Luận Án Tiến Sĩ Kinh Tế Quốc Tế Của Nguyễn Đình Thanh: Nghiên Cứu Chi Tiết

Khám phá luận án tiến sĩ của Nguyễn Đình Thanh về Kinh tế Quốc tế tại FTU. Nghiên cứu chuyên sâu, phân tích chi tiết, đóng góp giá trị cho lĩnh vực kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Đình Thanh
• Người hướng dẫn: PGS, TS Nguyễn Thị Thùy Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Tới Sự Phát Triển Du Lịch Xanh Tại Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nghiên cứu về phát triển du lịch xanh tới phát triển bền vững
• 1.1.1. Ảnh hưởng của du lịch xanh tới phát triển bền vững về môi trường
• 1.1.2. Ảnh hưởng của du lịch xanh tới phát triển bền vững về kinh tế
• 1.1.3. Ảnh hưởng của du lịch xanh tới phát triển bền vững về xã hội
• 1.2. Các nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng tới phát triển du lịch xanh
• 1.2.1. Nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng phát triển du lịch xanh từ phía cầu
• 1.2.2. Nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng phát triển du lịch xanh từ phía cung
• 1.2.3. Nghiên cứu yếu tố cơ chế chính sách ảnh hưởng phát triển du lịch xanh
• 1.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.4. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH XANH
• 2.1. Khái niệm du lịch xanh
• 2.2. Đặc điểm du lịch xanh
• 2.3. Phát triển du lịch xanh và các chỉ tiêu đánh giá
• 2.3.1. Quy mô phát triển du lịch xanh
• 2.3.2. Phát triển chất lượng du lịch xanh
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển du lịch xanh
• 2.4.1. Yếu tố ảnh hưởng từ phía cầu
• 2.4.2. Yếu tố ảnh hưởng từ phía cung
• 2.4.3. Yếu tố cơ chế chính sách ảnh hưởng phát triển du lịch xanh
• 2.5. Kinh nghiệm quốc tế phát triển du lịch xanh
• 2.5.1. Kinh nghiệm Thái Lan
• 2.5.2. Kinh nghiệm Nhật Bản
• 2.5.3. Kinh nghiệm Slovenia
• 2.5.4. Kinh nghiệm New Zealand
• 2.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH XANH TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan về ngành du lịch và sự cần thiết phát triển du lịch xanh tại Việt Nam
• 3.1.1. Thành tựu phát triển ngành du lịch Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.1.2. Những vấn đề tồn tại đối với ngành du lịch và sự cần thiết phát triển du lịch xanh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.2. Thực trạng phát triển du lịch xanh tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập KTQT
• 3.2.1. Phát triển du lịch xanh từ phía cầu
• 3.2.2. Thực trạng du lịch xanh từ phía cung
• 3.2.3. Thực trạng chính sách phát triển DLX trong bối cảnh hội nhập KTQT
• 3.3. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế tới các yếu tố ảnh hưởng phát triển DLX
• 3.3.1. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế tới các yếu tố cầu DLX
• 3.3.2. Tác động của Hội nhập kinh tế quốc tế tới các yếu tố cung DLX
• 3.3.3. Tác động của Hội nhập kinh tế quốc tế tới các yếu tố chính sách phát triển DLX
• 3.4. Đánh giá chung về phát triển du lịch xanh ở Việt Nam
• 3.4.1. Kết quả đạt được
• 3.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Nghiên cứu yếu tố từ phía cầu – yếu tố ảnh hưởng tới quyết định sử dụng dịch vụ DLX
• 4.1.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 4.1.2. Xây dựng thang đo và thiết kế Bảng hỏi
• 4.1.3. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 4.1.4. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 4.2. Nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng phát triển du lịch xanh từ phía cung
• 4.2.1. Giả thuyết nghiên cứu và thiết kế Bảng hỏi
• 4.2.2. Thu thập dữ liệu
• 4.2.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 4.3. Phân tích yếu tố cơ chế chính sách ảnh hưởng phát triển du lịch xanh
• 4.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 4.3.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH XANH
• 5.1. Nghiên cứu yếu tố từ phía cầu – yếu tố ảnh hưởng tới quyết định sử dụng dịch vụ DLX
• 5.1.1. Mô tả dữ liệu
• 5.1.2. Phân tích dữ liệu
• 5.1.3. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 5.1.4. Kết quả phân tích kiểm định
• 5.1.5. Kiểm định độ phù hợp của mô hình lý thuyết và giả thuyết nghiên cứu
• 5.2. Phân tích yếu tố từ phía cung
• 5.2.1. Yếu tố ảnh hưởng phát triển chương trình du lịch xanh
• 5.2.2. Phân tích yếu tố ảnh hưởng phát triển điểm đến xanh
• 5.2.3. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng phát triển khách sạn xanh
• 5.3. Phân tích yếu tố từ cơ chế chính sách ảnh hưởng phát triển du lịch xanh
• 5.3.1. Mô tả thông tin chung về mẫu phỏng vấn
• 5.3.2. Yếu tố mang tính khuyến khích
• 5.3.3. Yếu tố mang tính quy định, chế tài
• 5.3.4. Đánh giá chung
• 6. CHƯƠNG 6: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH XANH TẠI VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 6.1. Xu hướng phát triển du lịch xanh trên thế giới
• 6.2. Đề xuất giải pháp phát triển du lịch xanh tại Việt Nam
• 6.2.1. Đối với Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước
• 6.2.2. Đề xuất với doanh nghiệp lữ hành và khách sạn
• 6.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 6
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận án tiến sĩ

Luận án tiến sĩ của Nguyễn Đình Thanh tập trung vào nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch xanh tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Nghiên cứu này nhằm mục đích đưa ra các giải pháp toàn diện để thúc đẩy phát triển du lịch xanh, góp phần vào tăng trưởng bền vững của ngành du lịch và nền kinh tế.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận án tiến sĩ là xác định các yếu tố tác động đến sự phát triển du lịch xanh tại Việt Nam, bao gồm các yếu tố từ phía cầu (khách du lịch), phía cung (doanh nghiệp lữ hành và khách sạn), và cơ chế chính sách. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp cụ thể để thúc đẩy phát triển du lịch xanh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích chuyên sâu kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng. Các dữ liệu được thu thập từ khảo sát, phỏng vấn chuyên gia, và phân tích tài liệu thứ cấp. Phương pháp Latent Semantic Indexing (LSI) được áp dụng để tối ưu hóa nội dung và đảm bảo tính chính xác của các từ khóa ngữ nghĩa.

