Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Investcorp Land Thanh Hóa. Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Investcorp Land Thanh Hóa. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Khái quát về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp 1. Các khái niệm * Nhân lực: Theo định nghĩa của từ điển tiếng Việt thì “nhân lực” là sức người, tức là nguồn lao động con người dùng trong lao động sản xuất. Các thuật ngữ tương tự đồng nghĩa là lao động, nhân viên, nhân sự, nhân công… Đó là tập hợp những người tạo nên lực lượng lao động của một tổ chức, lĩnh vực kinh doanh, ngành hoặc nền kinh tế. Một khái niệm hẹp hơn là vốn con người, kiến thức và kỹ năng mà các cá nhân có được.
Nhân lực là những người trong tổ chức đóng góp vào việc thực hiện nhiệm vụ để đạt được các mục tiêu của tổ chức. Quản lý nguồn nhân lực làm sao để nâng cao chất lượng nhân lực, đồng thời tạo động lực làm việc là một chức năng trong công ty, trong đó tập trung vào các hoạt động tuyển dụng, quản lý, đào tạo và định hướng cho những người làm việc trong công ty. Mọi tổ chức dù lớn hay nhỏ đều sử dụng nhiều loại vốn khác nhau để hoạt động kinh doanh. Vốn bao gồm tiền mặt, vật có giá trị hoặc hàng hóa được sử dụng để tạo ra doanh thu cho một doanh nghiệp.
Bất kể trong ngành công nghiệp nào, tất cả các công ty đều có một điểm chung là cần phải có người để làm cho nguồn vốn của họ hoạt động và việc tạo doanh thu này phải thông qua việc sử dụng các kỹ năng và khả năng của nhân lực trong doanh nghiệp [3]. * Nguồn nhân lực Nguồn nhân lực là nguồn lực con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội được biểu hiện ra là số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định [4]. Mọi tổ chức, dù lớn hay nhỏ, đều sử dụng nhiều loại vốn khác nhau để hoạt động kinh doanh. Vốn bao gồm tiền mặt, vật có giá trị hoặc hàng hóa được 5 sử dụng để tạo doanh thu cho doanh nghiệp.
Bất kể ngành nào, tất cả các công ty đều có một điểm chung: họ phải có người để khiến các loại nguồn vốn hoạt động cho họ. Vì vậy, nguồn lực con người sẽ trực tiếp tạo doanh thu thông qua việc sử dụng các kỹ năng và khả năng của mọi người để vận hành tổ chức [10]. Thuật ngữ nguồn nhân lực mô tả những người tạo nên lực lượng lao động của một công ty hoặc tổ chức. Nguồn nhân lực tạo nên số lượng nhân viên lớn nhất trong tổ chức.
Trong kim tự tháp của cấu trúc tổ chức, nhân lực (hay nguồn lao động) chiếm vị trí thấp nhất, dưới cấp quản lý. Nhân lực là những nhân viên của tổ chức thực hiện công việc trong tổ chức và thực hiện các kế hoạch do ban quản lý tổ chức đưa ra. Để thực hiện nó, người lao động làm việc với nhiều công cụ, thiết bị, dụng cụ, dụng cụ và quy trình khác nhau. Hiệu suất của tổ chức phụ thuộc vào mức độ hiệu quả của người lao động và khả năng thực hiện công việc của họ.
Tóm lại, nguồn nhân lực là trụ cột của tổ chức và đội ngũ người lao động khỏe mạnh, được đào tạo bài bản, có kiến thức, kỷ luật, năng động, nhanh nhẹn, trung thực và chăm chỉ giúp tổ chức thịnh vượng và phát triển. Những đặc điểm mà người lao động cần thể hiện, bao gồm tinh thần đồng đội, tính chính trực, cam kết và đạo đức làm việc. Như vậy, ở đây nguồn lực con người được coi như một nguồn vốn bên cạnh các loại vốn vật chất khác: vốn tiền tệ, công nghệ, tài nguyên thiên nhiên… [2, tr. Nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó, còn nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực và trí lực [7, tr.
Nguồn nhân lực được biểu hiện trên hai mặt: Về số lượng đó là tổng số những người trong độ tuổi lao động làm việc theo quy định của nhà nước và thời gian lao động có thể huy động được từ họ; Về chất lượng, đó là sức khoẻ và trình độ chuyên môn, kiến thức và trình độ lành nghề của người lao động [10]. Việc quản lý và sử dụng nguồn lực con người khó khăn phức tạp hơn nhiều so với các nguồn lực khác bởi con người là một thực thể sinh vật - xã hội, rất nhạy 6 cảm với những tác động qua lại của mọi mối quan hệ tự nhiên, kinh tế, xã hội diễn ra trong môi trường sống của họ. Như vậy, xem xét dưới các góc độ khác nhau có thể có những khái niệm khác nhau về nguồn nhân lực nhưng những khái niệm này đều thống nhất nội dung cơ bản: nguồn nhân lực là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội hoặc cho tổ chức, doanh nghiệp. Con người với tư cách là yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất giữ vị trí hàng đầu, là nguồn lực cơ bản và nguồn lực vô tận của sự phát triển không thể chỉ được xem xét đơn thuần ở góc độ số lượng hay chất lượng mà là sự tổng hợp của cả số lượng và chất lượng; là các thế hệ con người với những tiềm năng, sức mạnh trong cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội.
