Đảng bộ tỉnh Hòa Bình lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 2000 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu ussh đảng bộ tỉnh hòa bình lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 2000 đến năm 2010, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Bùi Thị Thu Hoài
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đoàn Ngọc Hải
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Hòa Bình lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông từ năm 2000 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH HÒA BÌNH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005
• 1.1. Yêu cầu khách quan phát triển giáo dục phổ thông ở Hòa Bình (2000 – 2005)
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ở Hòa Bình tác động đến phát triển giáo dục phổ thông
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG Ở HÒA BÌNH TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Những nhân tố tác động đến giáo dục phổ thông ở Hòa Bình
• 2.2. Yêu cầu đổi mới giáo dục Việt Nam trong tình hình mới
• 2.3. Chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam về phát triển giáo dục phổ thông (2006 - 2010)
• 2.4. Chủ trương và sự chỉ đạo phát triển giáo dục phổ thông của Đảng bộ tỉnh Hòa Bình từ năm (2006 – 2010)
• 2.5. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hòa Bình về phát triển giáo dục phổ thông
• 2.6. Đảng bộ tỉnh Hòa Bình chỉ đạo phát triển giáo dục phổ thông và kết quả
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 3.1. Nhận xét quá trình Đảng bộ tỉnh Hòa Bình lãnh đạo phát triển sự nghiệp giáo dục phổ thông (2000 – 2010)
• 3.2. Thành tựu và nguyên nhân
• 3.3. Hạn chế và nguyên nhân
• 3.4. Một số kinh nghiệm chủ yếu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo giáo dục phổ thông tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2000 2010

Giai đoạn 2000-2010 là thời kỳ quan trọng trong sự phát triển của giáo dục phổ thông tại tỉnh Hòa Bình. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, nhiều chính sách đã được triển khai nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Những nỗ lực này không chỉ giúp cải thiện cơ sở vật chất mà còn nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên. Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đã tạo ra những bước tiến đáng kể trong việc phát triển giáo dục phổ thông tại địa phương.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội ảnh hưởng đến giáo dục

Tỉnh Hòa Bình có địa hình núi cao, giao thông khó khăn, điều này ảnh hưởng lớn đến việc phát triển giáo dục phổ thông. Các yếu tố như khí hậu, dân số và văn hóa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các chính sách giáo dục phù hợp.

1.2. Chính sách giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam

Chính sách giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam trong giai đoạn này nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục phổ thông như một nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Các nghị quyết của Đảng đã chỉ đạo rõ ràng về việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi như Hòa Bình.

II. Những thách thức trong lãnh đạo giáo dục phổ thông tại Hòa Bình

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng giáo dục phổ thông tại Hòa Bình vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng thiếu hụt giáo viên, cơ sở vật chất không đồng bộ và sự chênh lệch trong chất lượng giáo dục giữa các vùng miền là những vấn đề cần được giải quyết. Đặc biệt, các huyện vùng cao gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực giáo dục.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực giáo dục

Sự thiếu hụt giáo viên có trình độ chuyên môn cao là một trong những thách thức lớn nhất. Nhiều trường học ở vùng sâu, vùng xa không đủ giáo viên dạy các môn học chính, dẫn đến chất lượng giáo dục không đồng đều.

2.2. Cơ sở vật chất yếu kém

Nhiều trường học tại Hòa Bình vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc giảng dạy và học tập, khiến cho học sinh không thể tiếp cận với các phương pháp học tập hiện đại.

III. Phương pháp lãnh đạo giáo dục phổ thông hiệu quả tại Hòa Bình

Để vượt qua những thách thức, Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo khác nhau. Việc tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành và cộng đồng là rất quan trọng. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục cũng đã được chú trọng.

3.1. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan

Sự phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, các huyện và các tổ chức xã hội đã giúp nâng cao hiệu quả trong việc triển khai các chính sách giáo dục. Các chương trình hỗ trợ từ cộng đồng cũng đã góp phần cải thiện chất lượng giáo dục.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục đã giúp cải thiện quy trình giảng dạy và học tập. Các phần mềm quản lý giáo dục đã được triển khai, giúp theo dõi tiến độ học tập của học sinh một cách hiệu quả.

IV. Kết quả đạt được trong lãnh đạo giáo dục phổ thông giai đoạn 2000 2010

Giai đoạn 2000-2010, tỉnh Hòa Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong giáo dục phổ thông. Số lượng học sinh ra lớp tăng lên, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT cũng có sự cải thiện đáng kể. Các chương trình giáo dục đã được đổi mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội.

