Luận án tiến sĩ luật học: Pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Luận án tiến sĩ luật học nghiên cứu pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải pháp khoa học cho vấn đề thực tiễn.

• Tác giả: Đỗ Mạnh Phương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Ánh Vân
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Tổ Chức Tín Dụng Là Hợp Tác Xã
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tình cấp thất của đề tài
• 1.2. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Những điểm mới của luận án
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 1.7. Kết luận của luận án
• 2. PHẦN TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
• 2.1.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.1.3. Đánh giá khái quát về tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án
• 2.2. Cân nhắc nghiên cứu giả thuyết nghiên cứu và đưa ra câu hỏi nghiên cứu
• 2.3. Kết luận phần tổng quan
• 3. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ
• 3.1. Khái niệm và đặc điểm tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.2. Các loại hình tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.3. Lý luận và pháp luật điều chỉnh tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.3.1. Pháp luật điều chỉnh tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.3.2. Những yếu tố là phối pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 3.4. Kết luận chương 1
• 4. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ Ở VIỆT NAM
• 4.1. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.1.1. Pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2000
• 4.1.2. Pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2013
• 4.1.3. Pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống tổ chức tín dụng là hợp tác xã giai đoạn từ năm 2013 đến nay
• 4.2. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về thành lập tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.2.1. Quy định của pháp luật về thành lập quỹ tín dụng nhân dân
• 4.2.2. Quy định của pháp luật về thành lập ngân hàng hợp tác xã
• 4.3. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.3.1. Quy định của pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành quỹ tín dụng nhân dân
• 4.3.2. Quy định của pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành ngân hàng hợp tác xã
• 4.4. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.4.1. Quy định của pháp luật về hoạt động kinh doanh của quỹ tín dụng nhân dân
• 4.4.2. Quy định của pháp luật về hoạt động kinh doanh của ngân hàng hợp tác xã
• 4.5. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.5.1. Quy định của pháp luật về tổ chức lại tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.5.2. Quy định của pháp luật về giải thể tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.5.3. Quy định của pháp luật về phá sản tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 4.6. Kết luận chương 2
• 5. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ
• 5.1. Quan điểm hoàn thiện pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.1. Hoàn thiện pháp luật về mô hình tổ chức hệ thống các tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.2. Hoàn thiện pháp luật về thành lập tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.3. Hoàn thiện pháp luật về cơ cấu tổ chức quản trị điều hành tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.4. Hoàn thiện pháp luật về hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.2.5. Hoàn thiện pháp luật về tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng là hợp tác xã
• 5.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Luận án tiến sĩ luật học

Luận án tiến sĩ luật học với chủ đề Pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã được thực hiện nhằm nghiên cứu sâu sắc về các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức tín dụng hợp tác xã tại Việt Nam. Đề tài này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, góp phần vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực tài chính. Luận án sẽ phân tích các khái niệm cơ bản về tổ chức tín dụng hợp tác xã, vai trò của chúng trong nền kinh tế, cũng như những thách thức mà chúng đang phải đối mặt trong bối cảnh hiện nay. Theo đó, mục tiêu nghiên cứu là làm rõ các quy định pháp luật hiện hành và đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện tình hình hoạt động của các tổ chức này.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Tổ chức tín dụng hợp tác xã (TCTD là HTX) đã đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính cho các thành viên, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Tuy nhiên, sự phát triển của các tổ chức này vẫn còn nhiều hạn chế, như quy mô nhỏ, khả năng quản lý yếu kém và thiếu sự đồng bộ trong các quy định pháp luật. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về TCTD là HTX là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của loại hình này.

II. Lý luận về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Chương này sẽ tập trung vào việc phân tích các khái niệm và đặc điểm của tổ chức tín dụng hợp tác xã. TCTD là HTX được định nghĩa là một hình thức tổ chức tài chính, nơi các thành viên cùng nhau góp vốn để tạo ra quỹ tín dụng phục vụ cho nhu cầu vay mượn của nhau. Đặc điểm nổi bật của loại hình này là nguyên tắc tự nguyện, tự quản và chia sẻ lợi ích giữa các thành viên. Hệ thống pháp luật hiện hành đã có những quy định cụ thể về việc thành lập và hoạt động của các tổ chức này, tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập cần được khắc phục. Việc nghiên cứu lý luận về TCTD là HTX sẽ giúp làm rõ hơn vai trò của chúng trong nền kinh tế và những yêu cầu pháp lý cần thiết để đảm bảo hoạt động hiệu quả.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của tổ chức tín dụng hợp tác xã

TCTD là HTX không chỉ là một tổ chức tài chính mà còn là một mô hình kinh doanh đặc thù, nơi mà các thành viên có thể tham gia vào quá trình ra quyết định và hưởng lợi từ các hoạt động của tổ chức. Đặc điểm này tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý. Các quy định pháp luật hiện hành cần phải được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của các tổ chức này.

III. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã ở Việt Nam

Chương này sẽ phân tích thực trạng pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành pháp luật liên quan đến TCTD là HTX tại Việt Nam. Mặc dù đã có nhiều quy định pháp luật được ban hành, nhưng việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn. Các tổ chức này thường xuyên phải đối mặt với những thách thức như thiếu nguồn vốn, quản lý yếu kém và sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại. Đặc biệt, các quy định pháp luật chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của TCTD là HTX. Việc đánh giá thực trạng này sẽ giúp chỉ ra những điểm yếu trong hệ thống pháp luật và đề xuất các giải pháp cải thiện.

3.1. Thực trạng pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Pháp luật hiện hành về TCTD là HTX đã có những bước tiến nhất định, tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các quy định về thành lập, hoạt động và quản lý của TCTD là HTX chưa được đồng bộ và thiếu tính khả thi. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều tổ chức không thể hoạt động hiệu quả, gây ảnh hưởng đến sự phát triển chung của hệ thống tài chính. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để làm rõ các quy định này và đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

IV. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức tín dụng hợp tác xã

Chương cuối cùng sẽ đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về TCTD là HTX. Các giải pháp này bao gồm việc điều chỉnh các quy định pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các tổ chức này, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường sự giám sát của các cơ quan chức năng. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích sự tham gia của các thành viên vào hoạt động của TCTD là HTX. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng hợp tác xã, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

4.1. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật

Để hoàn thiện pháp luật về TCTD là HTX, cần thiết phải rà soát và điều chỉnh các quy định hiện hành, đảm bảo tính đồng bộ và khả thi. Cần có các quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các thành viên, cũng như các cơ chế giám sát và quản lý hiệu quả. Đồng thời, việc tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ quản lý của TCTD là HTX cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của loại hình này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 63 CHVONG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUAT VÀ THỰC TIEN THI HANH PHÁP LUAT VETO CHỨC TÍN DỤNG LA HỢP TÁC XÃ Ở VIET NAM. Thục trang pháp luật và thục tấn thi hành pháp uật về mô hình tổ chúc hộ thẳng tỔ chức tin đụng là hop tác xã 64 211. Pháp luật về mổ hình tễ chức hệ thống tễ chức tin đàng là hop tác xã gi đem t năm 1993 đẫn năm 2000 64 2. Pháp luật về mổ hình tễ chức hệ thống tễ chức tn dung là hop tác xã giai em tăm 2000 din năm 3013 6 2.

Pháp luật về mổ hình tễ chức hệ thống td chức tin đàng là hop tác xã giai em tăm 2013 din nay n 3 2. Thục trang php uật va thục tiẾn thi hành phép luật về thành ip tổ chức tin dụng là hợp tác xã 74 2. Quy Ảnh cũa pháp luật về thành lập quỹ tn hang nhân dân 14 2. Quy nh cũa pháp hut vd thành lập ngân hàng hop tác xã s0 23.

Thực trang pháp luật và thực tấn thi hinh pháp loật vi cơ cầu t8 chúc quân tị, (đu hành tổ chức tin đụng là họp tác xã 92 23.1 Quy dinh của pháp luật về co cần 16 chức quản trị did hành eu in mg nhân cin 92 23.2 Quy định của pháp luật v cơ câu tổ chức quản tị, dis hành ngân hàng hợp tác xã 107 2.4, Thục trạng pháp luật và thục tin thi hành pháp luật vỀ hoạt động Lạnh doanh của tỔ thức tin đụng là hop tác 12 241. Quy Anh cũaphip luậtvễ hoạt đông nh doanh cũa quỹ tn hong nhân đân .112 242 Quy nh cũaphúp luậtvễ hoạt đông lạnh đomnhcũa ngân hàng hợp tie xã. Thực tring pháp luật và trục ấn thí hành pháp luật về tổ chức Ii, giã thổ, phá sản tổ chúc tin đụng Ia hợp tắc xã. Quy Ảnh cũa pháp hat vé ite lại tỔ chức tin ưng là hop tác xã.