II. Kinh tế quốc tế và du lịch xanh

Kinh tế quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy du lịch xanh tại Việt Nam. Nghiên cứu chỉ ra rằng, trong bối cảnh hội nhập, các yếu tố như chính sách quốc tế, tiêu chuẩn môi trường, và nhu cầu của khách du lịch quốc tế đã tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của ngành du lịch xanh.

2.1. Ảnh hưởng của hội nhập kinh tế quốc tế

Hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra cả cơ hội và thách thức cho du lịch xanh tại Việt Nam. Các hiệp định thương mại quốc tế và tiêu chuẩn môi trường toàn cầu đòi hỏi ngành du lịch phải thích nghi và cải thiện các hoạt động để đáp ứng yêu cầu bền vững.

2.2. Kinh nghiệm quốc tế

Nghiên cứu đã phân tích kinh nghiệm phát triển du lịch xanh từ các quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản, và Slovenia. Những bài học từ các quốc gia này đã được áp dụng để đề xuất các giải pháp phù hợp với bối cảnh của Việt Nam.

III. Phân tích chuyên sâu các yếu tố ảnh hưởng

Nghiên cứu đã tiến hành phân tích chuyên sâu các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch xanh tại Việt Nam, bao gồm các yếu tố từ phía cầu, phía cung, và cơ chế chính sách. Kết quả cho thấy, các yếu tố như nhận thức của khách du lịch, năng lực của doanh nghiệp, và chính sách hỗ trợ của chính phủ đóng vai trò quan trọng.

3.1. Yếu tố từ phía cầu

Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhận thức và thái độ của khách du lịch đối với môi trường là yếu tố quyết định trong việc lựa chọn các dịch vụ du lịch xanh. Các khách du lịch ngày càng quan tâm đến các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường.

3.2. Yếu tố từ phía cung

Các doanh nghiệp lữ hành và khách sạn cần cải thiện năng lực cung cấp các dịch vụ du lịch xanh. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp như đào tạo nhân lực, áp dụng công nghệ xanh, và xây dựng các điểm đến du lịch bền vững.

3.3. Cơ chế chính sách

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy du lịch xanh. Nghiên cứu đề xuất các chính sách như ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính, và xây dựng các tiêu chuẩn môi trường cho ngành du lịch.

IV. Giải pháp phát triển du lịch xanh

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận án tiến sĩ của Nguyễn Đình Thanh đã đề xuất các giải pháp cụ thể để thúc đẩy phát triển du lịch xanh tại Việt Nam. Các giải pháp này bao gồm cải thiện nhận thức của khách du lịch, nâng cao năng lực của doanh nghiệp, và hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ từ chính phủ.

4.1. Giải pháp cho khách du lịch

Nghiên cứu đề xuất các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức của khách du lịch về du lịch xanh. Các chương trình giáo dục và khuyến khích sử dụng các dịch vụ thân thiện với môi trường cũng được đề xuất.

4.2. Giải pháp cho doanh nghiệp

Các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ xanh và đào tạo nhân lực để cung cấp các dịch vụ du lịch xanh chất lượng cao. Nghiên cứu cũng đề xuất các mô hình kinh doanh bền vững và hợp tác quốc tế.

4.3. Giải pháp chính sách

Chính phủ cần hoàn thiện các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính, và xây dựng các tiêu chuẩn môi trường cho ngành du lịch. Các chính sách này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển du lịch xanh tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng mang lại sự tăng trưởng vượt bậc cho ngành du lịch Việt Nam nhưng đồng thời đặt ra những áp lực nghiêm trọng lên hệ sinh thái tự nhiên. Giai đoạn 2009-2019 ghi nhận tốc độ tăng trưởng du lịch trung bình gần 10%/năm; riêng năm 2018, ngành du lịch đóng góp trực tiếp 20,6 tỷ USD (chiếm 8,5% GDP) và được dự báo đạt gần 40 tỷ USD vào năm 2028, tạo việc làm cho gần 5 triệu lao động. Tuy nhiên, sự phát triển quá nóng đi kèm với mặt trái suy thoái môi trường: Chỉ số Hoạt động Môi trường (EPI 2018) của Việt Nam chỉ đạt 46,96/100 điểm (xếp hạng 132/180 quốc gia), riêng chỉ số ô nhiễm không khí ở mức báo động với 30,54/100 điểm (xếp hạng 161/180). Thực trạng này đòi hỏi một sự chuyển đổi mô hình cấp bách sang du lịch xanh (DLX) nhằm thực hiện cam kết phát triển bền vững theo Quyết định số 147/QĐ-TTg và Quyết định số 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Đình Thanh (Chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Ngoại thương, 2022) dưới sự hướng dẫn của PGS, TS Nguyễn Thị Thùy Vinh đã xác định khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi: Các công trình trước đây tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận đơn lẻ, phân mảnh từ phía cầu (tâm lý, thị hiếu du khách) hoặc mô tả định tính rời rạc từ phía cung (các sản phẩm lữ hành tự phát), hoàn toàn thiếu vắng một khung phân tích thị trường toàn diện tích hợp đồng thời ba trụ cột: Cầu du lịch xanh - Cung dịch vụ du lịch xanh - Cơ chế chính sách quản lý nhà nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Hệ thống câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu được thiết lập chặt chẽ:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Những nhân tố nào thuộc phía cầu, phía cung và cơ chế chính sách tác động đến sự phát triển du lịch xanh tại Việt Nam?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Kinh nghiệm quốc tế về phát triển du lịch xanh có thể cung cấp những bài học thích ứng nào cho Việt Nam?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Mức độ tác động cụ thể của các nhân tố nhận thức, thái độ đến quyết định tiêu dùng xanh và thực trạng năng lực cung ứng dịch vụ xanh tại Việt Nam hiện nay ra sao?
• Câu hỏi nghiên cứu 4 (RQ4): Những giải pháp chiến lược nào giúp thúc đẩy phát triển du lịch xanh hiệu quả trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế?

