Tổng quan luận án
Nghiên cứu "Kiến thức, thái độ, thực hành về sức khỏe sinh sản vị thành niên của học sinh trung học cơ sở người H’Mông huyện Đồng Văn - Hà Giang" do học viên Trịnh Thúy Nga thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của BS.CK2 Phạm Thị Quỳnh Hoa, bảo vệ năm 2013 tại Trường Đại học Y - Dược Thái Nguyên (chuyên ngành Y tế công cộng, mã số đào tạo: 62 72 76 01).
Vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ trẻ em sang người trưởng thành với sự phát triển mạnh mẽ về thể chất, sinh lý và tâm lý xã hội. Tại Việt Nam, nhóm dân số này chiếm khoảng 18,7% tổng dân số. Tuy nhiên, kiến thức và kỹ năng thực hành về sức khỏe sinh sản (SKSS) của vị thành niên còn nhiều hạn chế, dẫn đến nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai không an toàn và mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQĐTD), bao gồm HIV/AIDS.
Tại huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang — một huyện vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn với hơn 88,4% dân số là người dân tộc H'Mông — các điều kiện kinh tế, địa lý và phong tục tập quán truyền thống (như kết hôn sớm, quan hệ tình dục trước hôn nhân cởi mở, tục kéo vợ) tạo ra những rào cản lớn đối với công tác chăm sóc SKSS học đường. Xuất phát từ thực trạng đó, luận án được thực hiện nhằm giải quyết hai mục tiêu cụ thể:
- Đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành về sức khỏe sinh sản vị thành niên của học sinh trung học cơ sở người H’Mông huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang năm 2013.
- Mô tả một số yếu tố liên quan tới kiến thức, thái độ, thực hành về sức khỏe sinh sản vị thành niên của học sinh trung học cơ sở người H’Mông tại địa bàn nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu bao gồm học sinh THCS người dân tộc H’Mông đang theo học tại các trường trên địa bàn huyện Đồng Văn, cùng với cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ y tế trường học, cán bộ y tế tuyến xã/huyện và đại diện phụ huynh học sinh. Phạm vi không gian được xác định tại huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang; thời gian thu thập và xử lý số liệu diễn ra từ tháng 01/2013 đến tháng 12/2013.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Luận án tổng thuật các công trình nghiên cứu và báo cáo dịch tễ học trong nước cũng như quốc tế về thực trạng sức khỏe sinh sản vị thành niên:
- Báo cáo quốc tế: Các dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho thấy mỗi năm toàn cầu có khoảng 16 triệu trẻ em gái vị thành niên sinh con và khoảng 4,4 triệu ca nạo phá thai ở nhóm tuổi này. Các nghiên cứu tại Mỹ, Canada, Úc, Ấn Độ, Thái Lan ghi nhận tỷ lệ quan hệ tình dục sớm trước 15-16 tuổi dao động từ 16% đến hơn 40%, đi kèm gánh nặng bệnh LTQĐTD và lây nhiễm HIV.
- Nghiên cứu trong nước: Tác giả trích dẫn các cuộc Điều tra Quốc gia về Vị thành niên và Thanh niên Việt Nam (SAVY I và SAVY II), chỉ ra khoảng trống lớn về kiến thức sinh sản: tỷ lệ hiểu đúng về thời điểm thụ thai chỉ đạt khoảng 5,0%; hiểu biết về các biện pháp tránh thai và đường lây HIV còn nhiều lệch lạc. Nghiên cứu của Trần Lữ tại Bắc Giang trên học sinh THCS ghi nhận 81,8% học sinh biết dấu hiệu dậy thì, nhưng chỉ 17,8% hiểu đúng về thời điểm dễ thụ thai và kiến thức về các biện pháp tránh thai (BPTT) hiện đại còn phân tán.
