SỞ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG CẤP THÁP MƯỜI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẠM DỤNG MA TÚY VÀ CHẤT GÂY NGHIỆN NGÀNH/NGHỀ: CÔNG TÁC XÃ HỘI TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCTM ngày tháng năm của Hiệu trưởng Trường Trung cấp Tháp Mười. Tháp Mười TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Lạm dụng ma túy và chất gây nghiện được biên soạn theo kế hoạch chung của Sở Lao động – Thương binh và xã hội Đồng Tháp thực hiện lựa chọn, chỉnh sửa giáo trình đào tạo nhầm cung cấp giáo trình đào tạo cho nghề công tác xã hội trên địa bàn tỉnh như là một phần của đóng góp thực hiện của “Đề án phát triển Nghề Công tác xã hội ở Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020” trong Quyết định 32/2010 – QĐ/TTg được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 3 năm 2010.
Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả cảm ơn sự phối hợp và những ý kiến góp ý có giá trị từ các giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp, Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long và các đơn vị giáo dục nghề nghiệp bạn. Nhóm tác giả hy vọng rằng tài liệu này sẽ cung cấp những kiến thức, kỹ năng và những công cụ hữu ích cho việc giảng dạy, học tập trong quá trình đào tạo nghề công tác xã hội. Nhóm tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp hữu ích để có thể điều chỉnh tốt hơn trong tương lai và phù hợp hơn với nhu cầu học tập của mọi người. Tham gia thực hiện 1.
MỤC LỤC GIÁO TRÌNH. 1 LỜI GIỚI THIỆU.3 BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ MA TÚY VÀ CHẤT GÂY NGHIỆN. Nhận thức chung về ma túy và chất gây nghiện. Khái niệm chất ma túy và chất gây nghiện.
Phân loại chất ma túy và chất gây nghiện. Các phương thức sử dụng, tác hại của việc lạm dụng ma túy, nguyên nhân gây nghiện. Các phương thức sử dụng. Tác hại của việc lạm dụng ma túy và chất gây nghiện.
Nguyên nhân gây nghiện ma túy. Tình hình tệ nạn ma túy trên thế giới và Việt Nam. Tổng quan về nghiện ma tuý trên Thế giới. Phân biệt khái niệm chất ma túy và chất gây nghiện.
Trình bày các loại chất ma túy và chất gây nghiện. Nêu các phương thức sử dụng ma túy. Tác hại của việc lạm dụng ma túy và chất gây nghiện. Phân tích nguyên nhân gây nghiện ma túy ở gốc độ bản thân người nghiện.
từ xã hội, từ phía bạn bè cùng lứa tuổi.18 BÀI 2: DỰ PHÒNG TÂM LÝ ĐỐI VỚI NGƯỜI LẠM DỤNG CÁC CHẤT GÂY NGHIỆN. Những vấn đề tâm lý về HIV/AIDS. Hiểu biết chung về HIV/AIDS. Những yếu tố tâm lý tiềm ẩn của nhân cách và các hành vi nguy cơ.
Các chương trình, mô hình dự phòng đối với HIV/AIDS. Các chất gây nghiện hợp pháp. Các dạng nghiện khác: Nghiện games, nghiện internet. Các vấn đề tâm lý trong dự phòng đối với các chất gây nghiện.
Các vấn đề tâm lý đối với người nghiện ma túy. Vấn đề kỳ thị. 46 BÀI 3: CÔNG TÁC PHÒNG, CHÓNG MA TÚY. Cai nghiện ma túy và hội chứng cai nghiện ma túy.
Cơ chế gây nghiện của ma túy. Cách phát hiện người nghiện ma túy. Các giai đoạn nghiện ma túy. Các dấu hiệu người nghiện ma túy.
Các phương pháp cai nghiện ma túy. Phương pháp cắt cơn, giải độc. Phương pháp điều trị bằng các thuốc đối kháng với ma túy. Phương pháp dùng các chất không gây nghiện để cắt cơn nghiện.
Điều trị thay thế. Phương pháp cai nghiện bằng châm cứu:. Phương pháp cai nghiện cổ truyền dân tộc. Phương pháp cai khan.
Phương pháp “Xóa bỏ sự lệ thuộc vào ma túy bằng ngôn ngữ tỉnh cảm”. Vai trò của xã hội và gia đình trong công tác cai nghiện ma túy. Vai trò của Nhà nước. Vai trò của cộng đồng, các tổ chức, đoàn thể.
Vai trò của gia đình. Vai trò của nhân viên công tác xã hội. Nêu các dấu hiệu người nghiện ma túy.74 BÀI 4: CÁC HÌNH THỨC CAI NGHIỆN MA TÚY. Hỗ trợ điều trị nghiện ma túy.
Khái niệm chung về điều trị nghiện ma tuý. Nguyên tắc điều trị nghiện hiệu quả. Quy trình hỗ trợ điều trị nghiên của cán bộ công tác xã hội xã/phường. Tổ chức cai nghiện ma túy tại cộng đồng.
Khái niệm cai nghiện cộng đồng. Tổ chức cai nghiện cộng đồng. Phòng, chống tái nghiện. Khái niệm tái nghiện.
Nguyên nhân tái nghiện. Hậu quả của tái nghiện. Nghiện ma túy hiện nay cần được điều trị như một căn bệnh. Phòng, chống tái nghiện.
Một số chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về kiểm soát ma túy. Chủ trương chính sách. Các bài học kinh nghiệm. Trình bày quy trình hỗ trợ điều trị nghiên của cán bộ công tác xã hội xã/phường.
