phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 4 chƣơng đƣợc kết cấu nhƣ sau: Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN. Phƣơng pháp nghiên cứu. Thực trạng kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN Hai Bà Trƣng, Tp Hà Nội giai đoạn 2012 - 2016.
Giải pháp kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN Hai Bà Trƣng, Tp Hà Nội. 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƢỜNG XUYÊN QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Với hơn 25 năm hệ thống KBNN chính thức đi vào hoạt động kể từ ngày 01/4/1990, trong quá trình hoạt động của hệ thống KBNN luôn có nh ng chính sách đổi mới và hoàn thiện về cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý, chức năng, nhiệm vụ và các chính sách chế độ của Nhà nƣớc, để đáp ứng với sự phát triển toàn diện của đất nƣớc. Điều đó thể hiện thông qua Luật Ng n sách sửa đổi bổ sung đƣợc Quốc hội khóa 11 kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 16/12/2002, có hiệu lực thi hành từ năm ng n sách 2004; chiến lƣợc phát triển hệ thống KBNN; các hội thảo, đề tài khoa học; nh ng nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài ngành; các luận văn, bài báo viết về KBNN với nhiều góc độ khác nhau, có thể nêu một số nghiên cứu với các nội dung sau: Nguyễn Đình Linh và Dƣơng Công Trinh, 2013.
Giải pháp n ng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên tại KBNN. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 135, trang 30-33.Tác giả đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN, cụ thể là kiểm tra, kiểm soát việc tu n thủ của các chủ thể thƣờng xuyên NSNN đối với các cơ chế, chính sách, quy trình thủ tục, điều kiện để thực hiện chi thƣờng xuyên, đồng thời đã nêu nh ng giải pháp để n ng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN, để thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN, đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên của KBNN đòi hỏi phải tinh thông nghiệp vụ, nắm rõ các quy định, chế độ tiêu chuẩn, định mức do các cấp có thẩm quyền ban hành, từ đó n ng cao tính chuyên nghiệp, hiệu quả. Lƣơng Ngọc Tuyền, 2013. Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên của ngân sách Nhà nước qua KBNN.
Trƣờng Đại học Kinh tế Thành 4 phố Hồ Chí Minh. Luận văn đã đi s u vào nghiên cứu hoạt động của KBNN trong công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN; Tuy nhiên tác giả mới chỉ đi s u vào phần cơ sở lý luận, phần thực trạng mới chỉ nêu chung chung công tác kiểm soát chi trƣớc khi có Luật NSNN và sau khi có Luật NSNN, chƣa có số liệu ph n tích cụ thể về công tác kiểm soát chi của KBNN. Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên của ngân sách Nhà nước qua KBNN Cẩm Lệ. Trƣờng Đại học Đà Nẵng.
Luận văn đánh giá sát công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên , đồng thời đã đề ra nh ng giải pháp để hoàn thiện công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN Cẩm Lệ. Ngoài ra còn có một số luận văn, công trình nghiên cứu liên quan chẳng hạn nhƣ: Trƣơng Công Lý, 2015. Một số vấn đề về kiểm soát chi và lƣu gi hồ sơ, chứng từ đối với gói thầu mua sắm tài sản. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 159, trang 37-39; Vĩnh Sang, 2007.
Xiết chặt quản lý để tránh thất thoát, lãng phí. Tạp chí tài chính, tháng 7, trang 16 – 17; Vũ Đức Hiệp, 2014. Công tác kiểm soát chi NSNN năm 2014 – Nh ng nội dung cần quan t m. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 143 trang 35-38; Vũ Đức Trọng và các cộng sự, 2013.
N ng cao chất lƣợng quản lý chi Ng n sách xã qua KBNN Hải Dƣơng – Nh ng bài học kinh nghiệm. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 135, trang 20-23; Ngô Hải Trƣờng, 2015. Chế độ kiểm soát, thanh toán các khoản chi ng n sách nhà nƣớc qua KBNN: Nh ng vấn đề cần hoàn thiện. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 159, trang 35-36; Nguyễn Công Điều, 2015.
Giải pháp n ng cao hiệu quả kiểm soát chi thƣờng xuyên trong giai đoạn hiện nay. Tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 159 tháng 9, trang 31-34; Nguyễn Khắc Liên, 2009. KBNN kiểm soát chi NSNN chặt chẽ với Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia, tháng 3, trang 8 – 10; Nguyễn Thị Lệ Thu, 2015.
Cải cách hành chính nhằm tăng cƣờng kiểm soát chi và tiết kiệm chi ng n sách nhà nƣớc. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 158, tháng 8, trang 11-12; Lê Quốc Hùng, 2014. Thực hiện giao dịch một cửa trong kiểm soát chi thƣờng xuyên tại KBNN Thừa Thiên Huế. Tạp chí Ngân quỹ Quốc gia, số 145, trang 31-33; Lê Thị Diệu 5 Huyền, 2009.
