận về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Chương này sẽ tập trung vào việc phân tích các khái niệm và đặc điểm của tổ chức tín dụng hợp tác xã. TCTD là HTX được định nghĩa là một hình thức tổ chức tài chính, nơi các thành viên cùng nhau góp vốn để tạo ra quỹ tín dụng phục vụ cho nhu cầu vay mượn của nhau. Đặc điểm nổi bật của loại hình này là nguyên tắc tự nguyện, tự quản và chia sẻ lợi ích giữa các thành viên. Hệ thống pháp luật hiện hành đã có những quy định cụ thể về việc thành lập và hoạt động của các tổ chức này, tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập cần được khắc phục. Việc nghiên cứu lý luận về TCTD là HTX sẽ giúp làm rõ hơn vai trò của chúng trong nền kinh tế và những yêu cầu pháp lý cần thiết để đảm bảo hoạt động hiệu quả.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của tổ chức tín dụng hợp tác xã

TCTD là HTX không chỉ là một tổ chức tài chính mà còn là một mô hình kinh doanh đặc thù, nơi mà các thành viên có thể tham gia vào quá trình ra quyết định và hưởng lợi từ các hoạt động của tổ chức. Đặc điểm này tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý. Các quy định pháp luật hiện hành cần phải được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của các tổ chức này.

III. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã ở Việt Nam

Chương này sẽ phân tích thực trạng pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành pháp luật liên quan đến TCTD là HTX tại Việt Nam. Mặc dù đã có nhiều quy định pháp luật được ban hành, nhưng việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn. Các tổ chức này thường xuyên phải đối mặt với những thách thức như thiếu nguồn vốn, quản lý yếu kém và sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại. Đặc biệt, các quy định pháp luật chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của TCTD là HTX. Việc đánh giá thực trạng này sẽ giúp chỉ ra những điểm yếu trong hệ thống pháp luật và đề xuất các giải pháp cải thiện.

3.1. Thực trạng pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Pháp luật hiện hành về TCTD là HTX đã có những bước tiến nhất định, tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các quy định về thành lập, hoạt động và quản lý của TCTD là HTX chưa được đồng bộ và thiếu tính khả thi. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều tổ chức không thể hoạt động hiệu quả, gây ảnh hưởng đến sự phát triển chung của hệ thống tài chính. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để làm rõ các quy định này và đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

IV. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Chương cuối cùng sẽ đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về TCTD là HTX. Các giải pháp này bao gồm việc điều chỉnh các quy định pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các tổ chức này, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường sự giám sát của các cơ quan chức năng. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích sự tham gia của các thành viên vào hoạt động của TCTD là HTX. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng hợp tác xã, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

4.1. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật

Để hoàn thiện pháp luật về TCTD là HTX, cần thiết phải rà soát và điều chỉnh các quy định hiện hành, đảm bảo tính đồng bộ và khả thi. Cần có các quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các thành viên, cũng như các cơ chế giám sát và quản lý hiệu quả. Đồng thời, việc tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ quản lý của TCTD là HTX cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của loại hình này.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu "Pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã" của nghiên cứu sinh Đỗ Mạnh Phương (Chuyên ngành Luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2020) là công trình khoa học pháp lý chuyên sâu, giải quyết toàn diện mối quan hệ giữa bản chất hợp tác xã (HTX) và bản chất ngân hàng trong hệ thống tài chính tiền tệ Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu diễn ra trong giai đoạn tái cơ cấu hệ thống tài chính theo Quyết định số 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, khi hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) là HTX tại Việt Nam bao gồm 1.182 Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) với 1.711.448 thành viên cùng đầu mối là Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opBank) đóng vai trò huyết mạch trong việc cấp vốn nông nghiệp, nông thôn và ngăn chặn "tín dụng đen".

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực trạng các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận dưới góc độ kinh tế học hoặc chỉ phân tích đơn lẻ các nghiệp vụ kỹ thuật, thiếu vắng một công trình hệ thống hóa khung pháp lý hoàn chỉnh cho mô hình TCTD là HTX. Pháp luật thực định bộc lộ sự thiếu đồng bộ, xung đột sâu sắc giữa Luật Các tổ chức tín dụng (1997, 2010, sửa đổi 2017) và Luật Hợp tác xã (2003, 2012), dẫn tới tình trạng "thương mại hóa", xa rời tôn chỉ tương trợ và hiện tượng doanh nghiệp "núp bóng" thâu tóm QTDND.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết được xác lập mạch lạc:

• RQ1: Bản chất pháp lý kép (tính chất HTX tương trợ và tính chất TCTD kinh doanh rủi ro) của TCTD là HTX được nhận diện và cấu trúc hóa như thế nào trong khoa học pháp lý?
• RQ2: Hệ thống pháp luật thực định Việt Nam về thành lập, quản trị, hoạt động và phá sản TCTD là HTX đang tồn tại những lỗ hổng, xung đột quy chuẩn nào?
• RQ3: Những giải pháp lập pháp nào có khả năng hoàn thiện thể chế để bảo đảm an toàn hệ thống mà không làm triệt tiêu bản chất xã hội của mô hình HTX?
• H1: Xung đột thể chế giữa Luật HTX và Luật Các TCTD làm suy yếu hiệu lực giám sát, gia tăng rủi ro đạo đức và nguy cơ đổ vỡ dây chuyền tại các QTDND cơ sở.
• H2: Việc tái thiết lập khung pháp lý chuyên biệt, phân định rõ mô hình liên kết hai cấp và chuẩn hóa điều kiện thành viên sẽ khôi phục nguyên tắc "vì thành viên và xuất phát từ thành viên", nâng cao tính an toàn tài chính.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa Lý thuyết Hợp tác xã tài chính (Cooperative Banking Theory), Lý thuyết Trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory) và Lý thuyết Điều tiết an toàn vĩ mô/vi mô (Prudential Regulatory Theory). Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ tiến trình lập pháp và thực tiễn thi hành từ năm 1993 đến năm 2020 (trọng tâm giai đoạn 2010–2020), đặt trong sự đối sánh với kinh nghiệm quốc tế tại Đức, Canada, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế cho thấy lịch sử phát triển TCTD là HTX gắn liền với cuộc tranh luận học thuật về mô hình tổ chức. Silvio Goglio và Andrea Leonardi (2010) khi nghiên cứu nguồn gốc HTX tín dụng tại Đức đã chỉ ra sự khác biệt nền tảng giữa mô hình Hermann Schulze-Delitzsch (chú trọng lợi ích kinh tế trước mắt, tích tụ vốn và cổ tức) và mô hình Friedrich Wilhelm Raiffeisen (đề cao trách nhiệm vô hạn, quỹ không chia và tương trợ thuần túy), từ đó hình thành mô hình tổng hòa của Wilhelm Haas. Về vai trò điều tiết, Charles D. Matthews (1965) đã nhận diện hai trường phái đối lập: trường phái thứ nhất ủng hộ nới lỏng kiểm soát, miễn thuế và ưu đãi tuyệt đối cho hiệp hội tín dụng; trường phái thứ hai yêu cầu áp đặt quy chế kiểm soát nghiêm ngặt và đối xử bình đẳng như ngân hàng thương mại (NHTM).

C.S. Axworthy (1981) tại Canada và Eric Rasmusen (1998) tại Hoa Kỳ nhấn mạnh sự khác biệt căn bản trong cấu trúc kiểm soát và phân phối thặng dư giữa ngân hàng cổ phần (Stock Banks) và ngân hàng hợp tác (Mutual Banks). Klaus P. Fischer (1998) khẳng định HTX tài chính là giải pháp thị trường tối ưu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) và hộ nghèo nông thôn. Về rủi ro và quản trị, Daniel Porath (2006) tại Đức chứng minh việc bỏ qua xác suất vỡ nợ của ngân hàng HTX (chiếm 25% tổng tài sản và 35% tín dụng phi ngân hàng) tạo ra sự sai lệch nghiêm trọng trong đánh giá rủi ro hệ thống. Tara Deelchand và Carol Padgett (2009) tại Nhật Bản chỉ ra mối quan hệ nghịch biến: các ngân hàng HTX có tỷ lệ an toàn vốn cao hơn lại có xu hướng hoạt động kém hiệu quả do hành vi rủi ro đạo đức. Giovanni Ferri (2012) kết luận cơ quan lập pháp phải chấm dứt quan điểm "một kích cỡ phù hợp cho tất cả" (one size fits all) khi thiết kế luật cho TCTD hợp tác.

Tại Việt Nam, các công trình của PGS.TS. Nguyễn Ngọc Oánh (2000), Đỗ Mạnh Hùng (2000), Phạm Quang Vinh (2001), TS. Trần Quang Khánh (1999, 2003, 2004), Bùi Chính Hưng (2004), TS. Nguyễn Đình Lưu (2008) và TS. Đoàn Hữu Tuệ (2010) đã đặt nền móng nghiên cứu kinh tế về vai trò điều hòa vốn, củng cố mối liên kết hệ thống Desjardins hay chuyển đổi mô hình QTDND. Về góc độ pháp lý, các nghiên cứu của Phan Thị Kim Liên (2006), Trần Văn Kiên (2009) và Bùi Ngọc Thanh (2003) đã chỉ ra mâu thuẫn giữa các văn bản quy phạm pháp luật nhưng chỉ dừng ở mức mô tả thực định, chưa phân tích thấu đáo các chế định cốt lõi như quản trị, cấp phép, tái cơ cấu và phá sản.