Phân tích trách nhiệm của người nghiện ma túy, gia đình người nghiện ma túy.95 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Lạm dụng ma túy và chất gây nghiện Mã số mô đun: MĐ28 Vị trí, tính chất của mô đun - Vị trí: Mô đun Lạm dụng ma túy và chất gây nghiện là môn chuyên môn nghề của chương trình đào tạo nghề Công tác xã hội. - Tính chất của mô đun: Là môn học bắt buộc nhằm cung cấp những kiến thức về nguyên nhân, tác hại của ma túy và chất gây nghiện, tác hại của bệnh AIDS và cách phòng tránh lây nhiễm HIV/AIDS. Mục tiêu mô đun - Kiến thức + Trình bày được những kiến thức cơ bản về ma túy, thực trạng tệ nạn ma túy trên thế giới, ở Việt Nam và ở địa phương; hậu quả của việc nghiện ma túy đến bản thân, đến sự phát triển kinh tế - xã hội, đến chất lượng cuộc sống của con người. + Giải thích được nguyên nhân gây nghiện, cách cai nghiện ma túy, cách phòng tránh ma túy.
- Kỹ năng + Thực hiện được các biện pháp phòng chống ma túy. + Quan sát, thu nhập thông tin liên quan, phân tích, so sánh rút ra kết luận. + Có kỹ năng phân biệt các loại ma túy, kỹ năng phòng tránh nghiện ma túy. + Có kỹ năng tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, vận động phòng chống ma túy.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm + Có thái độ và hành vi đúng đắn trước những vấn đề liên quan đến ma túy. + Sẵn sàng, tích cực tuyên truyền cho gia đình, người thân, gia đình nhận thức đúng các vấn đề liên quan đến ma túy. BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ MA TÚY VÀ CHẤT GÂY NGHIỆN Mục tiêu của bài: - Trình bày được khái niệm về ma túy và chất gây nghiện. - Phân loại được các chất ma túy và các chất gây nghiện.
- Trình bày được các phương thức sử dụng, tác hại của việc lạm dụng ma túy và nguyên nhân gây nghiện. - Nắm được tình hình tệ nạn ma túy trên thế giới và Việt Nam Nội dung: 1. Nhận thức chung về ma túy và chất gây nghiện 1. Khái niệm chất ma túy và chất gây nghiện 1.
Khái niệm ma tuý Ma tuý vẫn đang còn là một vấn đề nhức nhối của xã hội ma tuý không chỉ huỷ hoại sức khoẻ con người mà còn khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, bần cùng. Ma tuý không chỉ là nguyên nhân của các mối bất hoà trong gia đình mà còn là nguyên nhân dẫn đến phạm tội và gây mất trật tự, an toàn xã hội. Những tác hại và hậu quả của ma tuý vẫn đang tác động và gây ảnh hưởng đến tất cả chúng ta từng ngày, từng giờ. Ma túy là từ Hán Việt, với nghĩa: “ma” là tê mê, “túy” là say sưa.
Như vậy, ma túy là chất đưa đến sự say sưa, mê mẩn. Đây cũng là từ tiếng Việt dùng để dịch chữ nước ngoài dùng để chỉ các chất gây nghiện thuộc loại nguy hiểm nhất: thuốc phiện, morphine, heroin, cocain, cần sa và một số thuốc tổng hợp có tác dụng tương tự morphine được sử dụng trong điều trị y tế. Như vậy, có thể gọi nôm na: ma túy là chất đưa đến sự say sưa và mê mẫn, hay nói cách khác: ma túy là chất gây nghiện. Hiện nay có nhiều định nghĩa khác nhau về ma tuý, mỗi quốc gia, mỗi tổ chức quốc tế có liên quan đều đưa ra khái niệm về ma tuý của mình.
Theo tổ chức Y tế thế giới( WHO): ma tuý là thực thể hoá học hoặc thực thể hỗn hợp; khác với tất cả những cái được đòi hỏi để duy trì tình trạng bình thường của cơ thể người, việc sử dụng những chất đó sẽ làm thay đổi chức năng sinh học của con người. Bộ luật Hình sự được Quốc hội thông qua ngày 21-12-1999, đã quy định các tội phạm về ma tuý.Theo đó, ma tuý bao gồm nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa, cao côca, lá hoa, quả cây cần sa, lá cô ca, quả thuốc phiện khô, quả thuốc phiện tươi, hêrôin, côcain, các chất ma tuý khác ở thể lỏng, các chất ma tuý khác ở thể rắn. Luật Phòng, chống ma tuý được Quốc hội thông qua ngày 9/12/2000 quy định( điều 2): Chất ma tuý là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành. Như vậy, chất ma tuý được xác định và có tên gọi riêng trong danh mục các chất ma tuý, tiền chất và các chất hoá học dùng để điều chế các chất ma tuý (bao gồm danh mục quy định trong Công ước 1961, 1971, 1988 của Liên Hợp quốc về kiểm soát ma tuý) gồm 225 chất ma tuý và 22 tiền chất.
Để xác định có phải là chất ma tuý hay không, hoặc là chất ma tuý gì thì phải trưng cầu giám định. Từ quy định của Liên Hợp quốc và pháp luật Việt Nam chúng ta có thể hiểu: Ma tuý là các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi được đưa vào cơ thể con người, nó có tác dụng làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý của người đó. Nếu lạm dụng ma tuý, con người sẽ lệ thuộc vào nó, khi đó gây tổn thương và nguy hại cho người sử dụng và cộng đồng. Khái niệm chất gây nghiện Hiện nay chưa có một định nghĩa chung và hoàn chỉnh về chất gây nghiện.