Luận án xác định khoảng trống nghiên cứu then chốt: phần lớn các nghiên cứu trước đây tập trung ở vùng đồng bằng, đô thị hoặc quy mô điều tra quốc gia đại trà; thiếu vắng các công trình nghiên cứu hệ thống về kiến thức, thái độ, hành vi SKSS của vị thành niên dân tộc thiểu số tại các huyện miền núi phía Bắc có địa hình hiểm trở và tập quán văn hóa đặc thù như cộng đồng người H'Mông tại huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng
Luận án vận dụng định nghĩa của Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển (ICPD Cairo, 1994) và WHO về SKSS: là tình trạng hoàn toàn thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội trong tất cả các khía cạnh liên quan đến hệ thống sinh sản. Khái niệm vị thành niên được xác định theo khung phân loại của WHO (từ 10 đến 19 tuổi).
Khung phân tích hành vi dựa trên mô hình KAP (Knowledge - Attitude - Practice):
- Yếu tố bên trong: Kiến thức, thái độ, hệ giá trị cá nhân đối với tình dục và SKSS.
- Yếu tố bên ngoài: Nhóm người có ảnh hưởng (cha mẹ, thầy cô, bạn bè, người có uy tín), nguồn lực, nhân lực y tế, cơ sở vật chất, thể chế - pháp luật, và các tập quán văn hóa đặc thù của người H'Mông (tục tảo hôn, kéo vợ, tục nối dây, quan niệm về sinh sản).
Phương pháp nghiên cứu thực tế
Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích, kết hợp giữa phương pháp định lượng và định tính:
- Nghiên cứu định lượng: Cỡ mẫu gồm 600 học sinh THCS người H’Mông tại huyện Đồng Văn. Kỹ thuật thu thập số liệu sử dụng bộ câu hỏi phát vấn tự điền khuyết danh, được cấu trúc sẵn và thử nghiệm trước để đảm bảo độ tin cậy.
- Nghiên cứu định tính: Thực hiện 10 cuộc phỏng vấn sâu (PVS) cán bộ y tế (Trung tâm Y tế huyện Đồng Văn, Trạm Y tế các xã Lũng Thầu, Tả Phìn, Cán bộ chuyên trách dân số), cùng các cuộc thảo luận nhóm (TLN) với Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh tại các trường THCS (như THCS xã Sủng Trái, Tả Phìn).
- Kỹ thuật xử lý số liệu: Số liệu định lượng được làm sạch và xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên ngành; sử dụng các thuật toán thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm) và kiểm định Chi bình phương ($\chi^2$) để xác định mối liên quan giữa các biến số. Dữ liệu định tính được phân tích theo chủ đề.
- Đạo đức nghiên cứu: Đề tài được thông qua bởi Hội đồng khoa học Trường Đại học Y - Dược Thái Nguyên; toàn bộ thông tin đối tượng tham gia được bảo mật và tự nguyện.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Tổng quan tài liệu
Chương này hệ thống hóa cơ sở lý luận về SKSS vị thành niên; phân tích các số liệu dịch tễ học quốc tế và trong nước; phân loại các nhóm yếu tố tác động đến hành vi SKSS. Tác giả đặc biệt dành dung lượng phân tích các yếu tố văn hóa - xã hội của đồng bào người H'Mông tại vùng cao Hà Giang: độ tuổi kết hôn sớm (13-15 tuổi), phong tục kéo vợ, quan niệm cởi mở về quan hệ tình dục trước hôn nhân nhưng thiếu tiếp cận dịch vụ KHHGĐ, sinh đẻ tại nhà và rào cản ngôn ngữ, địa lý.
Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Trình bày chi tiết địa bàn huyện Đồng Văn (diện tích 461 km², địa hình núi đá tai mèo, 17 xã/thị trấn, đồng bào H'Mông chiếm 88,4%). Trình bày tiêu chuẩn lựa chọn mẫu 600 học sinh, thiết kế bộ công cụ phát vấn ẩn danh nhằm tránh sai số do tâm lý e ngại, tiêu chí đánh giá biến số kiến thức (tốt, khá, trung bình, yếu), thái độ (tốt, chưa tốt), hành vi và quy trình kiểm soát sai số thực địa.