Hệ thống giả thuyết trọng tâm bao gồm:

• Giả thuyết H1: Nhận thức về biến đổi khí hậu có tác động tích cực (+) đến thái độ bảo vệ môi trường của du khách.
• Giả thuyết H2: Nhận thức về du lịch xanh có tác động tích cực (+) đến thái độ bảo vệ môi trường.
• Giả thuyết H3: Thái độ bảo vệ môi trường có tác động tích cực (+) đến ý định tham gia du lịch xanh.
• Giả thuyết H4: Nhu cầu dịch vụ du lịch xanh có tác động tích cực (+) đến quyết định lựa chọn du lịch xanh.
• Giả thuyết H5: Ý định tham gia du lịch xanh có tác động tích cực (+) đến quyết định lựa chọn du lịch xanh.

Nghiên cứu được triển khai trên quy mô mẫu khảo sát thực chứng đa tầng gồm $N = 421$ đối tượng (315 khách du lịch nội địa, 56 nhà quản trị doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú, 41 cán bộ quản lý cơ quan nhà nước và chuyên gia đầu ngành), kết hợp phân tích chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2009-2019 và dữ liệu sơ cấp năm 2022. Đóng góp mang tính đột phá của công trình là mô hình hóa thực nghiệm thành công hành vi lựa chọn du lịch xanh bằng phương pháp Structural Equation Modeling (SEM), đồng thời lượng hóa thực trạng chuỗi cung ứng xanh dựa trên Bộ tiêu chuẩn Khách sạn xanh và Thành phố Du lịch sạch ASEAN.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về du lịch bền vững và du lịch xanh được cấu trúc thành ba luồng nghiên cứu chủ lưu:

Luồng nghiên cứu thứ nhất tập trung vào mối quan hệ giữa du lịch xanh và phát triển bền vững dựa trên khung lý thuyết Triple Bottom Line (Elkington, 1994; UNWTO, 2012). Các công trình của Gülez (1994), Kearney (1994) và Font et al. (2001) định nghĩa du lịch xanh là phương thức du lịch thay thế giảm thiểu suy thoái sinh thái. Hrvoje Carić (2021) nhấn mạnh du lịch xanh giúp thu hẹp dấu chân sinh thái (ecological footprint), gia tăng sức chống chịu của điểm đến và tạo ra việc làm xanh.

Luồng nghiên cứu thứ hai khai thác hành vi tiêu dùng xanh từ phía cầu. Sử dụng nền tảng Thuyết Hành động Hợp lý - TRA (Fishbein & Ajzen, 1975) và Thuyết Hành vi có Kế hoạch - TPB (Ajzen, 1991), các học giả chứng minh nhận thức môi trường là biến số quyết định thái độ và hành vi (Hunecke et al., 2001; Sonny Chun, 2006, 2015). Nghiên cứu của Cheng et al. (2018), Amusan (2017) và Sukawati et al. (2020) chỉ ra rằng nhận thức về biến đổi khí hậu thúc đẩy trực tiếp ý định tiêu dùng sinh thái.

Luồng nghiên cứu thứ ba phân tích các yếu tố từ phía cung và thể chế. Patterson & McDonald (2004) xem xét vòng đời tài nguyên và tác động môi trường tại New Zealand. Hassan & Nezakati (2014), Manganari et al. (2016), Pham et al. (2019) và Balaji et al. (2019) tập trung vào năng lực quản trị xanh, thực hành xanh trong cơ sở lưu trú và phát triển nhân lực xanh.

                    KHÔNG GIAN ĐỊNH VỊ HỌC THUẬT CỦA LUẬN ÁN

Quá trình tổng quan y văn làm nổi bật hai cuộc tranh luận học thuật sâu sắc:

1. Tranh luận về Chi phí và Nhận thức (Cost vs. Environmental Consciousness): Một trường phái cho rằng rào cản chi phí cao làm suy giảm nhu cầu du lịch xanh; ngược lại, các nghiên cứu thực chứng của Kostakis & Sardianou (2012) và Chen & Peng (2012) khẳng định khi nhận thức sinh thái đạt ngưỡng tới hạn, du khách sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn (willingness to pay a premium) để sử dụng dịch vụ khách sạn xanh.
2. Tranh luận về Phạm vi Khái niệm (Rural-Ecotourism vs. Urban-Integrated Green Tourism): Quan điểm truyền thống của Hong et al. (2003) và Bixia & Zhen Mian (2013) giới hạn du lịch xanh trong không gian nông thôn, nông nghiệp; trong khi Dodds et al. (2001) và tiêu chuẩn ASEAN (2016) mở rộng khái niệm thành hệ sinh thái dịch vụ hoàn chỉnh bao gồm cả điểm đến đô thị sạch, khách sạn xanh và chuỗi cung ứng khép kín.

Luận án định vị vững chắc tại giao điểm của ba luồng học thuật trên, khắc phục triệt để tính phiến diện của các nghiên cứu trước đây. Khi đối chiếu với các điển cứu quốc tế như chiến lược 7 Greens của Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT), mô hình du lịch nông nghiệp Nhật Bản, cơ chế chứng nhận Green Scheme of Slovenian Tourism của Slovenia và chiến lược tăng trưởng bền vững của New Zealand (Patterson & McDonald, 2004), luận án cung cấp một khung phân tích thích ứng cao cho bối cảnh thể chế của một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đóng góp vào hệ thống tri thức khoa học thông qua ba luận điểm nền tảng:

Thứ nhất, công trình mở rộng Thuyết Hành vi có Kế hoạch (TPB) của Icek Ajzen (1991) trong phân tích kinh tế du lịch. Bằng cách tích hợp hai tiền tố ngoại sinh là Nhận thức biến đổi khí hậu và Nhận thức du lịch xanh cùng biến trung gian Nhu cầu dịch vụ du lịch xanh, mô hình đã giải thích tường minh cơ chế chuyển hóa từ nhận thức nhận thức luận sang thái độ, hình thành ý định và dẫn đến hành vi quyết định lựa chọn dịch vụ xanh.

Thứ hai, nghiên cứu bổ sung vào Lý thuyết Cân bằng Thị trường Dịch vụ khi chỉ ra rằng dịch vụ du lịch xanh là loại hàng hóa có ngoại ứng tích cực mạnh (positive externalities). Do đó, sự vận hành thuần túy của cơ chế giá thị trường sẽ dẫn đến mức cung dưới mức tối ưu xã hội. Việc kết hợp đồng thời mô hình cung - cầu với vai trò điều tiết thể chế của Nhà nước tạo ra bước tiến mới trong việc lý giải điểm cân bằng thị trường du lịch bền vững.

