CHƯƠNG 1 Kết thúc chương này, tác giả đã trình bày về ý nghĩa của đề tài nghiên cứu cũng như đã có những minh họa về tính cấp thiết của đề tài. Bên cạnh đó chương này còn giúp người đọc có cái nhìn tổng quát về những phương pháp nào được sử dụng trong bài để đáp ứng mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu được đưa ra. Đến với chương 2, tác giả sẽ chỉ ra những bài nghiên cứu trong nước cũng như quốc tế về đề tài của tác giả. Thêm vào đó tác giả sẽ trình bày cơ sở lý thuyết về chi phí hoạt động.
7 CHƯƠNG 2 NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC VỀ ĐỀ TÀI VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Cơ sở những nghiên cứu trước Để có cái nhìn bao quát nhất về đề tài nghiên cứu này ở cả trong nước và ngoài nước, tác giả sẽ thu thập một vài khóa luận cũng như những nghiên cứu trước khác nhau làm nền tảng khách quan nhất đối với đề tài đang thực hiện, bao gồm: 2.1 Một số nghiên cứu ngoài nước Tác giả đã tham khảo qua một số bài nghiên cứu nước ngoài nhưng nổi bật có thể kể đến năm (05) công trình nghiên cứu sau: Đầu tiên là công trình nghiên cứu của hai tác giả Oleksandr Oshchepkov Svitlana Mahdenko (2023) “Analysis of the impact of the structure of operating expenses on the financial performance of enterprises”. Mục tiêu của nghiên cứu là xem xét các vấn đề về bản chất và cơ cấu chi phí hoạt động, phân tích hiệu quả sử dụng chúng và mức độ ảnh hưởng của chúng đến kết quả cuối cùng của doanh nghiệp. Để đạt được mục tiêu này tác giả đã sử dụng phương pháp thực nghiệm áp dụng vào doanh nghiệp ngành thực phẩm trên cơ sở các mẫu báo cáo trong hai năm. Kết quả của thu được cho phép tính toán hiệu quả chi phí hoạt động thông qua việc xác định khả năng sinh lời của chi phí hoạt động.
Trên cơ sở kết quả tính toán đưa ra những kết luận, đề xuất nhằm giảm chi phí hoạt động hoặc tối ưu hóa khi định giá sản phẩm. Để nâng cao hiệu quả sử dụng chi phí hoạt động của các hoạt động điều hành, đề xuất tạo cơ chế quản lý chi phí trong cơ cấu hoạch định chiến lược của doanh nghiệp, cơ chế này dựa trên các nguyên tắc hoạt động kỹ thuật và công nghệ mới nhất, giúp thực hiện xử lý nguyên liệu thô sâu hơn và tăng sản lượng trên một đơn vị nguyên liệu thô, cũng như tăng cường kiểm soát việc sử dụng nguyên liệu thô bằng cách cải thiện công tác kế toán, đặc biệt là các khoản mục chi phí phức tạp. 8 Olga Grytsay, Mariana Pankiv, Dina Kut, Gabriella Wojtan – đồng tác giả của công trình nghiên cứu (2021) “Analysis of the enterprise operating expenses and ways of improvement of their accounting”. Mục tiêu của bài viết khoa học là phân tích chi phí hoạt động, tổ chức và phương pháp thực hiện quy trình kế toán tại doanh nghiệp và đưa ra các khuyến nghị thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác kế toán phục vụ hoạt động kinh doanh.
Với những mục tiêu này tác giả đã sử dụng phương pháp tổng quan tài liệu, để chứng minh tính phù hợp của chủ đề nghiên cứu đã chọn. Trên cơ sở phương pháp so sánh, các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu của hoạt động, đặc biệt là động lực và cơ cấu chi phí hoạt động theo các yếu tố kinh tế và theo hạng mục tính toán đã được xác định. Trên cơ sở phân tích, tổng hợp hệ thống, đề xuất về cơ cấu các khoản mục chi phí sản xuất và đưa ra cách phân loại chi phí theo nhóm theo các chỉ tiêu liên quan đến chi phí sản xuất chung, chi phí quản lý, tiếp thị và chi phí hoạt động khác. Bài viết trình bày kết quả phân tích thông tin kế toán và phân tích về chi phí hoạt động tại LLC “Trung tâm Phát triển và Bảo vệ các Đơn vị Kinh tế Lviv”.
Chi phí hoạt động là một hạng mục kinh tế quan trọng vì chúng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí của doanh nghiệp. Người ta điều tra rằng các thông số phân loại và kế toán chi phí doanh nghiệp được xác định bởi các điều kiện kinh tế, tổ chức, công nghệ cũng như năng lực của người quản lý và theo đó, nhu cầu của họ về thông tin quản lý. Việc phân loại chi phí phù hợp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và hạch toán chi phí, hỗ trợ đạt được các mục tiêu kinh doanh. Công trình nghiên cứu của tác giả Wycliffe Mugun (2019) “Effect of operating expense ratio on financial performance of microfinance institutions in Kenya”.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là điều tra tác động của tỷ lệ chi phí hoạt động đến hiệu quả tài chính của các tổ chức tài chính vi mô ở Kenya. Đối tượng mục tiêu bao gồm 12 tổ chức tài chính vi mô đã đăng ký. Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là định lượng. Kết quả của nghiên cứu cho thấy tỷ lệ chi phí hoạt động có mối quan hệ nghịch biến và đáng kể với tỷ suất lợi nhuận trên tài sản.