Chương 3: Kết quả nghiên cứu
1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
| Chỉ số | Phân loại | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|---|
| Giới tính | Nam | 351 | 58,5 |
| Nữ | 249 | 41,5 | |
| Nhóm tuổi | < 11 tuổi | 2 | 0,3 |
| 11 - 13 tuổi | 365 | 60,8 | |
| 14 tuổi | 80 | 13,4 | |
| > 14 tuổi | 153 | 25,5 | |
| Hình thức cư trú | Bán trú / Nội trú | 342 | 57,0 |
| Ở tại gia đình | 258 | 43,0 | |
| Người sống cùng | Cả bố và mẹ | 516 | 86,0 |
| Chỉ sống với bố | 17 | 2,8 | |
| Chỉ sống với mẹ | 26 | 4,3 | |
| Bố mẹ đi làm xa / ở với người khác | 35 | 5,9 | |
| Khác | 6 | 1,0 | |
| Học vấn của bố | < THCS | 409 | 68,2 |
| $\ge$ THCS | 191 | 31,8 | |
| Học vấn của mẹ | < THCS | 394 | 65,7 |
| $\ge$ THCS | 206 | 34,3 | |
| Kinh tế gia đình | Hộ nghèo | 547 | 91,1 |
| Cận nghèo / Trung bình | 37 | 6,2 | |
| Khá / Giàu | 12 | 2,0 | |
| Nghề nghiệp của bố mẹ | Làm nương rẫy | 510 | 85,0 |
| Buôn bán | 46 | 7,7 | |
| Cán bộ công chức | 44 | 7,3 | |
| Dấu hiệu dậy thì | Nữ đã có kinh nguyệt (n=249) | 98 | 39,4 |
| Nam đã xuất tinh lần đầu (n=351) | 244 | 69,5 | |
| Tiếp cận truyền thông | Có đài / báo / sách | 228 | 38,0 |
| Có TV / Internet / điện thoại | 148 | 24,7 |
2. Thực trạng kiến thức về sức khỏe sinh sản
| Nội dung kiến thức | Biểu hiện / Chỉ báo cụ thể | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|---|
| Dấu hiệu dậy thì | Tăng chiều cao | 235 | 39,2 |
| Xuất hiện lông mu / nách | 159 | 26,5 | |
| Ngực to (nữ) / Vỡ giọng (nam) | 137 | 22,8 | |
| Tò mò về giới tính | 131 | 21,8 | |
| Mọc mụn trứng cá | 125 | 20,8 | |
| Thay đổi tính tình | 105 | 17,5 | |
| Xuất tinh khi ngủ (mộng tinh) | 99 | 16,5 | |
| Thời điểm dễ thụ thai | Giữa chu kỳ kinh nguyệt (đúng) | 42 | 7,0 |
| Sau kỳ kinh nguyệt | 75 | 12,5 | |
| Bất kỳ thời điểm nào | 54 | 9,0 | |
| Trước kỳ kinh nguyệt | 38 | 6,3 | |
| Biện pháp tránh thai | Bao cao su | 285 | 47,5 |
| Thuốc viên tránh thai | 160 | 26,7 | |
| Thuốc tránh thai hàng ngày | 149 | 24,8 | |
| Tính vòng kinh | 87 | 14,5 | |
| Dụng cụ tử cung (đặt vòng) | 72 | 12,0 | |
| Thuốc tránh thai khẩn cấp | 45 | 7,5 | |
| Thuốc tiêm / cấy tránh thai | 40 | 6,7 | |
| Triệt sản | 37 | 6,2 | |
| Xuất tinh ngoài âm đạo | 32 | 5,3 | |
| Nơi cung cấp BPTT | Cơ sở y tế | 282 | 47,0 |
| Hiệu thuốc | 119 | 19,8 | |
| Y tế thôn bản | 108 | 18,0 | |
| Cán bộ phụ nữ | 80 | 13,3 | |
| Cộng tác viên dân số | 78 | 13,0 | |
| Bạn bè, người thân | 76 | 12,7 | |
| Nguyên nhân mắc bệnh LTQĐTD | QHTD không dùng bao cao su | 194 | 32,3 |
| QHTD bừa bãi / nhiều bạn tình | 164 | 27,3 | |
| Không vệ sinh bộ phận sinh dục | 76 | 12,7 | |
| Tiếp xúc thông thường | 69 | 11,5 | |