Thứ ba, nghiên cứu thúc đẩy bước chuyển dịch giác quan khoa học (paradigm shift) từ mô hình phát triển du lịch nâu truyền thống (chạy theo số lượng khách, khai thác cạn kiệt tài nguyên) sang mô hình kinh tế du lịch tuần hoàn và tăng trưởng xanh, cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự tương hỗ giữa bảo tồn sinh thái và hiệu quả kinh tế.

       MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH MỞ RỘNG (TPB-BASED GREEN TOURISM MODEL)
       

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp bốn nền tảng lý thuyết: Thuyết TPB/TRA, Lý thuyết Cân bằng Cung - Cầu vi mô, Lý thuyết Phát triển Bền vững (Triple Bottom Line) và Lý thuyết Quản trị Thể chế Công.

Cách tiếp cận phân tích ba chiều (Tri-partite Analytical Framework) bao gồm:

1. Chiều Cầu (Demand-side Dimension): Mô hình hóa cấu trúc hành vi du khách thông qua các biến quan sát định lượng.
2. Chiều Cung (Supply-side Dimension): Đánh giá năng lực của doanh nghiệp lữ hành, khách sạn xanh và điểm đến xanh theo Bộ tiêu chuẩn ASEAN 2016.
3. Chiều Cơ chế Chính sách (Institutional Dimension): Đánh giá các công cụ chính sách khuyến khích và quy định chế tài điều tiết thị trường.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác lập rõ: Áp dụng cho các sản phẩm du lịch có khả năng kiểm soát tác động môi trường trong không gian kinh tế Việt Nam thời kỳ mở cửa và thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng thế giới quan triết học kết hợp giữa Thực chứng luận (Positivism) cho phân tích định lượng phía cầu và Hiện thực phê phán / Giải thích luận (Critical Realism / Interpretivism) cho phân tích thực trạng phía cung và thể chế chính sách.

Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp đa cấp (Multi-level Mixed Methods Design) được triển khai qua hai cấu phần song song:

• Cấp độ cá nhân (Micro-level): Phân tích định lượng cấu trúc hành vi của du khách.
• Cấp độ tổ chức và thể chế (Meso & Macro-level): Phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả năng lực doanh nghiệp và chính sách quản lý công.

Cấp độ phân tích	Đối tượng khảo sát	Quy mô mẫu ($N$)	Phương pháp tiếp cận	Công cụ / Phần mềm
Micro (Phía Cầu)	Khách du lịch nội địa	$N = 315$	Định lượng thực chứng (CFA, SEM)	SPSS 22, AMOS 24
Meso (Phía Cung)	Quản lý Lữ hành & Khách sạn	$N = 56$	Thống kê mô tả & Đánh giá chuẩn hóa	SPSS 22
Macro (Thể chế)	Cán bộ quản lý & Chuyên gia	$N = 41$	Phỏng vấn sâu bán cấu trúc	Phân tích nội dung chuẩn tắc
Tổng thể	Đa chủ thể tích hợp	$N = 421$	Triangulation đa phương pháp	Hệ thống hóa toàn diện

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược chọn mẫu được thực hiện theo tiêu chí khoa học nghiêm ngặt:

• Mẫu phía cầu ($N = 315$): Chọn mẫu có chủ đích kết hợp thuận tiện, tiêu chí sàng lọc (screening criteria) là du khách đã từng trực tiếp trải nghiệm sản phẩm tại các điểm đến xanh hoặc cơ sở lưu trú xanh tại Việt Nam. Thang đo Likert 5 mức độ được chuẩn hóa từ y văn quốc tế.
• Mẫu phía cung ($N = 56$): Khảo sát các giám đốc điều hành, nhà quản lý doanh nghiệp lữ hành và khách sạn có định hướng phát triển sản phẩm sinh thái.
• Mẫu chuyên gia thể chế ($N = 41$): Phỏng vấn bán cấu trúc các lãnh đạo Sở Du lịch, Sở Văn hóa - Thể thao & Du lịch tại các trọng điểm du lịch cùng các nhà nghiên cứu chính sách kinh tế.

Quy trình bảo đảm độ giá trị và độ tin cậy được thực hiện qua phương pháp Tam giác đạc (Triangulation):

• Tam giác đạc dữ liệu (Data Triangulation): Kết hợp dữ liệu sơ cấp thực địa với dữ liệu thứ cấp giai đoạn 10 năm (2009-2019).
• Tam giác đạc phương pháp (Methodological Triangulation): Đối chiếu kết quả hồi quy mô hình SEM với kết quả phỏng vấn sâu bán cấu trúc.
• Kiểm định thang đo: Kiểm tra độ tin cậy nhất quán nội tại qua hệ số Cronbach's Alpha ($\alpha > 0.70$), hệ số tương quan biến - tổng ($Item-Total > 0.30$). Kiểm định tính giá trị qua Phân tích Nhân tố Khám phá (EFA) với $KMO > 0.50$, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê ($p < 0.05$), Tổng phương sai trích ($AVE > 50%$). Phân tích Nhân tố Khẳng định (CFA) nhằm xác lập giá trị hội tụ (Convergent Validity) và giá trị phân biệt (Discriminant Validity) theo tiêu chuẩn Fornell-Larcker.

Data và phân tích

Dữ liệu định lượng được phân tích trên phần mềm SPSS 22 và AMOS 24 thông qua mô hình Cấu trúc Tuyến tính (SEM). Độ phù hợp của mô hình (Model Fit) được đánh giá toàn diện qua các chỉ số thống kê chuẩn mực: CMIN/df, GFI, TLI, CFI và RMSEA.

Kỹ thuật ước lượng Bootstrap với cỡ mẫu lặp lại $N = 1000$ được thực hiện để kiểm tra độ vững chắc (robustness check), bảo đảm các ước lượng tham số không bị chệch và có độ tin cậy thống kê cao ở khoảng tin cậy 95%.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả kiểm định mô hình cấu trúc tuyến tính SEM mang lại các phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, các giả thuyết nghiên cứu phía cầu đều đạt mức ý nghĩa thống kê cao ($p < 0.001$). Nhận thức biến đổi khí hậu ($\beta = 0.382, p < 0.001$) và Nhận thức du lịch xanh ($\beta = 0.415, p < 0.001$) có tác động cùng chiều mạnh mẽ đến Thái độ bảo vệ môi trường của du khách.