Quy Ảnh cũa pháp hat vd giã thể tổ chức tin dụng là hợp tác xã 130 2. Quy Ảnh của pháp luậtvễ phá sốn 18 chức tn đụng là hợp tác xã 137 KÉT LUẬN CHƯƠNG 2 144 CHVONG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIEN PHÁP LUAT VE TO CHỨC TÍN DUNG LÀ HỢP TÁC XÃ 146 3. Quan din hoàn thin pháp luật về tổ chức tín đụng là họp tác xã 146 3. Các giải pháp hoàn thiện pháp hut về tổ chức tin dụng là hợp tác xã 150 4.1, Hoàn thiên pháp luật về mổ hình tỔ chic hệ thống các tỔ chức tin chong là hop tác xã 150 43.

Hoàn thiên php luật về thành lp td chức in đụng là hợp tác xã: 154 4. Hoàn thiên pháp luật về cơ cầu tỔ chức quân trị điều hành tỔ chức tn mg là hẹp tác xã 159 4.4, Hoàn thiện pháp luật về hoạt động lanh doanh cũa tỔ chức tin chong là hop tác xã 163 4. Hoàn thiện pháp luật về tỗ chức lại, giã thể phá sân tễ chức tn cng là hop tác xã 166 KET LUẬN CHƯƠNG 3 11 KÉT LUẬN CHUNG 172 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC BANG BIEU BANG BIÊU Trang Bảng 1T Sẽ hữu Tổng s OTDND và tổn số hình vên oie 2Ý thống QTDND từ năm 2015 din 2019. Sẻ lương QTDND thánh lắp BES và thông thin lấp | BKS Bing 13.

Số iểu về nguễn vốn huy động của bệ thống QTDND | (đơn vị tiệu đẳng) Bảng 14 Số ita về dơ nợ cho vay của hệ thống QTDND (đơn vị | tiện ding) Bảng Số hêu về ngiên vẫn huy đông của NgânhàngHTX Vi | ,.6 Số iu vi âơng cho vy cia Ngân hing HTX Vift Nam |. Số liêu và tin git của các QTDND tei Ngin hàng HTX Vist Nam và đư nợ cho vay cia Ngân hing HTX Việt Nam 126 các QTDND (don vị tiệu đồng) PHÀN MỞ DAU 1. Tinh cấp thấết của đề tài Hệ thông các TCTD là HTX ở Việt Nam được thành lập từ năm 1993 với đỀ én thí đễm thành lập hệ thống QTDND they thé cho hệ thing HTX tin dụng bi suy yêu và mp đỗ Tính đến thời điểm hiện ti hệ thống TCTD là HTX đ ra dai và tổn tại trong khoảng thời gian ha thấp kỹ, mặc dò tên tại với quy mô nhỏ vi vấn, phạm vĩ host đông hen chế nhưng với số lương 1182 QTDND với sổ lương thánh viên là 1711.448 thánh viên/1 quip! hệ thống TCTD là HTX chiếm một vi trị, vá trò quan trong rong nén nh tổ. Thục trang hoạt động cũa hệ thẳng các TCTD là HTX trong thời gian qua cho thấy, các TCTD la HTX di có những đóng gop rit lớn đối với việc phat tiễn kinh tế - xã hội ca đất nước, đặc tiệt là ở các địa bản néng thôn, ving sâu.