| Dùng chung đồ dùng sinh hoạt | 67 | 11,2 | |
| Đường lây truyền HIV | Mẹ truyền sang con | 230 | 38,3 |
| Dùng chung kim tiêm | 224 | 37,3 | |
| Truyền máu | 210 | 35,0 | |
| QHTD không an toàn (không BCS) | 172 | 28,7 | |
| Tiếp xúc chất tiết người bệnh | 81 | 13,5 | |
| Côn trùng đốt | 33 | 5,5 | |
| Tiếp xúc thông thường | 31 | 5,2 |
Tổng kết toàn diện về kiến thức SKSS: Chỉ có 18,2% học sinh đạt mức hiểu biết Tốt/Khá; còn lại 81,8% xếp loại Trung bình và Yếu.
3. Thực trạng thái độ về sức khỏe sinh sản
| Chỉ báo thái độ | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|
| Đồng ý không nên quan hệ tình dục trước 18 tuổi | 386 | 64,3 |
| Nhận thức tình dục an toàn giúp phòng ngừa bệnh và có thai | 358 | 59,7 |
| Tự tin trao đổi cởi mở về sức khỏe sinh sản | 316 | 52,6 |
| Đồng ý nên sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục | 264 | 44,0 |
| Cho rằng học sinh THCS cần chủ động tìm hiểu SKSS | 258 | 43,0 |
| Đồng ý bạn bè cùng trang lứa có thể chia sẻ chuyện tình dục | 247 | 41,2 |
| Quan điểm về việc có thai trước hôn nhân | ||
| - Không đồng ý / Rất không đồng ý | 274 | 45,7 |
| - Chưa rõ quan điểm / Không ý kiến | 188 | 31,3 |
| - Đồng ý / Rất đồng ý | 138 | 23,0 |
| Thái độ đối với người nhiễm HIV/AIDS | ||
| - Sẵn sàng gặp gỡ, nói chuyện bình thường | 212 | 35,3 |
| - Chia sẻ, hỗ trợ, không phân biệt đối xử | 186 | 31,0 |
| - Kỳ thị, xa lánh hoàn toàn | 141 | 23,5 |
| - E ngại, hạn chế tiếp xúc | 61 | 10,2 |
Đánh giá chung: Tỷ lệ học sinh có thái độ tốt về SKSS đạt 47,0%, trong khi 53,0% học sinh có thái độ chưa đúng hoặc chưa phù hợp.
4. Thực trạng thực hành và hành vi sức khỏe sinh sản
| Hành vi thực hành | Số lượng (n) | Tỷ lệ (%) |
|---|---|---|
| Học sinh đã từng có bạn tình / người yêu | 124 | 20,7 |
| Học sinh có biểu hiện hành vi tình dục (nắm tay, ôm, hôn...) | 157 | 26,2 |
| - Có bạn tình và có $\le 3$ biểu hiện hành vi tình dục | 88 | 71,0* |
| - Có bạn tình và có $> 3$ biểu hiện hành vi tình dục | 69 | 14,5 |
| Đã từng quan hệ tình dục (QHTD) | 29 | 4,8 |
| - QHTD không sử dụng BPTT (không an toàn) | 16 | 55,2** |
| - QHTD có sử dụng BPTT (an toàn) | 13 | 44,8** |
| Hậu quả mang thai ngoài ý muốn | 6 | 20,7** |
| - Hướng giải quyết: Tổ chức cưới / kết hôn | 5 | 83,3*** |
| - Hướng giải quyết: Nạo phá thai | 1 | 16,7*** |
| Học sinh có biểu hiện viêm nhiễm / mắc bệnh LTQĐTD | 86 | 14,3 |
| Học sinh từng đi khám / tiếp cận dịch vụ SKSS | 47 | 7,8 |
| - Nơi khám: Cơ sở y tế công lập (Trạm y tế, TTYT) | 32 | 68,1**** |
| - Nơi khám: Cơ sở y tế tư nhân | 15 | 31,9**** |
* Tính trên nhóm đã có bạn tình (n=124); ** Tính trên nhóm đã từng QHTD (n=29); *** Tính trên nhóm mang thai (n=6); **** Tính trên nhóm đi khám (n=47).