Luận án của Đỗ Mạnh Phương định vị chính xác khoảng trống học thuật này bằng cách chuyển dịch từ cách tiếp cận kinh tế học sang khoa học pháp lý kinh tế thực định (dogmatic & socio-legal jurisprudence). Công trình phân tích có hệ thống 05 trụ cột pháp lý: (1) Mô hình tổ chức hệ thống; (2) Chế định thành lập; (3) Cơ cấu quản trị - kiểm soát; (4) Hoạt động kinh doanh tín dụng; và (5) Tái cơ cấu, giải thể, phá sản TCTD là HTX.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Thể chế kinh tế (Institutional Economics) và Lý thuyết Pháp luật ngân hàng bằng cách luận giải sâu sắc "Bản chất pháp lý kép" của TCTD là HTX. Đây là thực thể lai (hybrid entity) vừa mang bản chất tổ chức kinh tế tập thể hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, bình đẳng (mỗi thành viên một phiếu biểu quyết không phụ thuộc vốn góp), vừa mang bản chất của doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ đặc biệt chịu sự điều chỉnh của các chuẩn mực an toàn khắt khe.

Hệ thống giả thuyết lý thuyết (Theoretical Propositions) được xác lập:

• Proposition 1 (P1): Sự tương thích thể chế tỷ lệ thuận với tính bền vững của TCTD hợp tác; khi pháp luật thiên lệch sang tính chất thương mại, bản chất xã hội bị xói mòn, dẫn tới rủi ro chiếm dụng quyền lực.
• Proposition 2 (P2): Mối liên kết hệ thống không thể chỉ dựa trên quan hệ kinh tế tự nguyện mà bắt buộc phải được pháp điển hóa thành các nghĩa vụ pháp lý ràng buộc giữa ngân hàng đầu mối và các đơn vị cơ sở.
• Proposition 3 (P3): Cơ chế phá sản TCTD là HTX mang tính đặc thù cao, trong đó quyền can thiệp sớm của cơ quan giám sát tài chính phải xếp trên các thủ tục tư pháp phá sản doanh nghiệp thông thường.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích tích hợp ba trường phái lý thuyết: (1) Nguyên tắc Hợp tác xã quốc tế (ICA Principles); (2) Lý thuyết Ủy thác và Xung đột đại diện (Agency Theory) trong quản trị sở hữu tập thể; và (3) Lý thuyết Điều tiết thị trường tài chính (Financial Regulatory Theory).

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  KHUNG PHÂN TÍCH PHÁP LÝ TCTD LÀ HTX                    |
+-------------------------------------------------------------------------+
|  NGUYÊN TẮC HTX (Luật HTX)           CHUẨN MỰC AN TOÀN (Luật Các TCTD)  |
|  - Tương trợ thành viên              - Tỷ lệ an toàn vốn, thanh khoản   |
|  - Quản trị dân chủ (1 người = 1 phiêu) - Kiểm soát nội bộ, chuẩn hóa HĐQT |
|  - Quỹ tích lũy không chia           - Giám sát vĩ mô của NHNN          |
+------------------------------------+------------------------------------+
                                     |
                                     v
+-------------------------------------------------------------------------+
|            ĐIỀU TIẾT PHÁP LÝ ĐỒNG BỘ CHO MÔ HÌNH HAI CẤP                |
|  1. Cấp trung ương/đầu mối: Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opBank)    |
|  2. Cấp cơ sở: Hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (1.182 QTDND)             |
|  * Mối liên kết: Điều hòa vốn - Giám sát an toàn - Quỹ an toàn hệ thống |
+-------------------------------------------------------------------------+

Cách tiếp cận này làm rõ các điều kiện biên (boundary conditions): Các quy chuẩn ưu đãi pháp lý chỉ phát huy tác dụng khi QTDND duy trì quy mô địa bàn khép kín (xã/phường) và tỷ lệ phục vụ thành viên tuyệt đối. Khi mở rộng quy mô đa địa bàn, TCTD hợp tác lập tức chịu sự tác động tiêu cực của bất cân xứng thông tin và xung đột lợi ích nhóm.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng thế giới quan hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp chủ nghĩa thực chứng pháp lý (Legal Positivism). Thiết kế nghiên cứu đa tầng (Multi-level design) được triển khai qua ba cấp độ:

• Cấp độ vĩ mô (Macro-level): Đánh giá đường lối, chính sách tiền tệ của Đảng, Nhà nước và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
• Cấp độ trung gian (Meso-level): Đánh giá vai trò điều phối, điều hòa vốn và hỗ trợ kiểm tra của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam cùng Hiệp hội QTDND Việt Nam (VAPCF).
• Cấp độ vi mô (Micro-level): Phân tích dữ liệu hoạt động thực tiễn của 1.182 QTDND cơ sở trải rộng trên địa bàn toàn quốc.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu tài liệu tại bàn (Desk Research) và dữ liệu thực chứng:

• Hệ thống hóa và Lịch sử phân tích: Truy cứu lịch sử lập pháp từ Đề án thí điểm năm 1993, Pháp lệnh Ngân hàng, Luật Các TCTD 1997, Luật HTX 2003, Luật Các TCTD 2010 đến Thông tư số 04/2015/TT-NHNN và Thông tư số 21/2019/TT-NHNN.
• So sánh luật học (Comparative Law): Khảo cứu mô hình hợp tác xã tín dụng tại Đức (Volksbanken/Raiffeisenbanken), Canada (Hệ thống Desjardins) và Hoa Kỳ (NCUA) để rút ra bài học thể chế.
• Phỏng vấn chuyên gia: Phỏng vấn sâu các chuyên gia pháp lý của NHNN, đại diện Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng và các nhà quản lý QTDND thực tế.
• Tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation): Đối chiếu chéo giữa quy định pháp luật thực định với các số liệu thanh tra, báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo tổng kết thường niên của NHNN và Hiệp hội QTDND Việt Nam.

