Chương 1: Cơ sở lý luận về nhập khẩu hàng hóa. Chương 2: Thực trạng nhập khẩu hàng hóa tại Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Lata. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả nhập khẩu hàng hóa tại Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Lata. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NHẬP KHẨU HÀNG HÓA 1.
Khái quát chung về nhập khẩu 1. Khái niệm nhập khẩu “Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng của hoạt động ngoại thương, là một trong hai hoạt động cơ bản cấu thành hoạt động ngoại thương. Có thể hiểu nhập khẩu là hoạt động mua hàng hóa và dịch vụ từ nước ngoài phục vụ cho nhu cầu trong nước hoặc tái xuất nhằm phục vụ mục đích thu lợi nhuận”. Hay nhập khẩu là việc mua hàng hóa từ các tổ chức kinh tế, các công ty nước ngoài và tiến hành tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu tại thị trường nội địa hoặc tái xuất khẩu với mục đích thu lợi nhuận và nối liền sản xuất với tiêu dùng.
(trích: giáo trình kinh doanh quốc tế - Đại học kinh tế quốc dân) Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005: “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Các đặc điểm cơ bản của nhập khẩu Thị trường nhập khẩu rất đa dạng. Hàng hóa và dịch vụ có thể được nhập khẩu từ nhiều nước khác nhau. Dựa trên lợi thế so sánh của một quốc gia khác nhau mà các doanh nghiệp có nhiều cơ hội để mở rộng, thu hẹp hay thay đổi thị trường nhập khẩu của mình.
Thị trường nhập khẩu bao gồm thị trường trong nước và thị trường quốc tế. Thị trường quốc tế đóng vai trò là thị trường đầu vào của doanh nghiệp là đầu mối cung cấp hàng hóa cho toàn bộ hoạt động kinh doanh nhập khẩu, còn thị trường trong nước với vai trò là thị trường đầu ra là nơi tiêu thụ sản phẩm nhập khẩu. Sản phẩm nhập khẩu phải đảm bảo yêu cầu của cả hai khu vực thị trường trên về mặt giá cả, chất lượng, mẫu mã sản phẩm… Đầu vào (nguồn cung ứng trong đó có nguồn nhập khẩu) và đầu ra (khách hàng) của doanh nghiệp rất đa dạng thường thay đổi theo nhu cầu của người tiêu dùng trong nước. Nguồn cung ứng hoặc đầu ra có thể ổn định, tập trung hoặc đa dạng phụ thuộc vào điều kiện kinh doanh của công ty, khả năng thích nghi và đáp ứng nhu cầu thị trường cũng như biến động của nguồn cung ứng.
Phương thức thanh toán: Trong kinh doanh nhập khẩu các bên sử dụng nhiều phương thức thanh toán, việc sử dụng phương thức thanh toán nào là do hai bên tự thỏa thuận được quy định trong điều khoản của hợp đồng và trong kinh doanh nhập khẩu thường sử dụng các ngoại tệ mạnh chủ yếu là USD để thanh toán. Vì vậy, thanh toán trong nhập khẩu phụ thuộc rất lớn vào tỷ giá hối đoái giữa các đồng tiền nội tệ (VND) và ngoại tệ. 4 Chịu sự chi phối của nhiều hệ thống luật pháp, thủ tục: Hoạt động nhập khẩu có sự tham gia của nhiều đối tác có quốc tịch khác nhau nên chịu sự chi phối bởi các hệ thống luật pháp và các thủ tục liên quan của nhiều nước khác nhau. Về việc trao đổi thông tin với đối tác phải được tiến hành nhanh chóng thông qua các phương tiện công nghệ hiện đại.
Đặc biệt trong thời đại thông tin hiện nay giao dịch qua thư điện tử, qua hệ thống mạng internet hiện đại là công cụ phục vụ đắc lực cho kinh doanh. Về phương thức vận chuyển: Nhập khẩu liên quan trực tiếp đến yếu tố nước ngoài, hàng hóa được vận chuyển qua biên giới các quốc gia, có khối lượng lớn và được vận chuyển qua đường biển, đường hàng không, đường sắt và vận chuyển vào nội bộ bằng các xe có trọng tải lớn. Do đó nhập khẩu đòi hỏi chi phí vận chuyển lớn có phần làm ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Vai trò của nhập khẩu 1.
Đối với nền kinh tế Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng của hoạt động thương mại quốc tế, nhập khẩu có tác động trực tiếp tới quá trình sản xuất và đời sống của nhân dân một quốc gia. Nhập khẩu để bổ sung các hàng hóa mà trong nước không sản xuất được hoặc sản xuất không đáp ứng đủ nhu cầu. Nhập khẩu còn để thay thế, nghĩa là nhập khẩu về những hàng hóa mà sản xuất trong nước sẽ không có lợi bằng nhập khẩu. Nhập khẩu bổ sung và nhập khẩu thay thế nếu được thực hiện tốt sẽ tác động tích cực đến sự phát triển cân đối nền kinh tế quốc dân, trong đó, cân đối trực tiếp ba yếu tố của sản xuất: công cụ lao động, đối tượng lao động và lao động.
Nhập khẩu tạo điều kiện thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa đất nước và giúp bổ sung kịp thời những mặt mất cân đối của nền kinh tế, đảm bảo phát triển cân đối và ổn định lâu dài. Nhìn nhận rõ được tình hình hình kinh tế của một quốc gia, điểm mạnh, điểm yếu để có những biến pháp ở tầm vĩ mô nhằm đem lại lợi ích cho đất nước. Nhập khẩu góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân khi vừa thỏa mãn nhu cầu trực tiếp về hàng tiêu dùng, vừa đảm bảo đầu vào cho sản xuất, tạo việc làm ổn định cho người lao động. Đối với người tiêu dùng, nhập khẩu mang lại cơ hội tiếp cận với hàng hóa đa dạng, hiện đại và giá thành thấp hơn so với hàng sản xuất trong nước.
