phần Mở đầu. Tài liệu tham khảo, Phụ lục. nội dung chính của đề tài được tô chức như sau: CHUONG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VE “CƯỜNG QUOC BIEN” TRONG QUAN HỆ QUOC TE 1. Một số cách tiếp cận "sức mạnh biên” và định nghĩa “cường quốc biển” 1.
Các điều kiện cầu thành “cường quốc biên” 1. Quan điểm về “cường quốc biển” của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa CHƯƠNG 2 - THỰC TIEN VIỆC TRIEN KHAI CHIẾN LƯỢC "CƯỜNG QUOC BIEN" CUA TRUNG QUOC VÀ TÁC DONG DOI VỚI KHU VỰC DONG NAMA (2012-2022) 2. Thực tiễn việc triển khai chiến lược "cường quốc biển" cla Trung Quốc (2012-2022) 15 2. Thực tiên việc triên khai chiến lược “cường quốc biên” trong lĩnh vực an ninh 2.
Thực tiên việc triên khai chiên lược "cường quốc biên” trong lĩnh vực kinh tế 2. Thực tiên việc triển khai chiến lược “cường quốc biến” trong lĩnh vực quân sự 2. Tác động từ việc triển khai chiến lược "cường quốc biển" của Trung Quốc đối với khu vực Đông Nam Á 2. Đối với cấu trúc quyền lực khu vực 2.
Dối với an ninh khu vực 2. Đối với kinh tế khu vực CHƯƠNG 3 - MOT SO KIEN NGHỊ VE MAT CHÍNH SÁCH DOI VỚI VIỆT NAM 3. Xây dựng chiến lược an ninh quốc gia 3. Xây dựng các biện pháp đảm bảo an ninh biển quốc gia l6 NỘI DUNG CHƯƠNG 1- CƠ SỞ LÝ LUẬN VE “CƯỜNG QUOC BIEN” TRONG QUAN HE QUOC TE Định nghĩa vẻ “cudng quốc biên” có liên quan mật thiết đến nhận thức và cách hiểu đối với "sức mạnh biên".
Việc làm chủ được “site mạnh biển" là điều kiện cơ bản dé một quốc gia xác lập vị thé “cường quốc biên”, làm chủ được thé chủ động trong quan hệ với các quốc gia khác. Tuy nhiên, sự thông nhất trong nội hàm của “sức mạnh biên” van chưa thé đạt được do các nguyên nhân đa dạng vẻ khác biệt ngôn ngữ, khác biệt về nhận thức giữa các nền văn hóa, v. Song, đề thúc đây hình thành cơ sở nhận thức tương đông nhất định, tạo tiền dé cho công tác nghiên cứu và hoạch định chính sách, việc lý thuyết hóa “sức mạnh biến” và đánh giá một quốc gia là “cường quốc biển” buộc phải được thực hiện dựa vào hệ thống các điều kiện thống nhất. Đề làm rõ cơ sở lý luận cho việc này, chương | này tập trung phân tích: (1) Một số cách tiếp cận "sức mạnh biển” và định nghĩa "cường quốc biên", (2) Các điều kiện cau thành *cường quốc biên”, (3) Định nghĩa về “cudng quốc biên” của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Một số cách tiếp cận “sức mạnh biển” và định nghĩa “cường quốc biển" 1. Mot số cách tiếp cận “sức mạnh biển” Có một sự thật đúc kết từ lịch sử phát triển xã hội loài người: Sự khởi sinh của các nền văn minh từ thuở sơ khai luôn gắn liền với tọa độ địa lý của các con sông lớn, văn minh Ai Cập ra đời từ dòng chảy sông Nile, văn minh An Độ ra đời từ dòng chảy sông Hằng, văn minh Trung Quốc ra đời từ dòng chảy sông Hoàng Hà và Dương Tử, văn minh Đại Việt ra đời từ dòng chảy sông Hong. Quy luật tat yêu này cho thay, nguồn nước và năng lực quản trị nguồn nước có thẻ đưa tới sự ra đời và phat triển mạnh mẽ của các nền văn minh, thúc đây sức mạnh và khả năng mở rộng sức ảnh hưởng đến các khu vực khác. Tir nguồn nước của sông ngòi nằm sâu trong đất liền, con người từng bước tiễn ra khỏi lục dia, hướng mất về các đại đương rộng lớn, nhận thấy được vô van lợi ích tiềm ân từ không gian biển.