Data và phân tích

Luận án khai thác hệ thống dữ liệu thực nghiệm phong phú từ các Bảng số liệu thống kê giai đoạn 2015–2019:

• Bảng 1.1: Tổng số QTDND và số lượng thành viên (duy trì quy mô trung bình ~1.448 thành viên/quỹ, đạt tổng cộng 1.711.448 thành viên năm 2020).
• Bảng 1.2: Tình hình nhân sự và tổ chức Ban Kiểm soát (BKS) tại các QTDND cơ sở.
• Bảng 1.3 & 1.4: Quy mô nguồn vốn huy động và dư nợ cho vay của toàn hệ thống QTDND.
• Bảng 1.5 & 1.6: Nguồn vốn huy động và dư nợ tín dụng của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam.
• Bảng 1.7: Số liệu tiền gửi điều hòa và dư nợ cho vay hỗ trợ thanh khoản giữa Co-opBank và các QTDND cơ sở.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất, phát hiện hiện tượng "thương mại hóa" và doanh nghiệp "núp bóng" thao túng QTDND. Dữ liệu thực tiễn cho thấy quy định thành viên góp vốn xác lập và vốn góp thường xuyên còn mang tính hình thức. Tồn tại tình trạng một nhóm cổ đông ngầm thâu tóm phần lớn vốn góp chi phối, biến QTDND thành công cụ rút vốn phục vụ các dự án sân sau, làm biến dạng nguyên tắc "vì thành viên và xuất phát từ thành viên", đẩy rủi ro tín dụng lên mức báo động.

Thứ hai, vạch rõ xung đột quy chuẩn pháp lý giữa các đạo luật then chốt.

• Về tư cách chủ thể: Luật HTX (2003, 2012) và Thông tư 04/2015/TT-NHNN cho phép hộ gia đình và tổ chức không có tư cách pháp nhân tham gia HTX, trong khi Bộ luật Dân sự 2015 chỉ công nhận cá nhân và pháp nhân là chủ thể trong quan hệ dân sự.
• Về điều kiện cán bộ: Tiêu chuẩn Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) và Trưởng BKS tại các văn bản của NHNN còn mâu thuẫn với Bộ luật Hình sự về chế định đương nhiên xóa án tích đối với người phạm tội nghiêm trọng.

Thứ ba, sự lỏng lẻo trong thiết chế giám sát và kiểm soát nội bộ. BKS tại hàng trăm QTDND cơ sở hoạt động mang tính kiêm nhiệm, bị vô hiệu hóa trước quyền lực của Chủ tịch HĐQT hoặc Giám đốc điều hành. Phần lớn cán bộ quản trị tại khu vực nông thôn chưa qua đào tạo bài bản về nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, dẫn tới tỷ lệ sai phạm trong thẩm định cho vay và kiểm soát tài sản bảo đảm rất cao.

Thứ tư, bất cập cơ cấu trong quy định cho vay ngoài thành viên và hạn chế địa bàn. Quy định pháp luật buộc QTDND duy trì dư nợ cho vay thành viên tối thiểu 95%, dư nợ cho vay hộ nghèo và người gửi tiền không phải thành viên trên địa bàn chỉ chiếm tỷ lệ không đáng kể. Tuy nhiên, việc mở rộng cơ chế hoạt động "liên xã" thiếu các tiêu chí định lượng an toàn tài chính đã làm bùng phát các vụ vỡ nợ dây chuyền vượt tầm kiểm soát của cấp xã.

Thứ năm, bế tắc pháp lý trong quy trình rút lui khỏi thị trường. Luận án phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng: Quy định thủ tục thu hồi giấy phép hoạt động được thực hiện sau khi hoàn tất thanh lý tài sản là phi lý về mặt kỹ thuật lập pháp, tước bỏ thẩm quyền định đoạt pháp lý của cơ quan quản lý nhà nước trước khi tài sản bị phân tán. Quy chế phá sản TCTD hợp tác hoàn toàn thiếu vắng các hướng dẫn thi hành khả thi.

