Đặt vấn đề cho việc trao đổi chủ đề tình dục với khách hàng - Thực hành tư vấn G1. 81 Bài 13 Đặt câu hỏi mở. 87 Bài 14 Sử dụng ngôn ngữ dễ hiểu đối với khách hàng. 91 Bài 15 Tìm hiểu tình trạng các mối quan hệ tình dục của khách hàng.
95 Bài 16 Đánh giá nguy cơ và giúp khách hàng tự đánh giá nguy cơ. 101 Bài 17 Thực hành tư vấn G2. 113 Bài 18 Kỹ năng lắng nghe và Diễn giải. 119 Bài 19 Cung cấp thông tin trong tư vấn lồng ghép SKSSTD.
129 Bài 20 Sử dụng hình ảnh hỗ trợ để giải thích về giải phẫu và sinh lý sinh sản/tình dục. 133 Bài 21 Thực hành tư vấn G3 (Giới thiệu). 141 Bài 22 Trình bày hồ sơ khách hàng và phân lại nhóm. 147 Bài 23 Tác động của mất cân bằng quyền lực trong việc đưa ra các quyết định liên quan đến SKSSTD.
151 Bài 24 Giúp khách hàng ra quyết định - Thực hành tư vấn G4. 163 Bài 25 Giúp khách hàng thực hiện quyết định - Thực hành tư vấn G5 (Giải thích). 171 Bài 26 Giúp khách hàng xây dựng kỹ năng thương thuyết với bạn tình và sử dụng bao cao su. 179 Bài 27 Tổng Thực hành.
189 Bài 28 Đáp ứng nhu cầu của người CCDV và khắc phục những rào cản đối với TVLG SKSSTD. 195 Bài 29 Kế hoạch cá nhân cho việc áp dụng những điều đã học trong khóa tập huấn. 203 Bài 30 Theo dõi, giám sát sau tập huấn. 207 Bài 31 Đánh giá lớp học và kết thúc.
211 Phụ lục A Mẫu chương trình tập huấn. 213 Phụ lục B Khởi động Hàng ngày và kết thúc một ngày học. 227 Phụ lục C Bài kiểm tra trước và sau khoá học. 233 Phụ lục D Mẫu đánh giá của học viên.
241 Phụ lục E Sử dụng giáo cụ trực quan để Giải thích giải phẫu sinh lý về SKSS. 245 Phụ lục F Công cụ giám sát. 255 Tài liệu tham khảo. 269 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BCS Bao cao su NTLQĐTD Nhiễm trùng lây qua đường tình dục BMTE/KHHGĐ Bà mẹ trẻ em/Kế hoạch hóa gia đình CCDV Cung cấp dịch vụ DCTC Dụng cụ tử cung DV Dịch vụ KH Khách hàng KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình NKĐSS Nhiễm khuẩn đường sinh sản SKSS Sức khỏe sinh sản SKSSTD Sức khỏe sinh sản tình dục SKTD Sức khỏe tình dục TVLG Tư vấn lồng ghép VNĐSS Viêm nhiễm đường sinh sản Dự án SKSS Tư vấn lồng ghép sức khỏe sinh sản - tình dục – Tài liệu dành cho giảng viên iii GIỚI THIỆU CHO GIẢNG VIÊN Tổng quan Một điều được nhận thấy thông qua các chuyến giám sát và quan sát lâm sàng của Dự án SKSS là có một sự phân tách trong cung cấp dịch vụ tại các cơ sở y tế Việt Nam.
Các dịch vụ được tổ chức theo ngành dọc và khách hàng được đưa đến các phòng chuyên biệt để điều trị, do đó các vấn đề sức khoẻ chung của khách hàng thường bị bỏ sót. Bằng chứng là không ít khách hàng đến để điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục (NTLQĐTD) không được tư vấn hay được cung cấp các dịch vụ về kế hoạch hoá gia đình. Phụ nữ đến để khám thai và chăm sóc trước sinh không được tư vấn về NTLQĐTD/HIV hay những vấn đề về tình dục. Thanh niên đến để phá thai có thể không nhận được thông tin đầy đủ và cũng không được tư vấn về bảo vệ kép NTLQĐTD/HIV.