vùng xa nơi mà mang lưới chỉ nhánh, phông geo dich của các NHTM. chưa vươn tới Bin cạnh những kết quả đạt duoc, tổ chúc và hoạt đồng cia hi thing TCTD la HTX công phát sinh nhiễu vin dé cần gai quyết, gém: Hiên tương các QTDND phát triển với quy mô lớn, địa bản hoạt động quá réng vượt khã năng quin ly, có nhiễu nai pham trong cho vay, công tác quản tr, đều hành kiểm soát chơa tuân thổ quy dint, uấ lin kết hệ thing bi xem nhe và đặc bit là hiện tương mét số QTDND được tổ chúc và host động xa rời nguyên tắc ‘vi thẻnh viên và xuất phát từ thành viễn”, "nguyên tắc quan trong nhất rong tổ chúc và hoạt động của HTX nói chung và TCTD là HTX nói riêng Thục trang trên để đất ra một số câu héi liên quan đến TCTD là HTX, cu thể như Có nên duy tỉ loại hình TCTD la HTX hay không? Liêu những tà đãi của pháp luật đối với các TCTD là HTX đã tạo nên một sin chơi không bình ding agit các chủ thể kinh doanh, mã cụ thé là giữa các oxi hình TCTD với nhau? “Xuất phát rth tổ lah hit các nước trên thể giới dã là nước dang phát tiễn Hy nước có nền kink phát tiễn như Mỹ, Ca Na Đa, Đức, Hà Lan. đều dang duy trì và phát tiễn loại hành TCTD được tổ chúc dưới mổ hinh HTX. Dé: với Việt Nam, "guia số Ala: Hip hội QTDND Vitam 2020), Bio cáo it quả ho động nim 2020 vi hương hướng, gui vụ im 2020 một nên kình tế dang phát triển đ lân tử sẵn xuất nông nghiệp là chỗ yêu loại hình ảnh t tập th ra đi, tốn ti trong một thoi gia khá dit và có những đồng gop rit to lồn đối với kánh té - xã hội, thi việc duy tì và phát biễn loại hình TCTD là HTX là đều cân thiết Chính vi thể, Để án "cơ câu cầu lạ hệ thống các TCTD giả đoạn 2011- 2015 đã xác định chỗ trương “TIẾP mac hoàn Huận mé hình QTDND 2 cấp hiển nay agin iễn với tăng cường các tiết chễ an toa hoạt đồng và tao điều luận thuận lợi cho OTDND phát tién Day mạnh chắn chỉnh, cũng cổ và nâng cao mức đổ an toàn, hậu quả các quỹ tn chong nhận hiện cô đã đối với tp tue mổ rộng vững chắc các QTDND mới ở lm vực nông thôn: bảo đâm QTDND tiên thủ ding theo quy định cũa Luật các TCTD và Luật HEX; tôn trong nguyễn tắc tự nguyên, hechit tự chịu trách nhiễm, cùng só lợi hợp te và phát riễn công đồng hướng tối mục tiêu chủ yẫu hương tro giữn các thành viên của QTDND đễ góp phần xéa đi, giản nghio, phát tiễn ning ngập, ning thôn và han chế tinh trang cho vay năng lãi”.

Sau hơn 08 năm thục hiện, hệ thắng các TCTD 1a HTX đã có những chuyển biến tích cục: Việc chuyển đãi QTDND trùng ương thành Ngân hàng HTX Việt Nem di biễn mô hình OTDND 3 cấp thành mô Hành2 cấp với tổ chức đầu méi là Ngân hàng hợp tác Việt Nam; mỗi Tiên kết hộ thẳng được cũng cổ và ning cao; nhiêu vin dé rong tổ chúc và hoạt đồng cit hệ thống QTDND được chin chỉnh cũng cổ Tuy nhién, đánh giá một cích toàn điện, vin để tổ chúc và hoạt động của hệ thống TCTD 1a HTX vẫn tổn ti nhiễu hạn chi, bắt cập hiện tương các TCTD là HTX được tổ chúc vi hoạt động không tin thủ các nguyên tắc đặc thù của HTX vẫn tén tự và hơn nữa là hiện tượng các doanh nghiệp mip bồng QTDND đổ được hưởng các chính sich uu dh của phip luật đối với các TCTD là HTX. Nguyên nhân chính cia những bạn chế bit cập trên xuất phát tử sự thiếu ving một hệ thống pháp luật đẳng bộ, các quy dinh cin pháp luật đều chỉnh việc tổ chức và host động của hệ thông CTD 1a HTX được quy dinh ở nhiễu vin bản quy pham pháp luật khác nhau, các vấn bán quy phem pháp luật thường xuyên được sửa đổi, bỗ sung dẫn din tinh trang pháp luật thiêu tính Gn din cén thiết thiểu nhất quán, con mâu thuẫn giữa các vấn bản quy pham pháp luật, nhiễu vẫn để được quy định chưa hợp lý cần phải sửa đổi ‘Bun hinh kim tao Quyết mh số 254/QD-TTg ngày 0152012 cũa Mai Tưởng Cin pit ghế đyệt đồ Án “Co cis hông ác TCTD gui đạn 2011-2015" 3 Nhõng iy do trên cho thấy ar cin tt phẩi có những nghiên cửu chuyên sâu về các TCTD la HTX đưới cả góc đồ Lý luận và thục tn pháp lý, Chính vi thé, nghiên cửu sinh lựa chọn vin dé “Php luật về tổ chức tn đụng là hợp tác xã” làm đồ ti tin én tin 2. Me đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục dich nghiên cứu của Luận án la lim sáng tổ các vẫn để lý luận cơ bản vỀ TCTD 1a HTX và pháp luật về TCTD 1a HTX; trên cơ sỡ các vin đ lý luân, đính gá a phishop cũng nh những tén ts, hạn chế rong các quy định pháp luật hiện hành vé TCTD là HTX, chỉ ra những nguyên nhân của những hạn chế, tn tử cde pháp luật thục dink; hừ đó để xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện các quy dinh của phấp luật đều chính TCTD là HTX.