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Hoàn thiện lý thuyết phân định thẩm quyền và cấu trúc pháp lý cho các định chế tài chính vi mô hợp tác, chứng minh tính tất yếu của mô hình quản trị hai cấp (Two-tier cooperative banking model).
• Về mặt phương pháp luận: Cung cấp khung đánh giá tác động chính sách (RIA) đa chiều đối với các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh khu vực tài chính phi tập trung.
• Về mặt thực tiễn và chính sách:
  1. Lập pháp: Đề xuất ban hành một Luật riêng điều chỉnh TCTD là HTX hoặc một Chương chuyên biệt độc lập trong Luật Các TCTD sửa đổi, tách bạch hoàn toàn với khung điều chỉnh của NHTM cổ phần.
  2. Tổ chức hệ thống: Hoàn thiện địa vị pháp lý của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam với tư cách là ngân hàng của các QTDND, nắm quyền điều hòa vốn, kiểm tra giám sát chéo và xử lý khủng hoảng thanh khoản.
  3. Quản trị rủi ro: Thành lập "Quỹ an toàn hệ thống" tập trung, quy định bắt buộc kiểm toán nội bộ độc lập và tiêu chuẩn hóa số hóa trong báo cáo giám sát từ xa của NHNN.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu:

1. Dữ liệu bảo mật: Do tính chất nhạy cảm của ngành ngân hàng, số liệu chi tiết về các vụ việc kiểm soát đặc biệt, phá sản thực tế và nợ xấu cục bộ của một số QTDND không được công bố công khai toàn bộ, giới hạn khả năng lượng hóa tổn thất tài chính.
2. Trọng tâm thể chế: Luận án tập trung sâu vào hệ thống QTDND cơ sở; các khía cạnh nghiệp vụ phái sinh và dịch vụ ngân hàng số tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam chưa được mở rộng phân tích tương xứng.
3. Phương pháp phân tích: Công trình tập trung vào phân tích quy chuẩn pháp lý và thống kê mô tả, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng pháp luật (Law & Economics) phức tạp như hồi quy đa biến hay mô hình hóa cấu trúc tuyến tính (SEM).

Chương trình nghiên cứu tương lai cần hướng tới:

• Nghiên cứu cơ chế pháp lý cho hoạt động chuyển đổi số và cung ứng dịch vụ thanh toán điện tử không dùng tiền mặt trong hệ thống TCTD là HTX.
• Thiết lập mô hình giám sát ứng dụng trí tuệ nhân tạo (RegTech/SupTech) nhằm phát hiện sớm các hành vi thâu tóm, gian lận sở hữu chéo tại các QTDND.
• Khảo sát so sánh sâu hơn về cơ chế bảo hiểm tiền gửi hợp tác (Cooperative Deposit Guarantee Schemes) tại các thị trường mới nổi thuộc khối ASEAN.

Tác động và ảnh hưởng

Nghiên cứu có sức ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều bình diện:

• Tác động học thuật: Đóng góp nguồn tư liệu tham khảo chuẩn mực cho các cơ sở đào tạo luật học và kinh tế (như Đại học Luật Hà Nội, Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân) trong việc giảng dạy học phần Pháp luật Ngân hàng và Luật Kinh tế.
• Tác động lập pháp và chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn trực tiếp cho Ban soạn thảo Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi), Cơ quan Thanh tra Giám sát Ngân hàng và Vụ Pháp chế (NHNN) trong việc sửa đổi các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ (như Thông tư 04/2015, Thông tư 21/2019 và các dự thảo thay thế).
• Tác động kinh tế - xã hội: Việc minh bạch hóa khung pháp lý giúp bảo vệ an toàn tài sản cho hơn 1,7 triệu hộ gia đình và thành viên nông thôn, tăng cường khả năng tiếp cận vốn chính thức, đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi và củng cố niềm tin vào hệ thống kinh tế tập thể của quốc gia.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận hệ thống luận điểm khoa học vững chắc về pháp luật TCTD hợp tác, phương pháp phân tích xung đột quy chuẩn và bộ dữ liệu toàn diện về mô hình QTDND.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (NHNN, Bộ Tư pháp): Sở hữu bộ đề xuất giải pháp lập pháp khả thi, có luận giải khoa học để hoàn thiện thể chế an toàn tiền tệ.
• Ban điều hành Ngân hàng Hợp tác xã và 1.182 QTDND: Nắm rõ ranh giới pháp lý, nhận diện các rủi ro tuân thủ trong hoạt động quản trị, huy động vốn, cho vay và bảo toàn vốn quỹ.
• Thành viên HTX và Hộ nông dân: Được bảo đảm quyền bình đẳng dân chủ trong quản trị hợp tác xã, bảo vệ quyền lợi tiền gửi và tối ưu hóa chi phí vay vốn phục vụ sản xuất.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Đóng góp độc đáo nhất là việc xây dựng hệ thống hóa lý thuyết về "Bản chất pháp lý kép" của TCTD là HTX trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Luận án mở rộng Lý thuyết Ngân hàng Hợp tác (Cooperative Banking Theory) của Schulze-Delitzsch và Raiffeisen vào bối cảnh quốc gia đang chuyển đổi, chứng minh rằng sự ổn định của hệ thống tài chính vi mô phụ thuộc vào sự cân bằng luật định giữa quyền tự chủ của thành viên và các rào cản kỹ thuật an toàn vốn bắt buộc.