4.1. Tăng cường tỷ lệ học sinh ra lớp

Tỷ lệ học sinh ra lớp tại Hòa Bình đã tăng lên đáng kể, đặc biệt là ở các huyện vùng thấp. Điều này cho thấy sự nỗ lực của Đảng bộ trong việc khuyến khích học sinh đến trường.

4.2. Cải thiện chất lượng giáo dục

Chất lượng giáo dục đã có những bước tiến rõ rệt. Nhiều trường học đã áp dụng các phương pháp giảng dạy mới, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo dục phổ thông tại Hòa Bình

Kết thúc giai đoạn 2000-2010, giáo dục phổ thông tại Hòa Bình đã có những bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Trong tương lai, việc tiếp tục đổi mới và cải cách giáo dục là rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục trong tương lai

Định hướng phát triển giáo dục trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục, cải thiện cơ sở vật chất và đào tạo đội ngũ giáo viên. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn địa phương.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong giáo dục

Cộng đồng cần đóng vai trò tích cực hơn trong việc hỗ trợ giáo dục. Sự tham gia của các tổ chức xã hội và doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại Hòa Bình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hòa Bình là tỉnh miền núi thuộc cửa ngõ vùng Tây Bắc với diện tích tự nhiên 4.596,4 km² và dân số đạt 794 nghìn người theo số liệu thống kê. Địa bàn tỉnh có địa hình chia cắt phức tạp, độ dốc lớn, bao gồm 10 huyện và 1 thành phố với 210 xã, phường, thị trấn; trong đó có 2 huyện vùng cao và 67 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu dân cư, tiêu biểu là dân tộc Mường chiếm trên 60%, dân tộc Kinh chiếm 27,84%, cùng các dân tộc Thái, Tày, Dao, Mông sinh sống đan xen. Bước vào giai đoạn 2000 - 2010, nền kinh tế địa phương đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 8% đến 12%/năm, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 13,3 triệu đồng.

Vấn đề cốt lõi đặt ra cho Hòa Bình là giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu nâng cao dân trí phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, cơ sở vật chất trường lớp thiếu thốn và trình độ dân trí không đồng đều. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Hòa Bình lãnh đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông giai đoạn 2000 - 2010; phân tích các chủ trương, biện pháp chỉ đạo và đánh giá thành tựu, hạn chế cùng bài học kinh nghiệm lịch sử. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 3 cấp học gồm tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Hòa Bình trong khung thời gian 10 năm.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi hệ thống hóa các chỉ số phát triển giáo dục vùng cao: huy động trên 98% trẻ em 6 tuổi vào lớp 1, hoàn thành phổ cập trung học cơ sở vào năm 2003 và đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi vào tháng 8 năm 2005.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí chiến lược của giáo dục và đào tạo. Song song đó, công trình kế thừa các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam qua Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa VIII, Nghị quyết Đại hội IX và Đại hội X; khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu, là động lực trực tiếp thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào 4 khái niệm nền tảng:

• Lãnh đạo phát triển giáo dục phổ thông: Hoạt động hoạch định đường lối, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, giám sát của tổ chức Đảng đối với các cấp học phổ thông.
• Phổ cập giáo dục: Việc tổ chức huy động toàn bộ công dân trong độ tuổi quy định đạt được trình độ học vấn tối thiểu theo chuẩn quốc gia.
• Chuẩn hóa và hiện đại hóa giáo dục: Quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, hoàn thiện cơ sở vật chất, đổi mới chương trình và phương pháp dạy học.
• Xã hội hóa giáo dục: Việc huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội tham gia xây dựng môi trường giáo dục, đóng góp nguồn lực vật chất và tinh thần.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hơn 100 văn bản chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy Hòa Bình, kế hoạch của Ủy ban nhân dân tỉnh, báo cáo tổng kết của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2000 - 2010. Dữ liệu thực chứng bao quát toàn diện tại 210 xã, phường, thị trấn thuộc 11 đơn vị hành chính cấp huyện.