Thứ hai, Thái độ bảo vệ môi trường đóng vai trò bệ phóng thúc đẩy Ý định tham gia du lịch xanh ($\beta = 0.526, p < 0.001$). Cả hai yếu tố Nhu cầu dịch vụ du lịch xanh và Ý định tham gia đều tác động trực tiếp, có ý nghĩa quyết định đến Quyết định lựa chọn du lịch xanh thực tế của du khách ($\beta = 0.468, p < 0.001$).

Thứ ba, nghiên cứu phát hiện kết quả mang tính phản trực giác (counter-intuitive): Rào cản về giá cao của dịch vụ xanh không làm suy giảm quyết định lựa chọn nếu du khách có nhận thức sâu sắc về giá trị sinh thái và lợi ích sức khỏe lâu dài. Nhận thức đúng đắn đã lấn át độ co giãn của cầu theo giá.

Thứ tư, phân tích thực trạng phía Cung ($N = 56$) chỉ ra nghịch lý lớn: Sự phát triển du lịch xanh tại Việt Nam còn mang nặng tính tự phát, manh mún; hơn 70% doanh nghiệp lữ hành chưa thiết lập được chuỗi cung ứng xanh khép kín; năng lực thực hành xanh tại các cơ sở lưu trú chủ yếu dừng lại ở mức tiết kiệm năng lượng cơ bản mà thiếu sự đầu tư đồng bộ về công nghệ xử lý chất thải tuần hoàn.

Thứ năm, phân tích thể chế ($N = 41$) làm rõ khoảng trống chính sách: Các địa phương hoàn toàn thiếu vắng các công cụ khuyến khích kinh tế (như ưu đãi thuế, tín dụng xanh) và chế tài cưỡng chế nghiêm ngặt; Bộ tiêu chuẩn Khách sạn xanh và Thành phố Du lịch sạch ASEAN chưa được luật hóa thành các quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc tại Việt Nam.

                  KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH (SEM)
                  

Implications đa chiều

• Về mặt học thuật và lý thuyết: Bổ sung mô hình lý thuyết cung - cầu tích hợp cho các nghiên cứu kinh tế môi trường tại các thị trường mới nổi.
• Về phương pháp luận: Chuẩn hóa quy trình đánh giá kết hợp giữa thang đo tâm lý hành vi SEM và bộ chỉ số tiêu chuẩn chất lượng ASEAN.
• Về thực tiễn quản trị doanh nghiệp: Doanh nghiệp lữ hành cần tái cấu trúc chuỗi cung ứng xanh (Green Supply Chain), chuẩn hóa đội ngũ hướng dẫn viên du lịch đạt chứng chỉ đào tạo nhân lực xanh, chuyển đổi từ tiếp thị truyền thống sang tiếp thị xanh (Green Marketing) tập trung vào giá trị sinh thái và sức khỏe. Khách sạn cần chủ động đầu tư công nghệ kiểm soát phát thải và đăng ký chứng nhận Nhãn sinh thái (Green Key, ASEAN Green Hotel).
• Về hoạch định chính sách công: Chính phủ và Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch cần xây dựng lộ trình luật hóa tiêu chuẩn xanh; ban hành chính sách ưu đãi tài chính (giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ lãi suất vay đầu tư công nghệ xử lý môi trường); phân cấp quản lý quy hoạch không gian xanh và tăng cường chế tài xử phạt hành vi gây ô nhiễm du lịch.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu thẳng thắn thừa nhận các giới hạn học thuật:

1. Giới hạn về mẫu định lượng: Mẫu khảo sát du khách ($N = 315$) mới tập trung vào đối tượng khách du lịch nội địa, chưa bao quát được toàn diện sự đa dạng hành vi của các phân khúc khách du lịch quốc tế trọng điểm (Âu, Mỹ, Đông Bắc Á).
2. Phương pháp chọn mẫu: Kỹ thuật chọn mẫu thuận tiện có định hướng tiềm ẩn sai số bao phủ địa lý, chưa bao quát hết các vùng sinh thái đặc thù tại vùng sâu, vùng xa.
3. Mức độ mô hình hóa phía Cung: Dữ liệu phía cung ($N = 56$) chủ yếu dừng lại ở phân tích thống kê mô tả và so sánh định tính, chưa xây dựng được mô hình kinh tế lượng định lượng bậc cao đánh giá hàm sản xuất xanh của doanh nghiệp.
4. Độ trễ thời gian: Số liệu thứ cấp kết thúc ở mốc năm 2019 do ảnh hưởng đứt gãy của đại dịch Covid-19 đối với ngành du lịch toàn cầu.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda) mở ra năm định hướng:

• Mở rộng nghiên cứu so sánh liên văn hóa (Cross-cultural comparative study) giữa du khách nội địa và quốc tế.
• Ứng dụng mô hình phương trình cấu trúc đa cấp (Multilevel SEM) hoặc phân tích cấu hình định tính mờ (fsQCA) để kiểm định sự tương tác giữa chính sách công và hiệu quả kinh doanh xanh của doanh nghiệp.
• Nghiên cứu thực nghiệm kinh tế học hành vi (Behavioral Experimental Economics) để đo lường mức độ sẵn sàng chi trả thực tế (Willingness to Pay) của du khách.
• Đánh giá tác động của chuyển đổi số (Digital Transformation) đối với tối ưu hóa chuỗi cung ứng xanh.
• Nghiên cứu tác động dài hạn của các công cụ tài chính xanh (Green Bonds, Green Credit) đối với quá trình tái cấu trúc điểm đến du lịch bền vững.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình tạo ra những tác động lan tỏa sâu rộng trên nhiều bình diện:

                               CÁC TẦNG BẬC TÁC ĐỘNG CỦA LUẬN ÁN
                               

• Tác động học thuật (Academic Impact): Thiết lập một hệ quy chiếu nghiên cứu mới về du lịch xanh tại Việt Nam, trở thành tài liệu tham khảo cốt lõi cho các chương trình đào tạo sau đại học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Kinh tế Môi trường.
• Chuyển đổi ngành công nghiệp (Industry Transformation): Định hướng các tập đoàn lữ hành, chuỗi khách sạn và khu nghỉ dưỡng tại Việt Nam chuyển dịch mô hình vận hành theo hướng tuần hoàn, giảm thiểu dấu chân carbon, đạt chuẩn nhãn xanh quốc tế.
• Tác động chính sách (Policy Influence): Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Tổng cục Du lịch Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch và Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trong việc cụ thể hóa Chiến lược Phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn 2050.
• Lợi ích xã hội và môi trường (Societal & Environmental Benefits): Nâng cao ý thức sinh thái của cộng đồng, bảo tồn các giá trị di sản văn hóa phi vật thể và hệ sinh thái tự nhiên, tạo sinh kế bền vững cho cư dân địa phương tại các điểm đến du lịch.
• Ý nghĩa quốc tế (International Relevance): Nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch quốc gia theo bảng xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đồng thời đóng góp tích cực vào việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới nghiên cứu học thuật: Tiếp cận khung phân tích lý thuyết tích hợp, hệ thống thang đo đã qua kiểm định độ tin cậy và các khoảng trống nghiên cứu sâu hơn về kinh tế du lịch.
• Giảng viên và Cơ sở đào tạo đại học: Sử dụng công trình làm giáo trình chuyên đề, tài liệu giảng dạy nâng cao về Phát triển Bền vững và Kinh tế Du lịch Quốc tế.
• Lãnh đạo Doanh nghiệp Lữ hành và Khách sạn: Ứng dụng các chỉ dẫn cụ thể về thiết kế sản phẩm xanh, quản trị chuỗi cung ứng xanh và tiêu chuẩn hóa chất lượng dịch vụ theo chuẩn ASEAN.
• Nhà hoạch định chính sách và Cơ quan quản lý nhà nước: Khai thác các đề xuất giải pháp có bằng chứng thực nghiệm để ban hành các quy định quản lý, tiêu chí công nhận điểm đến xanh và các gói chính sách khuyến khích kinh tế.
• Cộng đồng địa phương và Du khách: Hưởng lợi từ môi trường du lịch trong lành, bản sắc văn hóa được gìn giữ và dịch vụ du lịch an toàn, chất lượng cao.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?
Trả lời: Đóng góp độc đáo nhất là việc xây dựng thành công Khung phân tích Cung - Cầu - Thể chế tích hợp cho sản phẩm du lịch xanh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Luận án đã mở rộng Thuyết Hành vi có Kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991) bằng việc bổ sung hai biến ngoại sinh Nhận thức biến đổi khí hậu và Nhận thức du lịch xanh cùng biến trung gian Nhu cầu dịch vụ xanh, giải thích trọn vẹn $58,4%$ sự biến thiên của Quyết định lựa chọn du lịch xanh ($R^2 = 0.584$).

2. Đổi mới phương pháp luận của luận án so với các nghiên cứu trước đây thể hiện ra sao?
Trả lời: So với các nghiên cứu thuần túy định tính (như Huỳnh Thanh Hiếu, 2015; Nguyễn Hoàng Mai, 2012) hoặc các nghiên cứu nước ngoài chỉ tập trung khảo sát phía cầu tại một số đô thị (Sonny Chun, 2002; Bergin-Seers & Mair, 2009), luận án đã tạo bước đột phá phương pháp luận khi triển khai thiết kế hỗn hợp đa tầng ($N = 421$). Nghiên cứu kết hợp đồng thời mô hình phương trình cấu trúc SEM-AMOS phía cầu với việc đo lường định tính - định lượng năng lực phía cung và thể chế dựa trên Bộ tiêu chí chuẩn hóa ASEAN 2016.

3. Phát hiện thực nghiệm nào mang lại sự bất ngờ lớn nhất với bằng chứng dữ liệu cụ thể?
Trả lời: Phát hiện bất ngờ nhất là rào cản về chi phí cao không triệt tiêu quyết định sử dụng dịch vụ du lịch xanh khi nhận thức môi trường của khách du lịch đạt mức cao. Dữ liệu khảo sát ($N = 315$) chứng minh mối quan hệ giữa Nhu cầu dịch vụ xanh và Quyết định lựa chọn đạt hệ số tác động $\beta = 0.468$ ($p < 0.001$), khẳng định giá trị trải nghiệm sinh thái và sức khỏe đã làm thay đổi hoàn toàn độ co giãn của cầu theo giá so với hàng hóa du lịch thông thường.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản (Replication Protocol) hoàn chỉnh không?
Trả lời: Luận án cung cấp quy trình nhân bản vô cùng chi tiết: Toàn bộ hệ thống bảng hỏi Likert 5 mức độ được chuẩn hóa, quy trình kiểm định thang đo qua 7 bước từ Cronbach's Alpha, EFA, CFA đến SEM, ma trận xoay nhân tố, các chỉ số đánh giá độ khớp mô hình ($CMIN/df, GFI, TLI, CFI, RMSEA$) và bảng tổng hợp 7 nhóm tiêu chí Thành phố Du lịch Sạch ASEAN được trình bày minh bạch, cho phép các nhà nghiên cứu khác nhân bản hoàn toàn tại các quốc gia đang phát triển.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới (10-Year Research Agenda) được phác thảo như thế nào?
Trả lời: Chương trình 10 năm tới tập trung vào: (1) Nghiên cứu mô hình kinh tế lượng đa tầng kết hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh (Twin Transition) trong du lịch; (2) Phân tích thực nghiệm kinh tế học hành vi về mức độ sẵn sàng chi trả (WTP) cho tín chỉ carbon du lịch; (3) Đánh giá tác động kinh tế lượng vĩ mô của các rào cản kỹ thuật xanh và thuế biên giới carbon (CBAM) đối với luồng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Đình Thanh đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với sáu đóng góp mang tính nền tảng:

1. Hệ thống hóa và xác lập khung lý luận toàn diện về phát triển du lịch xanh dựa trên sự tương tác hữu cơ giữa Cung - Cầu thị trường và Thể chế quản lý nhà nước.
2. Mở rộng Thuyết Hành vi có Kế hoạch (TPB) thông qua việc chứng minh vai trò tiên quyết của Nhận thức biến đổi khí hậu và Nhận thức du lịch xanh trong việc thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh thực tế.
3. Lượng hóa và làm rõ thực trạng năng lực cung ứng du lịch xanh tại Việt Nam, chỉ ra tính tự phát, manh mún và sự thiếu hụt chuỗi cung ứng xanh khép kín tại các doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú.
4. Đánh giá toàn diện các rào cản thể chế chính sách, chứng minh sự cấp thiết của việc luật hóa Bộ tiêu chuẩn Khách sạn xanh và Thành phố Du lịch sạch ASEAN.
5. Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng đa tầng ($N = 421$) có giá trị tham khảo cao cho giới học thuật và các cơ quan hoạch định chính sách kinh tế.
6. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ cấp chính sách vĩ mô của Chính phủ đến chiến lược quản trị vi mô của doanh nghiệp lữ hành và lưu trú trong kỷ nguyên hội nhập kinh tế quốc tế.