2. Đổi mới phương pháp luận của luận án khi so sánh với các công trình trước đây? Trả lời: Khác với các công trình của TS. Đoàn Hữu Tuệ (2010) hay TS. Nguyễn Đình Lưu (2008) chủ yếu tiếp cận theo trường phái kinh tế học quản trị, luận án kết hợp phương pháp Thực chứng pháp lý (Legal Positivism) với Phương pháp Xã hội học pháp luật (Socio-legal approach). Tác giả đặt các quy định pháp luật thực định vào ma trận đối chiếu với dữ liệu thống kê hoạt động của 1.182 QTDND và kinh nghiệm quốc tế tại Đức, Canada, Hoa Kỳ, tạo ra luận cứ thực nghiệm vững chắc cho các đề xuất sửa đổi luật.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực chứng của nghiên cứu là gì? Trả lời: Phát hiện bất ngờ nhất là hiện tượng "lách luật" nhằm hợp thức hóa tỷ lệ 95% dư nợ cho vay thành viên. Dữ liệu chỉ ra rằng mặc dù trên sổ sách các QTDND đều báo cáo tuân thủ nghiêm ngặt chỉ tiêu tín dụng thành viên, nhưng trên thực tế một lượng vốn lớn đã bị thao túng bởi một vài cá nhân chi phối thông qua hình thức kết nạp thành viên "ma" hoặc lập hồ sơ vay vốn hộ cho doanh nghiệp ngoài địa bàn, làm vô hiệu hóa công cụ giám sát tỷ lệ an toàn của NHNN.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng và kiểm chứng (Replication protocol) không? Trả lời: Có. Luận án cung cấp bảng chỉ số đánh giá tính đồng bộ của quy phạm pháp luật ngân hàng, quy trình 5 bước để rà soát xung đột điều luật giữa Luật HTX, Luật Các TCTD và Bộ luật Dân sự, cùng bộ tiêu chí chuẩn hóa hồ sơ thẩm định pháp lý thành viên và điều kiện nhân sự cấp cao tại TCTD hợp tác.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào? Trả lời: Định hướng nghiên cứu 10 năm tới bao gồm: (1) Khung pháp lý cho Ngân hàng mở (Open Banking) và Fintech ứng dụng trong hệ thống QTDND; (2) Cơ chế chia sẻ rủi ro và quỹ bảo lãnh tín dụng vi mô liên vùng; (3) Hoàn thiện quy chế quản trị ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) cho các TCTD hợp tác nhằm thích ứng với chiến lược tài chính xanh quốc gia.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Đỗ Mạnh Phương đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với 05 đóng góp cốt lõi:

1. Xác lập cơ sở lý luận khoa học vững chắc về địa vị pháp lý, bản chất pháp lý kép và vai trò kinh tế - xã hội không thể thay thế của loại hình TCTD là HTX tại Việt Nam.
2. Hệ thống hóa và phân tích toàn diện thực trạng pháp luật điều chỉnh mô hình tổ chức, điều kiện thành lập, quản trị điều hành, hoạt động kinh doanh và rút lui khỏi thị trường của QTDND và Co-opBank.
3. Nhận diện chuẩn xác các điểm nghẽn, mâu thuẫn giữa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thực định với thực tiễn vận hành của 1.182 QTDND cơ sở.
4. Xây dựng hệ thống quan điểm và đề xuất hệ thống giải pháp lập pháp đồng bộ, có tính khả thi cao nhằm tái cấu trúc bền vững mô hình TCTD là HTX 2 cấp.
5. Định hình lộ trình phân định rõ ràng giữa quản lý nhà nước của NHNN và cơ chế liên kết nội bộ của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, mở ra hướng phát triển mới cho ngành khoa học pháp lý kinh tế và tài chính vi mô tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 63 CHVONG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUAT VÀ THỰC TIEN THI HANH PHÁP LUAT VETO CHỨC TÍN DỤNG LA HỢP TÁC XÃ Ở VIET NAM. Thục trang pháp luật và thục tấn thi hành pháp uật về mô hình tổ chúc hộ thẳng tỔ chức tin đụng là hop tác xã 64 211. Pháp luật về mổ hình tễ chức hệ thống tễ chức tin đàng là hop tác xã gi đem t năm 1993 đẫn năm 2000 64 2. Pháp luật về mổ hình tễ chức hệ thống tễ chức tn dung là hop tác xã giai em tăm 2000 din năm 3013 6 2.

Pháp luật về mổ hình tễ chức hệ thống td chức tin đàng là hop tác xã giai em tăm 2013 din nay n 3 2. Thục trang php uật va thục tiẾn thi hành phép luật về thành ip tổ chức tin dụng là hợp tác xã 74 2. Quy Ảnh cũa pháp luật về thành lập quỹ tn hang nhân dân 14 2. Quy nh cũa pháp hut vd thành lập ngân hàng hop tác xã s0 23.