Trước những nhu cầu trên, Dự án SKSS tìm kiếm một phương pháp tiếp cận mới về tư vấn lồng ghép SKSSTD. Mục đích của tư vấn lồng ghép SKSSTD là đưa tình dục như là một phần của sức khoẻ của khách hàng và nhấn mạnh nhiệm vụ của người cung cấp dịch vụ phải xác định các nhu cầu SKSS và tình dục của khách hàng như là một vấn đề chủ chốt đảm bảo chất lượng chăm sóc. Học viên và giảng viên của Khoá tập huấn Tất cả những ai làm việc tại cơ sở y tế có cung cấp dịch vụ SKSSTD đều có vai trò thực hiện tư vấn lồng ghép SKSSTD một cách hiệu quả, không phụ thuộc vào việc cá nhân đó làm việc trong lĩnh vực lâm sàng, tư vấn hay hậu cần. Vì thế, giáo trình này có thể được áp dụng đào tạo cho các cấp nhân viên khác nhau.
Giảng viên nhất thiết phải là người có nhiều kinh nghiệm trong đào tạo và tư vấn. Giảng viên cũng cần là người có kiến thức chuyên sâu về tình dục và giới vì đây là hai vấn đề mới và rất dễ bị nhầm lẫn. Kết cấu khoá tập huấn (xem chi tiết Phụ lục A) Đối với những người cung cấp dịch vụ: Thời gian tối ưu là 6 ngày. Nếu học viên chưa có nhiều kiến thức về các vấn đề SKSSTD, thời gian đào tạo có thể tăng thêm.
Nếu điều kiện không cho phép, có thể tiến hành đào tạo người cung cấp dịch vụ trong 4 ngày. Đối với nhân viên tiếp đón và hành chính, tiến hành khóa đào tạo 2 ngày để cung cấp các khái niệm cơ bản/chủ chốt về TVLG và cải thiện thái độ của họ đối với khách hàng. Dự án SKSS Tư vấn lồng ghép sức khỏe sinh sản - tình dục – Tài liệu dành cho giảng viên v Giới thiệu cho giảng viên Bộ tài liệu tập huấn: gồm sách dành cho giảng viên và sách dành cho học viên Sách dành cho giảng viên Bộ tài liệu cho giảng viên bao gồm phần giới thiệu dành cho giảng viên, giáo trình chi tiết với các bài giảng và các phụ lục cho nội dung chính. Mỗi bài giảng chi tiết có 6 phần cơ bản: Mục tiêu: những kiến thức, kỹ năng, thái độ cần đạt được khi kết thúc bài.
Phương tiện: các tài liệu, máy móc/giáo cụ cần cho bài giảng. Chuẩn bị trước: các tài liệu hay phương tiện giảng cần chuẩn bị trước. Khung thời gian: kế hoạch thời gian cho các hoạt động của bài giảng. Các ý chính của bài: đây là các ý chủ chốt cần rút ra ở cuối bài.
Các hoạt động: hướng dẫn chi tiết cho các hoạt động trong lớp học. Tài liệu phát tay cho học viên Tài liệu được phát triển nhằm giảm thiểu tối đa thời gian ghi chép trong khoá học của học viên và họ có thể tham khảo sau khoá học. Tuy nhiên, nếu học viên nhận được tài liệu này trước mỗi bài học thì sẽ hạn chế sự động não. Do vậy, không được đóng tài liệu này thành sách và phát thành quyển cho học viên.
Tài liệu phát tay của từng bài cần được phô tô riêng biệt và phát cho học viên theo hướng dẫn. Nếu trong bài không ghi hướng dẫn đặc biệt thì tài liệu của bài sẽ được phát sau khi kết thúc bài giảng. Để tiện cho việc lưu giữ các tài liệu học viên sẽ được phát một cặp file trống khi bắt đầu khoá học. Sau đó, các tờ phát tay sẽ được dập lỗ và cài vào cặp file trong quá trình học.