5. Kết quả phân tích định tính
Phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm cán bộ y tế và giáo viên ghi nhận các phát hiện then chốt:
- Cán bộ Trạm Y tế xã Lũng Thầu và Tả Phìn phản ánh: Tỷ lệ học sinh H’Mông quan hệ tình dục sớm khá phổ biến do ảnh hưởng của tập quán xã hội; khi phát sinh mang thai ngoài ý muốn, hầu hết học sinh phải bỏ học để kết hôn (tảo hôn) thay vì lựa chọn các giải pháp can thiệp y tế an toàn.
- Cán bộ y tế học đường và Trung tâm Y tế huyện Đồng Văn cho biết: Dù các phương tiện tránh thai (bao cao su, viên uống tránh thai) luôn có sẵn tại trạm y tế và tủ thuốc nhà trường, học sinh rất ít khi chủ động đến tiếp cận do rào cản tâm lý e ngại, xấu hổ và sợ cộng đồng phát hiện.
- Giáo viên trường THCS xã Sủng Trái và Tả Phìn khẳng định: Nội dung giáo dục giới tính đã được lồng ghép trong các môn học chính khóa và hoạt động ngoại khóa, song thời lượng còn ít, phương pháp truyền đạt chưa thực sự phù hợp với ngôn ngữ và tâm lý tiếp nhận của học sinh dân tộc H'Mông.
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp về mặt khoa học và thực tiễn
- Dữ liệu thực nghiệm đặc thù: Luận án cung cấp bộ dữ liệu dịch tễ học toàn diện, có hệ thống đầu tiên về thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành SKSS của học sinh THCS người H’Mông tại địa bàn vùng cao đặc biệt khó khăn (huyện Đồng Văn, Hà Giang).
- Nhận diện khoảng cách can thiệp: Chỉ ra độ chênh lệch lớn giữa hành vi tình dục thực tế và kiến thức an toàn: 4,8% học sinh THCS đã phát sinh QHTD nhưng có tới 55,2% trong số đó không sử dụng biện pháp bảo vệ; 20,7% số trường hợp QHTD dẫn đến mang thai và 83,3% trong số có thai phải bỏ học kết hôn sớm.
- Phân tích rào cản hệ thống: Luận án chứng minh rằng nguyên nhân của việc hạn chế sử dụng dịch vụ y tế và BPTT không nằm ở sự thiếu hụt phương tiện sẵn có, mà chủ yếu do rào cản tâm lý xã hội, định kiến cộng đồng và sự chi phối của các tập quán văn hóa truyền thống.
Khuyến nghị và giải pháp đề xuất
- Tăng cường phối hợp liên ngành giữa Trạm Y tế xã và Y tế học đường trong việc tổ chức tư vấn SKSS thân thiện, bảo mật cho học sinh.
- Đổi mới nội dung và phương pháp truyền thông giáo dục sức khỏe: Sử dụng tài liệu song ngữ (tiếng Việt - tiếng H'Mông), trực quan hóa bằng hình ảnh, lồng ghép vào sinh hoạt ngoại khóa và nội trú.