Thực trang pháp luật và thực tấn thi hinh pháp loật vi cơ cầu t8 chúc quân tị, (đu hành tổ chức tin đụng là họp tác xã 92 23.1 Quy dinh của pháp luật về co cần 16 chức quản trị did hành eu in mg nhân cin 92 23.2 Quy định của pháp luật v cơ câu tổ chức quản tị, dis hành ngân hàng hợp tác xã 107 2.4, Thục trạng pháp luật và thục tin thi hành pháp luật vỀ hoạt động Lạnh doanh của tỔ thức tin đụng là hop tác 12 241. Quy Anh cũaphip luậtvễ hoạt đông nh doanh cũa quỹ tn hong nhân đân .112 242 Quy nh cũaphúp luậtvễ hoạt đông lạnh đomnhcũa ngân hàng hợp tie xã. Thực tring pháp luật và trục ấn thí hành pháp luật về tổ chức Ii, giã thổ, phá sản tổ chúc tin đụng Ia hợp tắc xã. Quy Ảnh cũa pháp hat vé ite lại tỔ chức tin ưng là hop tác xã.

Quy Ảnh cũa pháp hat vd giã thể tổ chức tin dụng là hợp tác xã 130 2. Quy Ảnh của pháp luậtvễ phá sốn 18 chức tn đụng là hợp tác xã 137 KÉT LUẬN CHƯƠNG 2 144 CHVONG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIEN PHÁP LUAT VE TO CHỨC TÍN DUNG LÀ HỢP TÁC XÃ 146 3. Quan din hoàn thin pháp luật về tổ chức tín đụng là họp tác xã 146 3. Các giải pháp hoàn thiện pháp hut về tổ chức tin dụng là hợp tác xã 150 4.1, Hoàn thiên pháp luật về mổ hình tỔ chic hệ thống các tỔ chức tin chong là hop tác xã 150 43.

Hoàn thiên php luật về thành lp td chức in đụng là hợp tác xã: 154 4. Hoàn thiên pháp luật về cơ cầu tỔ chức quân trị điều hành tỔ chức tn mg là hẹp tác xã 159 4.4, Hoàn thiện pháp luật về hoạt động lanh doanh cũa tỔ chức tin chong là hop tác xã 163 4. Hoàn thiện pháp luật về tỗ chức lại, giã thể phá sân tễ chức tn cng là hop tác xã 166 KET LUẬN CHƯƠNG 3 11 KÉT LUẬN CHUNG 172 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC BANG BIEU BANG BIÊU Trang Bảng 1T Sẽ hữu Tổng s OTDND và tổn số hình vên oie 2Ý thống QTDND từ năm 2015 din 2019. Sẻ lương QTDND thánh lắp BES và thông thin lấp | BKS Bing 13.

Số iểu về nguễn vốn huy động của bệ thống QTDND | (đơn vị tiệu đẳng) Bảng 14 Số ita về dơ nợ cho vay của hệ thống QTDND (đơn vị | tiện ding) Bảng Số hêu về ngiên vẫn huy đông của NgânhàngHTX Vi | ,.6 Số iu vi âơng cho vy cia Ngân hing HTX Vift Nam |. Số liêu và tin git của các QTDND tei Ngin hàng HTX Vist Nam và đư nợ cho vay cia Ngân hing HTX Việt Nam 126 các QTDND (don vị tiệu đồng) PHÀN MỞ DAU 1. Tinh cấp thấết của đề tài Hệ thông các TCTD là HTX ở Việt Nam được thành lập từ năm 1993 với đỀ én thí đễm thành lập hệ thống QTDND they thé cho hệ thing HTX tin dụng bi suy yêu và mp đỗ Tính đến thời điểm hiện ti hệ thống TCTD là HTX đ ra dai và tổn tại trong khoảng thời gian ha thấp kỹ, mặc dò tên tại với quy mô nhỏ vi vấn, phạm vĩ host đông hen chế nhưng với số lương 1182 QTDND với sổ lương thánh viên là 1711.448 thánh viên/1 quip! hệ thống TCTD là HTX chiếm một vi trị, vá trò quan trong rong nén nh tổ. Thục trang hoạt động cũa hệ thẳng các TCTD là HTX trong thời gian qua cho thấy, các TCTD la HTX di có những đóng gop rit lớn đối với việc phat tiễn kinh tế - xã hội ca đất nước, đặc tiệt là ở các địa bản néng thôn, ving sâu.