KBNN góp phần chống suy giảm và ổn định kinh tế vĩ mô. Tạp chí quản lý ngân quỹ quốc gia, tháng 6, trang 5 - 8. Về lý luận và thực tiễn, các tác giả đã đƣa ra nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến công tác kiểm soát chi NSNN. Đánh giá kết quả đạt đƣợc, nêu lên nh ng hạn chế, từ đó tìm ra nh ng giải pháp hiệu quả, đề xuất nh ng kiến nghị để hoàn thiện công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN.
Tác giả thấy rằng tất cả các công trình nghiên cứu, các bài viết trên tạp chí đã công bố nói trên là nh ng tài liệu hết sức quý giá về lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên nh ng nghiên cứu trên lại ở nh ng thời điểm khác nhau, có nh ng đề tài nghiên cứu đến nay đã khá l u, các văn bản chế độ về công tác kiểm soát chi NSNN lại có nh ng thay đổi cơ bản. Học viên lựa chọn đề tài “Kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN Hai Bà Trƣng, thành phố Hà Nội” để tiếp tục nghiên cứu là rất cần thiết để tìm ra các giải pháp khả thi nhằm góp phần tăng cƣờng công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên qua KBNN Hai Bà Trƣng trong giai đoạn hiện nay và nh ng năm tiếp theo. Đề tài tác giả lựa chọn sẽ có nh ng nội dung nghiên cứu mang tính kế thừa có chọn lọc của các công trình nghiên cứu, các bài báo, tạp chí, tài liệu có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp của các tác giả trƣớc đó, nhƣng phần lớn các nội dung thể hiện các quan điểm và kết quả nghiên cứu độc lập của tác giả và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố.
Cơ sở lý luận về Ngân sách nhà nƣớc và chi NSNN 1. Khái niệm và vai trò về NSNN 1. Khái niệm Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu kinh tế Cổ điển: “NSNN là một văn kiện tài chính, mô tả các khoản thu chi của chính phủ đƣợc thiết lập hàng năm”. Theo quan điểm của các nhà kinh tế học hiện đại: “NSNN là một bảng liệt kê các khoản thu chi bằng tiền trong một giai đoạn nhất định của Nhà nƣớc”.
Luật Ng n sách Nhà nƣớc năm 2002 đã định nghĩa: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. Luật Ng n sách Nhà nƣớc năm 2015 đã định nghĩa: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. Định nghĩa của Luật ng n sách năm 2015 vừa phản ánh đƣợc nội dung cơ bản của ng n sách, quá trình chấp hành ng n sách đồng thời thể hiện đƣợc tính pháp lý của ng n sách, thể hiện quyền chủ sở h u ng n sách nhà nƣớc; thể hiện vị trí, vai trò, chức năng của NSNN. Về hình thức: NSNN là một bản liệt kê các khoản thu chi bằng tiền của Nhà nƣớc, đƣợc dự toán và đƣợc phép thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định.
Về bản chất của NSNN: xét về bản chất kinh tế thì mọi hoạt động của NSNN đều là hoạt động ph n phối và ph n phối lại các nguồn tài nguyên quốc gia, vì vậy NSNN thể hiện các mối quan hệ kinh tế trong ph n phối, đó là hệ thống các quan hệ kinh tế gi a một bên là Nhà nƣớc và một bên là các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, các tầng lớp d n cƣ. Xét về tính chất xã hội thì NSNN luôn là một công cụ kinh tế của Nhà nƣớc, nhằm thực hiện chức năng của Nhà nƣớc trong việc đảm bảo công bằng phát triển xã hội. 7 Về thời gian: NSNN đƣợc thực hiện trong một năm từ 01/01 đến 31/12 dƣơng lịch (năm này đƣợc gọi là năm ng n sách hay năm tài khóa). NSNN là bộ phận chủ yếu của hệ thống tài chính quốc gia.
NSNN có một số đặc điểm sau: Hoạt động thu chi của NSNN luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế - chính trị của Nhà nƣớc, và việc thực hiện các chức năng của nhà nƣớc, đƣợc nhà nƣớc tiến hành trên cơ sở nh ng luật lệ nhất định; Hoạt động NSNN là hoạt động ph n phối lại các nguồn tài chính, nó thể hiện ở hai lĩnh vực thu và chi của Nhà nƣớc. Ẩn sau các hoạt động thu chi của NSNN là các mối quan hệ kinh tế, quan hệ lợi ích trong xã hội khi Nhà nƣớc tham gia ph n phối các nguồn tài chính quốc gia. Ng n sách nhà nƣớc luôn gắn chặt với sở h u nhà nƣớc, luôn chứa đựng nh ng lợi ích chung, lợi ích công cộng; 1. Vai trò của ngân sách nhà nước Ng n sách nhà nƣớc có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nƣớc.
Cần hiểu rằng, vai trò của ng n sách nhà nƣớc luôn gắn liền với vai trò của nhà nƣớc theo từng giai đoạn nhất định. Đối với nền kinh tế thị trƣờng, ng n sách nhà nƣớc đảm nhận vai trò quản lý vĩ mô đối với toàn bộ nền kinh tế, xã hội.