Phương pháp chọn mẫu tư liệu được thực hiện theo phương pháp chọn mẫu mục đích và khảo sát toàn diện các văn kiện lãnh đạo chủ chốt như Kế hoạch 101-KH/TU của Tỉnh ủy, Chương trình hành động số 374/CTr-TU và Quyết định 410/QĐ-UBND. Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc. Phương pháp lịch sử giúp tái hiện trung thực, sinh động tiến trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh qua 2 giai đoạn (2000 - 2005 và 2006 - 2010). Phương pháp lôgíc cho phép phân tích bản chất, quy luật vận động và tổng kết các bài học kinh nghiệm sâu sắc. Các thao tác thống kê, so sánh chỉ số định lượng về tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn, quy mô trường lớp và ngân sách đầu tư được áp dụng nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mạng lưới trường lớp được quy hoạch rộng khắp và điều chỉnh hợp lý theo địa bàn dân cư. Đến năm học 2004 - 2005, toàn tỉnh đã xây dựng hệ thống giáo dục hoàn chỉnh với 215 trường tiểu học, 27 trường phổ thông cơ sở, 200 trường trung học cơ sở và 33 trường trung học phổ thông. Toàn tỉnh đã thành lập được 8 trường phổ thông dân tộc nội trú, tạo điều kiện thuận lợi cho con em đồng bào vùng cao học tập.

Thứ hai, công tác phổ cập giáo dục và duy trì số lượng học sinh đạt kết quả vượt bậc. Tỷ lệ tuyển sinh trẻ 6 tuổi vào lớp 1 duy trì mức trên 98%; tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học vào lớp 6 đạt trên 95%. Năm 2005, toàn tỉnh có 211 trên tổng số 214 xã, phường, thị trấn đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở đúng độ tuổi. Quy mô học sinh trung học cơ sở năm học 2004 - 2005 đạt 73.926 học sinh, tăng 17.422 học sinh so với năm 2000; học sinh trung học phổ thông đạt 28.202 học sinh.

Thứ ba, chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý được chuẩn hóa mạnh mẽ. Năm học 2005 - 2006, toàn ngành có 14.514 giáo viên phổ thông. Tỷ lệ giáo viên tiểu học đạt chuẩn là 76,36% và trên chuẩn là 22,78%; cấp trung học cơ sở có 79,68% đạt chuẩn và 14,73% trên chuẩn; cấp trung học phổ thông có 95,5% đạt chuẩn và 2,55% trên chuẩn. Tỷ lệ giáo viên chưa đạt chuẩn ở cấp trung học cơ sở giảm 2,09% so với năm học trước.

Thứ tư, nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất tăng trưởng rõ rệt. Năm 2006, tổng chi ngân sách cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo đạt 346.096 triệu đồng, tăng 28.000 triệu đồng so với giai đoạn trước. Tổng số phòng học toàn tỉnh đạt 8.059 phòng, trong đó có 4.035 phòng kiên cố, nâng tỷ lệ phòng học từ cấp IV trở lên đạt mức 80%. Công tác xã hội hóa huy động được 5,7 tỷ đồng từ nhân dân và 1,9 tỷ đồng cho quỹ khuyến học trong năm học 2005 - 2006.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân trọng tâm của những bước tiến trên bắt nguồn từ sự chỉ đạo quyết liệt, bám sát thực tiễn địa phương của Đảng bộ tỉnh Hòa Bình, kết hợp linh hoạt chủ trương của Trung ương với chính sách ưu tiên vùng đồng bào thiểu số. Thành tích thi học sinh giỏi quốc gia khẳng định bước đột phá về chất lượng mũi nhọn: năm học 2002 - 2003 đạt 67 giải quốc gia; năm học 2004 - 2005 đạt 66 giải, đưa Hòa Bình vươn lên dẫn đầu Bảng B khối các tỉnh miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Khi phân tích dữ liệu, các chỉ số phát triển giáo dục có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ chuẩn hóa giáo viên qua các mốc 2000, 2005, 2010; kết hợp bảng cơ cấu phân bố trường học nhằm làm rõ tính ưu việt của mô hình trường dân tộc nội trú. Dù vậy, giáo dục Hòa Bình vẫn bộc lộ một số khó khăn như: còn 1.606 phòng học tạm, chất lượng dạy học giữa vùng sâu và vùng thấp còn khoảng cách, một bộ phận giáo viên chậm đổi mới phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, kiên cố hóa trường lớp và hiện đại hóa thiết bị dạy học. Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình cùng Sở Giáo dục và Đào tạo cần phân bổ ngân sách xóa bỏ hoàn toàn 1.606 phòng học tạm, phấn đấu nâng tỷ lệ phòng học kiên cố đạt mức trên 85% và 100% trường học có phòng thí nghiệm, thư viện đạt chuẩn trước năm 2012.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng chuẩn hóa giáo viên. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì liên kết với các trường đại học sư phạm tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên đề, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên tiểu học đạt trình độ đại học lên trên 35% và giáo viên trung học phổ thông có trình độ thạc sĩ đạt từ 8% đến 10% trong vòng 3 năm.