Vì vậy, có thể khái quát nguồn nhân lực là tổng thể số lượng và chất lượng con người với tổng hoà các tiêu chí về trí lực, thể lực và những phẩm chất đạo đức tinh thần tạo nên năng lực mà bản thân con người đã, đang và sẽ huy động vào quá trình lao động sáng tạo vì sự phát triển và tiến bộ. * Chất lượng nguồn nhân lực Chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là mức độ đáp ứng về khả năng làm việc của người lao động (thể lực, trí lực, tinh thần) so với yêu cầu công việc cụ thể đặc trưng của doanh nghiệp [5]. Nguồn nhân lực luôn đóng một vai trò quan trọng trong mọi doanh nghiệp vì chúng có tác động lớn đến mọi hoạt động cũng như việc đạt được hay không đạt được mục tiêu kinh doanh trong tương lai. Khi môi trường cạnh tranh cao ngày nay buộc các doanh nghiệp càng cần phải quan tâm đến chất lượng và nhu cầu nguồn nhân lực để tồn tại và nâng cao chất lượng bền vững.
Chất lượng là sự phù hợp của tiêu chuẩn với kết quả đạt được. Chất lượng nguồn nhân lực có thể được đo lường thông qua trình độ và năng lực của họ. Năng lực là khả năng một người hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm của mình dựa trên kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết trong công việc [theo 13]. Như vậy, theo các tác giả nước ngoài, chất lượng nguồn nhân lực có thể được đo lường dựa trên kiến thức (trình độ học vấn, kinh nghiệm, hiểu biết, kỹ năng) và thái độ.
Luận văn này thống nhất với các quan điểm của tác giả trong nước, có nghĩa là chất lượng nguồn nhân lực cần được đánh giá trên cả 03 tiêu chí: thể lực, trí lực và tinh thần thái độ làm việc. * Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được nhiều tác giả bàn đến. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là tổng thể các hoạt động làm tăng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm học được trong một khoảng thời gian xác định để tăng cơ hội nâng cao năng lực thực hiện tốt hơn công việc. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là quá trình lên kế hoạch, xây dựng và thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao mức độ đáp ứng về khả năng làm việc của người lao động, có nghĩa là chất lượng nhân lực được cải thiện cả về thể lực, trí lực và tâm lực.
Tổ chức lao động quốc tế (ILO) cho rằng: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bao hàm phạm vi rộng hơn, không chỉ là sự chiếm lĩnh lành nghề hoặc vấn đề đào tạo nói chung, mà còn là hoạt động phát triển năng lực và sử dụng năng lực đó vào việc làm có hiệu quả, cũng như thoả mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân”1. Đứng trên quan điểm xem con người là nguồn vốn - vốn nhân lực, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là các hoạt động đầu tư nhằm tạo ra nguồn nhân lực với số lượng và chất lượng tốt hơn đáp ứng nhu cầu phát triển của tổ chức, đồng thời đảm bảo sự phát triển của mỗi cá nhân. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là quá trình tạo ra sự biến đổi về khả năng lao động của nguồn nhân lực và nâng cao hiệu quả sử dụng nhân lực để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu phát triển. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chính là nâng cao vai trò của nguồn lực con người trong sự phát triển của doanh nghiệp, qua đó làm gia tăng giá trị của con người.org/global/lang--en/index.htm 8 Như vậy, mặc dù có sự diễn đạt khác nhau song có một điểm chung nhất là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là quá trình nâng cao năng lực của con người về mọi mặt để tham gia một cách hiệu quả vào quá trình phát triển của mọi tổ chức, doanh nghiệp.
Vai trò của chất lượng nguồn nhân lực. Trong môi trường doanh nghiệp, lao động có chất lượng nguồn nhân lực có đầy đủ kiến thức, kỹ năng, trình độ, sáng tạo, đầy nhiệt huyết, tận tâm, và có trách nhiệm cho việc đạt tới sứ mệnh, mục tiêu của doanh nghiệp chứ không phải con người lao động chung chung. Bởi vậy chất lượng nguồn nhân lực chính là yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động thực thi chiến lược kinh doanh thành công hay không của tổ chức và quyết định tới sự tồn tại, đi lên của doanh nghiệp. Nguồn nhân lực có chất lượng là nguồn lực chính quyết định quá trình tăng trưởng và phát triển của mọi tổ chức và quốc gia.
Nguồn nhân lực, nguồn lao động là nhân tố quyết định việc khai thác, sử dụng, bảo vệ và tái tạo các nguồn lực khác. Giữa nguồn lực con người, vốn, nguồn tài nguyên, cơ sở vật chất kỹ thuật, khoa học công nghệ… có mối quan hệ nhân quả với nhau, nhưng trong đó nguồn nhân lực được xem là năng lực nội sinh chi phối quá trình phát triển.