vùng xa nơi mà mang lưới chỉ nhánh, phông geo dich của các NHTM. chưa vươn tới Bin cạnh những kết quả đạt duoc, tổ chúc và hoạt đồng cia hi thing TCTD la HTX công phát sinh nhiễu vin dé cần gai quyết, gém: Hiên tương các QTDND phát triển với quy mô lớn, địa bản hoạt động quá réng vượt khã năng quin ly, có nhiễu nai pham trong cho vay, công tác quản tr, đều hành kiểm soát chơa tuân thổ quy dint, uấ lin kết hệ thing bi xem nhe và đặc bit là hiện tương mét số QTDND được tổ chúc và host động xa rời nguyên tắc ‘vi thẻnh viên và xuất phát từ thành viễn”, "nguyên tắc quan trong nhất rong tổ chúc và hoạt động của HTX nói chung và TCTD là HTX nói riêng Thục trang trên để đất ra một số câu héi liên quan đến TCTD là HTX, cu thể như Có nên duy tỉ loại hình TCTD la HTX hay không? Liêu những tà đãi của pháp luật đối với các TCTD là HTX đã tạo nên một sin chơi không bình ding agit các chủ thể kinh doanh, mã cụ thé là giữa các oxi hình TCTD với nhau? “Xuất phát rth tổ lah hit các nước trên thể giới dã là nước dang phát tiễn Hy nước có nền kink phát tiễn như Mỹ, Ca Na Đa, Đức, Hà Lan. đều dang duy trì và phát tiễn loại hành TCTD được tổ chúc dưới mổ hinh HTX. Dé: với Việt Nam, "guia số Ala: Hip hội QTDND Vitam 2020), Bio cáo it quả ho động nim 2020 vi hương hướng, gui vụ im 2020 một nên kình tế dang phát triển đ lân tử sẵn xuất nông nghiệp là chỗ yêu loại hình ảnh t tập th ra đi, tốn ti trong một thoi gia khá dit và có những đồng gop rit to lồn đối với kánh té - xã hội, thi việc duy tì và phát biễn loại hình TCTD là HTX là đều cân thiết Chính vi thể, Để án "cơ câu cầu lạ hệ thống các TCTD giả đoạn 2011- 2015 đã xác định chỗ trương “TIẾP mac hoàn Huận mé hình QTDND 2 cấp hiển nay agin iễn với tăng cường các tiết chễ an toa hoạt đồng và tao điều luận thuận lợi cho OTDND phát tién Day mạnh chắn chỉnh, cũng cổ và nâng cao mức đổ an toàn, hậu quả các quỹ tn chong nhận hiện cô đã đối với tp tue mổ rộng vững chắc các QTDND mới ở lm vực nông thôn: bảo đâm QTDND tiên thủ ding theo quy định cũa Luật các TCTD và Luật HEX; tôn trong nguyễn tắc tự nguyên, hechit tự chịu trách nhiễm, cùng só lợi hợp te và phát riễn công đồng hướng tối mục tiêu chủ yẫu hương tro giữn các thành viên của QTDND đễ góp phần xéa đi, giản nghio, phát tiễn ning ngập, ning thôn và han chế tinh trang cho vay năng lãi”.

Sau hơn 08 năm thục hiện, hệ thắng các TCTD 1a HTX đã có những chuyển biến tích cục: Việc chuyển đãi QTDND trùng ương thành Ngân hàng HTX Việt Nem di biễn mô hình OTDND 3 cấp thành mô Hành2 cấp với tổ chức đầu méi là Ngân hàng hợp tác Việt Nam; mỗi Tiên kết hộ thẳng được cũng cổ và ning cao; nhiêu vin dé rong tổ chúc và hoạt đồng cit hệ thống QTDND được chin chỉnh cũng cổ Tuy nhién, đánh giá một cích toàn điện, vin để tổ chúc và hoạt động của hệ thống TCTD 1a HTX vẫn tổn ti nhiễu hạn chi, bắt cập hiện tương các TCTD là HTX được tổ chúc vi hoạt động không tin thủ các nguyên tắc đặc thù của HTX vẫn tén tự và hơn nữa là hiện tượng các doanh nghiệp mip bồng QTDND đổ được hưởng các chính sich uu dh của phip luật đối với các TCTD là HTX. Nguyên nhân chính cia những bạn chế bit cập trên xuất phát tử sự thiếu ving một hệ thống pháp luật đẳng bộ, các quy dinh cin pháp luật đều chỉnh việc tổ chức và host động của hệ thông CTD 1a HTX được quy dinh ở nhiễu vin bản quy pham pháp luật khác nhau, các vấn bán quy phem pháp luật thường xuyên được sửa đổi, bỗ sung dẫn din tinh trang pháp luật thiêu tính Gn din cén thiết thiểu nhất quán, con mâu thuẫn giữa các vấn bản quy pham pháp luật, nhiễu vẫn để được quy định chưa hợp lý cần phải sửa đổi ‘Bun hinh kim tao Quyết mh số 254/QD-TTg ngày 0152012 cũa Mai Tưởng Cin pit ghế đyệt đồ Án “Co cis hông ác TCTD gui đạn 2011-2015" 3 Nhõng iy do trên cho thấy ar cin tt phẩi có những nghiên cửu chuyên sâu về các TCTD la HTX đưới cả góc đồ Lý luận và thục tn pháp lý, Chính vi thé, nghiên cửu sinh lựa chọn vin dé “Php luật về tổ chức tn đụng là hợp tác xã” làm đồ ti tin én tin 2. Me đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục dich nghiên cứu của Luận án la lim sáng tổ các vẫn để lý luận cơ bản vỀ TCTD 1a HTX và pháp luật về TCTD 1a HTX; trên cơ sỡ các vin đ lý luân, đính gá a phishop cũng nh những tén ts, hạn chế rong các quy định pháp luật hiện hành vé TCTD là HTX, chỉ ra những nguyên nhân của những hạn chế, tn tử cde pháp luật thục dink; hừ đó để xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện các quy dinh của phấp luật đều chính TCTD là HTX.