Công trình đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi mô hình tư duy từ phát triển du lịch truyền thống sang phát triển du lịch xanh bền vững, mở ra các hướng nghiên cứu học thuật mới và để lại những giá trị thực tiễn lâu dài cho nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1.1 Nghiên cứu về phát triển du lịch xanh tới phát triển bền vững Du lịch xanh là một thuật ngữ được quan tâm ngày một nhiều hơn trong thời gian gần đây. “Xanh” có ngụ ý về những hoạt động gần gũi với tự nhiên nhiều hơn, nâng cao nhận thức về việc những lựa chọn của con người có ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững nói chung (CNN, 2017). Trong thời gian vừa qua, các nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá vai trò của du lịch xanh góp phần xử lý các vấn đề về phát triển bền vững (bao gồm các khía cạnh như kinh tế, xã hội và môi trường). Nguồn: Mehdi Azam và cộng sự, 2017 1.1 Ảnh hưởng của du lịch xanh tới phát triển bền vững về môi trường Nền kinh tế toàn cầu phát triển với một tốc độ ngày càng tăng nhờ sự hỗ trợ của các cuộc cách mạng về công nghệ dẫn tới tình trạng nhiệt độ trái đất nóng lên theo thời gian làm thay đổi đặc điểm thời tiết và phá vỡ sự cân bằng vốn có của tự nhiên.

Tình trạng này có thể mang đến nhiều nguy cơ cho con người cũng như các sinh vật sống trên Trái Đất. Theo chương trình môi trường Liên hợp quốc và Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO, 2012), sự phát triển của du lịch đi kèm với những thách thức không nhỏ như: Tiêu thụ nước nhiều hơn so với nước dân dụng sử dụng, xả nước chưa qua xử lý, tạo ra chất thải, thiệt hại cho đất liền địa phương và đa dạng sinh học biển và các mối đe dọa đối với sự tồn tại của các nền văn hóa địa phương, các di sản và truyền thống; du lịch xanh có tiềm năng tạo ra nhiều việc làm mới, xanh. Chính vì lý do đó, các nghiên cứu về vai trò của du lịch xanh luôn hướng sự chú ý đầu tiên tới đóng góp của du lịch xanh đối với sự phát triển bền vững đối với môi trường. 9 Nghiên cứu của Gulez cho rằng phát triển du lịch xanh chính là việc phát triển loại hình du lịch thay thế mà chú trọng tới việc thay đổi nhận thức của khách du lịch về môi trường và có hành vi bảo vệ môi trường một cách phù hợp khi đi du lịch của du khách (Gülez, 1994).

Trong nghiên cứu của Kearney, phát triển du lịch xanh là phát triển loại hình du lịch thay thế mà hài hòa và đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững như: Bảo tồn môi trường tự nhiên và môi trường nhân tạo, hình thành lên hành vi đi du lịch của khách du lịch gắn với thiên nhiên và thân thiện với môi trường (Kearney, 1994). Values cùng cộng sự (2010) lại cho rằng, du lịch xanh là sự kết hợp các nguyên tắc của du lịch sinh thái cùng với trách nghiệm bảo vệ môi trường khi đi du lịch và trải nghiệm cảnh sắc thiên nhiên của khách du lịch (Values & Symposium, 2010). Quan điểm của tác giả Font cùng cộng sự (2001) đưa ra lập luận rằng, du lịch xanh được thực hiện ở những nơi thiên nhiên được bảo vệ và hoạt động du lịch của khách du lịch không gây hại tới thiên nhiên (Font & cộng sự. Mô hình du lịch xanh tại các quốc gia có điều kiện tự nhiên khác nhau cũng có những điểm khác biệt rõ rệt khi hướng tới mục tiêu phát triển bền vững về môi trường.

Theo tác giả Henderson cùng cộng sự (2001), Singapore dựa vào không gian xanh tự nhiên như thảm thực vật xanh trong các công viên quốc gia, vườn thực vật là những điểm tham quan xanh khởi thủy và tiền đề để phát triển du lịch xanh tại quốc đảo này (Henderson cùng cộng sự. Phát triển du lịch xanh ở Nhật Bản được nhận định là phát triển loại hình du lịch gắn với nông thôn và bắt đầu từ nông thôn. Theo kết quả nghiên cứu của Bixia cùng cộng sự (2013), dựa vào cảnh sắc của thiên nhiên ở các vùng nông thôn, vùng núi và vùng duyên hải cảnh, ở đó có sắc thiên nhiên, hoạt động canh tác nông lâm ngư nghiệp thường ngày. Khách du lịch là những người sống ở thành thị sẽ được trải nghiệm các hoạt động của cư dân địa phương như làm nông, lâm nghiệp và tìm hiểu văn hóa và cuộc sống của con người bản địa (Bixia & Zhen Mian, 2013).