Ban dau, khi phương thức tô chức xã hội và công cụ sản xuất còn sơ khai, con người phải bám trụ ở đất liền, biên cả trở thành không gian nguy hiểm, đe dọa sự sống. khiến loài người phải đối chọi với những thách thức to lớn. Nhưng biên cả là tài nguyên vô tận, đem lại cho sự sông của con người sự trù phú khó lượng hóa hoàn toàn. Bao phủ 17 khoảng 70% be mặt của dia cầu, tích chứa 80% sản lượng cá và hải sản, ước tính có khoảng 90% trữ lượng dau.
khí và 84% khoáng chất. kim loại! nằm bên đưới bề mặt của day đại dương, biên cả trở thành kho báu lớn của toàn thé nhân loại. Khi năng lực khai thác được tăng lên, công cụ lao động hiện đại hon, sự phát triển của quy mô dân số và sự thịnh vượng của các đề chế ngày một được củng cố, ý thức của con người đối với tài nguyên biên cũng vì vậy được cải thiện. Họ bắt đầu thoát khỏi lục địa, vươn ra đại dương.
Một cuộc dua thao túng và chiếm giữ sức mạnh biên được khởi động. Vào cudi thé ky XX, trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, Gough đã miêu tả về mức độ gay gắt của cuộc đua này bằng cách lập luận vẻ nỗ lực đáng kẻ của Hoa Kỳ, Nhật Ban, Dức và Liên Xô trong việc liên tục gia tăng sức mạnh biến, qua đó, chúng ta hoàn toàn có thé định vị được vai trò của sức mạnh biên trong tiến trình thời gian từ quá khứ cho đến thực tại. Nhận thức của các quốc gia về mức độ quan trọng của sức mạnh biển tạo ra động lực to lớn dé chú trong phát triển tri thức về “ste mạnh biên" thông qua việc nghiên cứu nhằm xác định các giá trị khoa hoc, phục vu cho mục tiêu lớn hơn. Tuy nhiên, như Albrecht, Tsetsos và Grunwald đã nhận định rang, một định nghĩa toan diện về khái niệm “sức mạnh biển” là vô cùng khó khăn vì những trở lực khác nhau như: giới hạn trong quá trình dịch thuật thuật ngữ chuyên ngành sang ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh, những nghi ngại về kha năng thấu hiểu triệt dé mọi phương điện đa dạng và phức tap của “sức mạnh biên”, nghi van nội hàm thông nhất của từ “power” trong “sea power”Ẻ, Xuất phát từ thực tế đó, yêu cầu cấp thiết ở đây là cần chắt lọc, phân tích những cách tiếp cận khác nhau thông qua các quan điểm nghiên cứu khác nhau.
Từ đó, tìm được điểm giao thoa trong các hướng tiếp cận đa dạng dành cho khái niệm “sức mạnh biến”. Có vậy, nội hàm của "sức mạnh biển” mới trở nên rõ ràng hơn, không bỏ sót các khía cạnh quan trọng. Dựa vào thành phan và biểu hiện của "sức mạnh biển”, có 03 cách tiếp cận chủ yêu gồm: (1) Cách tiếp cận "sức mạnh bien” như nguồn lực trên biển; (2) Cách tiếp cận "sức mạnh biên” như sức mạnh toàn cau; (3) Cách tiếp cận “sire mạnh biển” như khả nang chỉ phối hành vi trên biển và dat liền trong quan hệ giữa các quốc gia. (*) Cách tiếp cận “sức mạnh bién” như nguon lực trên biển ' Marine Bio, bup://marinebio.org/oceans/ocean-resources.