Tỷ lệ chi phí hoạt động có độ trễ có mối quan hệ cùng chiều và không đáng kể với tỷ suất lợi nhuận trên tài sản. Các hệ số của tỷ lệ chi phí hoạt động có độ trễ đều âm và dấu âm của các hệ số 9 này có thể được giải thích là do chi phí hoạt động của các tổ chức tài chính vi mô cao trong giai đoạn trước. Công trình nghiên cứu của tác giả Stepanenko (2019) “Organization of auditing operating expenses of enterprise”. Mục tiêu của nghiên cứu này là tìm hiểu về tổ chức và quy trình thực hiện kiểm toán chi phí hoạt động của doanh nghiệp.
Tác giả đã sử dụng phương pháp chuyên khảo và tổng hợp (phân tích các công bố đã có), phân tích, quy nạp và diễn giải, so sánh với các thành phần chủ yếu. Kết quả nghiên cứu là cung cấp, hỗ trợ thiết thực cho các dịch vụ quản lý và kinh tế của doanh nghiệp trong việc quản lý tài chính của doanh nghiệp cũng như thiết lập kế toán tài chính và quản lý, cung cấp nhiều vấn đề khác nhau. Công trình nghiên cứu của tác giả của Berezhniy Yevgeniy B (2019), số ISSN là 2222-4459 (Print) 2311-116X (Online) “The Organizational Model of Auditing the Enterprise’s Operating Costs”. Mục tiêu của nghiên cứu này là chứng minh mô hình tổ chức kiểm toán chi phí của doanh nghiệp đã được phát triển với phương pháp luận thực hiện nghiên cứu này.
Nghiên cứu này đã chứng minh và phát triển mô hình tổ chức kiểm toán chi phí hoạt động của doanh nghiệp được xem xét trong bối cảnh tiếp cận quy trình – hệ thống. Mô hình này được thể hiện bằng một phức hợp gồm các giai đoạn liên tiếp, có điều kiện lẫn nhau, một mặt cho phép hình thành ý kiến kiểm toán đáng tin cậy, mặt khác đáp ứng các tiêu chí về tính hiệu quả và hiệu lực.2 Một số nghiên cứu trong nước Bên cạnh những nghiên cứu nước ngoài, ở Việt Nam tác giả cũng nhận thấy những công trình nghiên cứu trước cùng đề tài cũng khá nổi trội, chẳng hạn năm (05) công trình sau đây: Công trình nghiên cứu của tác giả Đoàn Thị Cẩm Quyên (2023) “Hoàn thiện quy trình kiểm toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam”. Tác giả thực 10 hiện đề tài này với mục tiêu nghiên cứu về quy trình kiểm toán CPBH, CPQLDN tại DFK Việt Nam để từ đó đưa ra ý kiến và đề xuất giải pháp phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của đơn vị. Để thực hiện được những mục tiêu đó, tác giả đã sử dụng phương pháp thu thập xử lý dữ liệu, tổng hợp và phân tích dữ liệu, khảo sát.
Kết quả thu được qua quá trình nghiên cứu này là giúp tác giả ý thức rõ hơn nữa về tầm quan trọng của kiểm toán BCTC nói chung cũng như kiểm toán CPBH, CPQLDN nói riêng; nêu ra được những ưu điểm, hạn chế và một số kiến nghị góp một phần nhỏ để giúp đơn vị hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, do hạn chế về phạm vi nghiên cứu, khóa luận chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng tại một khách hàng của AAFC mà chưa nghiên cứu những khách hàng với đặc điểm khác. Công trình nghiên cứu của tác giả Lê Thảo My (2021) “Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục chi phí hoạt động trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán Quốc tế (iCPA) thực hiện”. Mục tiêu nghiên cứu là tập trung tìm hiểu, phân tích thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục chi phí hoạt động trong kiểm toán báo cáo tài chính do iCPA thực hiện.
Phương pháp nghiên cứu mà tác giả tiếp cận là phương pháp định tính (nghiên cứu tài liệu có sẵn, giáo trình, quy trình, hệ thống văn bản pháp luật đang được lưu hành, tài liệu nội bộ công ty, phỏng vấn, bảng hỏi. Kết quả từ việc phân tích thực trạng quy trình kiểm toán chi phí hoạt động, tác giả đã đưa ra một số giải pháp kiến nghị giúp công ty hoàn thiện hơn trong quy trình kiểm toán của mình. Hạn chế của nghiên cứu là quy mô số lượng người khảo sát còn ít và thời gian tiếp xúc với thực tế chưa nhiều. Công trình nghiên cứu của tác giả Phạm Ngọc Lan Thanh (2023) “Hoàn thiện quy trình kiểm toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp –thực hiện bởi công ty TNHH Kiểm Toán AGS”.
Với mục tiêu tìm hiểu được tình hình kiểm toán CPBH CPQLDN thực tế, thấy được ưu điểm nhược điểm và đồng thời đưa ra kiến nghị giúp quy trình kiểm toán CPBH CPQLDN do công ty TNHH Kiểm toán AGS thực hiện. Công trình nghiên cứu này được thực hiện nhờ sử dụng những phương pháp nghiên cứu như: thu thập dữ liệu, so sánh, phân tích, khảo sát. Kết quả của 11 nghiên cứu này là giúp sinh viên chuyên ngành hiểu rõ hơn về thực trạng kiểm toán CPBH CPQLDN của một công ty kiểm toán tại Việt Nam; góp phần hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục CPBH, CPQLDN tại AGS; giúp doanh nghiệp củng cố thêm cái nhìn bao quát về quy trình để giảm thiểu rủi ro nâng cao hiệu quả hoạt động. Như những nghiên cứu khác, tác giả cũng nhận thấy nghiên cứu còn một số hạn chế như: số lượng KTV tham gia khảo sát còn hạn chế, do giới hạn về thời gian và hồ sơ kiểm toán khảo sát (khoảng 10 bộ hồ sợ).