Luận án tiến sĩ: Sự khác biệt lối sống giữa các thế hệ trong gia đình ven đô hiện nay - Khảo sát ...

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Linh
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Xuân Kính
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Văn hóa học
• Đề tài: Sự khác biệt lối sống giữa các thế hệ trong gia đình ven đô hiện nay (Khảo sát trường hợp xã Thụy Vân, Thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ LÝ THUYẾT VẬN DỤNG
• 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu về lối sống và lối sống gia đình
• 1.3. Nghiên cứu về thế hệ trong gia đình
• 1.4. Tổng quan về xã Thuỵ Vân và gia đình xã Thuỵ Vân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
• 1.4.1. Tổng quan về xã Thuỵ Vân
• 1.4.2. Tổng quan về gia đình xã Thuỵ Vân
• 1.5. Lý thuyết vận dụng
• 1.5.1. Lý thuyết hành động xã hội
• 1.5.2. Lý thuyết hiện đại hoá và luận điểm biến đổi giá trị giữa các thế hệ của Ronald Inglehart
• 1.5.3. Lý thuyết giá trị
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ KHÁC BIỆT TRONG HOẠT ĐỘNG MƯU SINH, HOẠT ĐỘNG TIÊU DÙNG VÀ HOẠT ĐỘNG GIẢI TRÍ
• 2.1. Sự khác biệt trong hoạt động mưu sinh
• 2.2. Sự khác biệt trong hoạt động tiêu dùng
• 2.2.1. Hoạt động tiêu dùng của thế hệ già
• 2.2.2. Hoạt động tiêu dùng của thế hệ trung niên
• 2.2.3. Hoạt động tiêu dùng của thế hệ trẻ
• 2.3. Sự khác biệt trong hoạt động giải trí
• 2.3.1. Hoạt động giải trí của thế hệ già
• 2.3.2. Hoạt động giải trí của thế hệ trung niên
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ KHÁC BIỆT TRONG ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM VÀ GIA ĐÌNH
• 3.1. Sự khác biệt trong tiêu chuẩn chọn bạn đời
• 3.2. Sự khác biệt trước vấn đề tình yêu, tình dục
• 3.2.1. Sự khác biệt trước vấn đề tình yêu
• 3.2.2. Sự khác biệt trước vấn đề tình dục
• 3.3. Sự khác biệt trong việc sinh con trai, con gái
• 3.4. Sự khác biệt về ứng xử trước mô hình tam đại đồng đường
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: NGUYÊN NHÂN, KẾT QUẢ VÀ SỰ ỨNG PHÓ/THÍCH ỨNG CỦA CÁC THẾ HỆ Ở THUỴ VÂN ĐỐI VỚI SỰ GIA TĂNG KHÁC BIỆT VỀ LỐI SỐNG
• 4.1. Nguyên nhân gia tăng sự khác biệt về lối sống giữa các thế hệ trong gia đình xã Thuỵ Vân
• 4.2. Sự tác động của chuyển đổi kinh tế - xã hội ở Thuỵ Vân
• 4.3. Sự tác động của các phương tiện truyền thông đại chúng
• 4.4. Các chính sách liên quan đến gia đình và lối sống trong gia đình, làng xã
• 4.5. Sự ứng phó/thích ứng của các thế hệ trước sự khác biệt về lối sống trong gia đình
• 4.5.1. Thế hệ người cao tuổi: cố gắng níu giữ, bảo lưu các giá trị truyền thống
• 4.5.2. Thế hệ người trung tuổi: cố gắng cân bằng giữa truyền thống và đổi mới
• 4.5.3. Thế hệ trẻ: cởi mở tiếp nhận cái mới
• 4.6. Kết quả/hệ quả của sự gia tăng về cường độ và tốc độ của sự khác biệt về lối sống giữa các thế hệ trong gia đình ở Thuỵ Vân
• 4.7. Nét riêng và tương lai của gia đình đa thế hệ ở Thuỵ Vân
• 4.8. Tiểu kết chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khác biệt lối sống giữa các thế hệ gia đình ven đô

Luận án tập trung phân tích khác biệt lối sống giữa các thế hệ gia đình tại xã Thụy Vân, Việt Trì, Phú Thọ. Sự khác biệt này thể hiện rõ qua các hoạt động mưu sinh, tiêu dùng, giải trí và đời sống tình cảm. Thế hệ trẻ có xu hướng tiếp nhận lối sống hiện đại, trong khi thế hệ lớn tuổi vẫn giữ nếp sống truyền thống. Sự chuyển đổi kinh tế - xã hội và ảnh hưởng của công nghệ thông tin là yếu tố chính dẫn đến sự khác biệt này.