Phương tiện và trang thiết bị giảng dạy Các phương tiện hỗ trợ cho tập huấn bao gồm: giấy lật băng dính, bút dạ viết bảng, bút dạ viết giấy, thẻ giấy màu. Nếu có máy chiếu và giấy trong thì có thể sử dụng giấy trong thay cho giấy lật, trong một số trường hợp. Nếu không có điều kiện in và sử dụng giấy trong, giảng viên cần chuẩn bị giấy lật để ghi và đính lên tường những thông tin chủ chốt trong thời gian tập huấn. Trước khoá tập huấn Khẳng định cam kết của cơ sở Giảng viên cần đọc qua một lần Tài liệu hướng dẫn dành cho giảng viên và Sách dành cho học viên để có được cái nhìn tổng thể về mục tiêu, nội dung và cách tiếp cận của khoá tập huấn.
Sau đó phải gặp gỡ với những người quản lý chương trình tại cơ sở yêu cầu hoặc tài trợ khoá tập huấn. Cho dù yêu cầu đặt ra đối với các nhà quản lý tại cơ sở y tế của khoá tập huấn này là phải nắm được mục đích, mục tiêu và đối tượng tập huấn, nhưng các giảng viên vẫn phải gặp gỡ họ để làm rõ mục đích của khoá tập huấn và khẳng định thời gian cam kết cho lớp học. vi Dự án SKSS Tư vấn lồng ghép sức khỏe sinh sản - tình dục – Tài liệu dành cho giảng viên Giới thiệu cho giảng viên Trong chuyến thăm cơ sở, giảng viên cần: Khẳng định là đã lựa chọn được các học viên phù hợp. Xác định các lĩnh vực SKSSTD cụ thể và các nhóm cộng đồng hoặc nhóm khách hàng cần được chú trọng trong nội dung tập huấn (xem “Trước Khoá tập huấn: Sử dụng “hồ sơ khách hàng” để điều chỉnh nội dung tập huấn cho phù hợp với nhu cầu học viên).
Xác định và lên lịch cho các mô đun kèm theo hoặc tập huấn sâu hơn, sao cho phù hợp nhất với nhu cầu đào tạo và dịch vụ của học viên (Ghi chú: Xem có cần đào tạo định hướng kiến thức như “tiền đề” hay không. Xem “Tổng quan: Cách tiếp cận của khoá học” và “Tổng quan: Kết cấu khoá học”). Thoả thuận về các bước sau khoá tập huấn, phân thời gian và trách nhiệm đối với giảng viên hoặc giám sát viên chương trình (xem “Sau khoá tập huấn”). Xác định các giám sát viên hoặc nhân viên quản lý nào sẽ tham gia tập huấn, hoặc lên kế hoạch cho lớp học 3 ngày dành riêng để đáp ứng nhu cầu của những người này.
Xác định những nhân viên tiếp đón nào sẽ tham gia lớp học 2 ngày và lên lịch cho lớp học này. Thảo luận về khả năng thực hiện quan sát ban đầu và phỏng vấn khách hàng trước khi tập huấn để chuẩn bị cho đánh giá kết quả (xem “Đánh giá: Đánh giá sau khoá học”). Thu thập thông tin cơ bản Cố gắng thăm cơ sở dịch vụ trước khi diễn ra khoá tập huấn. Trước khi tập huấn, bạn cần nắm rõ thông tin về kiến thức nền của học viên (bao gồm các khoá tập huấn họ đã tham gia trước đó, nếu có), nhiệm vụ công tác và nhu cầu đào tạo.
EngenderHealth khuyến nghị các giảng viên nên quan sát học viên khi họ làm việc và nhận xét tình hình công tác tư vấn SKSSTD hiện tại của cơ sở y tế đó. Ngoài ra, giảng viên nên trao đổi với học viên để tìm hiểu về kinh nghiệm của họ trong tư vấn SKSSTD, hỏi các câu hỏi cụ thể liên quan đến trình độ kiến thức và thái độ của họ. Trình bày nội dung nhạy cảm Khoá tập huấn này đề cập nhiều chủ đề mà học viên có thể cảm thấy khó thảo luận.