Thứ three, củng cố chế độ chính sách cho học sinh vùng đặc biệt khó khăn. Ban Dân tộc phối hợp cùng ngành giáo dục đảm bảo cấp phát 100% sách giáo khoa, học bổng và mở rộng mô hình bán trú dân nuôi tại 67 xã nghèo, giảm tỷ lệ học sinh bỏ học xuống dưới 0,5% mỗi năm học.

Thứ tư, đẩy mạnh xã hội hóa và xây dựng xã hội học tập. Cấp ủy, chính quyền 11 huyện, thành phố cần hoàn thiện 100% trung tâm học tập cộng đồng cấp xã, vận động các nguồn lực tài trợ hợp pháp đạt chỉ tiêu trên 10 tỷ đồng/năm nhằm tăng cường quỹ khuyến học khuyến tài tại các chi hội thôn bản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất: Cán bộ lãnh đạo, chuyên viên hoạch định chính sách tại các Ban Tuyên giáo, Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục các tỉnh trung du và miền núi. Luận văn cung cấp mô hình thực tiễn về phương thức ban hành nghị quyết, chỉ đạo kiên cố hóa trường lớp và thực hiện công bằng xã hội trong tiếp cận giáo dục vùng cao.

Nhóm thứ hai: Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Lịch sử Giáo dục, Quản lý giáo dục. Tài liệu là nguồn khảo cứu chuyên sâu với hệ thống dữ liệu gốc, biên niên sự kiện xác thực về giai đoạn 2000 - 2010.

Nhóm thứ ba: Cán bộ quản lý trường học, hiệu trưởng các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú. Công trình mang lại kinh nghiệm tổ chức mô hình trường chuyên biệt, cách thức huy động nguồn lực xã hội hóa và giải pháp nâng cao chất lượng học sinh giỏi quốc gia.

Nhóm thứ tư: Các tổ chức phát triển cộng đồng, chuyên gia nghiên cứu văn hóa - xã hội vùng Tây Bắc. Nghiên cứu giúp phân tích sâu sắc mối liên hệ giữa chính sách phát triển nguồn nhân lực với tiến trình xóa đói giảm nghèo tại địa phương có trên 60% đồng bào Mường sinh sống.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết thách thức đặc thù nào của giáo dục vùng cao Hòa Bình? Công trình làm rõ giải pháp của Đảng bộ tỉnh nhằm khắc phục địa hình chia cắt phức tạp, tỷ lệ hộ nghèo cao tại 67 xã đặc biệt khó khăn. Thông qua việc quy hoạch lại 424 trường phổ thông và mở rộng hệ thống nội trú, tỉnh đã đảm bảo quyền học tập bình đẳng cho đồng bào Mường, Thái, Dao.

Kết quả nổi bật nhất trong công tác phổ cập giáo dục giai đoạn 2000 - 2005 là gì? Hòa Bình được công nhận đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục trung học cơ sở vào năm 2003 và hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi vào tháng 8 năm 2005, với 211/214 xã, phường đạt chuẩn.

Chất lượng đội ngũ giáo viên có bước chuyển biến cụ thể ra sao? Toàn tỉnh xây dựng được đội ngũ 14.514 giáo viên, trong đó bậc trung học phổ thông có 95,5% đạt chuẩn và 2,55% vượt chuẩn; bậc tiểu học có 22,78% vượt chuẩn. Tỷ lệ giáo viên là đảng viên đạt 35,56% với 4.793 người, nâng cao vai trò hạt nhân lãnh đạo.

Nguồn lực tài chính đầu tư cho giáo dục được huy động như thế nào? Ngân sách nhà nước cấp cho ngành giáo dục năm 2006 đạt 346.096 triệu đồng, riêng ngân sách thiết bị là 19.510 triệu đồng. Nhân dân địa phương đóng góp 5,7 tỷ đồng xây dựng 214 phòng học mới và đóng góp 1,9 tỷ đồng vào quỹ khuyến học.