- Nâng cao vai trò của già làng, trưởng bản và người có uy tín trong cộng đồng nhằm tuyên truyền giảm thiểu tập tục tảo hôn và kết hôn cận huyết thống.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Nghiên cứu chỉ tiến hành trên nhóm đối tượng học sinh THCS người H’Mông đang theo học tại trường, chưa khảo sát được nhóm vị thành niên đã bỏ học hoặc không đến trường ngoài cộng đồng — nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn về tảo hôn và quan hệ tình dục sớm.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng quy mô điều tra sang nhóm vị thành niên ngoài nhà trường và triển khai các nghiên cứu can thiệp cộng đồng dài hạn nhằm đánh giá hiệu quả của mô hình giáo dục SKSS thân thiện tại các huyện nghèo vùng cao.
Giá trị tham khảo
Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao đối với:
- Cán bộ y tế công cộng và y tế học đường: Nắm bắt thực trạng và các chỉ số cụ thể về hành vi tình dục, rào cản tiếp cận BPTT của vị thành niên dân tộc thiểu số để thiết kế chương trình can thiệp phù hợp.
- Các nhà quản lý giáo dục và chính quyền địa phương: Cung cấp căn cứ khoa học phục vụ công tác xây dựng chính sách phòng chống tảo hôn, chăm sóc SKSS học đường tại vùng miền núi phía Bắc.
- Nghiên cứu sinh, học viên chuyên ngành Dân số - Y tế công cộng: Tham khảo khung phương pháp kết hợp định tính - định lượng và bộ công cụ khảo sát hành vi sức khỏe nhạy cảm ở cộng đồng dân tộc thiểu số.
Câu hỏi thường gặp
1. Tỷ lệ học sinh THCS người H'Mông tại huyện Đồng Văn có kiến thức tốt/khá về SKSS là bao nhiêu?
Chỉ có 18,2% học sinh đạt mức kiến thức Tốt/Khá; đại đa số (81,8%) có kiến thức ở mức Trung bình và Yếu.
2. Tỷ lệ học sinh đã từng quan hệ tình dục và mức độ an toàn trong nghiên cứu này như thế nào?
Có 4,8% (29/600) học sinh THCS tham gia khảo sát thừa nhận đã từng quan hệ tình dục. Trong nhóm này, có 55,2% quan hệ tình dục không an toàn (hoàn toàn không sử dụng BPTT) và 44,8% có sử dụng BPTT.
3. Hậu quả mang thai ngoài ý muốn được học sinh và gia đình xử lý ra sao?
Trong số 29 học sinh từng quan hệ tình dục, có 6 trường hợp mang thai ngoài ý muốn (chiếm 20,7%). Về hướng xử lý, 83,3% (5 trường hợp) lựa chọn kết hôn theo tập quán, chỉ có 16,7% (1 trường hợp) thực hiện nạo phá thai.
4. Rào cản lớn nhất khiến học sinh không tiếp cận phương tiện tránh thai tại địa phương là gì?
Kết quả định tính cho thấy rào cản lớn nhất không phải do thiếu hụt phương tiện tại trạm y tế hay trường học, mà xuất phát từ tâm lý e ngại, xấu hổ, sợ bị đánh giá và ảnh hưởng từ tập quán sinh hoạt của cộng đồng.
Kết luận
Luận án Chuyên khoa cấp II của tác giả Trịnh Thúy Nga đã phản ánh chi tiết thực trạng kiến thức, thái độ và thực hành sức khỏe sinh sản của học sinh THCS người H’Mông tại huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang năm 2013. Mặc dù tỷ lệ dậy thì và phát sinh hành vi tình dục diễn ra sớm, mức độ hiểu biết đúng về tình dục an toàn và phòng tránh bệnh LTQĐTD của học sinh vẫn còn rất thấp. Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng quan trọng giúp ngành y tế và giáo dục địa phương định hình các giải pháp truyền thông can thiệp phù hợp với bối cảnh văn hóa dân tộc thiểu số.