Đối với sản xuất, nhập khẩu là nguồn đảm bảo đầu vào cho hoạt động sản xuất, đảm bảo về công nghệ thiết bị cho quá trình hiện đại hóa sản xuất, người lao động có nhiều cơ hội việc làm, nâng cao đời sống. 5 Nhập khẩu có vai trò tích cực đến thúc đẩy hoạt động xuất khẩu. Với những trang thiết bị sản xuất hiện đại, những tư liệu sản xuất mà nhập khẩu đem lại sẽ làm tăng chất lượng của hàng hóa, làm cho hàng xuất khẩu của ta tiến gần hơn với nhu cầu của thế giới, tạo điều kiện thuận lợi để hàng Việt Nam có thể xuất khẩu mạnh mẽ ra thị trường thế giới. Nhập khẩu sẽ tạo ra môi trường cạnh tranh gay gắt, các chủ thể trong nền kinh tế phải luôn đổi mới, hoàn thiện mình mới có thể đứng vững trên thị trường từ đó giúp thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế của một nước diễn ra nhanh hơn.
Trong quá trình cạnh tranh, các chủ thế yếu kém sẽ nhanh chóng bị loại khỏi thị trường, khi đó những chủ thể mạnh sẽ chiếm ưu thế, nâng cao chất lượng ở thị trường trong nước kéo theo sự phát triển của xã hội. Thông qua nhập khẩu, các quốc gia có cơ hội giao lưu, học hỏi kinh nghiệm của nhau tạo điều kiện cho quá trình hợp tác kinh tế quốc tế ngày càng phát triển, tận dụng được lợi thế so sánh của mỗi quốc gia tạo điều kiện thuận lợi cho cả hai bên trên cơ sở hợp tác cùng có lợi hướng tới hợp tác lâu dài. Đối với doanh nghiệp Nhập khẩu là một trong những khâu quan trọng của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, góp phần cung cấp và hoàn thiện yếu tố đầu vào cho sản xuất. Khi hoạt động nhập khẩu được đảm bảo thực hiện tốt sẽ giúp cho doanh nghiệp tiết kiệm chi phí sản xuất.
Điều này rất quan trọng đối với doanh nghiệp vì chi phí giảm dẫn đến có thể giảm giá thành sản phẩm và làm tăng lợi nhuận cũng như tăng khả năng canh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Nhập khẩu giúp doanh nghiệp có cơ hội làm việc với nhiều bạn hàng mới, tiếp cận với công nghệ kỹ thuật hiện đại từ đó áp dụng vào sản xuất trong nước giúp nâng cao hiệu quả sản xuất đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Cùng với đó tạo công ăn việc làm cho người lao động, nâng cao trình độ tay nghề và cải thiện đời sống. Nhập khẩu là hoạt động tạo động lực không chỉ cho tăng trưởng kinh tế quốc gia mà còn cho các doanh nghiệp trong nước.
Để có thể đứng vững và ngày một phát triển mạnh mẽ trên thị trường thì doanh nghiệp phải tăng sức cạnh tranh với các đối thủ khác để đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, chiếm lĩnh thị trường. Để đạt được điều này các doanh nghiệp phải không ngừng cải thiện sản xuất, nhập khẩu phương tiện kỹ thuật và công nghệ hiện đại từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa mẫu mã, làm phong phú hơn sự lựa chọn của người tiêu dùng. 6 Đặc biệt, nhập khẩu đòi hỏi các doanh nghiệp phải ngày một hoàn thiện và nâng cao công tác quản trị tạo động lực cho mỗi cá nhân trong doanh nghiệp không ngừng học hỏi, nâng cao kinh nghiệm và nghiệp vụ chuyên môn. Từ đó để khai thác hết tiềm lực của nhập khẩu và đạt được mục đích lợi nhuận của doanh nghiệp.
Các hình thức nhập khẩu 1. Nhập khẩu trực tiếp Nhập khẩu trực tiếp là hoạt động nhập khẩu độc lập của doanh nghiệp, tại đó doanh nghiệp phải trực tiếp làm mọi khâu của quá trình nhập khẩu. Hàng hóa được mua trực tiếp từ nước ngoài không thông qua trung gian. Bên xuất khẩu giao hàng trực tiếp cho bên nhập khẩu.
Trong hình thức này, doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu phải: - Phải trực tiếp làm các hoạt động từ nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, lựa chọn bạn hàng, lựa chọn phương thức giao dịch, đến việc đàm phán ký kết và thực hiện hợp đồng… - Doanh nghiệp phải tự bỏ vốn để chi trả các chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh và được hưởng toàn bộ phần lãi thu được cũng như phải tự chịu trách nhiệm nếu hoạt động đó thua lỗ. Doanh nghiệp phải tự bỏ vốn để kinh doanh hàng nhập khẩu, phải chịu mọi chi phí giao dịch, nghiên cứu thị trường, giao nhận lưu kho bãi, nộp thuế tiêu thụ hàng hóa. - Doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp được tính hạn ngạch nhập khẩu và khi tiêu thụ hàng hóa trực tiếp sẽ được tính vào doanh số và phải chịu thuế giá trị gia tăng. - Trên cơ sở nghiên cứu kỹ thị trường trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp tính toán chính xác chi phí, tuân thủ đúng chính sách, luật pháp quốc gia và pháp luật quốc tế.
- Độ rủi ro của nhập khẩu trực tiếp cao hơn các hình thức khác nhưng cũng mang lại lợi nhuận cao hơn.