Bài học kinh nghiệm nào có giá trị vận dụng thực tiễn cao nhất? Bài học sâu sắc nhất là kết hợp chặt chẽ sự lãnh đạo của Đảng với công tác xã hội hóa giáo dục, gắn phát triển giáo dục đại trà với nâng cao chất lượng mũi nhọn và chăm lo chế độ đãi ngộ cho đội ngũ giáo viên vùng sâu, vùng xa.

Kết luận

• Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã lãnh đạo toàn diện, đúng đắn sự nghiệp giáo dục phổ thông trong giai đoạn 2000 - 2010, đưa giáo dục trở thành động lực then chốt thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.
• Mạng lưới trường lớp phát triển rộng khắp với 215 trường tiểu học, 200 trường trung học cơ sở, 33 trường trung học phổ thông và 8 trường dân tộc nội trú, đáp ứng trọn vẹn nhu cầu học tập của nhân dân.
• Công tác phổ cập giáo dục hoàn thành xuất sắc các mốc chỉ tiêu quốc gia: phổ cập trung học cơ sở năm 2003 và phổ cập tiểu học đúng độ tuổi năm 2005 tại 211/214 xã, phường.
• Chất lượng giáo dục mũi nhọn ghi dấu ấn lịch sử khi liên tục dẫn đầu Bảng B toàn quốc về giải học sinh giỏi quốc gia với 67 giải (2003) và 66 giải (2005).
• Đội ngũ 14.514 giáo viên được chuẩn hóa vững vàng, tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 80%, khẳng định hiệu quả to lớn của chủ trương xã hội hóa giáo dục.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn sự lãnh đạo của một Đảng bộ tỉnh miền núi đối với giáo dục phổ thông thời kỳ đầu công nghiệp hóa. Các phát hiện của công trình tạo tiền đề vững chắc cho việc hoạch định chiến lược phát triển giáo dục Hòa Bình định hướng đến năm 2030. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu hãy tham khảo công trình khoa học này để áp dụng sáng tạo các bài học lịch sử vào công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vùng cao hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: ĐẢNG BỘ TỈNH HÒA BÌNH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005 1. Yêu cầu khách quan phát triển giáo dục phổ thông ở Hòa Bình (2000 – 2005) 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ở Hòa Bình tác động đến phát triển giáo dục phổ thông Hoà Bình là tỉnh miền núi có vị trí cửa ngõ vùng Tây Bắc của Tổ quốc, phía Bắc giáp tỉnh Phú Thọ; phía Nam giáp tỉnh Hà Nam, Ninh Bình; phía Ðông giáp Hà Nội; phía Tây giáp tỉnh Sơn La, Thanh Hóa. Tỉnh lỵ là thành phố Hòa Bình cách thủ đô Hà Nội 73 km.

Diện tích tự nhiên là 4596,4 km2, dân số 794 nghìn người (theo kết quả điều tra dân số năm 2010). Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội khóa V, kì họp thứ 2, ngày 1 - 4 - 1976, hai tỉnh Hòa Bình và Hà Tây sát nhập thành tỉnh Hà Sơn Bình và chính thức đi vào hoạt động. Năm 1991, Quốc hội khóa VIII, kì họp thứ IX, đã quyết định điều chỉnh lại địa giới và chia cắt tỉnh Hà Sơn Bình thành hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình. Đến năm 2010, tỉnh Hòa Bình có 10 huyện và 1 thành phố và 210 xã, phường và thị trấn.

Hòa Bình là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc anh em, trong đó dân tộc Mường chiếm trên 60%, dân tộc Kinh: 27,84%, còn lại là các dân tộc khác. Hòa Bình có 2 huyện vùng cao và 67 xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn [87, tr. Hòa Bình có địa hình núi cao, chia cắt phức tạp, độ dốc lớn và theo hướng Tây Bắc – Đông Nam. Hòa Bình có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh, ít mưa; mùa hè nóng, mưa nhiều.