Như vậy, các nghiên cứu về du lịch xanh đều gắn du lịch xanh với vai trò góp phần hướng tới sự phát triển bền vững của môi trường. Các nghiên cứu cũng bước đầu định nghĩa về du lịch xanh theo nghĩa nâng cao nhận thức của các tác nhân tham gia trong việc bảo tồn tự nhiên và phát triển bền vững môi trường thiên nhiên.2 Ảnh hưởng của du lịch xanh tới phát triển bền vững về kinh tế Bối cảnh toàn cầu hóa và kinh tế quốc tế đặt ra rất nhiều thách thức trong việc hài hòa giữa phát triển kinh tế, thúc đẩy hiệu quả trong thương mại nhưng vẫn duy trì các mục tiêu phát triển kinh tế bền vững. Vấn đề sử dụng các nguồn lực một cách hiệu quả và có tính duy trì và bảo tồn để không chỉ đạt hiệu quả kinh tế mà còn đạt các mục tiêu phát triển của xã hội và mục tiêu về môi trường lại càng trở nên cần thiết trong bối cảnh mới. Du lịch xanh có nghĩa tạo ra dấu vết sinh thái nhỏ hơn, đóng góp vào các mục tiêu bảo vệ thiên nhiên, cải thiện khả năng cạnh tranh và khả năng phục hồi thị trường, tạo ra các cơ hội kinh doanh mới và tăng lợi nhuận và lợi ích cho nền kinh tế địa phương (Hrvoje Carić, 2021).

Chính vì lý do đó, các nghiên cứu về du lịch xanh quan tâm tới việc phân tích vai trò của du lịch xanh tới việc phát triển bền vững đối với kinh tế. Trong nghiên cứu của mình, Volkswirt Christoph Vietze chỉ ra rằng du lịch có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các nền kinh tế địa phương. Không chỉ như vậy, Theo chương trình môi trường Liên hợp quốc và Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO, 2012), phát triển du lịch có tiềm năng đáng kể như một động lực thúc đẩy tăng trưởng cho nền kinh tế thế giới; Theo ước tính một công việc trong ngành du lịch cốt lõi tạo ra việc làm gấp 1,5 lần bổ sung hoặc gián tiếp liên quan đến du lịch. Đầu tư vào việc xanh hóa du lịch có thể giảm chi phí năng lượng, nước và chất thải và tăng cường giá trị của đa dạng sinh học, hệ sinh thái và di sản; điều này góp phần phát triển bền vững đối với việc sử dụng nguồn lực trong phát triển kinh tế, hướng tới phát triển kinh tế một cách bền vững.3 Ảnh hưởng của du lịch xanh tới phát triển bền vững về xã hội Các nghiên cứu cũng nhấn mạnh vào việc cho phép cộng đồng lựa chọn tầm nhìn và quyết định quản lý riêng để hỗ trợ ngành du lịch cho tương lai bền vững, cho phép ưu tiên lợi ích lâu dài về môi trường xã hội.

Trong nghiên cứu của mình Rini Andari đã chỉ ra rằng việc phát triển Bandung thành điểm đến xanh đã dẫn đến hệ sinh thái được duy trì và có sức khỏe lâu dài, hỗ trợ sức sống của nền kinh tế địa phương và các doanh nghiệp vì lợi ích cộng đồng, tôn trọng sự đa dạng văn hóa (Rini Andari, Heri Puspito Diyah Setiyorini, 2017). 11 Pomering cùng cộng sự (2011) cho rằng du lịch và du lịch bền vững không nên được xem xét riêng biệt, vì tất cả các hình thức du lịch cần phải hướng tới các kết quả bền vững hơn. Do đó, phát triển DLX góp phần tôn trọng và bảo tồn sự đa dạng về văn hóa, tôn trọng và phát huy nguồn tài nguyên nhân văn của địa phương, góp phần phát triển bền vững về xã hội. Như vậy, qua các nghiên cứu trước đây, DLX được mô tả với vai trò hài hòa các mục tiêu phát triển về kinh tế, xã hội và môi trường.

Phát triển DLX góp phần hướng tới sự phát triển bền vững.2 Các nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng tới phát triển du lịch xanh 1.1 Nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng phát triển du lịch xanh từ phía cầu Để quyết định việc có mong muốn đối với việc sử dụng sản phẩm dịch vụ, người tiêu dùng sẽ tính đến rất nhiều yếu tố như giá cả của sản phẩm, thu nhập (tỉ trọng của giá trong tổng thu nhập), giá của các sản phẩm có liên quan, kỳ vọng về thị trường của sản phẩm trong tương lai và thị hiếu/ sở thích của người tiêu dùng. Sản phẩm du lịch xanh cũng là một sản phẩm dịch vụ còn tương đối mới mẻ đối với người tiêu dùng (khách du lịch) do đó đánh giá về sự phát triển từ phía cầu của DLX không thể không tính đến sự thay đổi trong nhận thức/ thị hiếu của người tiêu dùng đối với sản phẩm này. Chính vì lý do đó, trong các nghiên cứu trước đây DLX được đề cập nhiều về vai trò đối với sự phát triển bền vững (Phần 1. Các nhân tố ảnh hưởng tới cầu liên quan tới việc lựa chọn và sử dụng dịch vụ du lịch xanh chủ yếu được đề cập tới là yếu tố nhận thức của khách du lịch (thay đổi phụ thuộc vào thị hiếu cũng như kỳ vọng của khách du lịch về sự phát triển của thị trường này trong tương lai).

Phương pháp mà các nghiên cứu trước đây lựa chọn trong việc nghiên cứu phát triển DLX từ phía cầu chủ yếu là phương pháp chọn mẫu và thực hiện khảo sát tập trung vào việc thống kê về quan điểm của khách về DLX cũng như hành vi thực hành DLX. Trong nghiên cứu của mình, tác giả Sonny (Sunghwan) Chun đã thực hiện khảo sát về DLX trong giai đoạn 9/2002-10/2002 với khu vực lựa chọn là khu vực thành phố Daegu và Busan (Hàn Quốc) với câu hỏi liên quan tới quan điểm về DLX, loại hình DLX và ưu tiên dành cho DLX của khách du lịch (Sonny Sung Hwan Chun, 2015). Trong nghiên cứu của mình về hành vi tiêu dùng xanh, Sue Bergin-Seers và Judith Mair đã thực hiện 166 cuộc phỏng vấn khách du lịch tại Trung tâm Thông tin Du khách ở 5 địa điểm xung quanh Victoria ở Úc (Melbourne, Lorne, Bendigo, Mildura 12 và Mount Beauty). Việc lựa chọn mẫu phỏng vấn trong nghiên cứu này được thực hiện thông qua Tổ chức Du lịch Tiểu bang - Du lịch Victoria và các Trung tâm Thông tin Du khách có liên quan.

Câu hỏi đã được đặt ra để đo lường hành vi thực tế liên quan tới tiêu dùng xanh, cả ở nhà và trong kỳ nghỉ liên quan đến tính bền vững của môi trường.