VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÕ MINH TÂM KHỞI TỐ VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI, năm 2018 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÕ MINH TÂM KHỞI TỐ VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự Mã số: 838.04 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGUYỄN NGỌC HÀ HÀ NỘI, năm 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn “Khởi tố vụ án cố ý gây thương tịch hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác“ là hoàn toàn trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác trong cùng lĩnh vực đã được công bố trước đây. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Tác giả luận văn Võ Minh Tâm MỤC LỤC MỞ ĐẦU . NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ KHỞI TỐ VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC . Những vấn đề lý luận về khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác . Quy định của pháp luật hình sự, tố tụng hình sự về khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác . TÌNH HÌNH, ĐẶC ĐIỂM CÓ LIÊN QUAN VÀ THỰC TRẠNG KHỞI TỐ VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI . Tình hình, đặc điểm có liên quan đến khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác . Thực trạng khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi . Nhận xét, đánh giá chung . PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KHỞI TỐ VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI . Phương hướng chung . Giải pháp nâng cao chất lượng khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi . 68 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BLHS : Bộ luật hình sự BLTTHS : Bộ luật tố tụng hình sự CAND : Công an nhân dân CQANĐT : Cơ quan An ninh điều tra CQCSĐT : Cơ quan Cảnh sát điều tra CQĐT : Cơ quan điều tra CSĐT : Cảnh sát điều tra ĐTV : Điều tra viên HĐXX : Hội đồng xét xử KSV : Kiểm sát viên PLTCĐTHS : Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự QĐND : Quân đội nhân dân TA : Tòa án TTHS : Tố tụng hình sự VAHS : Vụ án hình sự VKS : Viện kiểm sát DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Số hiệu Tên bảng Trang bảng Tổng số VAHS đã khởi tố của tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2. 33 2013 - 2017 Số vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho 2. sức khỏe của người khác đã khởi tố của tỉnh Quảng 34 Ngãi từ năm 2013 - 2017 Số tố giác, tin báo về tội cố ý gây thương tích hoặc gây 2. tổn hại cho sức khỏe của người khác đã được kiểm sát, 44 giải quyết của tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2013 - 2017 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở nước ta hiện nay, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm là vấn đề hết sức quan trọng, là nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài của Nhà nước và toàn xã hội. Tuy nhiên, tình hình tội phạm ở nước ta hiện nay đang có những diễn biến phức tạp, trước hết do sự thay đổi của tình hình kinh tế, xã hội; các chính sách quản lí kinh tế và chính sách xã hội chưa thật sự đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của xã hội; trình độ văn hoá pháp lý và ý thức pháp luật của Nhân dân chưa cao, bởi vậy còn cần sự can thiệp của Nhà nước để đảm bảo cho Hiến pháp và pháp luật được chấp hành và thực hiện nghiêm chỉnh. Bằng hoạt động theo chức năng của mình, Nhà nước đã ban hành nhiều đạo luật và văn bản pháp luật quan trọng như Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự. nhằm xác định những hành vi nào nguy hiểm cho xã hội bị coi là tội phạm và qui định hình phạt đối với người thực hiện hành vi đó, cũng qui định trình tự, thủ tục khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự cụ thể xảy ra trên thực tế, đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Quá trình giải quyết VAHS được phân chia thành các giai đoạn tố tụng khác nhau: khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự. Trong đó, khởi tố vụ án là giai đoạn mở đầu của quá trình giải quyết vụ án, là cơ sở pháp lý để mở ra một cuộc điều tra công khai đối với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Để đảm bảo cho việc phát hiện, xác định tội phạm và người phạm tội được chính xác, xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội thì ngay từ giai đoạn khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác 1 các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khởi tố phải tuân theo những qui định về nội dung, trình tự, thủ tục nhất định do Nhà nước qui định trong BLTTHS. Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Các cơ quan tiến hành tố tụng của tỉnh Quảng Ngãi đã áp dụng các qui định của pháp luật để khởi tố, điều tra, xử lý nghiêm minh đảm bảo tính răn đe, giáo dục của pháp luật. Bên cạnh đó, thực tiễn khởi tố vụ án trên địa bàn cũng bộc lộ nhiều bất cập, thiếu sót như việc tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm còn chưa được đầy đủ, thời hạn giải quyết còn kéo dài, chất lượng giải quyết chưa cao. dẫn đến hiện tượng bỏ lọt tội phạm, làm giảm uy tín của Đảng, Nhà nước, các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đối với Nhân dân, làm giảm hiệu quả phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm trên địa bàn. Vì vậy, việc nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn khởi tố VAHS nói chung, khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác nói riêng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi là hết sức cần thiết. Vì lý do trên tôi chọn đề tài: “Khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Tình hình nghiên cứu đề tài Đã có nhiều công trình nghiên cứu về khởi tố VAHS nói chung, khởi tố vụ án về một tội phạm cụ thể nói riêng. Ngoài giáo trình luật tố tụng hình sự Việt Nam của các cơ sở đào tạo luật trong cả nước hiện nay, còn có những đề tài khoa học, luận văn, luận án, các bài báo khoa học nghiên cứu vấn đề này ở nhiều góc độ khác nhau. Có thể đơn cử một số công trình tiêu biểu liên quan đến đề tài như: Về đề tài khoa học: Đề tài khoa học cấp cơ sở của tác giả Trần Thu Hạnh, Hà Nội, năm 2010 “Khởi tố VAHS trước yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay”. 2 Về các luận văn, luận án đã nghiên cứu ở nhiều khía cạnh khác nhau của khởi tố VAHS như: Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Lê Lan Chi, Hà Nội, năm 2010 “Nguyên tắc trách nhiệm khởi tố và xử lý VAHS trong luật tố tụng hình sự Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” [4]; Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Giang Thanh Hưng, Hà Nội, năm 2011 “VKS trong khởi tố VAHS” [18]; Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Lương Văn Công, Hà Nội, năm 2012 “Thủ tục tố tụng hình sự đối với vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại” [6]: Luận văn thạc sỹ Luật học của tác giả Trần Cẩm Thanh, Hà Nội, năm 2016 “Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Bình” [29]; Luận án tiến sỹ Luật học của tác giả Hoàng Văn Hà, Hà Nội, 2014 “Khởi tố vụ án, khởi tố bị can trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia” [15]. Ngoài ra, vấn đề khởi tố VAHS còn có nhiều bài viết được đăng tải trên các tạp chí khoa học: Phạm Mạnh Hùng – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của việc khởi tố vụ án, Tạp chí Kiểm sát tháng 2/2007 [17]; Lê Văn Cân – Một số vướng mắc khi giải quyết các vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại, Tạp chí Kiểm sát tháng 7/2008 [3]; Vũ Gia Lâm – Thẩm quyền khởi tố VAHS của VKS và Tòa án, Tạp chí luật học số tháng 8/2010 [19]; Nguyễn Hải Ninh – Vấn đề khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại, Tạp chí Luật học số tháng 6/2010 [20]; Đinh Công Thành – Một số ý kiến nhằm hoàn thiện chế định kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, Tạp chí Kiểm sát số 17/2011 [30]; Đỗ Văn Thấn – Một số ý kiến về chế định khởi tố VAHS trong BLTTHS Việt Nam, Tạp chí CAND số 12/2013 [31]. Các công trình nghiên cứu trên đã góp phần làm sáng tỏ những lý luận cơ bản về khởi tố, đề cập đến những khía cạnh khác nhau về khởi tố VAHS từ 3 nguyên tắc của việc khởi tố, nêu được tình hình khởi tố VAHS trên phạm vi toàn quốc, ở những bình diện chung, vấn đề khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại, trong đó có khởi tố vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác….