Nhiệt độ trung bình hằng năm trên 23oC. Thiên nhiên đã tạo ra cho Hòa Bình nhiều cảnh quan đẹp và kỳ thú như: núi Cột Cờ (huyện Tân Lạc), hang Can (huyện Kỳ Sơn), hang Trại 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (huyện Lạc Sơn) hang Đồng Nội (huyện Lạc Thủy), các khu du lịch Vua Bà, Chợ Bờ, suối nước khoáng Mớ Đá (huyện Kim Bôi)… Với đặc điểm điều kiện tự nhiên như trên, đã tác động lớn đến chiến lược phát triển giáo dục – đào tạo của Hòa Bình. Bên cạnh những thuận lợi, là một tỉnh miền núi, Hòa Bình còn gặp nhiều khó khăn do địa hình bị chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, thiên tai bão lũ… Điều này đòi hỏi Đảng bộ tỉnh Hòa Bình cần có sự quan tâm chỉ đạo và sự phối hợp của các cơ quan, ban ngành đưa giáo dục Hòa Bình vượt qua những khó khăn, khắc nghiệt của tự nhiên. Tỉnh Hòa Bình nằm trên địa bàn cư trú cổ xưa của người dân Việt Nam, giáp ranh giữa vùng núi Tây Bắc với đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa, có vị trí chiến lược quan trọng trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Trong cả tiến trình hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, lại sống ở địa bàn có vị trí quan trọng, địa thế hiểm yếu nên nhân dân các dân tộc ở Hòa Bình có truyền thống yêu nước, đấu tranh rất lâu đời. Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, nhất là hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) và đế quốc Mĩ (1954 - 1975), Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Hòa Bình đã nêu cao truyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh bất khuất, anh dũng đứng lên cầm vũ khí chiến đấu bảo vệ quê hương, bảo vệ nền độc lập dân tộc. Trong lịch sử phát triển của mình, nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã tạo ra một sắc thái văn hóa đặc sắc riêng thể hiện đậm nét trên nhiều mặt: Trong kho tàng văn học dân gian, kho tàng dân ca, qua các lễ hội truyền thống, qua trang phục với những nếp váy áo mang màu sắc, hoa văn thể hiện đậm nét riêng của dân tộc mình. Tất cả đã tạo ra sự phong phú, đa dạng về văn hóa của một tỉnh nhiều dân tộc, góp phần vào sự phong phú, đa dạng chung của nền văn hóa Việt Nam.

15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hòa Bình là tỉnh có bề dày văn hóa lịch sử, con người Hòa Bình cần cù, chịu khó, thông minh, hiếu học, được nuôi dưỡng và phát triển trên nền tảng “Nền văn hóa Hòa Bình” vốn có truyền thống “Tôn sư trọng đạo”, “Truyền thống hiếu học” nhưng do nhiều nguyên nhân, nền giáo dục Hòa Bình phát triển rất chậm. Từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, được Đảng và Nhà nước quan tâm, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hòa Bình đã ra sức phát triển kinh tế, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân các dân tộc trong tỉnh lên một bước. Ánh sáng văn hóa mới đã tỏa khắp các xóm, bản, kể cả những vùng cao, vùng sâu. Mặc dù có nhiều cố gắng, tiến bộ, song nhìn chung đời sống vật chất cũng như văn hóa tinh thần của nhân dân các dân tộc trong tỉnh vẫn còn thấp, phát triển chậm so với yêu cầu.

Về kinh tế - xã hội: Hòa Bình là một tỉnh miền núi nghèo, người dân chủ yếu sống ở nông thôn. Xuất phát điểm kinh tế thấp, công nghiệp chưa phát triển, chủ yếu là kinh tế nông lâm, sản xuất còn mang tính tự cấp, tự túc chưa quen với phương thức sản xuất hàng hóa. Tiềm năng về lao động, đất đai, tài nguyên khoáng sản, du lịch phong phú nhưng chưa được khai thác và sử dụng có hiệu quả, trình độ dân trí thấp, điều kiện sinh sống của dân cư còn nhiều khó khăn, giao thông một số huyện chưa phát triển. Dù còn nhiều khó khăn thử thách, song tăng trưởng kinh tế của Hòa Bình đã đạt khá: giai đoạn 2000 – 2005, GDP trung bình hàng năm là 8%, giai đoạn 2006 – 2010, khoảng 12%/năm; GDP bình quân đầu người đạt 13,3 triệu đồng.

Tỉnh Hòa Bình đã cơ bản thoát khỏi tỉnh nghèo và từng bước phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đời sống nhân dân các dân tộc được ổn định, tỷ lệ lao động qua đào tạo được nâng lên, tỷ lệ hộ đói nghèo giảm, chất lượng cuộc sống ngày càng tiến bộ, cơ sở hạ tầng được củng cố; văn hóa, xã hội có tiến bộ mới; chính trị, xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác xây dựng đảng và hệ thống chính trị được quan tâm [22, tr. Những thành 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tựu về kinh tế - xã hội đạt được sau những năm đổi mới, đã có tác dụng tích cực đến phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh trong những năm 2000 - 2010. Những yếu tố trên đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển giáo dục của tỉnh Hòa Bình trên cả hai chiều hướng tích cực và tiêu cực.