1.1. Hoạt động mưu sinh

Thế hệ trẻ tại Thụy Vân chủ yếu làm việc trong các khu công nghiệp hoặc kinh doanh nhỏ, trong khi thế hệ lớn tuổi vẫn gắn bó với nông nghiệp. Sự thay đổi này phản ánh quá trình đô thị hóa và chuyển đổi cơ cấu kinh tế tại địa phương.

1.2. Hoạt động tiêu dùng

Thế hệ trẻ có xu hướng chi tiêu mạnh tay cho các nhu cầu cá nhân và giải trí, trong khi thế hệ lớn tuổi vẫn duy trì thói quen tiết kiệm. Sự khác biệt này cho thấy sự thay đổi trong quan niệm về giá trị vật chất và tinh thần giữa các thế hệ.

II. Đặc điểm văn hóa và thay đổi lối sống

Luận án nhấn mạnh đặc điểm văn hóa truyền thống của Thụy Vân và sự thay đổi lối sống do quá trình đô thị hóa. Các giá trị văn hóa gia đình như tôn ti trật tự vẫn được duy trì, nhưng cách thức thể hiện đã có sự điều chỉnh. Thế hệ trẻ tiếp nhận các giá trị mới, trong khi thế hệ lớn tuổi cố gắng bảo tồn nét văn hóa truyền thống.

2.1. Tác động xã hội

Quá trình đô thị hóa và sự phát triển của khu công nghiệp Thụy Vân đã tác động mạnh mẽ đến lối sống gia đình. Các giá trị truyền thống như tình cảm gia đình, sự gắn kết giữa các thế hệ vẫn được coi trọng, nhưng cách thức thể hiện đã có sự thay đổi.

2.2. Sự phát triển cộng đồng

Sự phát triển kinh tế và hạ tầng tại Thụy Vân đã tạo điều kiện cho các hoạt động văn hóa, giải trí phát triển. Điều này góp phần thay đổi lối sống gia đình, đặc biệt là thế hệ trẻ, với xu hướng hướng ngoại và tiếp nhận các giá trị mới.

III. Sự khác biệt giữa các thế hệ và thích ứng

Luận án phân tích cách các thế hệ gia đình tại Thụy Vân thích ứng với sự khác biệt lối sống. Thế hệ lớn tuổi cố gắng níu giữ các giá trị truyền thống, trong khi thế hệ trẻ cởi mở tiếp nhận cái mới. Sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại là chìa khóa để duy trì sự hòa hợp trong gia đình.

3.1. Thế hệ lớn tuổi

Thế hệ lớn tuổi tại Thụy Vân thường có xu hướng bảo lưu các giá trị truyền thống, từ cách thức sinh hoạt đến quan niệm về gia đình. Họ coi trọng sự gắn kết và tôn ti trật tự trong gia đình.

3.2. Thế hệ trẻ

Thế hệ trẻ có xu hướng tiếp nhận các giá trị hiện đại, từ cách thức làm việc đến lối sống cá nhân. Họ cởi mở hơn với các hoạt động giải trí và tiêu dùng hiện đại, nhưng vẫn duy trì sự tôn trọng với các giá trị gia đình.

IV. Giá trị và ứng dụng thực tiễn

Luận án không chỉ làm rõ sự khác biệt lối sống giữa các thế hệ gia đình mà còn đưa ra các giải pháp để duy trì sự hòa hợp trong gia đình. Nghiên cứu này có giá trị thực tiễn cao, giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về đời sống ven đô và đề xuất các chính sách phù hợp.

4.1. Giá trị nghiên cứu

Luận án cung cấp cái nhìn toàn diện về lối sống gia đình tại Thụy Vân, từ đó góp phần vào việc nghiên cứu văn hóa gia đình Việt Nam. Nghiên cứu này cũng làm rõ sự tác động của quá trình đô thị hóa đến lối sống gia đình.

4.2. Ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong việc xây dựng các chính sách hỗ trợ gia đình, đặc biệt là tại các khu vực ven đô đang trong quá trình đô thị hóa. Điều này giúp duy trì sự ổn định và hòa hợp trong các gia đình đa thế hệ.