Maritime strategy: The legacies of Mahan and Corbett as philosophers of sea power. The RUSI Journal, 133(4), $$-62 * Albrecht, T. Concept of Sea Power. Handbook of Military Sciences.1007/978:3-030-02866:4_ 17-1 18 Geoffrey Till từng dé xuat mét hướng tiếp cận đối với khái niệm “sức mạnh biên” chú trọng vào các yếu tô thuộc về nguôn lực trên biên của một quốc gia.
Nói cách khác, “sức mạnh biên”, từ góc độ tiếp cận này, đồng nhất với “nguồn lực biên” mà một chủ thê quốc gia sở hữu. Quan điểm này nhân mạnh vào sự hiện diện. số lượng, và mật độ của các thành tổ nguồn lực như: lực lượng hải quân. lực lượng dân sự trên biên, công nghiệp hàng hải và kinh tế biển.
Số lượng và mật độ hiện diện là tiêu chí cơ bản đánh giá tính vượt trội về “sức mạnh biển” của một quốc gia. Quốc gia nào sở hữu các nguồn lực kể trên càng nhiều thì “strc mạnh biển” có tỉ lệ áp đáo càng cao. Trên thực tế, đây là hướng tiếp cận truyền thông, điền hình ở nhiều nhà nghiên cứu cô điển. Nhận định rang “sire mạnh biển” đồng nhất với *“nguồn lực biển” trở thành nền tang nhận thức căn bản đề thấu hiểu về sự vượt trội của một quốc gia trong các cuộc hải chiến hoặc thành công trong các cuộc phát kiến địa lý tiền tới những vùng dat mới chưa được khám pha.
Till đã giới thiệu về cách tiếp cận này dựa vào xuất phát điểm trong nỗ lực nghiên cứu về sức mạnh biên thời kỳ cô điền, mà tiêu biểu là Alfred Mahan. Alfred Mahan - một sĩ quan hai quân và nhà khoa học chiến lược có sức ảnh hưởng đáng kê tại Hoa Kỳ - là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “sea power” trong tác phẩm “The influence of sea power upon history, 1660-1783” dé phân tích và tái định vi vai trò quan trong của bién cả trong sự phát trién của các cường quốc lich sử, va qua đó khuyến khích các nhà lãnh đạo tập trung phát triên Hoa Kỳ trở thành một cường quốc biên hàng đầu trên thế giới từ những bài học được lịch sử dan đường. Mahan đã đưa 06 nguồn lực chủ yếu cau thành sức mạnh biên của một quốc gia. Công thức dưới đây được sử dụng dé minh họa cho lập luận của Mahan: Sức mạnh biển = Vị trí địa lý + Tài nguyên, khí hậu + Pham vi lãnh thé + Dân số + Thương mại hướng biển + Nang lực chính phủ Trong đó, vị trí địa lý, tài nguyên, khí hậu là các yếu tô tự nhiên khách quan.
Còn các yêu tô phạm ví lãnh thô, dân số, thương mại hướng biển, năng lực chính phủ thuộc về yêu tô chủ quan của quốc gia — dân tộc. Khách quan Chi quan = 19 Tuy nhiên, điều đáng quan tâm là các nghiên cứu và lý luận của Mahan đã không được ông đúc kết lại thành khái niệm “strc mạnh biên" chính thức. Hay nói cách khác. trong công trình nghiên cứu của minh, Mahan chưa đưa ra khái niệm “site mạnh biên” dưới góc độ phân tích của ông.
It is interesting to note that Mahan himself, who coined the term sea power, did not give a final definition’. Tam dich: Có một sự thật thú vị là Mahan, người đã lần đầu sử dụng thuật ngữ sức mạnh biên, lại chưa từng đưa ra định nghĩa cudi cùng về khái niệm này. Bước vào thời kỳ hiện đại, trình độ lý luận và nhận thức khoa học đối với các van dé quan hệ quốc tế được cái thiện. Các học thuyết được ra đời nhằm góp phan chuyên hóa nhận thức ở mức độ cơ bản trở thành lý luận khoa học.
Theo đó, cách tiếp can “strc mạnh bién” nhu nguồn lực trên biên được định hình dựa trên những nguyên tắc chủ đạo của chủ nghĩa hiện thực trong quan hệ quốc tế.