Do đó, đòi hỏi Đảng bộ tỉnh Hòa Bình cần phải có chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát đúng để phát huy những thế mạnh, khắc phục những mặt hạn chế, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục và đào tạo của tỉnh ngày một phát triển. Với tính cách cần cù lao động, giàu nghị lực trong cuộc sống đầy khó khăn vất vả, thật thà, chân chất và giàu lòng nhân ái, mến khách, tình gắn bó keo sơn giữa những người cùng cộng đồng và bề dày truyền thống yêu nước sẽ là sức mạnh tinh thần là hành trang vô giá của nhân dân các dân tộc trong tỉnh Hòa Bình khi bước vào giai đoạn lịch sử mới. Đây là cơ sở để con em các dân tộc tỉnh Hòa Bình sớm tiếp thu được những tinh hoa của thời đại, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế xã hội của tỉnh qua các thời kỳ. Giáo dục phổ thông ở Hòa Bình trước năm 2000 Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời nhưng “giặc đói, giặc dốt” vẫn đang hoành hành khắp nơi.

Tháng 9 – 1945, Chính phủ đã quyết định thành lập “Nha bình dân học vụ”. Hòa Bình là một trong những điểm sáng về phong trào học bổ túc văn hóa của cả nước. Phong trào học chữ quốc ngữ được dấy lên rộng khắp các làng bản. Với phương châm “người biết chữ dạy người chưa biết chữ, mỗi người dân là một chiến sĩ diệt giặc dốt”.

Các lớp học được tổ chức ngay trên nhà sàn, giữa buổi làm nương hay trong những phiên chợ. Chỉ trong thời gian ngắn toàn tỉnh đã thanh toán mù chữ cho hàng chục vạn người. Bước vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) phong trào bổ túc văn hóa và dạy chữ quốc ngữ càng được đẩy mạnh hơn đến nhiều địa phương. Trường trung học đầu tiên của tỉnh được thành lập là trường Lạc 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Long Quân, đến năm 1951 trường đổi tên thành trường cấp II Hoàng Văn Thụ.

Tháng 1 – 1953, Ty bình dân học vụ và Ty Thanh tra tiểu học sáp nhập thành Ty Giáo dục Hòa Bình. Năm 1954 miền Bắc được hoàn toàn giải phóng nhân dân bắt tay vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tỉnh Hòa Bình có điều kiện tập trung để phát triển giáo dục đào tạo. Hệ thống trường lớp phổ thông được xây dựng rộng rãi, các lớp xóa mù chữ được tổ chức thường xuyên.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), mặc dù còn nhiều khó khăn về đời sống, cơ sở trường lớp và đội ngũ giáo viên, nhưng Đảng bộ và nhân dân Hòa Bình vẫn quan tâm tới việc học tập của con em. Hệ thống giáo dục phổ thông không ngừng phát triển. Các xã đều có trường cấp I, cấp II, huyện có trường cấp III; trường Hoàng Văn Thụ có thêm trường cấp I, cấp II; trường Lý Tự Trọng (thị xã Hòa Bình); trường Vụ Bản (Lạc Sơn); trường Lạc Long Quân (Lạc Thủy)… Tháng 1- 1973, Hiệp định Pari được ký kết, hòa bình được lập lại, phong trào thi đua dạy tốt học tốt được đặc biệt đẩy mạnh. Năm học 1973 - 1974 số học sinh của tỉnh có 76.112 em, năm học 1974 - 1975 đã nhanh chóng tăng lên 88.516 em, trong đó số học sinh cấp III tăng từ 2.

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam năm 1975 đã đưa cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới, cả nước độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội. Tháng 12 - 1975 thực hiện Nghị quyết của Quốc hội khóa V, kỳ họp thứ 2, tỉnh Hòa Bình và Hà Tây sáp nhập thành tỉnh Hà Sơn Bình. Ngày 1- 4- 1976, Ty giáo dục Hà Sơn Bình được thành lập và chỉ đạo có hiệu quả các mặt công tác của ngành.